T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/948 ESAS
KARAR NO : 2025/692 KARAR
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2024
KARAR TARİHİ: 17/07/2025
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ...Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin alacağının tahsilinin sağlanması amacıyla icra dosyası ile borçlu hakkında ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığını, ödeme emri borçluya e-tebligat yoluyla 10.09.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, borçlu da borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz edip takibi durdurduğunu, Davalı borca itiraz ettikten sonra da davacı müvekkil şirket dava şartı olması sebebiyle arabulucuya başvurulduğunu, tarafların arabuluculuk sürecinde anlaşamadığını, borçlunun itirazı haksız, dayanaksız ve kötü niyetli olduğunu, Takibe konu olan borcun taraflar arasında ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesaptan doğan bir borç olduğunu, Borçlunun davacı şirketin satış ve dağıtımını yapmış olduğu muhtelif ürünleri satın aldığını, ve bu ürünler ve bu ürünlere ilişkin olarak düzenlenmiş olan irsaliyeli faturalar borçluya teslim edilldiğini, davalının Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince faturalara 8 günlük yasal süresi içerisinde itiraz etmediğinden cari hesap bakiyesi alacağı olan davacının alacağının kesinleştiğini, Ancak ürün bedelleri ödenmediğinden alacak icra takibine konu edildiğini, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, Haksız ve kötü niyetle itiraz edip takibin durmasına neden olan davalının; davacıya %20’den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davalı firmanın 2024 yılında Bodrum İlçesinde Beton Yalıkavak adlı işletmeyi faaliyete geçirdiğini, Bu kapsamda halen cafe-bar olarak faaliyetini sürdürdüğünü, Davacı firma, müvekkile promosyon olarak kahve makinesini ücretsiz olarak kurduğunu ve peşinden takibe konu olan kahveleri tarafımıza gönderdiğini, Ancak davacı firma kahve makinelerini geri aldığı için müvekkil, davacı firma tarafından gönderilen kahveleri kullanamadığını elinde kaldığını. Sözleşme gereğince davacı tarafın müvekkile kahve makinesini temin etmesi gerekmektedir ki satın aldığı kahveleri kullanabilsin. Buna karşın davacı taraf aralarındaki sözleşmeyi ihlal ederek kahve makinesini geri aldığını, ve müvekkil de davacı taraftan kahve çekirdeği satın aldığıyla kaldığını, Bunu fırsat bilen davacının ise davalı aleyhine İzmir ... İcra Dairesinin ...E. Numarası ile icra takibi başlattığını, Davacı tarafın davayı İzmir Ticaret Mahkemelerinde açtığını, davacı tarafın fatura adresinden de görüleceği üzere İstanbul Ümraniye'de, davalı firmanın ise Muğla Bodrumda faaliyet gösterdiğini, Yasa gereği cari hesaba dayalı icra takibi ve dava ancak borçlunun yerleşim yeri yahut alacaklının yerleşim yerinde açılabileceğini, Buna karşın davacı taraf, icra takibini İzmir'de başlattığını, huzurda görülen davayı da aynı şekilde İzmir Mahkemelerinde ikame ettiğini, davacı tarafının iddia ettiği üzere geçerli bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, davacı taraf sözleşmeden kaynaklanan asli edim yükümünü yerine getirmemiş olup sözleşmeyi mümkün kılan asli edimi yani kahve makinesini davacıdan aldığını. dolayısıyla sözleşmenin sona erdiğini, sözleşmedeki edimsel yükümlülüklerini yerine getirmeyerek temerrüde düşen davacının açtığı davanın reddini talep etmiştir.
Davacı vekili 18/02/2025 tarihli beyan dilekçesi ile Davalı şirketin yetki itirazının geçersiz ve usulsüz olduğunu, davalının icra dosyasında sadece borca itiraz ettiğini.Dolayısıyla, icra dosyası yönünden yetki hususu kesinleştiğini,HMK:19/2.maddesinde "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." şeklinde olduğunu, yetki itirazında bulunulurken yetkili mahkemenin, birden fazla mahkeme varsa seçilen mahkemenin açıkça belirtilmesi gerektiğini, Davalı şirket kahve marinası geri alındığı için kahveleri kullanamadığını ve elinde kaldığını, davacının sözleşmeyi ihlal ederek kahve makinesini geri aldığını iddia etmtiğini, Davalının bu iddialarının yersiz olduğunu, Davacının kahve makinasını 12.06.2024 tarihinde davalıya ariyet olarak verdiğini ve kurulumunu yaptığını Davaya konu olan faturalardan da açıkça anlaşıldığı üzere davalıya 14.06.2024 tarihli 2 adet faturaya dayalı olarak 7.066,90 TL'lik ve 1.112,40 TL'lik ürün satışı yapıldığını; ancak ürünlerin bedeli davalı tarafından ödenmediğini, Bunun üzerine, dosyada mübrez olan 15.07.2024 tarihli faturadan da açıkça anlaşıldığı üzere davacı tarafından davalıya 7.178,51 TL'lik ürün satışı daha yapıldığını, Ancak, davalı davacıdan satın aldığı ürünlerin bedellerini ödemeyince ariyet olarak verilmiş olan kahve makinesi davacı tarafından 15.08.2024 tarihinde iade alınmak durumunda kalındığını, Davalı tarafın cevap dilekçesinde kahve makinasının kendisine ariyet olarak verildiğini ve davaya konu olan ürünlerin kendisine teslim edildiğini, davacının edimini yerine getirdiğini açıkça kabul ettiğini,davacının tacir olarak tüm edimlerini yerine getirdiğini kahve makinasını davalıya teslim ettiğini, davalının işletmesine kurulumunu yaptığını, davalının tüm siparişlerini karşıladığını davalının da cevap dilekçesinde kabul ettiği üzere davalıya ürünler teslim edildiğini. Buna rağmen, davacı tüm edimlerini yerine getirmiş olmasına rağmen davalı ürünlerin bedellerini davacıya ödemediğini beyan etiği görülmüştür.
DELİLLER:
15/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle Davalı ... Yalıkavak İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi firmasının yasal defterleri ve cari hesap ekstresi incelenmesi sonucunda icra takip tarihi itibari ile 15.357,81 TL borçlu olduğu, Davacı ...Satış Ve Dağıtım Anonim Şirketi’nin yasal defterleri ve cari hesap ekstreleri incelenmesi sonucunda icra takip tarihi itibariyle 15.357,81 TL alacaklı olduğu, Davacı...Satış Ve Dağıtım Anonim Şirketi defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun tutulduğu, Envanter defteri açılış onayının zamanında yapıldığı. Yevmiye Defteri ve Defter i Kebir e ilişkin E defter berat beyanlarının zamanında verildiği. Davalı Beton Yalıkavak İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi Yasal Defterlere ilişkin açılış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, Yevmiye Defterinin kapanış tasdikinin son günü 30 Haziran 2025 olması nedeniyle kapanış tasdikinin yapılmadığı yasal sürenin sona ermemesinden dolayı tenkidi gereken bir durum olmadığı, Davalının bilirkişi rapor tanzim tarihi itibari ile Davacıya 15.357,81 TL anapara 6.006,23 TL faiz olmak üzere toplam 21.364,04 TL borçlu olduğu mütala edilmiştir.
Davalının talimat Mahkemesi aracılığıyla defterlerinin incelendiği 03/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafın inceleme konusu yapılan 2024 mali dönemlerine ait ticari defterinin ait olduğu yılda yürürlükte olan T.T.K. ve V.U.K. hükümlerine göre tutulduğu, ticari defterinin yasal süreleri içerisinde açılış tasdiklerinin yapıldığı ve kapanış tasdiklerinin süresi 30/06/2025tarihi olduğundan kapanış tasdiklerinin yapılmadığı, Davalı tarafın ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede, icra takip tarihi itibari ile davacının 15.357,81TL TL alacaklı olduğu, Davacı tarafın takip tarihinden önce talep edebileceği işlemiş faiz miktarının 1.470,37 TL olarak hesap edildiği mütala edilmiştir.
Öncelikle davalının yetki itirazı incelenmiş ve davalı tarafından HMK. nun 116. maddesinde düzenlenen ilk itirazlardan mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de; davalı vekilinin mahkememizin yetkisine itiraz etmekle birlikte itirazında hangi mahkememinin yetkili olduğunu göstermediği, HMK’nun 19/2. Fıkrası uyarınca yetki itirazında bulunan tarafın yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme var ise seçtiği mahkemeyi bildirmek zorunda olduğu, aksi takdirde yetki itirazının dikkate alınmayacağı öngörüldüğünden, davalı tarafça usulüne uygun yapılmayan yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalının bilirkişi raporuna itirazının raporların esas alacak yönünden birbiri ile uyumlu olması ve rapordaki çelişkinin faizden kaynaklanması ile takipte faiz talep edilmemesi nedeniyle itirazının reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 2004 sayılı İİK'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava türlerindendir.
Davaya konu İzmir ... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 15.357,81TL üzerinden lamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 10/09/2024 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekili tarafından 13/09/2024 tarihinde borca ve ferilerine itiraz edildiği, icra dairesince 13/09/2024 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği ve eldeki davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmaktadır.
4721 Sayılı TMK nın 6.maddesi uyarınca, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre; taraflar, kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahiptir (HMK 189/1). İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (HMK 190/1).
Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (HMK 266/1).
Mahkememizce anılan hüküm doğrultusunda alınan mali müşavir bilirkişiden alınan 15/05/2025 ve 03/06/2025 ticari defterlerinin ait olduğu yılda yürürlükte olan T.T.K. ve V.U.K. hükümlerine göre tutulduğu, ticari defterinin yasal süreleri içerisinde açılış ve kapanış tasdiğinin yapılmış olduğu, defter kayıtlarının ve bu kayıtlara dayanak belgelerin birbirini doğruladığı, bu itibarla incelemeye sunulan ticari defterler bakımından HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince delile dayanan taraf bakımından ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacı tarafın ticari defter kayıtlarında, icra takip ve dava tarihi itibariyle 15.357,81 TL alacaklı olduğu, davalı şirket ticari defter kayıtlarında yapılan incelemede davalının davacı tarafa 15.357,81 TL borçlu olduğu mütala edilmiştir.
Eldeki dava ticari dava niteliğinde bulunduğundan, ticari defterlerin, iş bu davada delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222, f.1).
6100 Sayılı HMK nın 222. Maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK m.222, f.3).
Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK m.222, f.4).
Tüm bu açıklamalardan sonra, Davalı tarafın cevap dilekçesinde kahve makinasının kendisine ariyet olarak verildiğini ve davaya konu olan ürünlerin kendisine teslim edildiğini, davacının edimini yerine getirdiğini açıkça kabul ettiği, Davalının davacı şirketin satış ve dağıtımını yapmış olduğu muhtelif ürünleri satın aldğı ve bu ürünler borçluya teslim edildiğinin faturaların davalının da defterilerine kaydedilmekle davacı tarafından ispatlandığı. Davacının ticari defter ve kayıtları bilirkişi marifeti ile incelendiğinde de davalı şirkete ürün verildiği, ancak ürünlerin bedellerinin karşı tarafça ödenmediğinin anlaşıldığı, davacının davaya konu takip dosyası nedeniyle davacıdan 15.357,81 -TL alacağının bulunduğu sabit olmakla, davanın kabulü ile davalının takibe itirazının iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiş, alacak likit kabul edilerek davacı yararına icra inkar tazminatı hükmedilmiş, davacı tarafça yapılan yargılama giderleri, davada haksız çıkan davalı üzerinde bırakılmış, davacı yararına kabul edilen dava değeri kadar vekalet ücreti takdir edilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1-İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında davalının; 15.357,81-TL asıl alacakdan oluşan borca ilişkin İTİRAZIN İPTALİ ile,
Takibin takip talebinde belirtilen şartlara göre devamına,
2-Alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan toplam alacak 15.357,81-TL %20 si oranında 3.071,562 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.049,09-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 621,49-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 15.357,81-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Davacının yapmış olduğu 427,60-TL dava açma ilk gideri, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti, 90,00-TL tebligat ve posta gideri, talimat mahkemelerince yapılan 270,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 4.287,60-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan 427,60-TL harç ile birlikte toplam 4.715,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim...
¸e-imzalıdır