T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/498
KARAR NO : 2025/827
DAVA : Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi Tazminat
(Hasar Bedeli, Değer Kaybı ve Kazanç Kaybı)
DAVA TARİHİ: 12/06/2024
KARAR TARİHİ: 30/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili şirkete ait ... plakalı araca 03.06.2023 tarihinde ... malik ve sürücüsü olduğu... plaka numaralı çekici (bc yarı röm içim çekici) yük nakli ticari aracın kontrolsüzce geri geri manevra yaparken müvekkili şirket aracına çarpması ile birlikte maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin... D.İş. sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunulduğunu, tespit raporunda; 64.040,04-TL hasar onarım bedeli, 100.000 TL değer kaybı ve 15 günlük onarım süresinin tespit edildiğini, müvekkili şirket aracının araç kira sözleşmesi ile kiralandığını, bu nedenle tamir süresince kazanç kaybının oluştuğunu, müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı, kazanç kaybının ödenmesi hususunda, 19.12.2023 tarihinde arabuluculuğa başvuruda bulunulduğunu, ancak tarafların anlaşamadığını, müvekkili şirkete ait ...plakalı araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybı ödenmesi hususunda dava dışı ... Sigorta A.Ş 'ne sigorta limitleri ile sınırlı olmak üzere, 03.07.2023 tarihinde sigorta şirketine başvurulduğunu, sigorta tarafından herhangi bir ödemenin yapılmadığını, ....E... başvuru numarasıyla tahkime başvurulduğunu, tahkim dosyasında verilen kararda 56.122,52-TL hasar bedeli, 43.877,48-TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 100.000,00-TL poliçe limitince İzmir ... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasına dava dışı sigorta şirketi tarafından ödeneme yapıldığını, müvekkili şirket aracında bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı alacağının bulunduğunu, müvekkili şirketin alacağının yüksek olması, davalı aracının iyiniyetli 3.şahıslara satışı halinde alacağının tahsilin imkansız hale gelecek olması ve bu nedenle müvekkili şirketin mağduriyetine sebebiyet verilmemesi için, davalı adına kayıtlı 58 HG 870 Plaka numaralı araç kaydına İhtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle davalı adına kayıtlı ...plakalı araca Teminatsız İhtiyati tedbir konulmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100,00- TL Hasar bedeli, 100,00-TL değer kaybı, 50,00- TL kazanç kaybı alacağı olmak üzere toplam 250,00-TL alacağın, 03.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi , vekalet ücreti ve yargılama giderleri( tespit masraf ve vekalet ücretininde yargılama giderlerine dahil edilerek) ile birlikte davalıdan tahsiline, Arabuluculuk taraf vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri (Hasar Tespit masraf ve vekalet ücretinin de yargılama giderlerine dahil edilerek) ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiş, değer artırım dilekçesi değer kaybı talebini 68.262,52-TL na, kazanç kaybı talebini 3.678,51-TL na artırmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini, reddini talep ettiklerini, görev, yetki, zamanaşımı, hak düşürücü süre, taraf ehliyeti, hukuki yarar yokluğu, usulsüz tebligat, iş bölümü, derdestlik, kesin hüküm, yargı yolu, husumet ve 6100 sayılı HMK 'da düzenlenmiş olan tüm ilk itirazları ve mevzuatta yer alan tüm defiler yönünden itirazlarını tekrar ettiklerini, müvekkiline ait araç ile davacıya ait araçların 03.06.2023 tarihinde çarpışması sonucu trafik kazasının meydana geldiğini, davacının aracın da oluşan zararın sigorta şirketi tarafından giderildiğini, müvekkilinden herhangi bir alacağının bulunmadığını, ayrıca davacı tarafın davalı şirket aracının hasar onarımı için sigorta şirketine başvuru yapmadan ve eksper ataması yaptırmadan harici olarak delil tespiti davasını açıp bedel tazminine gittiğini, bu nedenle davacının yapmış olduğu işlemin kötü niyetli olduğunu, araçta ki hasar bedelinin 64 bin TL civarında olması göz önüne alındığı taktirde talep edilen 100.000 TL değer kaybı miktarının çok yüksek olduğunu, değer kaybı alacağının hasar bedelini geçmesinin mümkün olmadığını, aracın onarım süresinin bilirkişi raporunda 15 gün olarak belirtildiğini, ancak kaç günde onarımının yapıldığı belli değildir, bu nedenle hukuki dayanaktan yoksun raporun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin kaza tarihi itibari ile aracının kaskosunun bulunmadığını, varsa bakiye alacağının kasko firmasından tahsil edilmesinin gerektiğini, davanın kasko şirketine ihbar edilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle davanın ... Anonim Türk Sigorta şirketine ihbarına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
İhbar olunan sigorta vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin taraf olmadığını, bu nedenle aleyhe doğrudan hüküm kurulamayacağını, kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi "Genişletilmiş Kasko"
İle 15/06/2022 - 15/06/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, trafik sigortası teminat limitini aşmayan maddi tazminat taleplerinden sorumlu olmayıp maddi tazminat taleplerinde öncelikli olarak... plakalı aracın trafik sigortasının mevcut olduğu sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, sbm sisteminde yapılan sorgulamada... plakalı aracın ZMMS poliçesinin ... Sigorta Şirketi nezdinde olup, ZMMS poliçesi kapsamında 100.000 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığını, 03.06.2023 kaza tarihi itibariyle poliçe limitinin 120.000 TL olduğunu, ödeme sonrası bakiye 20.000 TL limitin bulunduğunu, işbu limit tüketilmeden sıralı sorumluluk gereğince İMMS poliçesine başvuru yapılamayacağını, davacının talep ettiği tazminat miktarının ispat edilebilecek durumda olduğunu, bu nedenle belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararın bulunmadığını, davanın reddinin gerektiğini, davacının davayı açmadan önce müvekkili şirkete usule uygun başvuruda bulunmadığını, müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında teminat limitleri dahilinde tazminattan sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, davacı tarafa ait aracın kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgede hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, aracın ağır hasar halinin olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, aracın ağır hasar kaydı bulunması halinde değer kaybı talebinin reddinin gerektiğini, davacıya ait aracın kilometre ve tescil bilgilerinin celp edilmesini talep ettiklerini, aracın kilometre ve yaş bilgisinin davaya konu taleplerin tespiti için önemli olduğunu, müvekkili şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde arabanın tamiri yapılması durumunda iskontolu bedel üzerinden parçanın tedarik edileceğini, müvekkili şirketin işbu hakkının gözetilerek değerlendirme yapılmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle ihbar olunan müvekkili hakkında hüküm kurulmamasına, davanın esastan reddine, aksi halde sorumluluklarının azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, müvekkili aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 03/06/2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucu davacıya ait... plakalı sayılı araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin tazminatın, kazaya kusuruyla sebebiyet verdiği iddia olunan ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsü olan davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
6098 sayılı TBK'nun 49. maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.
İşletenin üçüncü kişilere karşı sorumluluklarının niteliği ise, kanundan doğan müteselsil sorumluluk olup, 6098 sayılı TBK’nın 163/1. maddesi gereğince alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir.
Davalı ... adına kayıtlı...plakalı çekici niteliğindeki ticari aracın, 03/06/2023 tarihinde geri manevrası esnasında davacıya ait ... plakalı araca çarpması neticesinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, davacıya ait aracın hasara uğradığı görülmüştür.
Somut olayda, davacı vekili, 03/06/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin maddi zararlarının, kazaya karışan... plakalı aracın işleteni ve sürücüsü olan davalıdan tahsilini istemektedir.
Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirdiğinden, otomotiv, trafik ve sigorta bilirkişilerinden oluşan heyetten 30/05/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış, alınan raporda davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurlu bulunmadığı, davalı ... ait olan ... plakalı araç sürücüsü davalının kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta piyasa şartlarına göre 112.500,00-TL değer kaybı, 3.678,51-TL kazanç kaybı ile 28.705,87-TL hasar bedeli zararının oluştuğunun bildirildiği, anılan raporun ayrıntılı, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeter nitelikte bulunduğu görülmüştür.
Davaya konu davacıya ait araçta bilirkişi heyeti raporu ile tespit olunduğu üzere 112.500,00-TL değer kaybı meydana geldiği, davalıya ait ...plakalı aracın zorunlu trafik sigorta poliçesini 15/06/2022-15/06/2023 tarihleri arasında tanzim eden dava dışı Axa Sigorta Şirketince davadan önce davacı yana 56.122,52-TL hasar bedeli ile 43.877,48-TL değer kaybı ödemesinde bulunduğu, buna göre davacının bakiye değer kaybı alacağının 112.500,00-TL-43.877,48-TL=68.262,52-TLolduğu,28.705,87-TL hasar bedelinin dava dışı sigorta şirketince ödenen 56.122,52-TL hasar bedeli ile karşılandığı, davacının bakiye hasar bedeli alacağı bulunmadığı, davacının kazanç kaybı alacağının 3.678,51-TL olduğu, davacının bakiye değer kaybı bedeli ile kazanç kaybından davalının hem işleten sıfatı ile KTK nın 85.maddesi uyarınca, hemde haksız eylem faili olarak TBK nın 49.maddesi uyarınca sorumlu bulunduğu anlaşıldığından, davanın değer artırım dilekçesi doğrultusunda değer kaybı ve kazanç kaybı yönünden kabulüne, hasar bedeli yönünden reddine karar vermek gerekmiş, davacıya ait aracın ticari nitelikte olduğu gözetildiğinde, hüküm altına alınan tazminata davalı yönünden kaza tarihinden itibaren avans faiz işletilmiş, HMK 326.maddesi uyarınca iş dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak taraflar arasında paylaştırılmış, davacı kendisini yargılamada vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm altına alınan tazminat miktarı gözetilerek davacı lehine maktu vekalet ücreti, reddedilen dava değeri dikkate alınarak, davalı lehine ise reddedilen dava değeri kadar(100,00-TL) vekalet ücreti takdir olunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
Davanın Kısmen Kabulü ile Kısmen Reddine
1-Davacının hasar bedeline ilişkin zararı dava dışı sigorta şirketince dava açılmadan önce 25/12/2023 tarihinde karşılandığından, davacının bakiye hasar bedeli alacağı olmadığından hasar bedeline ilişkin istemin(100,00-TL) reddine,
2-Davacının bakiye değer kaybı zararı olan 68.262,52-TL ile kazanç kaybı miktarı olan 3.678,51 TL olmak üzere toplam 71.941,03-TL alacağının davalıdan 03/06/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 4.914,30-TL nispi harçtan, peşin alınan 427,60-TL peşin harç ve 1.240,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.667,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.246,70-TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’YE GELİR KAYDINA
5-Dava açılışında davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç ve 1.240,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.095,20-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 498,50-TL davetiye ve posta gideri, 13.000,00-TL bilirkişi ücreti ile İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/151 değişik iş sayılı dosyasında yapılan (1.500,00- TL bilirkişi ücreti, 1.274,90-TL keşif harcı, 82,40-TL başvuru harcı, 296,40-TL peşin harç ve 114,00- TL tebligat-posta gideri) 3.267,70 TL tespit gideri olmak üzere toplam 16.766,20- TL yargılama giderinin davanın kabul oranı nazara alınarak 16.742,93 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı uhdesinde bırakılmasına,
7-Dava kısmen reddedildiğinden davalı tarafın yaptığı 4.000,00-TL bilirkişi ücreti giderinden davanın ret oranı nazara alınarak 5,55-TL yargılama giderinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre, 3.115,67-TL'lik kısmının davalıdan, 4,33-TL'lik kısmının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Dava kısmen kabul edildiğinden, kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
10-Dava kısmen reddedildiğinden, red edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine.
11-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi veya 20. Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/09/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır