T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/709
KARAR NO: 2025/729
DAVA: Ticari Şirket Pay Defterindeki Kaydın Düzeltilmesi
DAVA TARİHİ: 25/07/2025
KARAR TARİHİ: 29/07/2025
Mahkememizde açılan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;
İDDİA ;
Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle; ...şar şirketler topluluğunun en tepesinde dava dışı ... Yatırım ve Sanayi A.Ş.'nin olduğunu, müvekkillerinin miras bırakanı ...'ın 02/09/2021 tarihinde vefatı öncesinde ...'in yapılan 01/04/2021 tarihli son genel kurul toplantısındaki hazirun cetvelinden anlaşılacağı üzere o tarih itibariyle...n 5 pay sahibinin bulunduğunu, ...n % 31,25,...'ın % 21,7, ...'ın % 21,7,...'nın % 21,7 ve ...ın % 3,5 payının bulunduğunu, müvekkillerinin murisi ...n 02/09/2021 tarihinde vefatından sonra... ...n müvekkillerinin pay defterine kayıt isteklerini reddettiğini, bunun üzerine İzmir... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında "pay defterine kayıt" isteğiyle dava açtıklarını, davanın derdest olduğunu,...nın halihazırda birlikte ...'in hakim pay sahibi olduklarını; ... şirketler topluluğunda ...'ın hemen altında davalı ... Holding A.Ş.'nin yer aldığını, müvekkillerinin miras bırakanının vefat ettiği tarihte ... Holding'in en büyük pay sahibinin ... olduğunu; davalı şirkette 23/12/2021 tarihinde sermaye artırım kararı alındığını, % 73,53 oranında pay sahipliğiyle hakim ortak olan ...'in olumlu oyu ile sermaye artırım kararı verildiğini, ...'in taahhüt ettiği sermayenin 1/4'ünü tescilden önce ödediğini; sermaye artırım öncesinde ... Holding'de % 73,53 oranında olan ... pay oranının % 46,50'ye gerilediğini, yine sermaye artırım öncesinde... ... ve...'nın pay oranları % 4,20 iken % 22,30'e yükseldiğini, payın bölünme işlemi olanaklı olmadığından ödenmeyen tutar kadar nominal değerdeki payın tahsisine ilişkin yönetim kurulu kararının butlanının tespiti istemiyle İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde...Esas sayılı davanın açıldığını, yapılan yargılama sonunda mahkemece söz konusu tahsislere konu edilen ... numaralı yönetim kurulu kararlarının butlanına hükmedildiğini, bunun üzerine müvekkilleri tarafından Üsküdar ... Noterliği'nin 31/01/2025 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek pay defterinin mahkeme kararına uygun olarak düzeltilmesi ve yapılan işlemle ilgili bilgilendirilme isteğinde bulunulduğunu, davalı tarafın ihtarnameye cevabında "karar kesinleşmediğinden isteğin değerlendirmeye alınamayacağını" bildirdiğini; HMK'nın 350. maddesine göre yalnızca kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmazların aynına ilişkin mahkeme kararlarının uygulanması için kesinleşmeye ihtiyaç bulunduğunu, diğer mahkeme kararlarının verildiği andan itibaren hukuki sonuç doğurduğunu, bu hukuki durum karşısında İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Karar sayılı kararı ile ortaya çıkan hukuki durumun derhal düzeltilmesinin gerektiğini, pay defterinin mahkeme kararına uygun düzenlenmesinin şart olduğunu belirterek; muarazanın giderilmesine, davalı pay defterinin İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar sayılı kararına uygun olarak düzeltilmesine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE ;
Dava; davalı şirket pay defterinin İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Karar sayılı kararına uygun olarak düzeltilmesi yoluyla muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.
İzmir.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Karar sayılı kararı incelendiğinde; davacılarının ..., ..., ..'a velayeten ... ve ...'a velayeten ...; davalısının ...; dava tarihinin 17/08/2023, davanın "genel kurul kararının iptali" davası olduğu, davacı tarafça; "davacıların, ... Holding A.Ş. ortaklarından ... ve...'ın mirasçıları olduğu, ayrıca...'ın mirasçısı olarak ... ...,... ... ve...'nın kaldığı, davacıların paydaş sıfatını mirasen kazandıkları, şirketin ortaklık yapısında değişikliğe gidildiği, davacılar ile aynı ortaklık payına sahip olan diğer ortakların eşitliği bozarak paylarının yükseltildiği ve şirkete yeni ortak alındığının haricen öğrenildiği, yapılan bu işlemlerde hem şirketin hem de yönetim kurulu üyelerinin cezai, mali ve idari sorumluluklarının bulunduğu, yapılan işlemlerle ilgili bilgi verilmesinin Karşıyaka... Noterliğinden gönderilen ihtarneme ile istendiği ancak davacılara herhangi bir bilgi verilmediğini, yapılan tüm işlemlerin başta eşit işlem ilkesi olmak üzere TTK'nın 391. maddesinde belirtilen sebeplerle hukuka aykırı olduğu" hususlarının ileri sürülerek davacıların şirketteki ortaklık paylarının yasaya aykırı olarak düşürülmesine yol açan usul ve yasaya aykırı davalı şirket yönetim kurulu kararlarının batıl olması nedeni ile hükümsüzlüğünün tespitine ve iptaline karar verilmesinin istendiği, davalı tarafın; "şirket ortaklık yapısının davacılar aleyhine değiştirildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, şirketin hisselerinin nama yazılı olduğunu, kayıtlı sermayesi sistemine değil, esas sermaye sistemine kayıtlı olduğunu, dolayısı ile iddia edilen türde hisse değişikliğine yol açan yönetim kurulu kararı bulunmadığını, genel kurulun sermaye artış kararlarının bulunduğunu, buna da davacıların katıldığını, sermaye artışına katıldıklarını, davanın dayanaksız olduğunu" ileri sürdüğü, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, gerekçesinde; " ..TTK'nın 357. maddesi uyarınca, anonim şirket pay sahiplerinin eşit şartlarda eşit işleme tabi tutulması gerektiği, sermaye artırımı sonrası ortaya çıkan yeni paylara ilişkin olarak rüçhan hakkının sınırlanması ve kaldırılmasında da eşitlik ilkesinin göz önünde tutulması gerektiği ve yeni pay alma haklarının kısıtlanmasında bazı pay sahiplerinin bu hakkı kullanmalarını engelleyecek veya güçleştirecek şekilde düzenleme yapılması eşit işlem ilkesine aykırılık teşkil edeceği sabittir. Bu durumda... ... ve...'nın ... Holding A.Ş.'deki paylarının sermaye artışı öncesinde % 4,20 iken % 22,3'e yükseldiği, ... A.Ş. payının % 73,53 mertebesinde iken % 46,5'ye gerilediği, ... ve varislerinin sermaye artırımı öncesinde % 3,53 paya sahip iken sermaye artırımı sonrasında % 5,4 paya sahip oldukları, sermaye artırım kararı kapsamında ... AŞ'nin taahhüt ettiği sermaye koyma borcunu yerine getirmemesi sebebiyle boşta kalan payların... ...,... ve ...Elektrik Enerji A.Ş.'ne teklif edilmesi ve yeni pay alma hakkının bu üç kişi ile sınırlı olarak kullandırılmasının, ... Holding Şirketi Yönetim Kurulu tarafından pay sahiplerine yeni pay alma hakkının eşit bir şekilde kullandırılmadığı sonuç ve kanaatine varılarak, davacıların davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir." denmek suretiyle; "Davanın KABULÜ ile; Davalı ... HOLDİNG A.Ş. yönetim kurulunun... nolu kararlarının BUTLANINA" ilişkin 20/12/2024 tarihli kararın verildiği, henüz kesinleşmediği görülmüştür.
Üsküdar.. Noterliği'nin 31/01/2025 tarihli...evmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; keşidecilerin kendi adına asaleten, küçük ... ve küçük ...'a velayeten ... ve ...; muhatapların ... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi ve ... olduğu, ihtarname içeriğinde; "Tarafımızca muhatap ... Holding A.Ş. yönetim kurulu kararlarının batıl olması nedeniyle hükümsüzlüğünün tespitine ve iptaline karar verilmesi istemi ile Muhatap ... Holding A.Ş. aleyhine dava ikame edilmiştir. İzmir..icaret Mahkemesi tarafından ...Esas sayılı dosya ile yürütülen yargılama neticesinde 20/12/2024 tarihinde; 'Davanın KABULÜ ile; Davalı ... HOLDİNG A.Ş. Yönetim Kurulunun... nolu kararlarının BUTLANINA' karar verilmiştir. Mahkeme kararının bir gereği olarak; pay defterinin düzeltilmesini ve yapılan işlemlerle ilgili müvekkillere gerekli bilgilendirmelerin yapılmasını talep etme zorunluluğumuz hasıl olmuştur. İşbu ihtarnamenin tebliği ile birlikte şirket kayıtlarının (pay defterinin) buna uygun şekilde düzeltilerek tarafımız yazılı olarak bilgi verilmesini, aksi takdirde hukuki ve cezai sorumluluğunuzun doğacağını, bu kapsamda yasal yollara başvurulacağını ihtaren bildiririz." dendiği görülmüştür.
İzmir... Noterliği'nin 17/02/2025 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; keşidecinin ..., muhatapların kendi adına asaleten, küçük ... ve küçük ...'a velayeten ... ve ... olduğu, ihtarname içeriğinde; "Bahsi geçen davanın gerekçeli kararı ihtarname tarihi itibariyle ve hâlihazırda yazılmamış, taraflara tebliğ edilmemiş ve karara ilişkin kanun yolları tüketilmemiştir. Bu itibarla anılan kararın etkisi, karar kesinleştiği takdirde bilahare değerlendirilecektir. Bu sebeple, Türk Ticaret Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunun açık düzenlemeleri uyarınca hukuka uygun olmayan talebinizin değerlendirmeye alınamayacağı hususunu ihtarnamenize cevaben bildiririz." dendiği görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nın "Başvurunun icraya etkisi" başlıklı 350. maddesinde; "(1) İstinaf yoluna başvurma, kararın icrasını durdurmaz. İcra ve İflas Kanunu'nun icranın geri bırakılmasıyla ilgili 36. maddesi hükmü saklıdır. Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez. (2) Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez." düzenlemesine; "Temyizin icraya etkisi" başlıklı 367. maddesinde; "(1) Temyiz, kararın icrasını durdurmaz. İcra ve İflas Kanununun icranın geri bırakılmasıyla ilgili 36. maddesi hükmü saklıdır. Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez. (2) Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez." düzenlemesine yer verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 114. maddesinde de dava şartları düzenlenmiş, 1. maddesinin h bendinde "hukuki yarar" dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı kanunun 115. maddesinin 1. fıkrasında; "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." düzenlemesine; 2. fıkrasında; "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yasal mevzuat ile birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davacılar vekili 6100 sayılı HMK'nın 350. maddesini dayanak göstererek davalı şirketin pay defterinin (ortakların pay oranlarının) İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar sayılı kararına uygun şekilde düzeltilmesini istemiştir. Söz konusu mahkemenin kararı henüz kesinleşmemiştir. Nitekim, davalı taraf da cevabi ihtarname ile davacı tarafın isteğini "kararın gerekçesinin yazılmadığı ve henüz yasal yolların tüketilmediği yani kararın kesinleşmediği" gerekçesiyle reddetmiştir. Eldeki bu davada davacılar vekili, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar sayılı kararının kesinleşmesini beklemeksizin ve icra takibine girişmeksizin mahkememizden bu mahkemenin kararının infaz edilmesini istemiştir. Bir mahkeme kararının, kararın kesinleşmesi beklenmeksizin bir başka mahkeme kararı ile (sanki karar kesinleşmişçesine) infazının sağlanması şeklinde bir yasal düzenleme yoktur. Öncelikli olarak; 6100 sayılı HMK'nın 350. maddesi takip hukukuna ilişkin bir düzenleme olup, davacı tarafça İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar sayılı kararı dayanak tutulmak suretiyle başlatılmış bir icra takibi de yoktur. Kural olarak ilamlı icra takibi yapılabilmesi için kararın kesinleşmesi şart olmayıp, karara karşı istinaf ya da temyiz kanun yoluna başvurulması kararın icrasını durdurmaz. Durum böyle olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK'nın 350/1 ve 367/1 maddesi gereğince “kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar" kesinleşmedikçe icra edilemeyecektir. Kesinleşmeden icra edilemeyecek bir kararın, ilamlı icra yoluyla takibe konu edilmesi kamu düzenine ilişkindir. Kaldı ki; 6100 sayılı HMK’nın 367/2 maddesi gereğince kişiler hukuku ile ilgili hükümler kesinleşmedikçe takibe konu edilemez. Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin emsal 03/11/2021 tarihli ...Karar sayılı kararında da belirtildiği şekilde; Yargıtay uygulamalarında ve öğretide ticari şirketlere ilişkin ilamların kesinleşmeden takibe konu olamayacağı kabul edilmiş ve gerekçe olarak da 6100 sayılı HMK'nın 367/2 fıkrası uyarınca kişiler hukukuna dayanılmıştır. Ticari şirketlere ilişkin kararlarda "sicil değişikliği yaptığı" gerekçesiyle kesinleşme aranmıştır. Anılan kararlarda "kişiler hukuku cümlesi" geniş yorumlanmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 450. maddesi uyarınca genel kurul kararının iptaline veya butlanına ilişkin mahkeme kararı, kesinleştikten sonra bütün pay sahipleri hakkında hüküm ifade edeceğinden ve yönetim kurulu bu kararın bir örneğini derhal ticaret siciline tescil ettirmek ve internet sitesine koymak zorunda olduğundan, genel kurul kararının butlanına ilişkin kararların tüzel kişiliğin şahsının hukukuyla ilgili olduğu ve kesinleşmeden infaza konulamayacağı kabul edilmiştir. Bu çerçevede de; anılan mahkeme kararı dayanak tutularak ilamlı icra takibine gidilmemiş olması, gidilmiş olması durumunda dahi kararın kesinleşmesinin aranacak olması, bir başka mahkeme kararının infazının mahkememiz eliyle yapılmasının mümkün bulunmaması karşısında davada hukuki yararın olmadığı kanaatine ulaşılmış, davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayarak artan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 29/07/2025
Başkan ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Üye ...
¸E-imza
Katip ...
¸E-imza