T.C.
İZMİR
5.ASLİYETİCARETMAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/801
KARAR NO: 2021/968
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/06/2016
KARAR TARİHİ: 23/12/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
İDDİA: Davacı vekili mahkememize verdiği 03.06.2016 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı şirkete Afganistan'da teslim edilmek üzere yumurta siparişleri verdiği, partiler halinde teslim edilen yumurtaların ayıplı olduğunu, bu sebeple müvekkilinin zararının oluştuğunu belirterek oluşan zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Karşı dava yönünden; müvekkili tarafından gönderilen bir kısım yumurtaların teslim alınmadığını, teslim alınmayan yumurtalar sebebiyle müvekkilinin taşıma şirketine bekleme ücreti ödediğini, teslim alınmayan yumurtaların imhası için imha bedeli ve depolama ücreti ve diğer zararların oluştuğundan bahisle zararın tahsili için dava açılmış olduğu görüldü.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin olarak hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, zaman aşımı def'inde bulunarak davanın reddinin gerektiğini, yetki itirazında bulunarak İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, uygulanması gereken hukukun Türk Hukuku olduğunu, esasa ilişkin olarak müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, teslim edilen yumurtalar üzerinden eksper incelemesi yaptırmak istediğini ancak çok küçük bir miktar üzerinde inceleme yapılmasına müsade edildiğini, teslim edilen yumurtaların A kalite yumurtalar olduğunu, öngörülen niteliklere sahip olduğunu, süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, zarar kapsamının neye göre belirlendiğinin belli olmadığını, istenen zarar bedelinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Karşı davaya savunmanın; teslim alınmayan yumurtaların öngörülen niteliklere uygun olmadığından teslim alınmadığını, keyfi uygulamanın olmadığını, yumurta bedellerine ilişkin alacağın olmadığını, ayıplı ifayı kabul mecburiyetinde olmadıklarını belirterek ayıplı ifadan kaynaklanan zararların talep edilmeyeceğini belirterek karşı davanın reddinin talep edildiği görüldü.
DELİLLER :
Davacı vekili dava dilekçesinde; uzman görüşü, şirket defterleri, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi incelemesi, keşif, tanık, yemin ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde;18.07.2014 tarihli ... nolu ... raporu Türkçe tercümesi, taşıma belgeleri, taraflar arasındaki mail yazışmaları, alacağı gösterir faturalar, alacağı gösterir dayanak belgeler, ticari kayıt ve belgeler, tanıklar ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Delillerin toplanmasından sonra mahkememizin 28.02.2017 tarihli oturumunda talimat bilirkişi incelemesine karar verilmiş, bilirkişiler ibraz ettiği 11.09.2017 havale tarihli raporunda dosya kapsamı hakkında beyanda bulunduktan sonra sonuç olarak, uyuşmazlık konusu yapılan yumurtaların AA/A sınıfı standardına ve makul kullanım amacına uygun olduğundan, bu konuda bir sözleşmeye aykırılık olmadığı, yumurtalardan kötü koku gelmesinin taşıma sırasında sağlanamayan sıcaklık standartları nedeniyle oluştuğu kanaati ve bununda hasarın geçmesinden sonra gerçekleştiğinden alıcının katlanması gereken bir hasar olduğundan bu durumda da satıcının sorumlu olacağı bir sözleşmeye aykırılık olmadığı, yumurtaların son kullanım tarihinin geçmesi şeklindeki iddianın, usulüne uygun muayene ve ihbar ilkelerine uygun olarak yapılmaması nedeniyle, satıcının sorumlu olacağı bir sözleşmeye aykırılık ve buna dayanarak alıcının sahip olacağı bir hakkın var olmadığı, yumurtaların ambalajlarının muhafazası için uygun olmadığına ilişkin dava dosyasından bir bilgi ve belge bulunmaması nedeniyle, satıcının sorumlu olacağı bir sözleşmeye aykırılığın tespit edilemediği, satıcının sorumlu olacağı sözleşmeye aykırılıkların varlığı halinde alıcının sözleşmeyi aykırılığı zamanında ve usulüne uygun olarak satıcıya ihbar etmesi, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan haklarını ileri sürebilmesi için bir külfet olduğu, malın özellikleri dikkate alındığında ve yukarıda açıklanan nedenlerle davacının sözleşmeye aykırılık iddiasında belirttiği aykırılıkları kısa muayene süresinde ve makul ihbar süresinde alıcıya bildirmediği ve dolayısıyla üzerine düşen külfeti yerine getirmediğinden sözleşmeye aykınlıktan kaynaklanan haklara sahip olamayacağı, faiz oranının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uyarınca belirlenmesi gerektiği,
Davalı-karşı davacının talepleri açısından;
Uyuşmazlık konusu dosyada Mali bilirkişi incelemesi için yeterli bilgi ve belge bulunmadığından ve yerinde inceleme yapılamadığından bir görüş belirtmeye yer olmadığı bildirilmiştir. .
Davalı karşı davacı vekili 19.10.2017 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı karşı davalı vekili 19.10.2017 tarihli rapora beyan dilekçesinde yeni bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.
Mahkememizin 12.12.2017 tarihli oturumunda mali müşavir bilirkişi incelemesine karar verilmiş, bilirkişi ibraz ettiği 13.09.2018 tarihli raporunda,
3-) Davalı/karşı davacı yanca Davacı/karşı davalı adına toplamda 908.380 USD fatura düzenlendiği, karşılığında 759.797,40 USD banka vasıtası ile tahsilat yaptığı, böylece Davalı/karşı davacının 148.582,60 USD cari hesap alacağı kaldığı, Davalı/karşı davacı yanca credit note açıklaması ile toplamda 141.075 USD bedelindeki düzenlediği belge ile alacağından 141.075 USD mahsup edilerek cari hesap alacak tutarının 7.507,60 USD olduğu, davacı/karşı davalı yanca başkaca bir ödeme belgesi sunmaması durumunda davalı/karşı davacının cari hesap bakiye alacak tutarının 7.507,60 USD olduğu, Davalı/Karşı Davacı yanca 12.000 USD bekleme ücreti ile 4.000 USD imha ve 2.000 USD depolama ücreti ödemek zorunda kaldığını, katlanmak zorunda kaldığı masraflardan dolayı alacağı olduğunun iddia edildiği, bu tutarlara ilişkin davalı/karşı davacı yanca davacı/karşı davalıya yansıtma faturası babında faturalar düzenlendiği, ancak davalı/karşı davacı yanca bu ödemeleri kime ne zaman ve ne maksatla ödediğine dair tevsik edici bir belge ve çalışma tablosu sunulmadığı için bu masraflara katlandığını ispatlayamadığı, satıcının Faiz talebi ile ilgili olarak dava dosyası içindeki konusunda uzman bilirkişi raporunda 6098 Sayılı T.B.K. ve 3095 Sayılı kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin hükümleri uyarınca belirlenmesi gerektiği bildirilmiştir.
Davacı karşı davalı vekili 03.10.2018 tarihli rapora beyan dilekçesinde yeni bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili 15.10.2018 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 27.12.2018 tarihli oturumunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ibraz ettiği 22.07.2019 tarihli raporunda, davalı karşı davacı yanca karşı davalarının kabulü ile 12.000 USD bekleme ücreti, 4.000 USD imha ve 2.000 USD depolama ücreti olarak talep edilen toplamı 18.000 USD alacağının fatura tarihinden itibaren ticari faizi ve tüm ferileri ile birlikte hüküm altına alınmasına karar verilmesinin talep edildiği, kök raporda belirtildiği üzere toplam 18.000 USD masrafına ilişkin davalı/karşı davacı yanca davacı/karşı davalıya yansıtma fatura babında faturalar düzenlendiği, ancak davalı/karşı davacı yanca bu ödemeleri kime ne zaman ve ne maksatla ödediğine dair tevsik edici bir belge ve çalışma tablosu sunulmadığı için bu masraflara katlandığını ispatlayamadığı bildirilmiştir.
Davacı karşı davalı vekili 29.08.2019 tarihli rapora beyan dilekçesinde yeni bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili 08.08.2019 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 22.10.2019 tarihli oturumunda talimat ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler ibraz ettiği 10.07.2020 tarihli raporunda, yumurtalardan kötü koku gelmesinin kırık ve çatlak yumurta ve taşıma sırasında sağlanamayan sıcaklık standartları nedeniyle oluştuğu kanaati ve bununda hasarın geçmesinden sonra gerçekleştiğinden alıcının katlanması gereken bir hasar olduğundan bu durumda da satıcının sorumlu olacağı bir sözleşmeye aykırılık olmadığı, sevk koşulları soğuk zincir altında maksimum 7,2 olması gerektiği, belirtilen 10,4 ve 21,2°C ortam sıcaklığının standarta uygun olmadığı, son tüketim tarihinin geçtiği şeklindeki iddianın, usulüne uygun olarak muayene ve ihbar ilkelerine uygun olarak yapılmaması nedeniyle, satıcının sorumlu olacağı bir sözleşmeye aykırılık ve buna dayanarak alıcının sahip olacağı bir hakkın var olmadığı, yumurtaların ambalajının uygun olmadığına ilişkin bir sözleşmeye aykırılığın tespit edilemediği, şirketler arasında sadece AA sınıfı yumurta teslimi için mutat kalınmış ise, ürünlerin ret edilmesinin haklı sebep olduğu, fakat ekspertiz raporunda yumurtaların A kalite olduğunun beyan edildiği, A sınıfı yumurta tüketime uygundur, ayıplı kabul edilemez, ancak hava hücresi derinliği analizinin yapılması gerekirken, yumurtanın AA/A ve B kalite sınıfında değerlendirme yapılmasında önemli bir kriter olduğu halde analiz yapılmadığı, ... Dış Tic. Ve San. A.Ş. 'nin, nezdinde yapılan inceleme ve sonrasında 13.09.2018 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; davalının, davacıdan olan alacak tutarının 7.507,60 USD tutarında olduğu ve talep edilen zarar ziyan bedeline ilişkin, davalının ödemek zorunda kaldığını iddia ettiği 12.000,00 USD bekleme ücreti ile 4.000 USD imha ve 2.000 USD depolama ücretlerinin ödendiğine dair tevsik edici bir belge sunmadığı bildirilmiştir.
Davacı karşı davalı vekili 27.08.2020 tarihli rapora beyan dilekçesinde ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili 04.09.2020 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 14.01.2020 tarihli oturumda talimat bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler ibraz ettiği 03.09.2021 tarihli raporunda, yumurtalardan kötü koku gelmesinin kırık ve çatlak yumurta olması ve taşıma sırasında sağlanamayan sıcaklık nedeniyle oluştuğu alıcının katlanması gereken bir hasar olduğundan bu
durumda da satıcının sorumlu olacağı bir sözleşmeye aykırılık olmadığı, sevk koşulları soğuk
zincirde +5 ve +8 C de olması gerekirken belirtilen sıcaklık 10,4 ve 21,2°C ortam sıcaklığı olduğundan standartta uygun olmadığı, son tüketim tarihinin geçtiği şeklindeki iddia da, usulüne uygun olarak yumurtaların muayenesinin ve ihbar ilkelerine uygun olarak yapılmaması nedeniyle, satıcının sorumlu olacağı bir
sözleşmeye aykırılık ve buna dayanarak alıcının sahip olacağı bir hakkın var olmadığı, yumurtaların
ambalajının uygun olmadığına ilişkin bir sözleşmeye aykırılığın tespit edilemediği, şirketler arasında sadece AA sınıfı yumurta teslimi için mutat kalınmış ise, ürünlerin ret
edilmesi haklı sebep olduğu, fakat ekspertiz raporunda yumurtaların A kalite olduğunun beyan edildiği, A sınıfı yumurta tüketime uygun olup, ayıplı kabul edilemez, ancak Hava hücresi derinliği analizinin
yapılması gerekirken, yumurtanın AA/A ve B kalite sınıfında değerlendirme yapılmasında önemli bir
kriter olduğu halde analiz yapılmadığından kalite sınıfı olarak kirlik ve çatlaklık ve kırıklık dikkate alındığında ise yumurtanın AA/A kalite olmayacağı bildirilmiştir.
Davalı karşı davacı vekili 01.10.2021 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı karşı davalı vekili 15.10.2021 tarihli rapora beyan dilekçesinde yeni bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.
Dosya kapsamı itibariyle alınan rapor yeterli görüldüğünden yeni bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.
Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına göre;
Davacı - karşı davalı; şirketin davalı şirkete Afganistan'da teslim edilmek üzere yumurta siparişleri verdiği, partiler halinde teslim edilen yumurtaların ayıplı olduğunu, bu sebeple müvekkilinin zararının oluştuğunu belirterek oluşan zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği,
Davalı - karşı davacı; müvekkili tarafından gönderilen bir kısım yumurtaların teslim alınmadığını, teslim alınmayan yumurtalar sebebiyle müvekkilinin taşıma şirketine bekleme ücreti ödediğini, teslim alınmayan yumurtaların imhası için imha bedeli ve depolama ücreti ve diğer zararların oluştuğundan bahisle zararın tahsili ve 7.507,60-USD cari hesap alacağının tahsilini talep ettiği, alınan bilirkişi raporlarına göre davalı-karşı davacı satıcının yumurta satım sözleşmesine aykırı davranışlarının tespit edilemediği, bu sebeple davacı-karşı davalının talep ettiği şekilde ayıplı ifa sebebiyle oluşan alacağının subut bulmadığı, davalı-karşı davacı yönünden 7.507,60-USD cari hesap alacağının mevcut olduğu, bekleme ücreti ve imha giderleri yapıldığına dair diğer alacaklarının subut bulmadığı anlaşıldığından;
Davacı karşı davalı ... ... GmbH açmış olduğu davanın reddine, davalı karşı davacı ... Dış Tic. Ve San. A.Ş' nin açmış olduğu davanın Kısmen Kabulü ile, 7.507,60-USD cari hesap alacağının 07/09/2016 dava tarihinden itibaren kamu bankalarının 1 yıllık USD mevduatına uyguladığı en yüksek döviz faizi ile birlikte davacı karşı davalı ... ... Gmbh'den alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-Davacı karşı davalı ... ... Gmbh açmış olduğu davanın REDDİNE,
2-Alınması lazım gelen 59,30-TL harçtan peşin alınan 170,78-TL'nin mahsubu ile fazla yatan 111,48-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı karşı davalıya iadesine,
3-Davalı karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
4-Davacı karşı davalının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333 md gereğince davacı karşı davalı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Davalı karşı davacı ... Dış Tic. ve San. A.Ş' nin açmış olduğu davanın Kısmen Kabulü ile, 7.507,60-USD cari hesap alacağının 07/09/2016 dava tarihinden itibaren kamu bankalarının 1 yıllık USD mevduatına uyguladığı en yüksek döviz faizi ile birlikte davacı karşı davalı ... ... Gmbh'den alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
7-Alınması lazım gelen 1.506,17-TL harçtan peşin alınan 1.309,44-TL'nin mahsubu ile bakiye 196,73-TL'nin davacı karşı davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Davalı karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 5.100-TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
9-Davacı karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 7.901,42-TL vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine,
10-Davalı karşı davacı tarafından yatırılan 1.309,44-TL peşin harcın davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
11-Davalı karşı davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti 5.450-TL, 4 davetiye gideri 44-TL, 47,20-TL posta gideri olmak üzere toplam 5.541,20-TL yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre taktiren 1.593,44-TL'nin davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
12-HMK 333 md gereğince davalı karşı davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/12/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı