T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/902 ESAS
KARAR NO : 2025/530 KARAR
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/10/2024
KARAR TARİHİ: 12/06/2025
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin gıda analiz işini yaptığını, bazı saha personellerine yaptıkları işte ve günlük kişisel ihtiyaçlarında kullanılması için şirket aracı verildiğini, davaya konu... plakalı ... 1.4 Fire marka ve model aracın 02/11/2022 tarihinde satın alındığını, şirket personelinin kullanımına verildiğini, 19/07/2024 tarihinde aracın müvekkilinin çalışanı olan ...nin kullanımında olduğunu, saat 19:00 sularında davalının sahibi ve işletmecisi olduğu Gaziemir ... AVM'ye gittiğini, Kahramanlar Caddesi girişinden kapalı otoparka girdiği esnada giriş kısmının üstündeki alçıpan dış cephe tavanın bir anda çöktüğünü ve aracın ön cam sağ tarafına düştüğünü, sürücünün aracı terk ettiğini, olayın şokunu atlatan sürücünün polis ekiplerini aradığını ve o gece Sarnıç Polis Merkezi'ne giderek şikayetçi olduğunu, aracın çekici ile Birmot İzmir Şubesi'ne götürüldüğünü, ...plakalı aracın olay tarihinde ... Sigorta A.Ş.'den kasko poliçesi olduğunu, sigorta tarafından yapılan incelemede aracın tamirinin ekonomik olmayacağının tespit edildiğini, müvekkilinin aracının olay tarihinde bakımlı, temiz ve piyasa ederinin yüksek bir araç olduğunu, olayın 19/07/2024 tarihinde meydana gelmesine rağmen müvekkilinin araç bedelinin bir kısmını ancak 10/09/2024 ve 21/10/2024 tarihlerinde aldığını, aracın o dönem piyasa değerinin yaklaşık 750.000,00-TL ile 875.000,00-TL arasında olduğunu, sigortanın yaptığı ödemenin düşülünce aracın ikinci el piyasa rayicine göre yaklaşık 250-300.000,00-TL gerçek zararının olduğunun tespit edildiğini, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri ile sigortanın ödediği pert değeri arasında oluşan gerçek zararın davalı tarafça tazmininin gerektiğini, müvekkilinin 3 ay araçsız kaldığını, pert olan aracın parasını tam ve hızlı şekilde alamadığı için pert olan aracınını yerine hala yeni bir araç alamadığını, kaza sebebiyle müvekkilinin masraf yaptığını, açıkladığı sebeplerle; 100,00-TL ikame araç bedeli, 100,00-TL aracın kaza tarihinde ikinci el piyasa değeri ile pert değeri arasında oluşan gerçek zarar olmak üzere toplam 200,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle tahsilini, 1.324,77-TL pert tescil masraflarının 26/08/2024 tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davada dava dilekçesinde açıkça yapı malikinin kusursuz sorumluluğu hükmüne dayanıldığı ve müvekkilinin de yapı maliki ve işletmecisi olarak oluşan zarardan sorumlu olduğunun iddia edildiğini, yapı malikinin kusursuz sorumluluğuna ilişkin yasal dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 69. Maddesi olduğunu, anılan madde "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlü olduğunu, intifa ve oturma hakkı sahiplerinin de, binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan, malikle birlikte müteselsilen sorumludurlar." şeklinde olduğunu, Buna göre TBK m.69 gereğince sorumlu olabilecek kişiler madde lafzında da açıkça sayıldığı üzere yapının maliki, intifa hakkı sahibi veya oturma hakkı sahibi olduğunu, bu kapsamda esasa ilişkin diğer konulardan öncelikli olarak huzurdaki davada, husumetin yapının maliki, intifa hakkı sahibi veya oturma hakkı sahibine yöneltilip yöneltilmediğinin tespit edilmesinin gerektiğini, dava konusu olayın gerçekleştiğinin iddia edildiği yapı olan Gaziemir... AVM'nin maliki, intifa hakkı sahibi veya oturma hakkı sahibi olmadığını, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, tapu kayıtlarının aleni olduğunu, davacı yanın basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü olduğunu, bu nedenle olayla hiçbir ilgisi olmayan müvekkiline husumet yöneltmesinin kabul edilemeyeceğini, taraf teşkiline muvafakat etmediklerini, müvekkilinin olayın gerçekleştiğinin iddia edildiği yapının maliki veya işletmecisi olmadığından davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, açıkladığı sebeplerle; husumet yokluğundan davanın reddini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın zurıch sigorta a.ş., ak sigorta a.ş., hdı sigorta a.ş., arex sigorta a.ş. ve corpus sigorta a.ş.'ye davanın ihbarını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP: İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazanın meydana geldiği alışveriş merkezi olan gaziemir optimum avm için müvekkilinin de dahil olduğu toplamda beş farklı şirketten müşterek olarak teminat verildiğini, alışveriş merkezinin müvekkili tarafından ... numaralı poliçe ile sigortalıdır ve jeran, zurich sigorta olup müvekkil şirketin sorumluluk payının %15 olduğunu, avm'de oluşan hasar sigortacıları tarafından ödendiğini, zarar gören mağdur altıgen gıda'nın aracında oluşan hasar, kasko poliçesi kapsamında türkiye sigorta tarafından karşılandığını, türkiye sigorta, ödediği tazminat bedelini rücuen müvekkilinden talep ettiğini ve müvekkili tarafından kendi payı nispetinde ödeme yapıldığını, ödeme ile tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığını, hasar onarım bedeli kasko şirketince ödendiğini ve kasko sigortacısı halefiyete dayalı olarak ödediği tazminat tutarını müvekkilinden rücu yoluyla tahsil ettiğini, davacı tarafından araç hasarının eksik ödendiği iddiasıyla müvekkiline başvuru yapılarak tazminat talep edilemeyeceğini, hasara ilişkin taleplerin reddinin gerektiğini, davanın husumetten reddinin gerektiğini, müvekkilinin ödeme ile tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığını, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: İhbar olunan ...Sigorta A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin merkezinin kadıköy/istanbul adresinde bulunduğunu, dava için yetkili mahkemenin istanbul anadolu adliyesi mahkemeleri olduğunu, davalı rönesans gayrimenkul yatırım a.ş.'nin poliçesi bulunmadığını, başvuru şartının sağlanmadığını, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, Davanın davacı aracında meydana gelen pert farkı bedeli ve ikame araç bedelini davalıdan tahsiline ilişkindir.
Somut olayda tazmini istenilen bedele ilişkin davacı davasının dayanağını davalının işletmecisi ve yapı sahibi olduğu davacının aracına zarar veren avmdeki işletmeci ve yapı malikinin sorumluluğuna dayandırmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 69. (818 s. BK 58.) maddesinde düzenlenen bina ve yapı eseri malikinin sorumluluğu, kusursuz sorumluluk türü olan özen (olağan sebep) sorumluluğudur. 6098 sayılı TBK'nun 69/1. maddesinde "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür." denilmektedir. Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu, yapı eserinin yapımındaki bozukluğa veya bakımındaki eksikliğe dayanmaktadır. Sorumluluğun doğmasında, yapılıştaki bozukluk-bakım eksikliği ayrımının bir önemi bulunmamaktadır. Zira, malikin sorumlu olması için bakım eksikliği veya yapılıştaki bozukluktan herhangi birinin varlığı yeterli görülmektedir. Her iki olasılıkta da yalnızca malikin sorumluluğu söz konusu olmaktadır. Bina veya yapı eseri malikinin sorumlu tutulabilmesi için; yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden zararın doğması, yapım bozukluğu veya bakım eksikliği ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu bakımından bulunması zorunlu unsur olan illiyet bağı yönünden ise, bu bağın kesilmesine yol açacak sebeplerin somut olayda gerçekleşmemiş olması gereklidir. İlliyet bağını kesen sebepler ise; mücbir sebep ve zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurudur. Zarar, aradaki illiyet bağını kesecek derecede bir mücbir sebepten, zarar görenin ya da üçüncü bir kişinin kusurundan doğmuş ise yapı malikinin sorumluluğu sözkonusu olmaz (Yargıtay HGK 29.11.2017 tarih,... Esas ve...Karar sayılı ilamı). 6098 sayılı TBK'nun 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. 6098 sayılı TBK'nın 316. maddesine göre, kiracı kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmakla, 365. maddesine göre de kiralananın bakımını gereği gibi sağlamakla yükümlüdür.Dava konusu olayın gerçekleştiğinin iddia edildiği yapı olan Gaziemir ...AVM'nin maliki, intifa hakkı sahibi veya oturma hakkı sahibinin husumet yönünden değerlendirilmesi için bu hususta Tapu Müdürlüğüne ve Gaziemir belediyesi'ne müzekkere yazılmıştır. Yazı cevaplarından şirketin yapı malikinin Esentepe Gayrimenkul olduğu veya işletmecisi de olmadığı anlaşıldığından davalının husumet itirazı yerinde görülmüştür.
TBK m.71'de ise "Önemli ölçüde tehlike arzeden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğduğu takdirde, bu zarardan işletme sahibi ve varsa işleten müteselsilen sorumludur." hükmünü içermekte olup, bu hükmün de söz konusu yer bir AVM olup önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletme olmadığı izahtan vareste olduğundan somut olaya uygulanması mümkün değildir.
Davacının davalının tapu kayıtlarına ulaşabileceği kanaatine varılmakla, davalının dava konusu maddi zarara ilişkin sorumluluğunun bulunmadığı bu hali ile husumetinin olmadığı anlaşılmakla davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı yararına takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafın yaptığı bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/06/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır