T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/356 Esas
KARAR NO : 2025/568
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 26/04/2024
KARAR TARİHİ: 18/06/2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kaçak elektrik faturasının düzenlendiği ...lu tesisatın sahibi olup, bu adresteki tesisatı 15 yıldır “Tadında Ev Yemekleri” isimli lokantasının mutfak kısmında kullandığını, 13.11.2023 tarihinde davalı şirket görevlilerinin davacının iş yerine gelerek sayaçta yaptıkları incelemede sayaca müdahale edildiğinin tespit ettiğini, bunun üzerine davalı şirket görevlilerince “yerinde yapılan kontrolde sayaç klemensi üzerinde faz giriş - çıkış uçlarını tel ile şöntleyerek (kısa devre) kaçak elektrik kullanıldığı yönünde 13.11.2023 tarih ve ...ri nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağını düzenlediğini, davalılarca görevlilere, “kaçak elektrik kullanmak isteyen birinin sayaca yapacağı müdahalenin bu kadar görünür şekilde yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunun” şeklinde itiraz edildiğini, belirtilen müdahalenin kesinlikle davacı tarafından yapılmadığını, kaçak elektrik tespitini yapan görevlilerce davacıya, kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirileceği, bu faturanın ödenmesi gerektiği, aksi taktirde elektrik enerjisinin kesileceği ve açılmayacağının söylenmesi üzerine müvekkilinin 506.900,16 TL tutarındaki faturaya karşılık, 15.11.2023 tarihinde 200.000,00 TL, 16.11.2023 tarihinde 100.000,00 TL ve 24.11.2023 tarihinde 206.901,00 TL olmak üzere faturanın tamamını ödediğini, bu ödemelerden sonra davalı şirkete kaçak elektrik faturasının doğru hesaplanmadığı, yapılan hesaplamanın fahiş olduğu gerekçesiyle 28.11.2023 tarihinde itiraz edildiğini, ancak bu İtirazın davalı şirket tarafından 31.01.2024 tarihli kararı ile reddedildiğini, kaçak elektrik tespit tutanağının usulüne uygun olarak düzenlenmediğini, işlemlerin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 43.2 maddesine uygun olarak düzenlenmediğini, davacının işletmesinin farklı yerlerinin farklı abonelikler üzerinden beslendiğini, tutanağın düzenlendiği sayaç üzerinden mutfağın beslendiğini, mutfakta elektrikle çalışan çok az sayıda cihaz olduğunu, mutfaktaki cihazların çoğunun tüple çalıştığını, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.c maddesi kapsamındaki kaçak elektrik kullanımlarında nasıl hesaplama yapılacağının yönetmelikte açıklandığını, bu kapsamda müvekkilinin başlangıçtan beri olan elektrik tüketimlerinin davalı şirketten getirilerek 'ihtilafsız dönem'in bulunması gerektiğini, bu inceleme yapıldığında müvekkilinin ihtilafsız dönemlerdeki aylık ortalama tüketiminin 900 -1500 kwh arasında değiştiğinin görüleceğini, bu durumun da davalı şirket tarafından yapılan hesaplamanın ne kadar fahiş olduğunu ortaya çıkaracağını, yine yönetmelikte kaçak elektrik faturasının hesaplanmasında tüketimin yapıldığı tarihte geçerli elektrik birim fiyatları ile hesaplama yapılması gerektiğinin belirtildiğini, davalı şirket tarafından düzenlenen faturada davaya konu kaçak elektrik kullanımının mükerrer nitelikte olduğu belirtildiğinden ceza katsayısının 2 olarak alındığını, davacının ne davaya konu elektrik aboneliğinde ne de başka bir aboneliğinde kaçak elektrik kullanımı olmadığını, Açıklanan nedenlerle; Davalı şirketçe Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine aykırı olarak hesaplanan kaçak elektrik faturasının Mahkemece doğru olarak hesaplanmasını ve bunun sonucunda ortaya çıkacak doğru rakamın davacı tarafından yapılan ödemeden düşülmesinden sonra yeniden değerlendirilmek üzere, geçici talepleri olarak şimdilik 50.000,00 TL'nın davalı şirketten alınarak davacıya iadesine, Davanın kabulü halinde iade edilecek olan tutara, ödeme gününden işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, tahakkuk ettirilen kaçak faturasından dolayı borçlu olmadığının tespiti ve ödenen bedelin iadesi için işbu davayı açtığını, davayı kabul etmediklerini, şöyle ki; 8019/23 Sok. No.2 Çiğli/İzmir adresinde bulunan ...sisat numaralı abonelikte 13.11.2023 tarihinde yapılan incelemede "sayaç faz giriş çıkış arasında bakır kablo ile şönt yapmak" suretiyle kaçak elektrik kullanımı yapıldığı tespit edilmiş olup, K/...ri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağının düzenlendiğini, tutanağa istinaden...ına ...turalama belgeli 506.900,16-TL kaçak kullanım faturasının oluşturulduğunu, Kaçak elektrik tespit tutanağı ve kaçak elektrik kullanım faturasının, 20.02.2021 tarih 31401 sayılı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre düzenlendiğini, ...ri numaralı kaçak kullanım faturasının; 13.11.2023 kaçak tespit tarihi ile 19.11.2022 tarihi arası 360 günlük kaçak kullanım için oluşturulduğunu, 13.11.2023 kaçak tespit tarihi ile 25.10.2023 tarih arası 19 günlük kullanım için, 36,32 kW tespit gücün 9660'ı 21,792 kW güç üzerinden, "14" çalışma saati alınarak 21,792 x 19 x 14 - 5.796,672 kWh tüketim ile, 25.10.2023 ile 19.11.2022 tarihi arası 341 günlük kaçak kullanıma bağlı ek tüketim için, 36,32 kw tespit gücün 9660'ı 21,792 kW güç üzerinden, "14" çalışma saati alınarak 21,792 x 341 x 14 5104.035,008 kWh tüketimden, aboneye 341 günlük dönemde tahakkuk eden 4.013,934 kWh tüketim tenzil edilerek, 104.035,008-4.013,934z 100.021,074 kWh'in kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi ile çarpılması sonucu elde edilen bedel toplanarak, 506.900,16-TL'lık faturanın düzenlendiğini, dava dilekçesinde kaçak kullanım faturasının yanlış hesaplandığı ithamında bulunularak ihtilafsız dönem üzerinden hesaplama yapılabileceğinin belirtildiğini, ancak dilekçe ekinde sunulan tüketim ekstresine bakıldığında, tüketicinin 2022 yılı tüketimlerinin de kaçak kullanım dönemlerine ilişkin olduğu, kırılımın 01.03.2022 yılı itibari ile olduğunun görüldüğünü, dolayısı ile, kaçak kullanım faturasının ihtilafsız dönem kalemi üzerinden hesaplanamayacağı sonucuna varıldığını, dava dilekçesinde davacının önceden kaçak kullanım faturasının olmadığı, bu sebeple...ri numaralı kaçak kullanım faturasının mükerrer hesaplanamayacağının belirtildiğini, ancak yapılan incelemede MBS sisteminde tüketicinin 2015 yılına ait kaçak kullanım faturasının olduğunun görüldüğünü, buna ilişkin Ekran görüntüsünün dilekçe ekinde sunulduğunu, yapılan açıklamalar doğrultusunda yapılan işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olduğunun görüldüğünden davanın reddinin gerektiğini ve haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliğine, İzmir Çiğli Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden davacı tarafın bilanço esasına göre defter tuttuğu, tacir olduğu bilgisi dosyaya intikal etmiştir.
Dava dışı ...Anonim Şirketi'nden elektrik tüketimine dair endeksler dosyaya celp edilmiştir.
Dava dışı EPDK'dan Kasım 2022'den Kasım 2023'e kadar yürürlükte olan Elektrik fiyat tarifesi tabloları dosyaya celp edilmiştir.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden ticaret sicil kayıtları celp edilmiştir.
Elektrik Mühendisi ...rafından hazırlanan 19/03/2025 tarihli raporunda özetle;...Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 13.11.2023 tarihinde davacıya ait 8019/23. Sokak No:2 Çiğli- İzmir adresindeki işyerinde kurulu ...sisat nolu elektrik aboneliğinde yapmış olduğu denetlemede; “kullanıcının sayaç klemensi üzerinde faz giriş - çıkış uçlarını bakır tel ile söntleyerek (kısa devre) kaçak elektrik kullandığı yönünde K-...i nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlenmiştir. Bu tutanağın düzenlenmesi sırasında, işyerinde 2x10 A (monofaze) özelliğinde - 2019 yılı imalatı - ...rka -...ri nolu sayacın takılı olduğu ve sayacın 46759 kWh endeks değerinde olduğu belirlenmiştir. Bu kaçak elektrik tespit tutanağı davacı ...rafından herhangi bir ihtirazi kayıt düşülmeden imzalanmıştır. Tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin “Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri” başlıklı 42. Maddesinde; Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü
sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” denilmektedir.
3) Tek fazlı Sayacın faz giriş - çıkış uçlarının bakır kablo ile şöntlenmesi (kısa devre edilmesi) halinde şebekeden çekilen akımın büyük kısmı direnci daha yüksek olan sayaç içerisindeki akım bobinleri yerine, direnci çok daha düşük olan bakır şöntleme iletkeni üzerinden geçeceğinden kaydedilmeyecektir. Bu nedenle söz konusu eylem sayacın eksik değer kaydetmesine yönelik olduğundan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.c maddesine göre kaçak elektrik kullanımıdır.
4) Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 44. Maddesinin 1. Fıkrasında bütün kaçak elektrik kullanımları için öncelik sıraları belirtilmiştir. Buna göre;
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. denilmektedir.
Davacı 2016 yılından beri davalı kurumun abonesidir. Davacının 28.02.2022 tarihinden önceki tüketimleri ihtilafsız tüketim niteliğindedir. Yönetmelik öncelikle ihtilafsız tüketimlerinin emsal alınarak kaçak elektrik faturasının hesaplanmasını öngörmektedir. Yönetmelikçe öncelik sırası açıkça belirlenmiş iken, bu öncelik sırasının göz ardı edilerek tümüyle hatalı olarak ve elektrik bilimine aykırı olarak hazırlanan güç tespit protokolünde bulunan değerler ile kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması Yönetmeliğe aykırıdır.
Bu nedenle kaçak elektrik tüketim miktarı davacının ihtilafsız tüketimleri esas alınarak hesaplama yapılması uygun görülmüştür.
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. ve devamı maddelerine göre hesaplama yapıldığında davacıya düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturası toplam tutarı 51.264,74 TL olarak hesaplanmıştır. Bu durumda davacının GDZ Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenen 24.11.2023 tarihli ve 506.900,16 TL tutarlı faturanın 51.264,74 TL'dan sorumlu ve borçlu olduğu, 506.900,16 -51.264,74 - 455.635,42 TL'lık kısmından borçlu olmadığı görüşüne varılmıştır.
7) GDZ Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından tahakkuk ettirilen 24.11.2023 son ödeme tarihli ve 506.900, 16 TL tutarlı fatura, davacı tarafından son ödeme tarihinden önce tümüyle ödenmiştir.
GEREKÇE :
Dava, davacının davalı şirkete kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan fazladan ödenen kısım için istirdat davasıdır.
Davacı vekili 15/04/2025 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesinde bildirdiği miktarı artırmış ve asıl alacak açısından dava tarihinden itibaren faiz isteminde bulunmuştur.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda; ... Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 13.11.2023 tarihinde davacıya ait 8019/23. Sokak No:2 Çiğli- İzmir adresindeki işyerinde kurulu...isat nolu elektrik aboneliğinde yapmış olduğu denetlemede; “kullanıcının sayaç klemensi üzerinde faz giriş - çıkış uçlarını bakır tel ile söntleyerek (kısa devre) kaçak elektrik kullandığı yönünde K-...ri nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiği, tutanağın düzenlenmesi sırasında, işyerinde 2x10 A (monofaze) özelliğinde - 2019 yılı imalatı -...rka -...ri nolu sayacın takılı olduğu, sayacın 46759 kWh endeks değerinde olduğunun belirlendiği, kaçak elektrik tespit tutanağının davacı...rafından herhangi bir ihtirazi kayıt düşülmeden imzalandığı, tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin “Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri” başlıklı 42. Maddesine göre bu durumun kaçak elektrik tüketimi kapsamına girdiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 44. Maddesinin 1. Fıkrasında bütün kaçak elektrik kullanımları için öncelik sıralarının belirlendiği, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa bu tarihten önceki aynı dönemin ihtilafsız dönem olarak kabul edilmesinin gerektiği, Davacı tarafın 2016 yılından beri davalı kurumun abonesi olduğu, Davacının 28.02.2022 tarihinden önceki tüketimleri ihtilafsız tüketim niteliğinde olduğu, yönetmelik hükümlerine göre öncelikle ihtilafsız tüketimlerinin emsal alınarak kaçak elektrik faturasının hesaplanmasının öngörüldüğü, Davalı tarafça öncelik sırası göz ardı edilerek hazırlanan güç tespit protokolünde bulunan değerler ile kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasının yönetmeliğe aykırı olduğu, kaçak elektrik tüketim miktarının davacının ihtilafsız tüketimleri esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 ve devamı maddelerine göre düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturası toplam tutarının 51.264,74 TL olduğu, bu durumda davacının ... Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenen 24.11.2023 tarihli ve 506.900,16 TL tutarlı faturanın 51.264,74 TL'dan sorumlu ve borçlu olduğu, 506.900,16 -51.264,74 - 455.635,42 TL'lık kısmından borçlu olmadığı, Davalı tarafından tahakkuk ettirilen 24.11.2023 son ödeme tarihli ve 506.900,16 TL tutarlı faturanın davacı tarafından son ödeme tarihinden önce tümüyle ödenmesi nedeniyle ödeme tarihinden itibaren borçlu olunmayan 455.635,42 TL'nin ödenme tarihinden dava tarihine kadar işleyecek faizi de talep edildiğinden davacının davasının kabulüne, asıl alacak miktarına dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak Davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davacının talebinde fazla yapılan ödemenin iadesinin istendiği, dava açılmadan davalı tarafça tahakkuk ettirilen faturanın ödendiği, talebin istirdat istemine ilişkin olduğu, davacının davasını belirsiz alacak davası şeklinde ikame ettiğini dava dilekçesinde beyan ettiği, davacının 24.11.2023 tarihinde ödeme yaptığı ve davayı 26/04/2024 tarihinde açtığı dikkate alındığında davalı vekilinin zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE;
1-455.635,42 TL asıl alacak ve 86.065,16 TL işlemiş faiz olmak üzere Toplam 541.700,58 TL alacağın 455.635,42 TL'lik asıl alacak kısmına dava tarihi olan 26/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 37.003,57 TL nispi harçtan, peşin alınan 8.853,88 TL peşin harç, 600,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 9.453,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 27.549,69 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak Hazine’ ye gelir kaydına.
3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 8.853,88 peşin harç 600,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 9.881,48 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
4-Davacı tarafından yapılan 571,00 TL tebligat ve posta gideri ve 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.071,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 70.255,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
7-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı. 18/06/2025
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza