T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/887 Esas
KARAR NO: 2021/337
DAVA: Ticari İşletme Rehninin Kaldırılması
DAVA TARİHİ: 04/08/2015
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
Mahkememizde görülen ticari işletme rehninin kaldırılması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu 04/08/2015 tarihli dava dilekçesi ile; Davalı şirket lehine 18/05/1998 tarihinde davacı şirket üzerinde 8.634,99 TL bedelli ticari işletme rehninin tesis edildiğini, davacının davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, bu durumun kesinleşmiş bulunan İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar Sayılı dosyası ile sabit olduğunu, bahsi geçen dosya ile yapılan yargılama sonucunda ipotek ve sair nedenlerle davacının davalıya herhangi bir borcu olmadığının hükme bağlandığını ve dolayısı ile ticari işletme rehninin de bedelsiz kaldığını, davacı şirket adına kayıtlı iken davalı şirket lehine ipotek tesis edilen taşınmazlar üzerindeki ipotek ve Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile terkin edildiğini, davacının davalıya borçlu bulunmadığının kesinleştiği Mahkeme kararı ile sabit olduğunu, bedelsiz kalan ticari işletme rehininin de kaldırılması için iş bu davanın açıldığını, davalı lehine tesis edilen 8.634,99 TL bedelli ticari işletme rehininin kaldırılması ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasını talep ve dava ettikleri görülmüştür.
Dava dilekçesinin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı şirket vekilinin 17/09/2015 tarihli yanıt dilekçesi ile; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, genel yetki kuralı gereğince, davanın davalının ikametgah mahkemesinde açılması gerektiğini veya sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle rehinli malların Aliağada olması nedeniyle Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafça İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, Aliağa ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyaları delil olarak gösterilmiş ise de, dava konusu rehin sözleşmesinden doğan alacak yönünden bir karar verilmediğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 01/10/1998 tarihinde sona erdirildiğini, 01/10/1998 tarihi itibariyle düzenlenen protokol ile borç alacak durumunun belirlendiğini ve bu dönem itibariyle davalının davacıdan 300.000,00 USD alacaklı olduğunu, davacının beyan ettiği rehinin teminatını oluşturan 8.634,99 TL alacağın ödendiğine dair bir belgenin ve delillin sunulmadığını, Aliağa ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen kararın henüz kesinleşmediğini, rehin sözleşmesine konu malların Aliağa daki fabrika binasında bulunduğunu ve davacının 3. Kişilere olan borçları nedeniyle satılarak paraya çevrildiğini, ayrıca satış yapılan icra dosyaları ile satışı gerçekleştirilen taşınmazların tapu kayıtları incelenmek suretiyle rehin konusu malların taşınmaz ile birlikte satılıp satılmadığının ve teferruat olarak tapuya tescil edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiğini beyanla, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi isteminde bulunulduğu görülmüştür.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak terkini istenen ticari işletme rehinine ilişkin kayıtlar istenilmiş, dava dilekçesine ekli beyanamenin dayanağı kayıtların celbi istenilmiş, ticaret sicil müdürlüğü tarafından verilen yanıt ile dayanak kayıtların dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Dava dilekçesine ekli 18/05/1998 tarihli İzmir ... Noterliğince düzenlenen rehin sözleşmesine istinaden düzenlenen beyanamenin yapılan incelemesinde, rehin verenin dosyamız davacısı ... olduğu, rehin alacaklısının dosyamız davalısı ... olduğu, rehine dair unsurların açıklandığı ve temin edilen borcun 8.634.997.011,-TL (eski TL ) olarak gösterildiği görülmüştür.
Ticari İşletme rehinine dayanak İzmir ... Noterliğince düzenlenen 18/05/1998 tarihli, ... yevmiye nolu düzenleme şekilde menkul rehini sözleşmesinin yapılan incelemesinde, davacı şirket ile davalı şirket arasında mevcut borç ilişkisi dikkate alınarak sözleşmeye ekli listede nitelik model numara ve ayırt edici özellikleri belirtilen ve sözleşmenin yapıldığı tarihte mevcut olan işletme faaliyetine tahsis edilmiş olan makine araç alet ve edebatı kapsadığı, rehin sözleşmesinin davacı şirketin doğmuş olan ve doğacak 8.634.997.011 TL (eski TL) sına kadar borçları ile kredi nevine göre alınacak faiz oranı göz önüne alınarak faiz farkı, iade fonuna yatırılması gereken fon meblağı, merkez bankasının reeskont faizi oranı itibariyle hesap edilecek faizin uygulanacağını ve borcun vadelerinde ödenmemesi halinde bunların dosyamız davalısı şirkete ödeneceği tarihe kadar geçecek günler için Merkez bankasının reeskont faiz oranının uygulanacağını kararlaştırdıkları ve sözleşme ekinde listenin bulunduğu görülmüştür.
Davacı tarafça ticari işletme rehinine konu borcun bulunmadığı, iddiasının ispatı yönünden bildirdiği, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dosyasının taraflar arasında görülmekte olduğu beyan edilen İstanbul
... Asliye Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının içerisinde olduğu beyan edildiğinden dosya ilgili mahkemeden istenilmiş, dosyanın tamamı uyap üzerinden taranarak dosyamız içerisine gönderilmiştir. Dosyanın yapılan incelemesinde, davacının dosyamız davalısı ... olduğu, davalının ... olduğu, bu dosya ile birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacının dosyamız davacısı ... olduğu, davalının dosyamız davalısı ... Olduğu, ana dosyada taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle tesis edilen ipotek olduğu, ana dosya davalısı şirket tarafından davalıya teslim edilen kütük demirlerin davacıya tesliminin istendiğini, ancak teslim edilmemesi nedeniyle ipotek üst sınırı üzerinden başlatılan takibe itirazın iptalinin istendiği, birleşen dosyada ise ihracat işbirliğine ilişkin sözleşme gereğince, iddia edilen şekilde borçlu olmadığının tespiti isteminde bulunulduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, asıl dosyada davanın reddine karar verildiği, birleşen dosya yönünden ise davanın kabulüne ve dosyamız davacısı şirketin dosyamız davalısı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, yapılan yargılama sırasında alınan raporlara istinaden mahkemece dosyamız davacısı şirketin dosyamız davalısı şirketten alacaklı olduğunun tespit edildiği, kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
Davacı tarafından dayanılan Menemen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilerek dosyamız içerisine alınmıştır. Dosyanın yapılan incelemesinde, davacının dosyamız davacısı ... olduğu, davalının dosyamız davalısı ... olduğu, davanın ipoteğin fekki davası olduğu, Aliağa İlçesi ... sayılı taşınmazlar üzerinde davalı şirket lehine tesis edilen ipoteğin kaldırılmasının istendiği, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında aktedilen 01/10/1998 başlangıç tarihli sözleşmeden önce davalı ... tarafından davacı ... ne teslim edilen ve üretim sonrası 20/04/1998 tarihi itibariyle kalan Ham Demir Kütüklerine teminat amacıyla tesis edildiği, taraflar arasındaki ticari ilişkide, davacı şirketi davalı şirkete borcunun olmadığı aksine alacaklı olduğu hususunun İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı kararı ile, tespit edildiği ve bu tespitin yargılamaya konu dava yönünden kesin delil teşkil ettiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.
Dava taraflar arasında mevcut olduğu kabul edilen ticari ilişkiden kaynaklı olarak davalı şirket lehine davacı şirkete ait fabrika binasında bulunan taşınır niteliğindeki eşyanın ticari işletme rehini kapsamında, rehinine ilişkin tesis edilen rehinin kaldırılması istemine ilişkin davadır.
Davacı tarafça taraflar arasında mevcut 01/10/1998 tarihli protokolden önce tesis edilen, dava konusu 18/05/1998 tarihli ticari işletme rehininin kaldırılması isteminde bulunulmuştur. Davacı tarafça ticari işletme rehinine konu borcun bulunmadığı ve sona erdiği iddiasında bulunulmuştur. Taraflar ticari işletme rehininin tesisinden sonra bir araya gelmiş 01/10/1998 tarihli protokolü imzalamışlardır. Bu protokol sonrasında taraflar arasında edimlerin yerine getirilmesine ilişkin belli bir süreç yaşanmış ve sonrasında İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında, uyuşmazlığa ilişkin yargılama yapılmış ve dosya ile birleşen dava dosyası içeriği birlikte değerlendirilmiş, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve protokol mahkemece değerlendirildikten sonra taraflar arasındaki ticari ilişkinin süresi, süreç içerisindeki yapılan işlemlerin yoğunluğu birlikte değerlendirilerek davacı şirketin davalıdan borçlu olmadığını aksine alacaklı olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Davacı şirket aleyhine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile davalı şirket tarafından dava açılmış ise de, mahkemece yapılan yargılamada istemin niteliği itibariyle, taraflar arasındaki ilişkinin Adi Ortaklık olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde, verilen Yargıtay kararı uyarınca, hali hazırda yargılamaya devam edildiği, mahkememiz yargılamasına konu ticari işletme rehin yönünden herhangi bir talebin ilgili dosyada mevcut olmadığı görülmüştür.
Dava konusu ticari işletme rehininde gösterilen borcun tarihi, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen karar tarihi dikkate alındığında, taraflar arasında ticari işletme rehininin devamını gerektirir bir husus mahkememizce tespit edilememiştir.
Tarafların aralarında mevcut ticari ilişki nedeniyle ticari faaliyetlerinden kaynaklı hususlara ilişkin hali hazırda yürütülmekte olan dava konusu alacağın doğrudan doğruya dava dosyamızdaki ticari işletme rehinine konu borçla bağlantısının tespit edilemediği, bu haliyle ticari işletme rehininin devamını gerektirir bir husus tespit edilemediği ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KABULÜNE,
Tarafları davacı (eski unvanı ile) .... Ve davalı (eski unvanı ile) ... olan İzmir ... Noterliği'nin 18 Mayıs 1998 tarih ... yevmiye nolu menkul rehini sözleşmesine dayalı olarak İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde tesis edilen 18/05/1998 tarihli (8.634.997.011 Eski Türk Lirası) 8.634,99 TL bedelli ticari işletme rehininin KALDIRILMASINA,
Kabul edilen bedel üzerinden hesaplanan 589,85 TL harçtan, peşin alınan 147,47 TL harcın mahsubu ile bakiye 442,34 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 179,27 TL başvuru harcı, 273,70 TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 452,97TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/04/2021
Yazman ...
E-İmza
Yargıç ...
E-İmza