T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1287
KARAR NO: 2022/30
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 06/11/2018
KARAR TARİHİ: 18/01/2022
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 06/11/2018 tarihli dava dilekçesi ile, davacının İzmir ve çevresinde madeni yağı alım ve satımı yapan bir şirket olduğunu, davalıya 15/08/2018 tarihinde şirket bünyesinde yaptırılacak tamir ve tadilatlar için teklif verildiğini ve anlaşma yapıldığını, malzeme tedariği ve işin başlaması için davalı tarafın talebi doğrultusunda ... Bankası 1. Sanayi Sitesi Şubesi'ne ait 07/09/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli ... numaralı çek ile, ... Bankası 1. Sanayi Sitesi Şubesi'ne ait 10/11/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli ... numaralı çeklerin davalıya teslim edildiğini, bu çeklerden 07/09/2018 keşide tarihli olan çekin davalı tarafından tahsil edildiğini, davalı tarafından hiçbir fatura kesilmediğini ve işin yapılmadığı ancak bedelinin alındığını, yerine getirilmeyen iş sebebi ile bedelsiz kalan 10/11/2018 keşide tarihli çekin 3 gün içinde iadesi talebi ile davalıya İzmir ... Noterliği'nin 02/10/2018 tarihili ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, davalının hiçbir yanıt vermediğini, ayrıca çek ve bedellerini iade etmediğini, açıklanan nedenlerle 10/11/2018 keşide tarihli davalı ... emrine yazılı ... numaralı çek ile ilgili ödeme yasağı konusunda ihtiyati tedbir karar verilmesini, 07/09/2018 keşide tarihli çekin tahsil edilmesinden dolayı bedelsiz kalan bu çekin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı tarafından herhangi bir yanıt verilmediği görülmüştür.
Muhatap banka ile yazışma yapılarak dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği, edilmiş ise ödemeye ilişkin bilgiler istenmiş, verilen yanıtta ... no'lu çek hesabının şubelerinde davacı şirket adına kayıtlı olduğunu, ... Bankası 1. Sanayi Sietsi Şubesi'ne ait 07/09/2018 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ... no'lu çekin ... Ltd. Şti. tarafından Doğubeyazıt Şubesi'ne ibraz edildiğinin ve 07/09/2018 tarihinde ödendiğinin bildirildiği, diğer ... Bankası 1. Sanayi Sitesi Şubesi'ne ait 10/11/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli ... numaralı no'lu çekin ... Bankası tarafından 12/11/2018 tarihinde takas merkezlerine ibraz edildiğini ve ödendiğinin bildirildiği görülmüştür.
Dava, davacı şirket ile davalı arasında davacı şirketin şirketin kiracı sıfatı ile kullandığı taşınmazın çatı işinin ve duvarlarının yapım ve tadilatına ilişkin sözleşme yapıldığı, ancak davalının sözleşme gereği edimini hiçbir şekilde yerine getirmediği bu nedenle davacı tarafından keşide edilen ve davalıya teslim edildiği beyan edilen 2 adet çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve çeklerin iadesi istemi ile açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce taraflara ait ticari defter ve kayıtları dosyaya sunmaları veya bulunduğu adresleri bildirmeleri için süre verilmiş davacı vekili tarafından defterlerin bulunduğu adresin bildirildiği görülmüş, davalıya çıkarılan uyarılı davetiyeye rağmen herhangi bir defter ve belgenin dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dosya, defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak davacı tarafça teslim edildiği beyan edilen çeklerin davalı defterlerine işlenip işlenmediği, davalı tarafça çeklere karşılık bir fatura düzenlenip düzenlenmediği, fatura içeriğine ilişkin olarak bu faturanın davacı tarafa usulüne uygun şekilde teslim edilip edilmediği, dava konusu çeklerin davacı defterlerinde gösterilip gösterilmediği ve buna karşılık davalı tarafta herhangi bir faturanın davalı defterlerinde görülüp görülmediği hususlarında ayrıntılı rapor düzenlemek üzere Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 29/01/2021 tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Raporun yapılan incelemesinde ; davacı tarafından ibraz edilen 2018 hesap dönemine ait ticari defterlerin zorunlu noter açılış ve kapanış tasdiklerin yapılı olduğu, ancak defteri kebir ile envanter defterinin sunulmadığı, davacı tarafından dava konusu edilen ... Bankası'na ait 07/09/2018 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafa ait ticari defterlerinde çek verilme kaydı tespit edilmediği, çekin davalıya ödendiğine dair kayıtta bulunmadığı, Mahkeme dava konusu 10.000,00 TL tutarındaki çekin iadesi yönünde karar vermesi halinde dava tarihi öncesinde 6102 sayılı TTK Md. 18/3 hükümlerine uygun şekilde temerrüde düşürüldüğünden 78,90 TL işlemiş faiz hesaplandığı yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
Taraflar arasında eser sözleşmesine dayalı olarak ticari ilişki olduğu davalı tarafça iddia edilmiş ise de, bu ilişkinin varlığını gösterir ve tarafların kabulünü açıklar şekilde herhangi bir kayıt veya delilin dosya içinde olmadığı anlaşılmıştır. Bunun yanında davacı tarafça davalıya teslim edildiği beyan edilen ve teslim sebebinin eser sözleşmesine dayandırıldığı 2 adet çekin dava dışı üçüncü kişiler tarafından ibraz edildiği ve çek bedellerinin ibraz edenlere ödendiği anlaşılmıştır.
Türk Ticaret Kanunu içeriği Md. 670 ve devamında düzenlenen kıymetli evraka ilişkin hükümler dikkate alındığında çekin bir ödeme aracı olduğu kabul edilmektedir. Kambiyo hukukuna göre kambiyo senetlerinin sebepten soyut olduğu dikkate alındığında dava konusu çeklerin davalıya bir sözleşmeye dayalı olarak verildiği hususunun sıkı şekil şartlarına bağlı şekilde ispatlanması gerekmektedir. Ancak dava dosyamızda davacı tarafça dava konusu çeklerin davalıya dava dilekçesinde belirtilen şekilde eser sözleşmesine bağlı olarak verildiğini gösterir herhangi bir delil tespit edilememiştir. Bunun yanında verilen çek karşılığında davalının yerine getirmesi gereken edimin niteliği ve içeriğinin ne olacağı konusunda herhangi bir husus tespit edilememiş, sebepten soyut şekilde düzenlenerek verilen çek yönünden böyle bir sebebin varlığı hususunun davacı tarafça ispatlanması gerektiği halde dosya içeriğinde buna ilişkin bir delil tespit edilememiştir.
Yapılan inceleme ve toplanan delillere göre, davacı tarafça eser sözleşmesine dayalı olarak davalıya teslim edildiği beyan edilen çekler yönünden borçlu olunmadığının tespiti isteminde bulunulmuş ise de, taraflar arasında var olduğu iddia edilen ticari ilişki, çeklerin iddia edilen sebep ile davalıya verildiğini gösterir delillerin dosyada tespit edilemediği, Mahkememizce davacı tarafından dayanılan deliller üzerinden yargılamanın yapıldığı ve bu delillerin toplanmaya çalışıldığı, çeklerin ödeme aracı olduğu ve sebepten soyut olduğu, bu nedenle davacının dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığı yönünde ki iddiasının ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın REDDİNE,
Peşin alınan harcın red harcına mahsubu ile 260,85 TL bakiye harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının davacıya iadesine
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2022
Yazman ...
(e-imzalıdır)
Yargıç ...
(e-imzalıdır)