T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/549 ESAS
KARAR NO : 2025/561 KARAR
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/07/2024
KARAR TARİHİ: 18/06/2025
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03/07/2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın sonucu düzenlenen kaza tespit tutanağından, ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam ksurlu olduğunu, 03/07/2022 tarihli kaza neticesinde müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının tespiti için hesaplama yapıldığını, hesaplama neticesinde müvekkilinin aracında 7.500,00 TL değer kaybı tespit edildiğini, ilgili aracın kaza tarihini kapsar şekilde ... poliçe numarası ile ... a.ş.'nin teminatı kapsamına kaydedildiğini, açıkladığı sebeplerle; 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ... a.ş.'den kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini, ...a.ş.'den ... numaralı poliçeye ait hasar dosyasının celbini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça daha önce Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 2022.E.... sayılı başvuru yapıldığını, başvurunun usulden reddine karar verildiğini, davacı tarafın aracında meydana gelen değer kaybı talebi ile ilgili müvekkiline başvurusu üzerine açılan hasar dosyasından yapılan değerlendirme neticesinde 02.07/2024 tarihinde 1.500-TL değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, sorumluluk limitlerinin kaza tarihi itibariyle araç başı teminat limiti olduğunu, aynı hasara ilişkin ayrıca ... sayılı dosya kapsamında davacının aracında meydana gelen hasarın onarımı için toplam 14,528.18-TL hasar ödemesi yapıldığını, limit hesabında dikkate alınmasını, açıkladığı sebeplerle; müvekkili tarafından yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince tüm işlemlerin gerektiği şekilde sonuçlandırıldığını, davacının taleplerinin reddine karar verilmesini, müvekkil i ehine vekalet ücreti tayin edilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler... ve ...tarafından 02/05/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle; ... Plakalı Minibüs Sürücüsü...” nun; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67. Maddesindeki ” Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır. b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye itmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar tehlike veya engel yaratmamak zorundadır. Kuralını ihlal ettiği; Yönetmeliğin 137. Maddesindeki ” Araç sürücülerinin; Park etmiş araçlar arasından çıkarken, taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları mecburidir. ” Kuralını ihlal ettiği; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücülere ait asli kusurları düzenleyen 84. Maddesinin (j) bendindeki “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,” kuralını ihlal ettiği anlaşılmıştır. ... Plakalı otomobil Sürücüsü ...”ın; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca kural ihlali bulunmadığı, Davacı ve davalı vekillerinin dilekçeleri, trafik kazası tespit tutanağı, eksper raporları, hasar fotoğrafları tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu kaza nedeniyle davacı aracında hasar oluştuğu, oluşan hasarın tutanaklarda belirtildiği şekilde çarpma ve çarpılma neticesinde gerçekleştiği; hasar gören kısımların kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu araçta gerçek hasar toplam bedelinin kaza günü itibarıyla yedek parça ve işçilik bedelleri dâhil olmak üzere KDV dâhil 14.528,18TL olduğu, Dava konusu aracın serbest piyasa koşullarında hasarsız 2. El değerinin 12.03.2022 tarihli kaza günü itibarıyla 300.000,00TL olabileceği, Araçtaki toplam hasar bedelinin hasarsız araç değerine oranının *e 5 olduğu, bu itibarla Yargıtay hükümlerine göre davaya konu aracın perte ayrılamayacağı, onarımın ekonomik olacağı, dolayısıyla değer kaybı talep edilebileceği, Davaya konu kaza öncesinde dava konusu aracın üç adet kazaya karıştığı, ağır hasar kaydının olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle değer kaybına neden olan; Ön panel ve motor kaputuna davaya konu kazadan önce herhangi bir işlem yapılmadığı, dolayısıyla bu parçalardaki hasar nedeniyle değer kaybı tazminatı talep edilebileceği, Dava konusu aracın serbest piyasa koşullarında onarılmış 2. El değerinin kaza günü itibarıyla 290.000,00TL olabileceği, Araçta oluşan değer kaybı bedelinin; Değer Kaybı — Hasarsız Araç Değeri — Onarılmış Araç Değeri Değer Kaybı — 300.000TL — 290.000TL — 10.000TL olabileceği, Davalının değer kaybı kapsamında 1.S00TL ödeme yaptığı, ancak bu ödemenin davacının alacağını karşılamadığı, bakiye değer kaybı miktarının 10.000TL — 1.500TL — 8.S00TL olduğu görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Değer Artırım: Davacı vekili 26/05/2025 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava; davacı aracında meydana gelen değer zararın karşı araç ZMMS sigortacısından tahsili için açılan maddi tazminat davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı, 29/05/2017 tarihli ilamı,... Esas,... Karar sayılı, 31.10.2017 tarihli ilamı, İzmir BAM 11. HD'nin... esas, ... karar sayılı, 02/04/2018 tarihli ilamında belirtildiği üzere "Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu, poliçenin düzenlendiği tarihte geçerli bulunan poliçe özel ve genel şartları ile yasal hükümlere göre belirlenecektir.” Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde...E-...K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir. İptal kararındaki gerekçeler dikkate alınarak 19.06.2021 tarihinde ...’de yayınlanan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Kanun” ibareleri “Kanunda” şeklinde değiştirilerek, fıkraya birinci cümlesinden sonra gelmek üzere “Bu tazminatlardan;a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak,…hesaplanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.” şeklinde yasal düzenleme eklenmiş ve 19. Maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 92. Maddesinde de trafik poliçesi teminatı dışında kalan hallere ekleme yapılmıştır. Bu değişikliklerin, 7327 sy yasanın 23. Maddesine göre ...’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği öngörülmüştür. 04.12.2021 tarihinde ...de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar uyarınca daha önceki Genel Şartların, 1., 2. 3., 4.,5., 6.,7.,8., 9., 10., 11, 12., 13., 14. ,15., 16., maddelerinde değişiklik yapılmış olup, 17. Maddesi ile de Genel Şartlara Ek-7 eklenerek, Ek-7’ de, değer kaybı, sakatlık, destekten yoksun kalma tazminatlarının nasıl hesaplanacağının düzenlenmiştir. Bu değişikliğin 18. Maddesi ile “Bu genel şartların yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” düzenlemesine, 13. Maddesi ile Genel Şartların C.11. Maddesine yapılan ek maddede “Bu genel şartların yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Dava konusu trafik poliçesinin 21.12.2021 tarihinde tanzim edildiği, 7327 sy yasa ile yapılan değişikliklerin 19.06.2021 tarihinde ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlardaki değişikliklerin 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe girdiği ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından sonra oluşan yasal boşluğun giderildiği dikkate alındığında, poliçe tanzim tarihinde yürürlükte olan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesi ve 92. Maddesindeki düzenlemeler ile 04.12.2021 tarihli 31679 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartları” hükümleri ile değişen bu Genel Şartların eki niteliğindeki EK1 DEĞER KAYBI TAZMİNATI hesaplama yönteminin değer kaybına yönelik maddi zararın kapsamının belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;
03.07.2022 günü ... plakalı minibüs ile...plakalı otomobilin çarpışması sonucu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği Kaza sonrasında sürücüler tarafından Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Tanzim ettikleri anlaşılmıştır.
Bu kazanın oluşumunda ... Plakalı Minibüs Sürücüsü...” nun; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67. Maddesindeki ” Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır. b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye itmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar tehlike veya engel yaratmamak zorundadır. Kuralını ihlal ettiği; Yönetmeliğin 137. Maddesindeki ” Araç sürücülerinin; Park etmiş araçlar arasından çıkarken, taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları mecburidir. ” Kuralını ihlal ettiği; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücülere ait asli kusurları düzenleyen 84. Maddesinin (j) bendindeki “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,” kuralını ihlal ettiği anlaşılmıştır. ... Plakalı otomobil Sürücüsü ...”ın; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca kural ihlali bulunmadığı olmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu araçta gerçek hasar toplam bedelinin kaza günü itibarıyla yedek parça ve işçilik bedelleri dâhil olmak üzere KDV dâhil 14.528,18TL olduğu, Dava konusu aracın serbest piyasa koşullarında hasarsız 2. El değerinin 12.03.2022 tarihli kaza günü itibarıyla 300.000,00TL olabileceği, Araçtaki toplam hasar bedelinin hasarsız araç değerine oranının % 5 olduğu, bu itibarla Yargıtay hükümlerine göre davaya konu aracın perte ayrılamayacağı, onarımın ekonomik olacağı, dolayısıyla değer kaybı talep edilebileceği, Davaya konu kaza öncesinde dava konusu aracın üç adet kazaya karıştığı, ağır hasar kaydının olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle değer kaybına neden olan; Ön panel ve motor kaputuna davaya konu kazadan önce herhangi bir işlem yapılmadığı, dolayısıyla bu parçalardaki hasar nedeniyle değer kaybı tazminatı talep edilebileceği, Dava konusu aracın serbest piyasa koşullarında onarılmış 2. El değerinin kaza günü itibarıyla 290.000,00TL olabileceği, Araçta oluşan değer kaybı bedelinin; Değer Kaybı — Hasarsız Araç Değeri — Onarılmış Araç Değeri Değer Kaybı — 300.000TL — 290.000TL — 10.000TL olabileceği, Davalının değer kaybı kapsamında 1.S00TL ödeme yaptığı, ancak bu ödemenin davacının alacağını karşılamadığı, bakiye değer kaybı miktarının 10.000TL — 1.500TL — 8.500TLolduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin değer artırım dilekçesi ile 8.500,00TL Değer KAybı isteğinde bulunduğu, Kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, bakiye zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan bakiye değer kaybından sorumlu olduğu,davalı sigorta şirketinin davacıya 02.07.2024 tarihinde 1500,00-TL değer kaybı bedeli ödediği ve davacıya ait aracın hususi nitelikte olduğu hususları birlikte gözetildiğinde, hüküm altına alınan tazminata ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiş, HMK 326.maddesi uyarınca iş dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri davalı yana yükletilmiş, eldeki davada ara buluculuk yoluna başvuru zorunlu dava şartı olmadığından ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmış, davacı kendisini yargılamada vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm altına alınan alacak gözetilerek davacı lehine, davalı aleyhine vekalet ücreti takdir olunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir., aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk ücreti yönünden; Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ... Esas,...Karar sayılı ilamına göre "Bu bağlamda aynı Kanun ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir. Ne var ki karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası 2918 sayılı Kanun ile düzenlendiğinden karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açılacak davalar zorunlu arabulucuk dava şartına tabi değildir." ZMM sigortası 2918 S.Yasa ile düzenlenmiş olup trafik sigortacısına karşı açılacak davaların zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı halde davacı tarafça arabuluculuk sürecine başvurulmuş olduğundan, davalı sigorta şirketinin arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulması da mümkün bulunmadığından, diğer davalı işleten yönünden de zorunlu arabuluculuk dava şartı olmadığından ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılarak, aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir. (aynı yönde T.c. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 2022/1474 dosya no ve ... karar numaralı ilam)
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜNE,
1-8.500,00-TL Değer Kaybı tazminatının 02.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigortanın bakiye poliçe teminat limiti 26.971,82 TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına)
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan ve değer artırım ile tamamlanan 571,05-TL harcın mahsubu ile bakiye 44,35-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 8.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-İş bu davada davalı sigorta şirketine başvuru şartı zorunlu dava şartı olduğundan, zorunlu arabuluculuk dava şartı niteliğinde olmadığından arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 427,60-TL dava açma ilk gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 79,00-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 7.506,60-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve değer artırım ile tamamlanan 571,05-TL harç ile birlikte toplam 8.077,65-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/06/2025
Katip...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır