T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1180
KARAR NO: 2022/252
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 15/10/2018
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vekili tarafından Mahkememize verilen 15/10/2018 tarihli dilekçe ile, davacı tarafından inşa edilen ... projesinin dış cephe doğal yalıtım sıva uygulaması işi için davacı ile davalı şirket arasında 29/05/2018 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre işin süresinin 60 gün olarak belirlendiğini, davacı tarafından davalıya 250,00-TL nakit ve 78.750,00-TL çek olmak üzere toplam 79.000,00-TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin sözleşmeye göre yükümlendiği projenin tek cephesinde doğal yalıtım sıvasını ve üzerine dekoratif sıva uygulaması yapıldığını, ancak astar ve boya imalatları ile projenin bir cephesinin tamamlanmadığını, davacı tarafından yapılan uyarılar üzerinde davalı tarafından yapılan imalatlardaki ayıpların giderilmeye çalışıldığını ancak bu kez mevcut sıva üzerine yapılan tadilatların ikinci bir ayıplı imalat olarak ortaya çıktığını, davalı tarafından işin süresinde tamamlanmadığını ve sözleşmedeki gibi yerine getirilmediğini, davalı tarafından 30.090,00-TL bedelli ve 28.996,00-TL bedelli 2 adet fatura düzenlenerek davacıya gönderildiğini, söz konusu faturaların noter aracılığı ile itiraz edilerek süresi içinde davalıya iade edildiğini, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.iş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, alınan bilirkişi raporuna göre, işin ayıplı olduğu ve işin belirtilen 60 günlük süre içinde bitirilemediği ve toplamda 37.850,00-TL+KDV kadar yeniden ödeme yapmak gerektiği yönünde kanaat bildirildiği, davalıya İzmir ... Noterliği'nin 08/10/2018 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesinin gönderildiği ve 6 adet çekin davacı şirkete iadesinin istendiği, ancak davalı tarafından çeklerin davacıya iade edilmediğini, ... Bankası A.Ş.'ye ait Keşide yeri İzmir olan 30/09/2018 tarih 3.750,00-TL bedelli ... no'lu çek, ... Bankası A.Ş.'ye ait Keşide yeri İzmir olan 30/09/2018 tarih 15.000,00-TL bedelli ... no'lu çek, ... Bankası A.Ş.'ye ait Keşide yeri İzmir olan 30/11/2018 tarih 10.000,00-TL bedelli ... no'lu çek, ... Bankası A.Ş.'ye ait Keşide yeri İzmir olan 30/10/2018 tarih 20.000,00-TL bedelli ... no'lu çek, ... Bankası A.Ş.'ye ait Keşide yeri İzmir olan 30/11/2018 tarih 15.000,00-TL bedelli ... no'lu çek, ... Bankası A.Ş.'ye ait Keşide yeri İzmir olan 30/01/2019 tarih 15.000,00-TL bedelli ... no'lu 6 adet çekin bedelsiz kaldığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, özellikleri belirtilen 6 adet çekin ödemelerin durdurulmasına, karşılıksız kaşesi vurulmasının önlenmesine, icra takibine konu edilmesi halinde icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafa elden teslim edilen söz konusu çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti ile davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesi davalı şirkete tebliğ edilmiş, davalı şirketin herhangi bir yanıt vermediği, ön inceleme duruşmasına davalı taraf vekilinin katıldığı, vekaletname sunmak üzere süre talep ettikleri, tespit raporuna karşı itirazlarını sunduklarını, dava açılmadan önce davalıya tebliğ edilen ihtarnameye verilen yanıtta bahsedilen elektronik yazışmalar bulunduğunu, bu yazışmaları dosyaya sunacaklarını, davalı tarafın da alacaklarının bulunduğunu beyan ettikleri ve davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri, daha sonrasında davalı vekilinin vekaletnamesini dosyaya sunduğu ancak herhangi bir beyanda bulunmadığı ve belge sunmadığı görülmüştür.
Dava konusu çeklerin işlem görüp görmediği, ibraz edilip edilmediği, ödeme yapılmış ise ödeme yapılan kişileri de gösterir kayıtların celbi için muhatap bankaya müzekkere yazıldığı, ... Bankası A.Ş.'den gelen yazı yanıtında, çeklerin takas merkezlerine ibraz edildiği ve tahsil edildiklerinin bildirildiği, çek görüntülerinin temini ve ibraz edenlerinin tespiti için takas merkezlerine ayrı ayrı müzekkereler yazıldığı, gelen yazı yanıtlarının dosyamız içine alındığı görülmüştür. Gelen yazı yanıtları incelendiğinde, dava konusu çeklerin takas merkezlerine ibraz edildiği ve tahsil edildiği anlaşılmakla davaya istirdat davası olarak devam edilmesi gerektiği görülmüştür.
Ayrıca davalının tacir araştırmasının yapıldığı, Mahkememizce tacir olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmış ve Mahkememizce yargılamaya devem edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.iş sayılı tespit dosyası celp edilerek dosyamız içine alındığı, düzenlenen raporda yapılan işin hatalarının bulunduğu, teknik şartnameye uygun olmadığı, yer teslim tarihinin sözleşmeye göre 29/05/2018 olduğu, işin bitiş tarihinin 60 iş günü olduğundan iş bitim tarihinin 28/07/2018 olması gerektiği, karşı tarafın 17/08/2018 tarihinde noter ihtarı ile işi 29/06/2018 tarihinde yer tesliminin yapıldığını belirttiği ancak bu tarihte olsa dahi süre uzatım verilse dahi 28/08/2018 olduğu, yani işin süresinde bitirilmediği, yerine yapılmış olan imalatın düzeltilmesi için ikinci kat sıva yapılarak tadil edilmesinde yapım şartlarına göre mahsur bulunmadığı, imalatın ayıplı olması nedeniyle tekrar yapılacak olan düzeltme sıvası, iskele bedeli ve işçilik bedeli için toplam 37.850,00 TL+KDV kadar yeniden ödeme yapılması gerekeceği yönünde hesaplama yapıldığı görülmüştür.
Taraflar arasında imzalanan 29/05/2018 tarihli sözleşmenin yapılan incelemesinde işverenin dosyamız davacısı şirket olduğu, yüklenicinin dosyamız davalısı olan kişi olduğu, sözleşmenin konusunun taraflar arasında dış cephe izolasyon, su yalıtımı, frasit, bordex çalışmaları olduğu, işin süresinin 60 iş günü olarak belirlendiği, yüklenici davalı şirketin taahhütte bulunduğu işleri bitirdikten sonra işverene yazı yoluyla bildireceği, projede kullanılacak malzemelerin belirlendiği, sözleşme onaylanmasında ilk parti malzemenin şantiyeye gelmesinde %25 malzeme ödemesi olarak 30/10/2018 ortalama vadeli çek alınacağı, tam hafta çalışma yapıldığında 15 günlük puantaj üzerinden işçi ödeme alınacağı ikinci parti mal geldiğinde %10 ödeme alınacağı, işin sonunda işin teslimine %10 ödemenin içeride bırakılacağı, yapılan işlerin iş bitiminde metrajlarının ölçülerek ödemesinin yapılacağı, fiyatlara KDV'nin dahil olmadığının belirtilerek taraflar arasında imzalandığı görülmüştür. Bu haliyle taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Dosya, tespit dosyası, defterler ve banka kayıtları üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasında üstlenilen edimler ve davalının edimleri karşılaştırılmak suretiyle davacı tarafından tevdi edildiği belirtilen çekler ve buna karşılık işler varsa tamamlanan iş bedeli, davacının buna göre fazladan yaptığı ödemeler, hak ediş kayıtları ve bunlara ilişkin yapılan inceleme sonucuna göre davacı tarafından iddia edilen şekilde edimin eksik ve ayıplı olarak kabul edilip edilmeyeceği, davacı tarafından yapıldığı beyan edilen ödemelerin davalı tarafından tahsil edilip edilmediği hususlarında rapor düzenlemek üzere 1 inşaat mühendisi ve 1 SMMM bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 22/06/2021 tarihli raporun sunulduğu görülmüştür.
Raporun yapılan incelemesinde, davacı defterlerinin kanun hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtların birbirini doğruladığı, inceleme yapılan davacı ticari defterleri ile açılış ve kapanış bilançosunda davacı tarafından davalıya keşide edilen dava konusu 78.750,00 TL çek ve 250,00 TL nakit ödeme karşılığında davalı tarafından davacıya 23.600,00 TL bedelli fatura düzenlendiği ve takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 55.400,00 TL alacak kaydının olduğu, 2018 yılında yapılan imalat işinin temel unsuru olan dış cephe sıvası imalatı işi olması iş devam etmediği takdirde inşaat işleri iş programına göre diğer imalatlara geçilemeyeceği, yüklenici tarafından ... kapsamında olsa dahi taraflar arasında böyle bir ihtilaf doğması sonucu iş verene 3. bir kişiye işin eksik ve kusurlu imalatlarının tamamlatıldığı kabulü ile 1 kat daha uygulama yapıldığı hesap edilerek, 35.350,00/2+10.000,00/4 = 20.175,00 TL bedelle 3. Bir kişinin işi tamamlamış olabileceği, bu hali ile iki seçenekli olarak hesap edildiği, 79.000,00 TL -37.850,00 =41.150,00 TL fazla ödeme, 79.000,00-20.175,00=58.825,00 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiği, ancak davacının kendi ticari defterlerin göre davalıdan 55.400,00 TL alacak kaydının bulunduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
Raporun taraflara tebliğ edildiği, davalı tarafça rapora karşı herhangi bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından rapora karşı beyan dilekçesi ile itiraz edildiği, dava konusu çeklerin verilmesine dayanak sözleşme gereğince davalı tarafından edimin yerine getirilmediği, yapılan imalatın da ayıplı olduğu, sözleşmenin feshinden sonra dış cephe için sözleşme firma tarafından yeniden iskele kurulmak sureti ile ayıplı imal edilen tüm kısımların raspa edilerek yeniden yapıldığı, bilirkişi tarafından bir kat yüzey uygulaması ile düzeltilebileceği hususunun kabul edilmediği yönünde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Taraflar arasında İzmir İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazda yapılacak olan inşaatın davacı şirket tarafından düzenleme şeklinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yapımının üstlenildiği, davacı şirket ile davalı arasında ise 29/05/2018 tarihli sözleşmenin imzalandığı ve buna göre, davalı tarafından söz konusu inşaatta dış cephe izalosyon, su yalıtımı, frasit, bordex çalışmalarının yapılmasının üstlenildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre, davalı tarafın üstlendiği işlerin teknik şartname de ayrıntılı şekilde gösterildiği, işin süresinin 60 gün olarak belirlendiği, teknik şartnameye uygun olarak tamamlanan işin yazılı olarak yüklenici firmaya bildirilmesi gerektiği ve yüklenici firmanın 7 gün içinde kesin kabulü yapacağı hususunun kararlaştırıldığı, davalı firma tarafından kullanılacak malzemelere ilişkin metraj ile birlikte teklifin sunulduğu, ödemenin nasıl yapılacağının yine sözleşmede gösterildiği ve buna göre, ödemelerin çek ile olacağı hususunun belirlendiği anlaşılmıştır.
Ayrıca davacı tarafça üçüncü kişi arsa malikleri ile yapılan 20/12/2013 tarihli Arsa Payı Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesinin dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Davacı tarafça dava konusu edilen 6 adet çekin keşide tarihi olarak gösterilen süreler içinde ibraz edildikleri ve buna ilişkin kayıtların takas merkezlerinden istendiği görülmekle birlikte, yapılan incelemesinde dava konusu çeklerin davacı şirket tarafından keşide edilerek davalıya teslim edildiği ve çeklerde davalının cirosunun bulunduğu, bu şekilde çek ciro silsilesinde herhangi bir kesintinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Düzenlenen bilirkişi raporuna göre, sözleşmeye konu yerde davalı tarafından üstlenilen dış cephe izolasyonuna ilişkin teknik şartname de gösterilen nitelikte ve kalite de işlem yapılmadığı, üstlenilen işin tamamlanmadığı, sözleşmede birden fazla iş kaleminin bulunduğu, ancak davalı tarafından yapılan imalatların 2018 yılı itibariyle ayıplı ve eksik olduğu, davacı tarafça ayıplı kısımların ve eksik kısımların süre sınırı olması nedeni ile ayrıca tamamlatılmak zorunda kalındığı, zira üstlenilen imalat işinin temel unsuru olan dış cephe sıvasının devam edilerek tamamlanmaması halinde inşaat işlerinin iş programına göre diğer imalatlara geçilemeyeceği hususunun belirtildiği anlaşılmış, buna göre Mahkememizce davalı tarafından üstlenilen işin tamamlanmadığı takdirde planlanan diğer işlere geçilemeyeceği hususu dikkate alındığında davalının işi tamamlamadığı gibi yapılan işlerin de ayıplı olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça davalı şirkete toplam 78.750,00 TL tutarında 6 adet çekin verildiği gerek davalıya düzenlenen ihtarname gerekse dava dilekçesi ile beyan edilmesine rağmen davalı tarafça dava konusu çeklerin kendisine teslim edilmediğine dair herhangi bir itirazının olmadığı, toplam 6 adet çekin muhatap bankaya ibraz edildiği ve çekler üzerinde davalının usulüne uygun şekilde cirosunun olduğu, bu haliyle davacı tarafça dava konusu çeklerin davalıya sözleşme nedeni ile teslim edildiğinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı tarafça arsa maliki üçüncü kişiler ile yapılan sözleşme uyarınca yapımını üstlendiği inşaatta dış cephe yalıtım ve buna bağlı işlerin yapımı konusunda davalı ile sözleşme imzalandığı, bu sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, sözleşme içeriğine göre, davalının üstlendiği işlerin ayrıntılı olarak gösterildiği, gerek İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.iş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu, gerekse dava dosyamızda düzenlenen bilirkişi raporu ile davalı şirket tarafından üstlenilen işlerin tamamlanmadığı, yapılan işlerin ise ayıplı olduğu, davacı tarafından davalı tarafa bu sözleşme gereğince dava konusu 6 adet çekin teslim edildiği, ancak davacı tarafından sözleşmenin feshine rağmen davalı tarafça çeklerin davacı tarafa iade edilmediği, hatta ciro edilerek üçüncü kişilere verildiği, yapılan incelemeye göre, davalının üstlendiği işin teknik şartlara uygun olarak yapılmadığı ve ayıplı kısımların düzeltilmesi için de ayrıca bir masraf gerektiği, bu haliyle davalının yerine getirdiği edimler ile ayıplı edimlerin teknik şartlara uygun hale getirilmesinin de yine davacı yönünden maliyete neden olduğu bu haliyle davacı tarafından davalıya teslim edildiği tespit edilen çekler yönünden borçlu olmadığı anlaşılmış, dava konusu çeklerin üçüncü kişiler tarafından muhatap bankalara ibraz edilerek tahsil edildiği görülmekle, davaya istirdat davası olarak devam edildiği, bu durumda istirdat isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği, zira tamamlanmayan ayrıca yapıldığı beyan edilen işler yönünden de ayıplı olduğu kabul edilen işlerin de doğrudan kabul edilemeyeceği anlaşılmış olmakla, teslim edilen tüm çeklerin iadesi veya bedelinin davalı tarafından davacıya geri ödenmesi gerektiği anlaşılmış, her bir çekin ödeme tarihi itibariyle çek bedellerine uygulanacak ticari faizin de davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği anlaşılmış, davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın Mahkememiz nezdinde menfi tespit davası olarak açıldığı görülmekte ise de, dava konusu çeklerin muhatap bankaya ibrazı ile ödendiği anlaşılmakla, davanın istirdat davasına dönüştüğü görülmekle;
Davanın KABULÜNE,
Davacının davalı ile aralarında mevcut sözleşme uyarınca teslim edilen ... Bankası ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen 30.09.2018 keşide tarihli 01.10.2018 tarihinde ödemesi yapılan ... no'lu 3.750,00 TL bedelli çek,
... Bankası ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen 30.09.2018 keşide tarihli, 01.10.2018 tarihinde ödemesi yapılan ... no'lu 15.000,00 TL bedelli çek,
... Bankası ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen 30.11.2018 keşide tarihli, 30.11.2018 tarihinde ödemesi yapılan ... no'lu 10.000,00 TL bedelli çek,
... Bankası ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen 30.10.2018 keşide tarihli, 30.10.2018 tarihinde ödemesi yapılan ... no'lu 20.000,00 TL bedelli çek,
... Bankası ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen 30.11.2018 keşide tarihli, 30.11.2018 tarihinde ödemesi yapılan ... no'lu 15.000,00 TL bedelli çek,
... Bankası ... Şubesi nezdinde davacıya ait hesaptan verilen 30.01.2019 keşide tarihli, 30.01.2019 tarihinde ödemesi yapılan ... no'lu 15.000,00 TL bedelli çeklerden kaynaklı olarak toplam 78.750,00 TL borçlu olmadığının tespiti ile açıklanan çeklerin ödendiği anlaşılmakla, her bir çekin ödeme tarihi itibariyle işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kabul edilen bedel üzerinden hesaplanan 5.379,41 TL harçtan, peşin alınan 1.344,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.034,55 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 11.037,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 1.445,06 TL başvuru harcı, tamamlama harcı, 1.000,00 TL Bilirkişi ücreti, 268,20 TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 2.713,26 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/03/2022
Yazman ...
e-imza
Yargıç ...
e-imza