T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/82 ESAS
KARAR NO : 2025/650 KARAR
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/01/2024
KARAR TARİHİ: 09/07/2025
Mahkememizde görülen Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 3.Bölge Müdürlüğünce 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62. maddesi 1. fıkrası (e) bendine göre ihale edilen güvenlik hizmetleri imzalanan sözleşmeler ile 27.07.2011-15.10.2015 tarihleri ve 01.03.2017-30.09.2018 tarihleri arasında davalılardan ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketi, 01.10.2018-30.09.2019 tarihleri arasında davalılardan .... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi, 16.10.2015-28.02.2017 tarihleri ve 01.10.2019-08.03.2023 tarihleri arasında dava dışı ... Özel Güvenlik Ltd.Şti'ne verildiğini, İşletme Müdürlüğünde görev yapmaktayken kıdem tazminatını hak edecek şekilde emekli olarak işten ayrılan Yunus Kılıç'a ödenen brüt 230.035,95 TL net 227.799,55 TL'den; ... Özel Güvenlik Ltd.Şti.'den tahsil edilen 95.02,96 TL 'nin çıkarılması ile ortaya çıkan 134.732,99-TL'nin; Dava dışı ... çalıştığı 27.07.2011-15.10.2015 tarihleri arası ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketi 01.03.2017-30.09.2018 tarihleri arası ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketi(31.346,04TL) 01.10.2018-30.09.2019 tarihleri arası... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi(19.797,50TL) tahsil edilmesi gerektiği, toplam 134.732,99 olduğunu, ... müvekkiline dilekçe ile başvurarak kıdem tazminatının tarafına ödenmesini talep ettiğini ve brüt 230.035,95TL net 227.799,55TL 16.05.2023 tarihinde ... ödendiğini, müvekkili tarafından dava dışı işçi... yapılan tazminat ödemesinden çalıştırdığı sözleşme dönemi için davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, açıkladığı sebeplerle; 134.732,99-TL’nin dava dışı ... sorumlu şirket ve kişilerde çalıştığı dönemler esas alınarak ayrı ayrı; 114.935,48TL'nin ödeme tarihi olan 16.05.2023 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte ... Özel Güvenlik Hizmetleri Anonim Şirketi'nden, 19.797,50TL'nin ödeme tarihi olan 16.05.2023 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı taraflar davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi... tarafından 03/05/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Dava dosyasındaki belgelerle, Sayın Mahkeme'nin tarafımıza vermiş olduğu görev ve yetki çerçevesinde raporun önceki sayfalarında yaptığımız hesaplamalar neticesinde, Sayın Mahkeme'nin davacı teşekkül tarafından dava dışı işçiye ödenen 134.732,99 TL tutarındaki Kıdem Tazminatı alacağından, davalı alt yüklenicilerin sorumlu olacakları yönünde hüküm kurması durumunda; Raporda yapılan tespitler ve değerlendirmeler sonucu tablolarda belirtildiği üzere: alt yüklenicilerin sorumlu olacağı gün/tutar yönünden hesaplama Dava dışı ... ile ilgili olarak 27/07/2011 tarihi ile 30/09/2018 tarihleri arasında geçen hizmet süresi karşılığında hesaplanan Kıdem Tazminatına Esas alınan çalışma süresi; toplam 2090 ve 360 olmak üzere 2450 gün olarak belirlendiği, davalı yüklenicilere ait hesaplanan çalışma gün toplamı: 2450 gün Dava dışı ... ödenen (Alt Yüklenicilerden talep edilen) brüt Kıdem Tazminatı tutarı: — 134.732,99 TL Yüklenicilere rücu edilecek olan brüt Kıdem Tazminatı hesaplamasına baz alınan tutar : 134.732,99 TL Toplam gün sayısı 2450 Gün Bir güne isabet eden tutar 134.732,99 / 2450 : 54,99 TL alt yüklenicilere isabet eden tazminat tutarlarının hesaplanması alt Yüklenici firmaların gün sayılarının İcmal halinde değerlendirilmesi sonucu davacının firma bazında rücuen tazminat talebinin gün/tutar halinde yapılan GÜN ALT İŞVEREN UNVANI TOPLAMI | BİRİM GÜNML TUTAR ... Özel Güvenlik Hizmetleri A... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. ... TOPLAMLAR | 2450 134.732,99 tutarlarında rücuen talepte bulunabileceği hususunda kanaate varıldığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
KANITLAR:
İzmir Sosyal Güvenlik Müdürlüğünden dava dışı...dosyası celp edilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, kamu ihale kanunu kapsamında ihale ile alınan güvenlik hizmeti nedeniyle davacı bünyesinde çalışan Özel Güvenlik Görevlisi ... kıdem tazminatı nedeniyle dava dışı ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. 'den tahsil edilen bedelin tahsili ile kalan 134.732,99- TL'nin davalılardan tahsili amacıyla başlatılan rücuen tazminat davasıdır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6. maddesinde,“Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. 6098 sayılı TBK’nun 167. (818 sayılı BK nun 146. m.) maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir.
Dava dışı işçinin bu davalı şirketin işçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile, işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin bu alt işverenden tahsiline karar verilmesi gerekir.” (YARGITAY 13. HUKUK DAİRESİ E... K... T. 20.9.2018)
Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensiplerine göre sonuca gidilmelidir. Tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar. Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve diğer taraflar arasında karşılıklı düzenlenen belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, asıl işveren ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenden rücuen tahsilini talep edebilir. Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır. Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, son alt işverenin iş akdini haklı bir neden olmadan sona erdirerek ihbar tazminatı alacağının doğmasına sebebiyet verdiği ve yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğünden yıllık izin ücretinin tamamından son alt işveren sorumlu olacağından bu ücretlerin son alt işverenden tahsiline hükmedilmelidir. Ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir. (Y.13. HD. 24/05/2018 T, 2015/38873-2018/6205 ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, 2016/2779- 2018/6452 sy.k)
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasında dava dışı işçinin davalı şirketlerin işçisi olarak çalıştığı, emeklilik nedeniyle davacı kurum tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarından kimin ne oranda sorumlu olduğu hususundadır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda Dava dışı ...‘ın davacı TEİAŞ Genel Müdürlüğü bünyesinde; İhale edilen
güvenlik hizmetleri imzalanan sözleşmeler ile 27.07.2011-15.10.2015 tarihleri ve 01.03.2017-30.09.2018 tarihleri arasında
davalılardan ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş--01.10.2018-30.09.2019 tarihleri arasında davalılardan ... Özel Güvenlik ve Eğitim
Hizmetleri Ltd. Şti.-16.10.2015-28.02.2017 tarihleri ve 01.10.2019-08.03.2023 tarihleri arasında dava dışı
... Özel Güvenlik Ltd. Şti'ne verilmiş olduğunun anlaşıldığı,
Dava dilekçesinde;27.07.2011-15.10.2015 tarihleri arası...Özel Güvenlik Hizm. A.Ş.
(83.589,44TL)
01.03.2017-30.09.2018 tarihleri arası ... Özel Güvenlik Hizm.
A.Ş.(31.346,04TL)
tahsil edilmesi gerekmekte olduğu ifade edildiği ve Dava dışı ... ile ilgili SGK Hizmet dökümü listelerinde 5/11. Sayfasında tespit
edildiği üzere, davalının ... iş kodunda 27/07/2011 – 09/10/2011 Tarihleri arasında
74 gün çalışma tespit edildiği,
Dava dışı ... ile ilgili SGK Hizmet dökümü listelerinde 5/11 ve 6/11 Sayfalarında
tespit edildiği üzere, davalının... iş kodunda 10/10/2011 – 13/12/2012 Tarihleri
arasında 424 gün çalışma tespit edildiği, Dava dışı ... ile ilgili SGK Hizmet dökümünde davalının ... iş kodunda 14/12/2012 – 02/07/2014 Tarihleri arasında
559 gün çalışma tespit edildiği, Dava dışı... ile ilgili SGK Hizmet dökümü listelerinde 6/11. Ve 7/11
Sayfalarında tespit edildiği üzere, davalının ... iş kodunda 03/07/2014 – 15/10/2015
Tarihleri arasında 463 gün çalışma tespit edildiği, Dava dışı ... ile ilgili SGK Hizmet dökümü listelerinde 7/11 ve 8/11 Sayfalarında
tespit edildiği üzere, davalının ... iş kodunda 01/03/2017 – 30/09/2018 Tarihleri
arasında 570 gün çalışma tespit edildiği, 01.10.2018-30.09.2019 tarihleri arası ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd.Şti. (19.797,50TL) tahsil edilmesi gerekmekte olduğu ifade edildiği ve Dava dışı ... ile ilgili SGK Hizmet dökümü listelerinde 8/11 ve 9/11 Sayfalarında
tespit edildiği üzere, davalının ... iş kodunda 30/09/2018 – 30/09/2019 Tarihleri
arasında 360 gün çalışma tespit edildiği bildirilmiş ve Dava dışı... ile ilgili olarak 27/07/2011 tarihi ile 30/09/2018 tarihleri arasında
geçen hizmet süresi karşılığında hesaplanan Kıdem Tazminatına Esas alınan çalışma süresi;
toplam 2090 ve 360 olmak üzere davalı yüklenicilere ait hesaplanan çalışma gün toplamı 2450 gün
olarak belirtilmiştir.Bilirkişi raporunda dava konusu kıdem tazminatından tarafların sorumlu olduğu miktarın ayrı ayrı hesaplandığı, oranlama yapılarak talep edebilecek miktar da açıkça belirtildiğinden aldırılan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davalılardan ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'nin, 114.935,49 TL'den ödeme tarihi olan 16/05/2023 tarihinden itibaren ve ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd Şti'nin 19.797,50 TL'den ödeme tarihi olan 16/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olduğuna kanaat edilmiş davanın kabuli ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE,
1-114.935,49 TL'nin ödeme tarihi olan 16/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'den,
19.797,50 TL'nin ödeme tarihi olan 16/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd Şti'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 9.203,61-TL harçtan peşin alınan 2.300,91-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.902,70-TL harcın;
-5.888,43-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'den,
-1.014,27-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd Şti.'den alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin;
-25.591,84-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'den,
-4.408,16-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL'nin;
-2.729,80-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'den,
-470,20-TL'sinin davalı... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd Şti.'den alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 427,60-TL dava açma ilk gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.137,00-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 5.564,60-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan 2.300,91-TL harç ile birlikte toplam 7.865,51-TL'nin
-6.709,76-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'den,
-1.155,75-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim...
¸e-imzalıdır