T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/804 Esas
KARAR NO : 2025/395
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/09/2024
KARAR TARİHİ: 07/05/2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu 184.721,12 TL ( Takip Çıkışı) Torbalı İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına ilişkin davalı- borçlu tarafça yapılan itirazın iptali ve dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkin dava dilekçesindeki açıklamalarında; Davacı şirket ile davalı şirket arasında belirli bir bedel karşılığında servis taşımacılığı için sözleşme yapılarak imzalandığını, işbu sözleşme uyarınca davacı şirket edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiğini ve takip dayanağı olan toplam 175.044,00TL bedelli 4 adet fatura düzenlendiğini, ancak davalı şirket tarafından, davacı şirketin sözleşme ile kararlaştırılan edimlerinin karşılığı olan bedel haksız ve hukuka aykırı olarak ödenmediğini, davalı borçlu şirket tarafından ödenmeyen işbu bedelin kendilerine ödenmesi amacıyla Torbalı İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla takip başlatılmış olup davalı borçlu tarafça itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, öncelikle, davalı borçlu tarafın Torbalı İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin itirazında "Müvekkil şirketin takip alacaklısına takip talebi ve ödeme emrinde yazılı olduğu şekilde ve miktarda bir borcu yoktur." demek suretiyle bedele itiraz ettiğini, davalı tarafça yapılan İşbu bedele itirazda belirli bir borcun olduğu ancak işbu borcun bu meblağ tutarında olmadığına ilişkin itiraz edildiğini, yani davalı tarafça belirli bir borcun olduğunun ikrar edildiğini, nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 188/1. Maddesinde "Tarafların veya vekillerinin mahkeme önünde ikrar ettikleri vakıalar, çekişmeli olmaktan çıkar ve ispatı gerekmez." hükmü kabil olup belirli bir borcun bulunduğu davalı tarafın beyanları ile de sabit olduğunu, davalı borçlu tarafın "Müvekkil şirketin takip alacaklısına takip talebi ve ödeme emrinde yazılı olduğu şekilde ve miktarda bir borcu yoktur." şeklindeki itirazının belirli bir borcun olduğu ancak işbu borcun bu kadar olmadığı şeklindeki itirazı kısmi itiraz hükmünde olduğunu, ne yazık ki; davalı tarafça yapılan kısmi itiraz usul ve yasa hükümlerine aykırı olup işbu kısmi itiraz hiç itiraz olunmamış gibi yaptırıma tabi olacağını, Nitekim 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 62/5. Maddesi "Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısman cihet ve miktarını açıkca göstermesi lazımdır. Aksi takdirde itiraz edilmemiş sayılır." hükmünün kabil olduğunu, anılı kanun maddesine göre borcun bir kısmına itiraz edenin yani kısmi itirazda bulunan kimsenin itiraz edeceği kısmını ayrıca ve açıkça itirazda beyan etmesi gerektiğini, ancak davalı borçlu tarafından Torbalı İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin yapılan bedele karşı itiraz usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğundan ve kısmi itiraza yönelik anılı kanun maddesi uyarınca itirazın hiç mevcut olmadığından, takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafça, Torbalı İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına ilişkin yapılan itirazda Temerrüt Faizinin hiç başlamadığı iddia edilmiş olsa da işbu itirazrı hukuka aykırı olduğunu, zira davacı şirket ile davalı şirket arasında kurulan servis taşımacılığı hizmeti dikkate alındığında ve genel teammül ve kaideleri dikkate alındığında bir işin gördürülmesi ile bedel ödeme borcu doğacağından, bedel ödeme borcunun vadesi gelmiş sayılacağını, işbu hususta işin gördürülmesi üzerine ödenecek borcun vadesinin gelmesi hususu hayatın olağan akışına uygun olmakla birlikte usul ve yasa hükümlerine uygun olup davalı tarafın itirazının iptaline mahkemece karar verilmesi gerektiğini, yine davalı tarafça %51.75 oranında faiz talebimize haksız ve hukuka aykırı şekilde itiraz edildiğini, davalı taraftan talep edilen %51.75 oranında faiz ticari işlerde temerrüt faizi olup ticari işlerde temerrüt faizi borç sahibinin tacir olması ve ticari işletmesinden kaynaklanması gerektiğini, nitekim davalı şirketin tacir olmakla birlikte borç ticari işletmesinden kaynaklandığından, davalı tarafça kanuni faizin uygulanmasına yönelik itirazın mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu sonuç olarak Torbalı İcra Müdürlüğünün ...Esas numaralı dosyasına ilişkin Asıl Alacağa yönelik davalı tarafça yapılan itiraz hiç İtiraz Edilmemiş hükmünde olduğundan takibin devamına, davanın kabulüne, Torbalı İcra Müdürlüğünün ...Esas numaralı dosyasında faize ilişkin itirazların iptaline ve davanın kabulüne Torbalı İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın mahkemece değerlendirileceği üzere haksız olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı... Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic. Ltd.Şti. Tarafından davaya cevap dilekçesi verilmemiştir.
KANITLAR:
Torbalı Vergi Dairesinden 2023- 2024 yıllarına ait BA/BS formları dosyaya celp edilmiştir.
Torbalı İcra Dairesi'nin 2024/5512 sayılı takip dosyası dosyamız arasına celp edilmiş, yapılan incelemesinde; alacaklının ...Seyahat Şirkteti, borçlunun ... Kimya Üretim şirketi olduğu, borç nedeninin 4 adet fatura alacağına dayalı olduğu, takibin 178.478,86 TL üzerinden başlatıldığı anlaşılmıştır.
SMMM bilirkişisi ... raporunda özetle;
“Davacı...Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık Emlak San. Ve Tic.ltd.şti. firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 2024 Yılından Önce başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında imzalanmış olan Ticari bir sözleşme bulunmadı ve 40.020,00.-TL'lik Davacı...Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık Emlak San. Ve Tic.ltd.şti Firmasının, Davalı... Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti. firmasına 18.07.2024 tarihinde kesmiş olduğu satış faturası ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu, Davacının Cari Hesap Ekstresinde İcra Takibine konu etmiş olduğu 4 adet satış faturasının işlenmiş olduğu ve buradan hareketle Davacı...Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık... Ve Tic.ltd.şti. Firmasının Davalı... Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti. firmasından yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 01.08.2024 İcra Takip Tarihi İtibari ile 175.914,00.-TL tutarında alacaklı olduğu, ancak icra takibinde 4 adet satış faturasının toplam bedeli olan 175.044,00.-TL'lik tutarın talep edilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Davalı Evol Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti Firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 31.01.2024 Tarihinde başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında imzalanmış olan Ticari bir sözleşme bulunmadığı ve 40.020,00-TL'lik Davacı ...Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık Emlak San. Ve Tic.ltd.şti Firmasının, Davalı... Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti. firmasına 18.07.2024 tarihinde kesmiş olduğu satış faturası ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu, Davalının Resmi Defterlerinde Davacının İcra Takibine konu etmiş olduğu 4 adet satış faturasının işlenmiş olduğu ve buradan hareketle Davalı... Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti. Firmasının Davacı... Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık ... San, Ve Tic.ltd.şti. firmasına yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 01.08.2024 İcra Takip Tarihi İtibari ile 175.914,00.-TL tutarında borçlu olduğu, tespit edilmiştir.
GEREKÇE :
Dava; Taraflar arasındaki servis taşımacılığı sözleşmesi kapsamında davacının sözleşme gereği edimini yerine getirmesine rağmen kesilen faturaların davalı tarafça ödenmemesi nedeni ile faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan itirazın iptali davasıdır.
Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Öncelikle taraflar arasında hukuki ilişki olup olmadığı, varsa hukuki ilişkinin niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu sebeble de davacı ve davalının ileri sürmüş olduğu iddialar, vakıalar ve bunları ispat edip etmedikleri ve ispat yükünün kimde olduğu hususuna değinmekte yarar vardır.
HMK 190. maddesi ""İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. " hükmü mevcuttur.
İleri sürülen bir önermenin doğruluğu hususunda kanaat oluşturmak için bir nedenselliğin ortaya konulması olarak tanımlanabilen ispat, yargılama hukuku açısından dava konusu hakkın ve buna karşı yapılan savunmanın dayandığı vakıaların var olup olmadıkları hakkında mahkemeye kanaat verilmesi işlemidir.
İspatın konusu olan vakıalar, hukuk açısından doğrudan önem taşıyan veya dolaylı olarak önem taşıyan vakıalar olarak ayrılabilir. Hukuk açısından doğrudan önem taşıyan olaylar; hukuken hakların ve hukuksal ilişkilerin doğumu, değişmesi, işlemez duruma gelmesi, doğumunun engellenmesi veya doğduktan sonra düşmesine yol açan olaylardır. Hukuk açısından dolayısıyla önem taşıyan ve “emareler (belirtiler) ” olarak da tanımlanan olaylar ise; hak ve hukuksal ilişkilerde yukarıda belirtilen durumların meydana gelmiş olduğu, kendilerinden olağan yaşam deneyimleri kuralları uyarınca anlaşılabilen, bir başka deyişle bir eylemsel karine bağının kurulmasına olanak veren olaylardır. Emareler, ancak hâkimin delilleri serbestçe değerlendirme (takdir) serbestisinin bulunduğu (HMK madde 198), bu serbestinin özel kurallar ile sınırlanmamış olduğu (HMK madde 200 ve 201 gibi) durumlarda ispat konusu olabilir.( Bilge Umar; (1980), İspat Yükü, (2. Baskı), Büyükçekmece, Kazancı Matbaacılık Sanayi. sf. 19.)
İspatın, doğrudan delil göstererek ispat ve dolaylı ispat olarak ayrıma tabi tutulup, dolaylı ispatın emareler ile ispat olarak değerlendirildiği, bu kapsamda emareyi bir delil vasıtası olarak değil, ispata yardımcı, kanuni maddi unsura uymayan yabancı vakıalar olarak nitelendirildiği de görülmektedir.( M. Kamil Yıldırım; (1990), Medeni Usul Hukukunda Delillerin Değerlendirilmesi, İstanbul, Kazancı Kitap Ticaret. sf. 120, 121.)
İspat yükü belli bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğinin anlaşılamaması, yani olayın ispatsız kalması yüzünden hâkimin aleyhte bir kararıyla karşılaşma tehlikesidir. Bu tanımda asıl davayı kaybetmek tehlikesinden değil, hâkimin aleyhte bir kararı ile karşılaşma tehlikesinden bahsedilmesi dikkate değerdir. Zira yalnızca davanın asıl konusu bakımından değil, aynı zamanda bir ön sorun veya bir ara sorun hakkında da iki tarafın birbirine zıt olarak ileri sürdükleri olayların hiçbirinin ispat edilememesi olasılığı vardır. Bu durunda hâkimin yapacağı iş söz konusu sorun bakımından ispat yükünü taşıyan tarafın, o sorunda ileri sürdüğü istemi reddetmek olacaktır.(Umar; İspat Yükü, sf. 3)
İspat yükü taraflar için bir yükümlülük (mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür (külfettir). Taraf kendisi tarafından ispatı gereken bir vakıayı ispat edemezse, karşı taraf (ve mahkeme) onu mutlaka ispat etmesini isteyemez (yükümlülük). Bilâkis kendisine ispat yükü düşen taraf, o vakıayı ispat edememiş sayılır; meselâ, kendisine ispat yükü düşen ve fakat bunu yerine getiremeyen taraf davacı ise, davasını ispat edememiş sayılır ve dava bu nedenle reddedilir.(Kuru;..; sf. 370.)
Davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede "“Davacı...Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık... Ve Tic.ltd.şti. firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 2024 Yılından Önce başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında imzalanmış olan ticari bir sözleşme bulunmadığı ve 40.020,00.-TL'lik Davacı...Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık Emlak San. Ve Tic.ltd.şti Firmasının, Davalı ... Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti. firmasına 18.07.2024 tarihinde kesmiş olduğu satış faturası ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu, Davacının Cari Hesap Ekstresinde İcra Takibine konu etmiş olduğu 4 adet satış faturasının işlenmiş olduğu ve buradan hareketle Davacı...Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık ... Ve Tic.ltd.şti. Firmasının Davalı... Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti. firmasından yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 01.08.2024 İcra Takip Tarihi İtibari ile 175.914,00.-TL tutarında alacaklı olduğu," tespit edilmiştir.
Davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede " Davalı...Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 31.01.2024 Tarihinde başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında imzalanmış olan Ticari bir sözleşme bulunmadığı ve 40.020,00-TL'lik Davacı ... Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık...Ve Tic.ltd.şti Firmasının, Davalı Evol Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti. firmasına 18.07.2024 tarihinde kesmiş olduğu satış faturası ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu, Davalının Resmi Defterlerinde Davacının İcra Takibine konu etmiş olduğu 4 adet satış faturasının işlenmiş olduğu ve buradan hareketle Davalı...Kimya Boya Üretim İthalat İhracat San. Ve Tic.ltd.şti. Firmasının Davacı ... Seyahat Oto Kiralama İnşaat Turizm Taşeronluk Taşımacılık...Ve Tic.ltd.şti. firmasına yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 01.08.2024 İcra Takip Tarihi İtibari ile 175.914,00.-TL tutarında borçlu olduğu" tespit edilmiştir.
HMK.'nın 222/1. fıkrası uyarınca taraf defterlerinin incelenmesinin kabul edildiği, kesin süre içinde ticari defter ve kayıtların ibraz edilmemesi veya bulunduğu yerin bildirilmemesi ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz edilmeme hakkında kabul edilebilir bir mazeret gösterilmediği takdirde, söz konusu ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanılmaktan vazgeçmiş sayılacağının, karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarını sunması halinde, 28/07/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7251 sy. yasanın 23. maddesi ile değişik HMK.'nın 222/3. fıkrası uyarınca karşı tarafın HMK.'nın 222/2. fıkrasına uygun olarak tutulmuş ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edileceğinin, defterinin sunulmasına yönelik usulüne uygun ihtar yapıldığı, her iki tarafın ticari defterlerini incelemeye sunduğu, her iki tarafın ticari defterlerinin delil niteliğine haiz olduğu, davacı tarafın alacağının davalı ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, davacının ticari ilişkiyi ve alacağı olduğunu ispat ettiği, faiz miktarının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davacı tarafın fazlaya ilişkin faiz isteminin kabul edilmediği hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kısmen kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir.
İcra inkar tazminatına ilişkin yapılan değerlendirmede; 2004 sayılı İİK'nun 67/2. Fıkrasına göre ;bir davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
Kanuni düzenlemeye göre davalı borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilebilmesi için takip tarihi itibari ile itirazında haksız bulunması yeterlidir. Diğer bir anlatımla kötüniyetli olması alacaklı bakımından getirilmiş bir koşuldur. Ancak itirazın haksızlığı tek başına icra inkar tazminatına hükmedilmesine elverişli değildir. Yani bu tazminata hükmedilmesi için takip konusu alacağın belirli, sabit olması, borçlu tarafından bilinmesi veya tayin ve tahkik edilmesinin mümkün nitelikte bulunması, hakimin takdirine bağlı olmaması gerekir. (Yargıtay HGK 13/12/1967 Tarih, 9/1344- 615) Diğer bir anlatımla alacağın likit ve belli olması gerekir.
Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının 175.044,00 TL asıl alacak 3.375,58 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 178.419,58 TL borca ilişkin İTİRAZIN İPTALİ ile takip talebindeki koşullarda TAKİBİN DEVAMINA,
2-Alacak likit ve hesaplanabilir olduğunda alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 12.187,84 TL nispi harçtan, peşin alınan 2.262,19 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 9.925,65 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak Hazine’ ye gelir kaydına.
5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 2.262,19 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.689,79TL TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 50,00 TL tebligat ve posta gideri ve 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.050,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 6.809,50 TL'sinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre, 3.477,190 TL'lik kısmının davalıdan, 122.81 TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
9-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 6.301,54 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
10-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı. 07/05/2025
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza