T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1155
KARAR NO: 2021/376
ASIL DAVA DOSYASINDA
_________________________________________________________
DAVA: Eser Sözleşmesinden Doğan İstirdat ve Tazminat
DAVA TARİHİ: 16/10/2017
KARAR TARİHİ: 29/04/2021
BİRLEŞEN İZMİR ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’nin
... E. - ... K. SAYILI DOSYASINDA
_________________________________________________________
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Eser Sözleşmesinden Doğan İstirdat ve Tazminat ile Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA DOSYASINDA
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; taraflar arasında özel tasarım beton bariyer makinasının alım satımına ilişkin olarak 15/09/2017 tarihli sözleşmenin bulunduğunu, sözleşmenin 2. Maddesi ile beton bariyer makinasının özel tasarım gerektirdiği, 3.2. Maddesi bu özel tasarım fonksiyonunun yerine getirilmemesi halinde peşinatın iade edilmemesi halinde peşinatın iade edileceğinin hükme bağlandığını, ancak davalı tarafından üstlenilen söz konusu yükümlülüğe uygun olarak beton bariyer makinesinin üretilemediğini, müvekkiline teslim edilen makinenin özel tasarım fonksiyonunu yerine getirmediği gibi üzerinde beton karışım var iken ilerleme de yapmadığını, sözleşmenin bozucu şartının gerçekleşmesi sebebi ile müvekkilinin makineyi davalıya teslime hazır olduğunu, sözleşme gereğince ödemiş olduğu 17.100,00-TL nakit peşinat ile davalı tarafa vermiş olduğu 15/09/2017 tanzim 01/11/2017 vade tarihli 19.000,00-TL bedelli senet, 15/09/2017 tanzim 01/12/2017 vade tarihli 18.750,00-TL bedelli senet ve 15/09/2017 tanzim 01/01/2018 vade tarihli 18.750,00-TL bedelli senetlerin iadesini de İzmir .... Noterliği'nin 06/10/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirildiğini, haricen de yapılan görüşmelerde davalı tarafın haksız ve sözleşmeye aykırı şekilde makineyi teslim almaktan kaçındığını, peşinatı ve söz konusu senetleri iade etmediğini, bu nedenle vadesi gelmemiş senetler ile ilgili olarak İİK 72. maddesi gereğince tedbir kararı uygulanmasını, müvekkilinin davalı ile yapılan sözleşme gereğince üstlenmiş olduğu beton döküm işine halen başlayamadığını, bu hali ile beton döküm sözleşmesi gereğince müspet ve menfi zararlara yol açacağını aynı zamanda davalı tarafın özel tasarım şartını yerine getirmemesi sebebiyle maliyetlerinin arttığını, bu nedenle ileride eksiltip arttırmak şartı ile şimdilik 100,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sözleşme gereğince makinenin davalıya iadesi ile müvekkilinin nakden peşinat olarak ödemiş olduğu 17.100,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, müvekkili tarafından davalıya tevdi edilen ve dökümü sayılan senetler ile ilgili müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususların kabulünün mümkün olmadığını, sözleşmeye konu makine ile ilgili iddialarının asılsız olduğunu, taleplerinin maddi veya hukuki geçerliliği bulunmadığını, iddia ve beyanlarının müvekkilini bağlayıcı nitelikte olmadığını, ayrıca davacının ihtarnamesine karşılık Karşıyaka ... Noterliği’nin 30/10/2017 tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesiyle cevap verildiğini, 15/09/2017 tanzim tarihli özel tasarım beton bariyer makinasının teslimine ve ödeme şartlarına ilişkin sözleşmenin 3.1. maddesinde teslim alan davacı, özel tasarım beton bariyer makinesinin 15/09/2017 tarihinde test edilerek eksiksiz ayıpsız bir şekilde müvekkilinden teslim aldığını, ayrıca bu tarihten sonra ortaya çıkacak kullanım hatalarından alıcının sorumlu olacağını, davacının makineyi gerçekleştirilen testlerden sonra eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim aldığı ve bu konuda mutabık kalınarak ilgili sözleşmeyi imzaladığını, test sırasında makine de herhangi bir kusur olması halinde zaten davacının makineyi eksizsiz ve ayıpsız teslim aldığına ilişkin maddeyi içeren sözleşmeyi imzalamayacağını ve de makineyi teslim almayacağını, sözleşmenin 3.2. maddesine göre ileride makina standart bordür döşemeye uygun hale getirtilmek istendiğinde tüm masraflar, kalıp imalatı ve işçilik ücreti dahil müvekkiline ait olmak üzere revizyon yapılacağının da kararlaştırıldığını, kullanım hatalarından kaynaklı makinada aksaklıkların bulunması halinde müvekkilinin gerekli teknik desteği sunmaya hazır olduğunu sözleşmede belirttiğini, makinanın hem teslim anında hem de kullanılacağı söylenen Muğla ilinde müvekkili tarafından test edildiğini ve buna ilişkin video görüntüleri bulunduğunu, davacının makinanın fonksiyonlarını yerine getirmediği iddiasıyla ilgili davayı açmasının sebebinin müvekkiline davacının anlattığı makineyi kullanacağı Muğla ilinde iş yaptığı firma ile iş ilişkisinin sona ermesi ve Ankara ilinde başka bir firmada başka bir iş yapacağı için davaya konu makineyi kullanmayacağı için iade etmek istemesi olduğunu, açıklanan nedenlerle kötü niyetli olarak açılan iş bu davanın tüm talepleri ile reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği görülmüştür.
BİRLEŞEN ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS ... KARAR SAYILI DOSYASINDA:
DAVA: Birleşen dosya davacısı ... vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı, senet lehdarı ... arasında 15.09.2017 tanzim tarihli sözleşme uyarınca müvekkili ile bu şahıs arasında özel tasarım beton bariyer makinesinin satımı hususunda anlaşma yapıldığını, sözleşmenin 3.2. bendi uyarınca ‘’özel tasarım beton bariyer makinesi’’nin sözleşmede belirtilmiş fonksiyonlarını yerine getirmemesi halinde sözleşmenin geçersiz sayılacağı ve tüm edimlerin karşılıklı iade edileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme uyarınca da müvekkilinin, lehdarı ... olan ve davalı tarafından İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasında takibe dayanak yapılan malen kayıtlı ve 01.11.2017 vade tarihli 19.000-TL, 01.12.2017 vade tarihli 18.750-TL, 01.01.2018 vade tarihli 18.750-TL bedelli üç adet senet tanzim edilip sözleşmenin tarafı olan dava dışı bu şahsa teslim edildiğini, ilerleyen süreçte dava dışı senet lehdarı ... tarafından vaat edilen ve üstlenilen ‘’özel tasarım’’ niteliğini yerine getirmeyen beton bariyer makinesinin dava dışı ...’ye iadesi için ihtarnamenin dava dışı ... tebliğ edildiğini, dava dışı bu şahsın haksız davranışlarında ısrarcı olması nedeni ile bu defa ödenmiş peşinat ve senetlerin müvekkili davacıya iadesi ile müvekkili davacının bu dava dışı ...’ye borçlu olmadığının tespiti için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, davalı ile dava dışı ... arasında dava konusu senetlerin ciro edilmesine yönelik hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını, bu şahıslar açıkça kötüniyetli olduklarını, tarafları, sebepleri ve dayanılan maddi vakıaları arasında hukuki irtibat bulunan işbu dava ile İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dava dosyasının birleştirilmesine Müvekkili davacının İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak senetlerden dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine ve takip çıkışının %...’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edildiği halde davaya cevap vermediği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı asıl davada iddiasını ispata yönelik olarak; sözleşme, ayıplı makineden kaynaklı iş iptaline dair ... İnşaat Madencilik San. Ve Tic Ltd. Şirketinden alınmış belge, ihtarname, tanık dayandığı görülmüştür.
Davacı birleşen dosyada iddiasını ispata yönelik olarak;İzmir ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, İzmir ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, tanık vs her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı ... savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; 15/09/2017 tarihli sözleşme, Karşıyaka .... Noterliği’nin 30/10/2017 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi, video görüntüleri ve tanık delillerine dayandığı görülmüştür.
İzmir ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı ... tarafından davacı ... aleyhine 15/09/2017 tanzim 01/11/2017 vade tarihli 19.000,00-TL bedelli senet, 15/09/2017 tanzim 01/12/2017 vade tarihli 18.750,00-TL bedelli senet ve 15/09/2017 tanzim 01/01/2018 vade tarihli 18.750,00-TL bedelli senetlere dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı görülmüştür.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin 18/10/2017 tarihli ara karar ile değerlendirilerek, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilerek, dava konusu bono bedellerinin %20 miktarında nakdi veyahut işbu miktarı karşılayacak miktarda kesin ve süresiz teminat mektubu verildiği takdirde dava konusu 15/09/2017 tanzim 01/11/2017 vade tarihli 19.000,00-TL bedelli senet, 15/09/2017 tanzim 01/12/2017 vade tarihli 18.750,00-TL bedelli senet ve 15/09/2017 tanzim 01/01/2018 vade tarihli 18.750,00-TL bedelli bonolara dayalı olarak davalı tarafça takip başlatılması halinde dava tarihinden sonra başlatılan icra takiplerinin tedbiren durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Dava konusu makinanın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın neden ibaret olduğu, ayıbın esaslı ve gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı, makinanın fonksiyonlarını yerine getirilip getirilmemesine engel teşkil edilip etmediği ve bu ayıbın giderilip giderilebilecek ayıp olup olmadığı, ayıp nedeni ile davacı zararının oluşup oluşmadığı, var ise oluşan iş bu zarar miktarının tespiti ile davacı şirket defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi hususunda keşif yapılmasına karar verildiği ve dava konusu makina üzerinde makinanın bulunduğu mahalde 19/04/2018 günü makine mühendisi ... ile SMMM bilirkişisi ... refakatinde keşif yapıldığı, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 30/05/2018 havale tarihli raporda; dava konusu taraflar arasında yapılan sözleşme ile davalının tasarlayıp imal ettiği sözleşmeye göre 40 cm. yüksekliğinde 60 cm. eninde beton bariyer dökme kapasitesine sahip makinenin mahkeme heyeti ile birlikte denendiği keşif sırasında hazır edilen mikser(beton kamyonundan) dökülen beton yardımı ile üretim yapılmaya çalışıldığı ancak makinenin bu özellikte beton bariyeri dökecek kapasitede olmadığı, sözleşmeye uygun olmadığı, ayıplı olduğu, bu ayıbın haricen bilinmesi görülmesi, önlem almak suretiyle bertaraf edilmesi mümkün olmadığından gizli ayıplı olduğu yönünde kanaat oluştuğu rapor edilmiştir.
Davalı tarafın bilirkişi raporuna yapmış olduğu itirazlar da dikkate alınarak itirazları karşılar mahiyette dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli nitelikte ek rapor tanzimi hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 27/11/2018 tarihli ek raporda; Davalı vekilinin itirazları doğrultusunda dosya yeniden incelenmişse de daha evvel düzenlenen raporda değişikliği gerektirecek herhangi bir husus bulunmadığı rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin birleşen dava dosyasında dava dilekçesinde talep ettiği İzmir .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasına ilişkin talebin 11/10/2018 tarihli ara karar ile reddine karar verildiği görülmüştür.
Asıl ve birleşen dosya davalılarının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak asıl dosya davalısı ile birleşen dosya davalısı arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, var ise İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu bonoların bu ticari ilişki kapsamında asıl dosya davalısı tarafından birleşen dosya davalısına verilip verilmediğine dair dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli aldırılmasına karar verildiği ancak birleşen dosya davalısına ticari defter ve kayıtlarını sunması hususunda ihtaratlı davetiye tebliğine rağmen, defter ve kayıtları sunmadığı, iş bu nedenle dosyanın bilirkişiye tevdi ile rapor alınamadığı, asıl dosya davalısı vekilinin defter ve kayıtlarını ibraz etmediği, adres de bildirmediği görülmüştür.
Davacı tanığı ... dinlenmiş, davacı tanığı ... beyanında ; "bana okumuş olduğunuz dava dilekçesini anladım. Davacı benim bacanağım olur, davacı beton işi yapmak için davalıya sipariş üzerine bir beton makinesi yaptırdır. Sonra davacı bu makineyi aldı, makineyi operatör olarak ben kullanacaktım. Ancak alınan makine kusurlu çıktı, bizim işimizi göremedi, hatta bilirkişi getirdik ve rapor tutturduk. Bilirkişi makinenin hatalı olduğu hususunda rapor tanzim etti. Davacı bu makine için bir kısım para verdi, gerisini de senet olarak verdi. Daha sonra davacı makineyi davalıya geri vermek için uğraştı, ancak davalı makineyi geri almadı, hatta ben makineye sahip çıkmıyorum, dedi, sonra davalı ben sizden paramı alırım, diyerek hatta argo kelimeler kullanarak tehdit etti. Makine halen davacının evinin yanında durmaktadır, daha sonra davacı da bu makineden kaynaklanan zararını karşılamak için dava açtı. Bildiğim kadarıyla davacı davalıya 20.000 TL civarında bir ödeme yaptığını bana söylemişti, yalnız ben ödeme yaptığını görmedim. Dava konusu İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu 3 adet bononun bono lehtarı davalı ... tarafından birleşen dosya davalısı ...'ya herhangi bir ticari ilişki kapsamında devir edilip edilmediği, bonoları ciro yolu ile devir alan ...'nun iş bu senetleri devir alırken, senetlerin bedelsiz olup olmadığını bilip bilmediği, bu kapsamda senetleri kötü niyetle devir alıp almadığı ve davalılar arasında akrabalık ve arkadaşlık gibi geçmişe dayalı bağ olup olmadığı, var ise neden ibaret olduğunu hususu sorulduğunda tanık ; Benim senetlerle ilgili ve aralarındaki ticari ilişkiyle ilgili herhangi bir bir bilgim yoktur, davalılar arasında geçen ticari ilişkiyi de bilmiyorum, hatta akraba olup olmadıklarını ve davalıların arkadaşlık ilişkilerini de bilmiyorum. Davacının makinenin alımında muhatap olduğu kişi davalı ... idi, diğer davalı ... da makinenin tamir işlerine bakıyordu. Benim bilgim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Asıl dosya davacısı birleşen dosya davacısı vekilinin mahkememizce 18/10/2017 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması ile teminat mektubunun iadesi talebine ilişkin 08/12/2020 tarihli celsede, dava konusu bononun asıl dosya davalısı ... tarafından dava devam ederken birleşen dosya davalısı ...'ya ciro edildiği ve ... tarafından asıl ve birleşen dosya davacısı aleyhine icra takibine başlandığı anlaşılmakla bu aşamada teminat mektubunun iadesinin koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, talebinin kabulüne karar verilerek, mahkememizce verilen ihtiyati tedbir nedeniyle verilen teminat mektubunun HMK 292/1 m uyarınca tedbir kararının kalktığı tarihten itibaren 1 ay içinde tedbir nedeniyle zarar görmesi muhtemel 3.kişiler tarafından tazminat davası açılmaması halinde asıl dosya davacısı birleşen dosya davacısına iadesine karar verildiği ve 09/02/2021 tarihinde davacı vekiline iade edildiği anlaşılmıştır.
Davacının birleşen dosya kapsamında davalıya yemin teklifinde bulunduğu, yemin metninin birleşen dosya davalısına tebliğe çıkarıldığı, birleşen dosya davalısı ...'nun 02/03/2021 tarihli celseye katılarak, yemin edeceği konunun asıl dosya davalısı ... ile arasında dava konusu olan ve İzmir ... İcra Müd. Esas sayılı dosyasında takibe konu senetlere ilişkin olarak gerçek bir alacak ilişkisinin bulunduğuna, aralarındaki ciro işlemini bilerek ve isteyerek davacının zararına olmadığına, ciro aldığı senetlere ilişkin senetlerin tanzim edeni ile lehtarı arasındaki ihtilafa ilişkin bilgi sahibi olmadığına dair olduğu açıklanarak yemin edip etmeyeceği sorularak birleşen dosya davalı ... yemini tahtındaki beyanında ; " "Dava konusu olan ve İzmir ... İcra Müd. Esas sayılı dosyasında takibe konu senetlere ilişkin olarak gerçek bir alacak ilişkisinin bulunduğuna, taraflar arasındaki ciro işlemini bilerek ve isteyerek davacının zararına hareket etmediğime, ciro aldığım senetlere ilişkin senetlerin tanzim edeni ile lehtarı arasındaki ihtilafa ilişkin bilgi sahibi olmadığıma yemin ederim" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
29/04/2021 tarihli celsede, asıl dosya davalısı ... vekili tarafından, 3 kişilik bilirkişi heyeti ile yeniden keşif yapılmasını ve sunduğu video görüntülerinin çözümlenmesini talep etmiş ise de, Mahkememizce daha önce yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde talebin reddine, yine, tanık dinlenmesi talebinde bulunulmuş ise de, asıl dosya ve birleşen dosya davacısının tanık dinletme talebine muvafakat etmediğinden tanık dinletme talebinin reddine karar verilmiştir.
DEĞERLENDİRME : Asıl dosyada dava; eser sözleşmesinden doğan istirdat ve tazminat istemine ilişkindir.
Birleşen dosyadaki dava ise kambiyo senedi ve icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı ile davalı ... arasında davalı tarafından beton bariyer makinesinin tasarlanması, imal edilmesi ve davacıya teslimine ilişkin eser sözleşmesi yapıldığı, sözleşmeye göre beton bariyer makinesinin özel tasarım olduğu, özel tasarım beton bariyer makinasının bedelinin 73.600,00 TL olduğu, davacının 17.100 TL'yi 15.09.2017 tarihinde davalıya ödediği ve 15/09/2017 tanzim 01/11/2017 vade tarihli 19.000,00-TL bedelli senet, 15/09/2017 tanzim 01/12/2017 vade tarihli 18.750,00-TL bedelli senet ve 15/09/2017 tanzim 01/01/2018 vade tarihli 18.750,00-TL bedelli senetleri davalıya verdiği, dava konusu makinanın test edilerek davacıya teslim edildiği, davacının davalı tarafından sözleşmeye uygun olarak beton bariyer makinesinin üretilmediği ve özel tasarım fonksiyonunu yerine getirmediğinin iddia ederek 06.10.2017 tarihli noter ihtarnamesini davalıya gönderdiği ve sözleşmeden dönme hakkını kullandığını belirterek 3 gün içinde ayıplı makinanın teslim alınması, ödenen 17.000,00 TL'nin ve verilen 3 adet bononun iadesini istediği, davalı tarafça makinanın teslim alınmaması ve para ile bonoların iade edilmemesi üzerine davacı tarafça iş bu davanın açıldığı, Mahkememizce yapılan keşif sırasında dava konusu makinenin beton haznesine beton malzeme dökülerek bariyer üretimine geçildiğinde malzemenin konulması ile birlikte makinenin hareket etmediğinin görüldüğü, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, makinenin sözleşmenin 3.2 maddesine göre fonksiyonunu yerine getirmediği, 60 cm. eninde 40 cm. yükseklikte beton bariyer dökme kapasitesinde olmadığı, bu yönü ile makinenin ayıplı olduğu, bu ayıbın haricen görülmesi, bilinmesinin mümkün olmadığı, kullanılması ile meydana çıktığı dolayısıyla makinenin gizli ayıplı olduğunun rapor edildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, özel tasarım beton bariyer makinasının yapılmasına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davanın çözümlenmesinde uygulanması gereken hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddeleridir. Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı BK'nın 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. TBK'nın 474/I. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. Ayıp halinde iş sahibinin hakları 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Diğer taraftan ayıbın varlığını ihbar şekil koşuluna bağlı olmayıp tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Açık ayıp, eserde dikkatli bir inceleme sonunda görülebilen ve anlaşılabilen bozuklukları, gizli ayıp ise dikkatli bir inceleme ile ortaya çıkmayan ve sonradan kullanılmakla ortaya çıkan ayıpları ifade eder. Yüklenicinin açık ayıplar nedeniyle sorumlu tutulabilmesi için teslimden itibaren makul sürede (işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz) eserin muayenesini yaptırıp varsa ayıplarını ihbar etmesi gerekir (TBK.md.474). Aksi halde yüklenici ihtirâzi kayıtsız eseri kabul etmiş sayılacağından ayıba bağlı hakları yitirir (TBK.md.477/2). Sonradan ortaya çıkan gizli ayıpların da ayıba vakıf olunur olunmaz derhal bildirilmesi gerekir. Aksi halde iş sahibi eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılır ve ayıba bağlı hakları düşer (TBK.md.477/3).
Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davalının yaptığı özel tasarım beton bariyer makinasının bilirkişi raporuna göre gizli ayıplı olduğunun tespit edildiği, davacı tarafça davalıya noter aracılığıyla gönderilen ihtarname ve dinlenen tanık beyanı dikkate alındığında davacının davalıya süresinde ayıp ihbarında bulunduğu, davacının ayıp nedeniyle 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenen seçimlik haklarından sözleşmeden dönme hakkını kullandığı, davacının talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davacının davalı ... aleyhine açtığı davanın kısmen kabulüne, 15.09.2017 tarihli sözleşmede belirtilen dava konusu özel tasarım beton bariyer makinasının davacı tarafça davalıya iade edilmesine, davacı tarafça davalıya ödenen 17.100,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından davalıya verilen 15.09.2017 keşide tarihli 01.11.2017 vade tarihli 19.000,00 TL bedelli ;15.09.2017 keşide tarihli 01.12.2017 vade tarihli 18.750,00 TL bedelli ve 15.09.2017 keşide tarihli 01.01.2018 vade tarihli 18.750,00 TL bedelli bonolardan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, davacı taraf sözleşmeye aykırılık nedeniyle davacının müspet ve menfi zararlarının tespiti için kısmi dava olarak 100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalı ...'dan tahsilini talep etmiş ise de, davacının tüm dosya kapsamından sözleşmeye aykırılık nedeniyle müspet ve menfi zarara uğradığını ispatlayamadığından müspet ve menfi zararın tazminine ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Birleşen dosyada ise davacı taraf, özel tasarım beton bariyer makinası karşılığında davalı ...'ye verilen malen kaydı taşıyan 01.11.2017 vade tarihli 19.000-TL, 01.12.2017 vade tarihli 18.750-TL, 01.01.2018 vade tarihli 18.750-TL bedelli üç adet senedin davalı ... tarafından davalı ...'ya ciro edildiğini, davalı ... tarafından davacı aleyhine İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı ... ile davalı ... arasında ticari ilişki bulunmadığını, davalı ... Ulu'nun kötüniyetli olduğunu belirterek davacının İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak senetlerden dolayı davalı ...'ya borçlu olmadığının tespitine ve takip çıkışının %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği, davalının ise davaya cevap vermediği görülmüştür.
Birleşen dava, davacı keşidecinin 3 adet bonodan dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava konusu bonolar kambiyo senedi niteliğinde olup sebepten mücerrettir. Davacının birleşen dosya davalısının bonoları asıl dosya davalısından kötüniyetle iktisap ettiğini yazılı delille ispatlaması gerektiği, ancak davacının iddiasını yazılı delillerle ispatlayamadığı, davacının birleşen dosya kapsamında davalıya yemin teklifinde bulunduğu, birleşen dosya davalısının yemini eda ettiği, davacı ile birleşen dosya davalısı arasında doğrudan ticari ilişki mevcut olmayıp, davacı keşideci ile asıl dosya davalısı lehtar ciranta arasındaki kişisel ilişkiden kaynaklanan şahsi defi niteliğindeki bedelsizlik iddiasının birleşen dosya davalısı iyiniyetli yetkili hamile karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, tüm dosya kapsamından davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
A)Asıl Dosya Yönünden;
Davacının davalı ... aleyhine açtığı davanın KISMEN KABULÜNE,
15.09.2017 tarihli sözleşmede belirtilen dava konusu özel tasarım beton bariyer makinasının davacı tarafça davalıya iade edilmesine,
17.100,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından davalıya verilen 15.09.2017 keşide tarihli 01.11.2017 vade tarihli 19.000,00 TL bedelli ;15.09.2017 keşide tarihli 01.12.2017 vade tarihli 18.750,00 TL bedelli ve 15.09.2017 keşide tarihli 01.01.2018 vade tarihli 18.750,00 TL bedelli bonolardan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Alınması gereken 5.027,61-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 1.258,62 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.768,99TL harcın asıl dosya davalısı ...'den alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı tarafça yapılan 31,40TL başvuru harcı,1.258,62-TL peşin harç, 253,80 TL keşif harcı, 4,60 TL vekalet harcı, 1.354,50TL tebligat, posta gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.902,92 TL'nin davanın kabul oranı nazara alınarak 2.898,85 TL'sinin asıl dosya davalısı ...'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 10.368,00 TL vekalet ücretinin asıl dosya davalısı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 100,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak asıl dosya davalısı ...'ye verilmesine,
B)Birleşen Dosya Yönünden;
Davacının davalı ... aleyhine açtığı menfi tespit davasının REDDİNE,
Alınması gereken 59,30-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 1.063,09 TL'den mahsubu ile bakiye 1.003,79-TL 'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/04/2021
Katip ...
e -imzalıdır
Hakim ...
e -imzalıdır
Bu evrak 5070 Sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.