T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/905 ESAS
KARAR NO: 2025/873 KARAR
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/10/2024
KARAR TARİHİ: 08/10/2025
Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde "..." nolu zorunlu trafik sigortası poliçesi ile kayıtlı bulunan ... plakalı aracın 03/06/2024 tarihinde trafik kazasına karıştığını, ilgili kazada ... plakalı davalı şirket nezdinde sigortalı aracın tam kusurlu olduğunu, 09/08/2024 tarihinde davalı şirketin mail adresine araç değer kaybı ile ilgili başvuruda bulunduklarını, bunun akabinde davalının başvuruya ilişkin mail olarak incelemeye alındığını beyan ettiğini ancak başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığını, hasar bedelinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin uyuşmazlık bulunmadığını, araç değer kaybının ödenmemesi sonucunda anlaşmazlık doğduğunu, müvekkilinin tacir olmasının kazaya karışan aracın ticari olması nedeniyle avans faizi işletilmesi gerektiğini, müvekkiline ait aracın "... SERVİCE OTOMOTİV YEDEK PARÇA TİC. LTD. ŞTİ." tarafından onarıldığını, açıkladığı sebeplerle; davacı şirkete ait ... plakalı araçta oluşan değer kaybı tazminatın belirlenmesinden sonra artırılmak üzere HMK 107. Maddesi uyarınca (belirsiz alacak davası) şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen kaza sonucunda davacı aracını kasko firmasından tamir ettirdiğini ve kasko firmasına 18,713.00 TL ödeme yapıldığını, davacının araç değer kaybı talebinin incelenmesi üzere araçtaki hasarın hasarın değer kaybına yol açmayacak değişen plastik aksam olduğu görülmekle değer kaybı talebinin reddedildiğini, değer kaybı oluşmadığından davanın reddinin gerektiğini, açıkladığı sebeplerle; davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ... tarafından 21/08/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Bilirkişi Daire Başkanlığı” tarafından Bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi Raporlarındabulunması gereken standartlar başlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır. Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen "Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece Hâkimin yetkisindedir. Bilirkişi ... Hâkimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusursuz yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve Hâkimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine bu husus İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılımı yapılmamaktadır. Bu hali ile; ... plakalı araç sürücüsü ... önündeki araç ile takip mesafesini korumadığı için (KTK 56/C) kazanın oluşumunda etken olduğu,...plakalı araç sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı için kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı, Değer kaybı yönünden: Davacıya ait ... plakalı aracın, davaya konu trafik kazası sonucunda meydana gelen hasarların, Dava Konusu Kaza İle Uyumlu Olduğu, Davaya konu ... plakalı aracın, hasar tarihinde rayiç değerinin 2.200.000,00 TL olacağı, Tarafımızca yapılan hasar miktarı hesaplaması sonucu, onarım bedelinin KDV dâhil 22.455,60 TL (...) olacağı, miktar ile teknik olarak yeterli bir onarım yapılacağı, Onarımın ekonomik olduğu, Pert-Total ve Sovtaj çalışmasına gerek olmadığı, davalı tarafından, değer kaybı tazminat ödemesi yapılmadığı, dava konusu aracın onarım görmüş parçaları, kaza öncesi SBM kayıtlarında vaki kazada başkaca kayıtların bulunmaması nedenleri ile değer kaybı teknik olarak kanaat edildiği,... Plakalı ... tipindeki aracın, Serbest Piyasa Şartlarına göre meydana gelen Reel Değer Kaybının; 50.000,00 TL (Ellibin. TL) olacağı, Davalı sigorta şirketi tarafından davacının kaskosuna ödenen 18.713,00 TL hasar ödemesi düşüldüğünde, davalı sorumlu olduğu miktarı hususunda rapor hesaplanın tutardan davalının sorumlu olduğu görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Değer Artırım: Davacı vekili 17/09/2025 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava; davacı aracında meydana gelen değer kaybı zararın karşı araç ZMMS sigortacısından tahsili için açılan maddi tazminat davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin... esas, ... karar sayılı, 29/05/2017 tarihli ilamı, ... Esas,...Karar sayılı, 31.10.2017 tarihli ilamı, İzmir BAM ... HD'nin... esas,...karar sayılı, 02/04/2018 tarihli ilamında belirtildiği üzere "Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu, poliçenin düzenlendiği tarihte geçerli bulunan poliçe özel ve genel şartları ile yasal hükümlere göre belirlenecektir.” Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde ...E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir. İptal kararındaki gerekçeler dikkate alınarak 19.06.2021 tarihinde ...de yayınlanan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Kanun” ibareleri “Kanunda” şeklinde değiştirilerek, fıkraya birinci cümlesinden sonra gelmek üzere “Bu tazminatlardan;a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak,…hesaplanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.” şeklinde yasal düzenleme eklenmiş ve 19. Maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 92. Maddesinde de trafik poliçesi teminatı dışında kalan hallere ekleme yapılmıştır. Bu değişikliklerin, 7327 sy yasanın 23. Maddesine göre RG’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği öngörülmüştür. 04.12.2021 tarihinde RG’de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar uyarınca daha önceki Genel Şartların, 1., 2. 3., 4.,5., 6.,7.,8., 9., 10., 11, 12., 13., 14. ,15., 16., maddelerinde değişiklik yapılmış olup, 17. Maddesi ile de Genel Şartlara Ek-7 eklenerek, Ek-7’ de, değer kaybı, sakatlık, destekten yoksun kalma tazminatlarının nasıl hesaplanacağının düzenlenmiştir. Bu değişikliğin 18. Maddesi ile “Bu genel şartların yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” düzenlemesine, 13. Maddesi ile Genel Şartların C.11. Maddesine yapılan ek maddede “Bu genel şartların yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Dava konusu trafik poliçesinin 21.12.2021 tarihinde tanzim edildiği, 7327 sy yasa ile yapılan değişikliklerin 19.06.2021 tarihinde ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlardaki değişikliklerin 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe girdiği ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından sonra oluşan yasal boşluğun giderildiği dikkate alındığında, poliçe tanzim tarihinde yürürlükte olan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesi ve 92. Maddesindeki düzenlemeler ile 04.12.2021 tarihli 31679 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartları” hükümleri ile değişen bu Genel Şartların eki niteliğindeki EK1 DEĞER KAYBI TAZMİNATI hesaplama yönteminin değer kaybına yönelik maddi zararın kapsamının belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;
Kaza Tespit Tutanağı anlatımına göre somut kazanın 03.06.2024 tarihinde Bayraklı Altınyol üzerinde seyir halinde olan...plakalı araç sürücüsü ...
trafik yoğunluğundan dolayı durakladığı esnada, aracının arka kısımlarına, arkasından gelen...sevk ve idaresindeki... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu
meydana geldiği anlaşılmıştır.
Tarafların kusur durumlarının incelenmesinde;... plakalı Davalı Sigortanın sigortaladığı araç sürücüsü ... önündeki araç ile takip mesafesini korumadığı için (KTK 56/C) kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı için kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı kanaatine varılmıştır.
Değer kaybı talebi yönünden yapılan incelemede; Davacıya ait... plakalı aracın, davaya konu trafik kazası sonucunda meydana gelen hasarların, Dava Konusu Kaza İle Uyumlu Olduğu, Davaya konu... plakalı aracın, hasar tarihinde rayiç değerinin 2.200.000,00 TL olacağı, Tarafımızca yapılan hasar miktarı hesaplaması sonucu, onarım bedelinin KDV dâhil 22.455,60 TL olacağı, miktar ile teknik olarak yeterli bir onarım yapılacağı, Onarımın ekonomik olduğu, ...ve Sovtaj çalışmasına gerek olmadığı, davalı tarafından, değer kaybı tazminat ödemesi yapılmadığı, dava konusu aracın onarım görmüş parçaları, kaza öncesi SBM kayıtlarında vaki kazada başkaca kayıtların bulunmaması nedenleri ile değer kaybı teknik olarak kanaat edildiği, ...Plakalı ... tipindeki aracın, Serbest Piyasa Şartlarına göre meydana gelen Reel Değer Kaybının; 50.000,00 TL olabileceği
anlaşılmıştır. Davalı vekilinin davacının aracının aynı bölgeden 2021 senesinde hasar aldığı yönündeki itirazlarının incelenmesinde; bilirkişi tarafından SBGM kayıtlarının incelendiği bu hususta raporda değerlendirmede bulunduğu 2021 yılında meydana gelen kazada davacının aracının sol arka kısmı hasara uğradığı eldeki kazada ise davalı şirketin sigortalısı davacı şirkete ait aracın arka tampon kısmına çarptığı, Bu sebeple iki kaza sebebi ile onarılan bölge ve onarım gören parçalar uyumlu olmadığından davalı vekilinin itirazları yerinde görülmemiş ek rapor alınmamıştır. Davacı vekili tarafından dava değerinin belirli hale getirildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin değer artırım dilekçesi ile 50.000,00 TL Değer Kaybı isteğinde bulunduğu, Kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, bakiye zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan değer kaybından sorumlu olduğu,davalı sigorta şirketinin dava dışı davacının kaskosuna ödenen 18.713,00 TL hasar ödemesi düşüldüğünde, sigortanın sorumlu olduğu bakiye limitin 101.287,00TL olduğu, davalıya yapılan başvurunun 8 iş günü sonra temerrüde düşeceği dikkate alınarak davalı sigorta şirketine 09/08/2024 tarihinde teslim edildiğinden KTK göre 9. İş gününde davalı yan temerrüde düşeceğinden 22/08/2024 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü ile,22/08/2024 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiş, davacıya ait aracın hususi nitelikte olduğu hususları birlikte gözetildiğinde bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmiş, HMK 326.maddesi uyarınca iş dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri davalı yana yükletilmiş, eldeki davada ara buluculuk yoluna başvuru zorunlu dava şartı olmadığından ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmış, davacı kendisini yargılamada vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm altına alınan alacak gözetilerek davacı lehine, davalı aleyhine vekalet ücreti takdir olunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir., aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk ücreti yönünden; Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin... Esas, ... Karar sayılı ilamına göre "Bu bağlamda aynı Kanun ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir. Ne var ki karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası 2918 sayılı Kanun ile düzenlendiğinden karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açılacak davalar zorunlu arabulucuk dava şartına tabi değildir." ZMM sigortası 2918 S.Yasa ile düzenlenmiş olup trafik sigortacısına karşı açılacak davaların zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı halde davacı tarafça arabuluculuk sürecine başvurulmuş olduğundan, davalı sigorta şirketinin arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulması da mümkün bulunmadığından, diğer davalı işleten yönünden de zorunlu arabuluculuk dava şartı olmadığından ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılarak, aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir. (aynı yönde T.c. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi ... dosya no ve ...karar numaralı ilam)
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
50.000,00-TL Değer Kaybı tazminatının 22/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye poliçe teminat limiti 101.287,00TL ile sorumlu tutulmasına)
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.415,50-TL harçtan peşin alınan ve değer artırım ile tamamlanan 854,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.560,90-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-İş bu davada davalı sigorta şirketine başvuru şartı zorunlu dava şartı olduğundan, zorunlu arabuluculuk dava şartı niteliğinde olmadığından arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacının yapmış olduğu 427,60-TL dava açma ilk gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 289,50-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 7.717,10-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve değer artırım ile tamamlanan 854,60-TL harç ile birlikte toplam 8.571,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
08/10/2025
Katip...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır