T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/335
KARAR NO: 2021/321
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 23/03/2017
KARAR TARİHİ: 13/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirketin yurtiçi ve yurtdışı kargo taşımacılığı alanında hizmet veren ve ait olduğu sektörün lider kuruluşlarından biri olduğunu, davalı şirketin talepleri üzerine verilen kargo hizmeti neticesinde fatura karşılığı 2.022,14-TL tutarında asıl alacağı bulunduğunu, müvekkili şirketin davalıya ait taşıma işlemlerini gerçekleştirdiğini, ancak davalının söz konusu sözleşmeden kaynaklanan hizmet bedelini ödemediğini, alacağın tahsili için defalarca müracaat edildiği ancak davalı tarafın borcu hiçbir şekilde ödemediğini, bu nedenle alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattıklarını, davalının yetki itirazı sebebi ile söz konusu takibe Kemalpaşa İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası üzerinden devam edildiği ve davalı takibe itirazı üzerine icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulduğu, davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olduğunu, alacağın likit olması sebebiyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla açılan davanın kabulüne, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirket adına ...’in 22.12.2014 tarihinde davacı tarafa ait .... no.lu müşteri hizmetleri telefonundan konuştuğu ve konuşmaların kayıt altına alındığı müşteri temsilcisinin aynı gün saat 18:00 kadar gönderinin ... adresine teslim edilmesi halinde 25.12.2014 tarihinde yani Perşembe günü itibariyle gönderinin Tahran’da olacağını belirttiği, bu beyana istinaden gönderinin ... adresine 22.12.2014 saat 18:00’den önce ... numaralı belge ile teslim edildiği, ancak ... olarak gönderinin Perşembe günü Tahran’a ulaştırılamadığı, müşteri hizmetleri numarası aramalarında cumartesi teslim edileceği bilgisi verilmekle cumartesi günü müşteri hizmetleri arandığında gönderinin halen Belçika’da olduğu İran’a transfer dahi olmadığı bilgisinin verildiği, gönderilerinin içinde Tahran’da 27-30 Aralık tarihleri arasında yapılacak olan müvekkili şirketin katılacağı fuarda kullanacağı katalog ve broşürlerin olduğu, bu gönderinin Perşembe günü Tahran’a ulaşmaması sebebiyle fuarın müvekkili şirketin tanıtımın en önemli bölümü olan katalog ve broşürler olmadan geçirdiğini, müvekkili şirketin fuar için yaptığı bir çok masrafın bu anlamda tam netice veremediğini, müvekkilinin zarara uğradığını, davacı şirketin gönderinin Tahran’a zamanında teslim etme konusunda yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğunu, müvekkilinin bu kargodan beklediği faydanın da sağlanamadığını, kargodaki emtianın fuar için kullanılacak katalog ve broşürler olması sebebiyle kargonun zamanında ulaşmaması sonucu hizmetin yerine getirilememiş olduğunu, bu sebeple davacı tarafa bir bedel ödenmeyeceğinin belirtildiğini ve iade faturası gönderildiğini, bu nedenlerle açılan davacının reddine karar verilerek, davacı aleyhinde %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; Kemalpaşa İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası, 06.03.2015 tarihli Cari hesap ekstresi, 31.12.2014 tarih, ... numaralı 2.022,14-TL bedelli fatura; faturaya konu ... numaralı konşimento, mal teslim belgesi, fatura teslim belgesi ile taşımaya ilişkin evraklar ve diğer tebliğ evrakları, ticari defter ve kayıtlar, taraflar arasındaki yazışmalar, tanık, bilirkişi incelemesi, yemin ve ikamesi mümkün her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; malın kargoya teslimine dair iki kıt’a evrak, davacıya ait ... no’lu müşteri hattından müvekkil şirket ve ... ile yapılan bütün konuşma kayıtlarının celbi ile çözümünün yapılması, taraflar arasında mail yolu ile yapılan 9 sayfadan ibaret yazışmalar, 12.01.2015 tarih ve ... No’lu 2.022,14 TL.lık iade faturası, yemin ve bilirkişi incelemesine dayandığı görülmüştür.
Kemalpaşa İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde ; Davacı alacaklı ... Taşımacılık Ltd.Şti. tarafından davalı borçlu ... Pazarlama Ltd.Şti. aleyhine açık hesaptan kaynaklanan alacağa istinaden 2.022,14-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı şirkete 30/05/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalı şirketin vekili aracılığıyla 31/05/2016 tarihinde borca ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz üzerine icra müdürlüğü tarafından takibin 01/06/2016 tarihinde durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde ve dava dosyası üzerinde tarafların sunduğu deliller çerçevesinde inceleme yapılarak SMMM bilirkişisi ve taşımacılık konusunda uzman bilirkişiden oluşacak heyetten rapor alınması hususunda İstanbul Anadolu ... ATM'ye talimat yazıldığı, taşımacılık ve aktüerya uzmanı .... ile SMMM bilirkişisi ...'e dosya tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18/06/2018 tarihli raporda ; "Malın teslim yerinde ve zamanında teslim edilmemesi halinde Montreal Konvansiyonun 18 ve 19. Maddelerine göre taşıyıcıdan tazminat isteme hakkına dönüşmekte olduğu, tazminat isteme şartı a) Taşıyıcının malın kaybolduğunu kabul etmesi veya b) Malın teslimi gereken tarihten itibaren yedi gün geçmiş olmasına karşın, teslim noktası olarak belirlenmiş yere gelmemesi olduğunu, bu iki halden birinin gerçekleşmesinden önce yani taşıyıcının malın kaybolduğunu kabulü ya da teslim tarihinden itibaren yedi gün geçmeden önce alıcı ancak göndericinin haklarını alıcıya devretmesi halinde tazminat talebinde bulunabilir" dendiğini, incelenen bilgi ve belgeler neticesinde davalı tarafından malların davacı ve davalı taraflarca ortak olarak belirlenen teslim tarihinden sonra gecikmeli olarak teslim edildiğine dair iddiasının ispata muhtaç olduğu, davacının icra takip tarihi olan 27/03/2015 tarihi itibariyle davalıdan 2.022,14 TL alacaklı durumda olduğu rapor edilmiştir.
Davalı vekilinin itirazlarına binaen, itirazları karşılar mahiyette ve özellikle davacı şirket kayıt ve defterlerinin gönderinin teslim alındığı ve teslim edildiği tarihlerin de tespitine yönelik olarak incelenerek, dosya kapsamına uygun ek rapor aldırılması hususunda yeniden İstanbul Anadolu ...ATM'ye talimat yazıldığı, önceki bilirkişi heyetine dosya tevdii edilerek, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 26/12/2018 tarihli ek raporda ; "Malın teslim yerinde ve zamanında teslim edilmemesi halinde Montreal Konvansiyonun 18 ve 19. Maddelerine göre taşıyıcıdan tazminat isteme hakkına dönüşmekte olduğu, tazminat isteme şartı a) Taşıyıcının malın kaybolduğunu kabul etmesi veya b) Malın teslimi gereken tarihten itibaren yedi gün geçmiş olmasına karşın, teslim noktası olarak belirlenmiş yere gelmemesi olduğunu, bu iki halden birinin gerçekleşmesinden önce yani taşıyıcının malın kaybolduğunu kabulü ya da teslim tarihinden itibaren yedi gün geçmeden önce alıcı ancak göndericinin haklarını alıcıya devretmesi halinde tazminat talebinde bulunabilir" dendiğini, ayrıca " taşıyıcının gecikmeden doğan sorumluluğu 1.000 SDR ile sınırlıdır" dendiğini, davalının davacıya ait ürünleri 7 günden daha fazla gecikme süresi ile teslim etmesine istinaden ilgili konvansiyon gereği, davalının davacıya 1.000 SDR ile sınırlı olmak kaydıyla tazminat ödemekle yükümlü olduğu, (13/12/2018 tarihi itibariyle 1 SDR=7,3726 TL'dir ). Davacı şirket ticarit defter ve kayıtlarına göre davacının icra takip tarihi olan 27/03/2015 tarihi itibariyle davalıdan 2.022,14 TL alacaklı durumda olduğu rapor edilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, davalı şirkete ait defter ve kayıtlar ile dosya üzerinde inceleme yapılarak, davalıya ait gönderinin geç teslim edilmesinden dolayı zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğunu gösterir rapor alınması hususunda dosya konusunda uzman SMMM bilirkişisi ... ile ...'e tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 27/01/2020 tarihli raporda ; Dava dosyasında mevcut bilirkişi raporunda davacı yasal defterlerine göre davalı ... Pazarlama Ltd. Şti.’nin 27.03.2015 icra takip tarihi itibari ile 2.022,14-TL borç bakiyesi bulunduğunun tespit edildiği; Mahkeme tarafından davalıya ait gönderinin geç teslim edilmesinden dolayı zararın oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğuna yönelik inceleme yapılması istenmiş olup; 2014-2015-2016 yıllarında şirket yurtdışı satışlarında artışlar meydana geldiği; sonuç olarak; davalı ... şirketinin broşürlerin geç tesliminden doğan zararına ilişkin olarak davalı şirket defterlerinde yapılan inceleme neticesinde zarara ilişkin bir tespit yapılamadığı ve şirketin 2014-2016 yılları arasında Yurtdışı Satış gelirlerinde artış meydana geldiği tespit edildiği; TTK md. 880/3’de taşıma ücretinin, gecikme süresi ile orantılı olarak zarar oluşmasa da indirileceği hükme bağlanmış olmasına karşın; Varşova/Lahey sistemi ve 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu’nda ise gecikmeyle orantılı olarak taşıma ücretinin indirilmesi ile ilgili bir hüküm getirilmediği; davacının 27.03.2015 tarihi itibariyle davalı şirketten 2.022,14TL alacaklı olduğu rapor edilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde belirttiği hususlar yönünden inceleme yapılması için dosya önceki bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04/03/2021 tarihli ek raporda ; kök raporda yer alan tespit ve değerlendirmelerin yerinde olduğu rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:Dava; taşımacılık sözleşmesinden kaynaklı alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Yurt içi ve yurt dışı kargo taşımacılığı yapan davacı ile davalı arasında yapılan anlaşmaya göre davacının davalıya ait gönderiyi İzmir'den Tahran'a taşıdığı, davacı tarafça davalıya verilen kargo hizmeti nedeniyle 2.022,14-TL bedelli faturanın düzenlendiği, ancak davalının gönderilerinin içinde Tahran’da 27-30 Aralık tarihleri arasında yapılacak olan davalının katılacağı fuarda kullanacağı katalog ve broşürlerin olduğunu, bu gönderinin Perşembe günü Tahran’a ulaşmaması sebebiyle davalının zarara uğradığını, davacı şirketin gönderinin Tahran’a zamanında teslim etme konusunda yükümlülüğünü yerine getirmediğinden davacı tarafa fatura bedelinin ödenmeyeceğinin belirtilerek iade faturası gönderildiğini belirttiği,
Taraflar arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davacının davalıya ait gönderiyi süresinde alıcı adresine teslim edip etmediği, gecikme olmuş ise iş bu gecikmeden dolayı davalının zarara uğrayıp uğramadığı, varsa oluşan zarar ile bu zararın taşıma ücretinden tenzilinin istenip istenemeyeceği ile bu kapsamda davacının taşımadan dolayı takip tarihi itibarı ile davalıdan alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmadığı,
Eldeki davada olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Montreal Konvansiyonu’nun düzenlediği en önemli konulardan biri taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin hükümlerdir. Buna göre sözleşmeden doğan sorumluluğun neden olduğu zararlar; bedeni zararlar, maddi zararlar ve gecikmeden doğan zararlar başlığı altında düzenlenmiştir. Bedeni zararlar yolculara gelen zararları; maddi zararlar, bagaj ve yüklere gelen zararları; gecikme zararları ise eşya ve yolcunun taşınmasındaki gecikmeden doğan zararları kapsamaktadır. Montreal Konvansiyonu’nun “Taşıyıcının Sorumluluğu ve Hasar İçin Tazminatın Kapsamı” üst başlığı altında “Gecikme” alt başlığı altında bulunan 19’uncu maddesi “Taşıyıcı; yolcuların, bagaj ve kargonun hava yoluyla taşınmasındaki gecikmelerde meydana gelen hasardan sorumludur. Bununla birlikte taşıyıcı, eğer kendisinin ya da çalışanlarının ve acentesinin hasardan kaçınmak için gerekli kılınabilecek bütün önlemleri aldıklarını veya kendisi ya da çalışanları ve acenteleri için bu tedbirleri almanın olanaksız olduğunu ispatlarsa, gecikmeden kaynaklanan hasar için sorumlu olmayacaktır.” düzenlemesini haizdir. Gecikmeden doğan zarar da, alacaklının, borçlunun edimini geç ifa etmesinden dolayı uğradığı zarardır. Gecikme nedeniyle ortaya çıkan zararın, maddi nitelikte bir zarar olabileceği gibi manevi nitelikte bir zarar olması mümkündür. Taşıyıcı, ayrıca hava yolu ile yaptığı yolcu, bagaj veya yükün taşınmasında gecikmeye neden olmuş ve bundan bir zarar doğmuşsa bu zarardan da sorumlu bulunmaktadır. Taşıyıcının yukarıda belirtilen sorumluluklarından kurtulabilmesi için kendisinin ve adamlarının zararı önlemeye yönelik bütün tedbirleri aldıklarını veya bu tedbirleri alma olanağının bulunmadığını ispat etmesi gerekir .Varşova/Lahey sistemi ve 1999 Montreal Konvansiyonu’nun 19. maddelerinde öngörüldüğü şekilde taşıyıcının yolcu, bagaj ve yük taşımalarından gecikme nedeniyle sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, gecikme nedeniyle bir zararın oluşması gerekir. Bagaj ve yük taşımaları açısından ise gecikme sebebiyle geçen sürede malın piyasa değerinin azalması, gönderilenin, gecikme sebebiyle bir taahhüdünü yerine getirememesi neticesinde cezai şart ödemek ya da sözleşmenin feshedilmesi durumuyla karşı karşıya kalması, gecikme sebebiyle oluşacak olan kazanç kaybı, beklenilen malın zamanında ulaşmamış olması sebebiyle alınması zaruri olan ikame mal için yapılmış olan ek giderler, gümrük harç ve vergilerinde bir atış olmuşsa bunların getirdiği ek külfet, fazladan ödenmiş depo masrafları örnek olarak gösterilebilir . Varşova/Lahey sistemi ve 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu’nda ise gecikmeyle orantılı olarak taşıma ücretinin indirilmesi ile ilgili bir hüküm getirilmemekle birlikte, gecikme neticesinde bir zarar oluşmuşsa bu zararın tazmin edilmesine yönelik hükümlere her iki konvansiyon metninin 19. maddesinde yer verilmiştir. Gecikmeden doğan zararlar; gecikme olmasaydı yolcunun, göndericinin veya gönderilenin mal varlığının bulunacağı durum ile gecikme sonrasında bulunduğu durum arasındaki farka göre hesaplanacaktır.
Somut olayda taraf defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davalının broşürlerin geç tesliminden dolayı zarara uğradığına yönelik iddiasını ispatlayamadığı, Varşova/Lahey sistemi ve 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu’nda gecikmeyle orantılı olarak taşıma ücretinin indirilmesi ile ilgili bir hüküm getirilmediği, davacının davalıya kargo taşıma hizmeti sunduğu, davalı tarafça hizmet sunumuna ilişkin fatura bedelinin davacıya ödenmediği, davacının dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, davalının, Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile 2.022,14 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 2.022,14 TL alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki icra inkar tazminatı olan 404,22TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Davalının, Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile 2.022,14 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına,
2-Hüküm altına alınan 2.022,14 TL alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki icra inkar tazminatı olan 404,22TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 138,13-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 31,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 106,73-TL 'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 31,40-TL peşin harç, 4,60 TL vekalet harcı, 2.294,9TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.362,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 2.022,14 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, dava konusunun miktar ve değeri istinaf sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/04/2021
Katip ...
e -imzalıdır
Hakim ...
e -imzalıdır
Bu evrak 5070 sayılı yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.