T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/86
KARAR NO: 2025/318
DAVA: Ticari Şirkete Özel Denetçi Atanması
DAVA TARİHİ: 27/01/2025
KARAR TARİHİ: 11/04/2025
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
İDDİA ;
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin davalı şirketin ortağı olduğunu, 2018 yılından bu yana kar payı almadığını ve şirketten türlü sebeplerle uzaklaştırıldığını, davalı şirketin 26/11/2024 tarihli toplantıya çağrı ilanıyla 27/12/2024 tarihinde genel kurul toplantısı yapılmasına karar verildiğini, bu toplantı öncesinde taraflarınca davalı şirketten Germencik ... Noterliği’nin 20/12/2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bir kısım evrakların ve dokümanların bilgi edinme hakkı ve azınlık pay sahibi hakları çerçevesinde istendiğini ancak davalı şirket tarafından İzmir ... Noterliği’nden gönderilen 26/12/2024 tarihli ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile yalnızca bir kısım belgelerin incelemeye sunulacağının ve bu incelemenin de genel kurul toplantısından sonraki bir tarihte olabileceğinin bildirildiğini, görüldüğü üzere davalı şirket yetkilisi/müdürü tarafından müvekkilinin şirket hakkında bilgi almasının engellendiğini, 27/12/2024 tarihli genel kurul toplantısına taraflarının vekaleten katıldıklarını ve şirkete özel denetçi atanmasını istediklerini, bu isteğin toplantı tutanağına dahi yazılmadığını ve taraflarınca şerh düşülerek tutanak altına alındığını, müvekkilinin inceleme ve bilgi edinme hakkının kısıtlanması, 2018 yılından bu yana kar payı dağıtımının yapılmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı şirkete özel denetçi atanması gerektiğini belirterek, davanın kabulü ile davalı şirkete özel denetçi atanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP ;
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; dava dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin şirkete denetçi atanmasını gerektirir sebepler olmadığını, müvekkili şirketin bir aile şirketi olduğunu, 17/07/2024 tarihinde vefat eden ... tarafından kurulduğunu, davacının 23/07/2012 ile 23/09/2018 tarihleri arasında müdür olarak görev yaptığını ancak bu dönemde kötü yönetimi sebebiyle şirketi mali açıdan zor duruma düşürdüğünü, şirketin sürekli zarar ettiğini, öz varlığını kaybettiğini ve borca batık hale geldiğini, o dönemde şirket zararının 1.000.000,00 TL’yi aştığını, sonrasında davacıya emanet edilen şirketin bizzat davacı tarafından zarara uğratıldığı ve kasıtlı olarak zararına mal satışı yaptığı hususlarının belirlendiğini ayrıca 12/01/2018 tarihinde müvekkili şirket ile aynı faaliyet alanında ... Endüstriyel Kapı San ve Tic. Ltd. Şti. adı altında bir şirket kurduğunun anlaşıldığını, 23/10/2018 tarihli genel kurulda davacının müdürlük görevine son verildiğini. Bu süreçte davacının kurduğu bu şirket üzerinden üretim ve montaj yaparak müvekkili şirket çalışanlarını ve müşterilerini kendi şirketine yönlendirdiğinin belirlendiğini; davacının müdürlük görevine son verilmesinin ardından şirketin mali açıdan düze çıkması için yoğun bir çaba harcandığını, 2019 yılından itibaren pandemi dönemi de dahil olmak üzere şirketin kar elde ettiğini, vergi ve yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini, tüm ödemelerini zamanında yaptığını, kurumlar ve tedarikçiler nezdinde yeniden güven ve itibar kazandığını, halka açık şirketlerde dahi kar dağıtımının zorunlu olmadığını, müvekkili şirketin sermayesinin mevcut ekonomik koşullar altında faaliyetlerini sürdürebilmesi için yetersiz olduğunu, 2018 ve önceki yıllarda meydana gelen zararlar nedeniyle eriyen sermayenin 2019 yılından itibaren elde edilen karlarla telafi edilerek şirketin öz varlığının güçlendirildiğini, elde edilen karların şirketin sabit yatırımları, malzeme ve stok ihtiyaçlarının karşılanması ve EYT kapsamında emekli olan çalışanların kıdem tazminatı ödemeleri gibi zorunlu harcamalar için kullanıldığını, ayrıca davacının bu güne kadar herhangi bir kar dağıtımı isteğinde de bulunmadığını, denetçi atanabilmesi için şirket ortaklarının yasayı ve esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi ve pay sahiplerini zarara uğrattığını, ikna edici bir şekilde ortaya konulmasının gerektiğini, davacının bu yönde herhangi bir somut iddia öne sürmediğini, davacı gönderdiği ihtarnameyle bir kısım belgelerin kendisine iletilmesini istediğini, davacının ihtarnamesini İzmir ... Noterliği’nin 26/12/2024 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verildiğini, bu ihtarname ile davacı tarafça istenen bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi için uygun bir sürecin oluşturulduğunu, davacının ihtarnamesinde hukuka aykırı şekilde şirket içi bilgi ve belgelerin dışarı çıkarılmasını ve kendisine e-posta yoluyla iletilmesini istediğini, bu isteğin olumlu karşılanmasının mümkün olmadığını, gönderilen cevabi ihtarnamede davacının veya vekilinin şirket merkezine gelmesi halinde gerekli bilgilerin sağlanacağı ve inceleme yapılabileceği hususunun bildirildiğini ancak inceleme yapmak için şirkete gelen olmadığını, 27/12/2024 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısının düzenlendiğini, davacının davasının haksız olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER ;
Ticaret sicil kayıtları, ihtarnameler.
GEREKÇE ;
Dava; 6102 sayılı TTK'nın 438 ve izleyen maddeleri kapsamında davalı limited şirkete bağımsız denetçi atanması istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; “6102 sayılı TTK’nın 438. maddesi gereğince davalı şirkete özel denetçi atanması koşulunun bulunup bulunmadığı” konusundadır.
Dava, 27/12/2024 tarihli genel kurul toplantısında itibaren 3 aylık yasal hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü’nden gönderilen belgeler incelendiğinde; davalı şirketin “Merkez-... sicil numarasında kayıtlı olduğu, adresinin; “... Mahallesi ... Caddesi No:... Sarnıç Beldesi Gaziemir/İZMİR” olduğu, davacının davalı şirketin ortağı olduğu görülmüştür.
27/12/2024 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantı Tutanağı incelendiğinde; davacı vekilinin toplantıya katıldığı, toplantıda davalı şirkete özel denetçi atanmasına ilişkin herhangi bir gündem maddesinin ve görüşmeyle alınmış kararın bulunmadığı, toplantıda alınan dava dışı kararların oy çokluğuyla alındığı, toplantı tutanağının altına el yazısı ile davacı vekili tarafından “toplantı esnasında özel denetçi atanması hususunun gündeme alınarak oylanması talep edilmiş ve bu talebimiz reddolunmuştur. Ayrıca bu hususun tutanağa işlenmesi talep edilmiş ve reddolunmuştur. Ayrıca İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...Tereke sayılı dosyada verilen tedbir kararına aykırı olarak hisse devrine karar verilmiştir. İhtirazı kayıt ile müvekkil adına imzalıyorum” ibaresinin şerh düşüldüğü görülmüştür.
Davacının davalıya Germencik ... Noterliği’nden gönderdiği 20/12/2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname incelendiğinde; ihtarnamede belirtilen belgelerin geriye dönük 10 yıllık süre ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren en geç 2 iş günü içerisinde...com mail adresine tam ve eksiksiz olarak iletilmesinin, aksi halde yasal yollara başvurulacağı hususunun ihtar edildiği görülmüştür.
Davalı tarafından davacıya İzmir... Noterliği’nden gönderilen 26/12/2024 tarihli... yevmiye numaralı ihtarname incelendiğinde; hali hazırda davalı şirket ile aynı ticari alanda faaliyet gösteren... Endüstriyel Kapı San ve Tic. Ltd. Şti.’nin tek ortağı olduğu, rakip firma sahibi olması, elde ettiği bilgi ve belgeleri şirket zararına kullanma ihtimalinin bulunması sebebiyle istenen belgelerden ihtarnamede belirtilen bilgi ve belgelerin şirket merkezinde şirket müdürü nezaretinde incelemeye sunulacağı ve yine şirket müdürü tarafından bilgi verileceği; iş yoğunluğu sebebiyle yapılacak inceleme ve bilgi sunumu için tarafların randevulaşmasının daha sağlıklı olacağı hususunun belirtilerek 14/01/2025 günü saat 11:00 ve 17/01/2025 günü saat 11:00’De şirket merkezine davet edildiği hususlarının bildirildiği görülmüştür.
6102 sayılı TTK’nın “Denetçi” başlıklı 635. maddesinde; “(1) 397 nci maddenin beşinci ve altıncı fıkraları dışında kalan, Anonim şirketin denetçiye (…) denetime ve özel denetime ilişkin hükümleri limited şirkete de uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı TTK’nın 635. maddesinin göndermesiyle olayda uygulanacak olan anonim şirketlerle ilgili özel denetim aynı kanunun 438 ve izleyen maddelerinde düzenlenmiştir.
TTK'nın 438. maddesinde; “(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. (2) Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK’nın 439. maddesinin 1. fıkrasında; “(1)Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanması isteyebilir.”; 2. fıkrasında; “(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK’nın 440. maddesinde; “(1) Mahkeme, şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir. (2) Mahkeme istemi yerinde görürse, istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirir. Mahkemenin kararı kesindir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
441. maddesinde; “(1) Özel denetim, amaca yararlı bir süre içinde ve şirket işleri gereksiz yere aksatılmaksızın yapılmalıdır. (2) Yönetim kurulu, şirketin defterlerinin, yazışmaları dâhil yazılarının, kasa, kıymetli evrak ve mallar başta olmak üzere, varlıklarının incelenmesine izin verir. (3) Kurucular, organlar, vekiller, çalışanlar, kayyımlar ve tasfiye memurları önemli olgular konusunda özel denetçiye bilgi vermekle yükümlüdür. Uyuşmazlık hâlinde kararı mahkeme verir. Mahkemenin kararı kesindir. (4) Özel denetçi, şirketin özel denetimin sonuçlarına ilişkin görüşünü alır. (5) Özel denetçi sır saklamakla yükümlüdür.”; 442. maddesinde; “(1) Özel denetçi, incelemenin sonucu hakkında, şirketin sırlarını da koruyarak, mahkemeye ayrıntılı bir rapor verir. (2) Mahkeme, raporu şirkete tebliğ eder ve şirketin, raporun açıklanmasının şirket sırlarını veya şirketin korunmaya değer diğer menfaatlerini zarara uğratıp uğratmayacağına ve bu sebeple istem sahiplerine sunulmamasına ilişkin istemi hakkında karar verir. (3) Mahkeme, şirket ve istem sahiplerine, açıklanan rapor hakkında, değerlendirmeleri bildirmek ve ek soru sormak imkânını tanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Aynı kanunun 444. maddesinde; “(1) Mahkeme, özel denetçi atanmasını kabul etmişse, şirketçe ödenmesi gereken avansı ve giderleri belirtir. Özel hâl ve şartların haklı göstermesi hâlinde giderler kısmen veya tamamen istem sahiplerine yükletilebilir. (2) Genel kurul özel denetçinin atanmasına karar vermişse giderler şirkete ait olur.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; yukarıdaki özel denetçi atanmasına ilişkin yasal düzenlemeler gereğince özel denetçi atanması isteğinde bulunabilmesinin ön şartlarından biri bilgi alma ve inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması, bir diğeri ise bu istemin genel kurulda ileri sürülüp reddedilmiş olmasıdır. Bunun yanında davanın genel kurulun kabul veya red kararlarına göre ilgili maddelerde belirtilen hak düşürücü süre içinde açılması zorunludur. TTK'nın 439. maddesinde de açıkça belirtildiği şekilde, uğranıldığı ileri sürülen zararın kesin kanıtlarla ispatlamasına gerek yoktur. İkna edici bir şekilde ortaya konmaları yeterlidir. Burada kastedilen zarar, mal varlığının eksilmesi halidir. Bunun yanı sıra özel denetim belirli konularda istenebilecektir. Belirli konulardan kastedilen ise; olay şeklinde tanımlanabilen, içeriği ve sınırları belirli, genel nitelikte olmayan konulardır. Somut olayda; davacı taraf gerek davalı şirkete gönderdiği ihtarnamede gerekse dava dilekçesinde “bilgi alma ve inceleme hakkının davalı tarafça kullandırılmadığını ve davalı şirkette kar payı dağıtılmadığını” ileri sürerek bu gerekçelerle özel denetçi atanmasını istemiştir. Davalı tarafın da savunduğu şekilde dava dilekçesinde “şirketin veya ortakların zarara uğratıldığı” yönünde bir gerekçe ya da sebep ileri sürülmemiştir. Diğer yandan; davacı tarafın ihtarname ile ileri sürdüğü hususların bir kısmının davalı tarafça reddedilmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Yani cevabi ihtarnamede belirtilen bir kısım konularda davalı şirket nezdinde inceleme yapılma olanağı tanınmış ve buna ilişkin iletişim ve randevu bilgilerine yer verilmiştir. Bunun yanısıra; davacı, davalı şirkette 23/07/2012 ile 23/09/2018 tarihleri arasında müdür olarak görev yapmış olup, bilgi alınması ve incelenmesi istenen belgeler 2014 yılı ve izleyen yıllara ilişkindir. Yani, bir kısmı davacının müdürlük görevi yaptığı döneme rastlayan bilgi ve belgelerdir. TTK'nın 375. maddesinin (c) bendi gereğince "Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması" yönetim kurulunun devredilemez görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Bu nedenle de 27/12/2014 tarihinden 23/09/2018 tarihine kadarki dönem için zaten görevi ve denetimi altında olan konularla ilgili olarak bilmesi gerektiği düşüncesinden hareketle istekte bulunmayacak olmasının yanısıra esasen özel denetçi atanması suretiyle denetlenmesi istenen konular genel nitelikte konular olup, zarara uğranıldığının ileri sürülmemiş olması ve ileri sürüldüğünün düşünülmesi ihtimalinde de zararın varlığının ikna edici bir şekilde ortaya konmadığının anlaşılmış olması sebepleriyle davalı şirkete özel denetçi atanması gerektiği koşullarının oluşmadığı kanaatine ulaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi’nin 09/10/2024 tarihli, ... Karar sayılı kararından da belirtildiği şekilde; 6102 sayılı TTK'nın 440/2 maddesi uyarınca mahkemelerin özel denetimin kabulüne veya reddine ilişkin kararları kesin olduğundan, karar kesin olarak verilmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayarak artan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 6102 sayılı TTK’nın 440/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere ve oy birliği ile karar verildi. 11/04/2025
Başkan ...
¸E-imza
Üye...
¸E-imza
Üye ..
¸E-imza
katip...
E imza