T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1439
KARAR NO: 2021/458
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/12/2018
KARAR TARİHİ: 09/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... İnş.. Ltd. Şti. vekilinin 05.12.2018 harç tarihli dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı ... Yapı Ltd. Şti. arasında İzmir İli Bayraklı İlçesi ... parselde inşa edilecek konut, dükkan, havuz inşaatının kalıp, demir ve duvar imalatının işçiliğinin müvekkili tarafından yapılması konusunda 03.02.2017 tarihli sözleşme yapıldığını, sözleşmenin 2. maddesinde kaba işlerin ayrıntısının belirtildiğini anlaşma ile müvekkili şirket tarafından borçlu şirkete birden çok fatura kesildiğini, davalının bir kısım ödemeler yaptığını müvekkiline cari hesaptan kaynaklanan 316.103,16 TL bakiye borcunun bulunduğunu, müvekkilinin iş kapsamında otopark katında proje harici beton perde imalatı daire sınırında ki duvarların iki kat olarak yapılması dükkan tarafında ki dış cephede tuğla ile cephe kaidelerinin yapımı, otopark beton perdeleri etrafında koruyucu duvarların örülmesi, bodrum kat seviyesinde dükkan asansörü için temel yapımı gibi işlerin yerine getirildiğini, ancak davalının tedarik etmesi gereken malzemeleri zamanında tedarik etmediğini ve işi aksattığını, İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosya ile tespit yaptırdığını ödeme olmayınca İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı doyası ile takibe geçtiğini, davalının borca ve ferilerine itiraz etmesi ile takibin durduğunu, belirterek itirazın iptali, takibin devamı, %20 icra inkar hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Yapı Ltd. Şti. vekilinin 31.12.2018 tarihli cevap dilekçesinde; davacı ile aralarında 03.02.2017 tarihli inşaat sözleşmesinin imzalandığı davacının İzmir İli Bayraklı İlçesi ... parselde inşa edilecek konut, dükkan, havuz inşaatının kalıp, demir ve duvar imalatının işçiliğinin yapılması işini üstlendiğini, malzemenin yüklenici firmaya ait olduğunu sadece çivi tel, paspayi ve tij borularının işverene ait olacağı, projedeki tüm duvar ve baca imalatlarının yapım işinin yükleniciye ait olacağı ve yüklenicinin SGK dan alt işveren olarak kendi çalıştırdığı işçiler için primleri ödemeyi kabul ettiğini, işin bedelinin 70 TL /m2 olarak tespit edildiğini, işin yüklenici tarafından tek taraflı olarak bırakılması halinde hak edişlerinden kesilen teminat bedellerinin işveren tarafından irat kaydedileceğinin sözleşmenin 19. m. yer aldığını, Mart 2018 tarihi itibari ile davacının işlerinin bozulduğunu ve şantiye alanını terk ettiğini, müvekkilinin işi davacı adına devam ettirmek üzere ... isimli kişi ile anlaştığını bu kişi tarafından işin bitirildiğini, davacıya yer tesliminin 03.02.2017 tarihinde yapıldığını, işi 8 ayda tamamlayarak 2018 yılı başında işi teslim etmesi gerekmekte iken 15.08.2018 tarihinde işi bitirip teslim ettiğini ve inşaatın 8 ay geciktiğini, bu nedenle kaba inşaatın gecikmesine bağlı olarak tüm işinde hak sahiplerine geç teslimine sebep verdiğini, müvekkilinin dükkan ve diğer dairelerden kira kaybı yaşadığını, davacıya yapılan ödemeler dikkate alındığında müvekkilinin davacıdan 151.638,37 TL alacağının bulunduğu, müvekkilinin davacıya gerekli malzemeleri zamanında tedarik ettiği 03.02.2017 tarihli inşaat sözleşmesine 15.09.2017 tarihli ek anlaşma gereği 5. tabiyeden itibaren her iki kat tabiye imalatı yapılması işinin taahhüt edilmesine rağmen yapılmadığı, bu gecikmeden dolayı ihtarname gönderildiğini, 5 aylık bir süre sonucunda yapılacağının bildirildiğini, müvekkilinin inşaatın gecikmesinden dolayı aylık 35.000 TL kira kaybına uğradığını belirterek davanın reddine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 25.01.2019 tarihli replik dilekçesinde; müvekkilinden kaynaklı işte bir gecikme olmadığını, davalının 1.303.812,57 TL ödeme yaptığı iddiasının doğru olmadığını, müvekkiline herhangi bir daire veya ödeme yapmadığını %25 nispetinde kesinti karşılığı ... nolu dairenin müvekkiline verilmesi öngörülmüş olmasına rağmen verilmediği, davalının 14.000 TL SSK ödemesinin müvekkili ile ilişkisinin bulunmadığı, 858.104,57 TL hak ediş ödemesi yapıldığını, müvekkilinin bakiye olarak 316.103,16 TL alacağı kaldığı işin %96 oranında bitirildiğini belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.
Dava; Taraflar arasında yapıldığı belirtilen 03.02.2017 tarihli asıl ve 15.09.2017 tarihli ek inşaat sözleşmeleri kapsamında davacının kalan alacağı olarak belirttiği 316.103,16 TL nin davalıdan tahsiline yönelik yapılan takibe itirazın iptali davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İŞ sayılı dosyası ile tarafların defter ve kayıtları incelenmiş, bilirkişi incelemesi yapılmış ve değerlendirilmiştir.
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı doyası incelendiğinde; takip alacaklısı... İnş. Ltd. Şti. nin takip borçlusu ... Yapı Ltd. Şti. aleyhine, 05.09.2018 tarihinde ilamsız icra yoluyla icra takibine geçtiği 316.103,16 TL alacak üzerinden takip yapıldığı borçluya ödeme emrinin 07.09.2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 11.09.2018 tarihinde borca ve ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğu belirlenmiştir.
İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İŞ sayılı dosya incelendiğinde; tespit isteyen... İnş. Ltd. Şti. nin 11.06.2018 tarihli talebi ile yapılan işin bilirkişi İnşaat Mühendisi ... vasıtası ile 26.06.2018 tarihinde keşfinin yapıldığı ve 13.08.2018 tarihinde raporun alındığı, yapılan işin sözleşmeye göre 952.333,20 TL, sözleşme dışı 34.202,00 TL toplam 988.535,20 TL olduğu belirlenmiştir.
Taraflar arasında ki 03.02.2017 tarihli eser sözleşmesi kapsamında İzmir İli Bayraklı İlçesi ... parselde inşa edilecek konut, dükkân, havuz inşaatının kalıp, demir ve duvar imalatının işçiliğinin yapılması konusunda davacı ile davalının anlaştığı kaba inşaat işlerinin yükleniciye ait olduğu, işin bedelinin 70 TL/m2 olarak belirlendiği, davacının iddiasına göre iş malzemelerinin ve ekipmanları’nın tedarik edilmemesi nedeniyle işin geciktiği, davalının ise bu malzeme tedarik işinin davacıya ait olduğunu iddia ettiği, taraflar arasındaki ihtilafın yapılan işin süresinde bitirilip bitirilmediği, edimlerin ifa edilip edilmediği, işte gecikme meydana gelip gelmediği, işin gecikmesi halinde davalının kira kaybından doğan bir zararının bulunup bulunmadığı konularına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi İnşaat Mühendisi ..., YMMM ... ve Teknik Bilirkişi ... atanarak alınan 12.06.2020 tarihli raporda; taraflar arasında ki sözleşmenin incelenmesiyle 03.02.2017 tarihli sözleşmede 2 bodrum kat, zemin kat, teras kat ve 11 normal kattan oluşan binanın yapımına ilişkin olduğu, işin bitimine ilişkin herhangi bir hükmün sözleşmede yer almadığını, 15.09.2017 tarihinde imzalanan protokolle yüklenicinin her ay 30 gün içinde 15.09.2017 tarihinden itibaren 2 kat tabiyesinin bitirileceğinin taahhüt ettiğini, 21.02.2018 tarihi itibariyle işin bitirilmiş olması gerektiğini ilişkin davalının ihtarname gönderdiği, binanın 15.05.2018 ve 16.05.2018 tarihinde beton döküm işlemlerinin devam ettiği, İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından alınan raporda 26.06.2018 tarihi itibariyle tüm imalatların bitirildiğinin tespit edildiği, davacının 2017 ve 2018 yılı defter ve kayıtları incelendiğinde davacı... Ltd. Şti. nin davalı ... Ltd. Şti. ne toplam 1.174.207,73 TL fatura düzenlediği, davalı ... Ltd. Şti. nin davacıya 858.104,57 TL ödeme yaptığı, böylece davacının davalıdan 316.102,76 TL alacağının kaldığı, davalının defter ve kayıtlarının incelenmesiyle de davacı şirketin davalı şirkete toplam 1.176.207,73 TL lik fatura düzenlediği, davalının davacıya toplam 862.604,57 TL ödeme yaptığı, davalının defter ve kayıtlarına göre 313.603,16 TL davacıya borcunun bulunduğu, taraf kayıtlarının karşılaştırılması ve mali yönden incelenmesiyle arada ki 2.499,60 TL lik farkın davalı kayıtlarında olup davacı kayıtlarında olmayan 20.08.2018 tarihli 2.500,00 TL ödeme kaydından kaynaklandığı, davalı tarafın bu kaydı ispat etmesi gerektiği, davacının defter ve kayıtlarında 858.104,57 TL ödeme kaydı varken davalının ibraz etmiş olduğu listede 875.312,57 TL ödeme kaydının yer aldığı, aradaki farkın 17.208,00 TL olduğu, farkların kaynağının davalının beyan etmiş olduğu listede yer alan davacının defter ve kayıtlarında olmayan ödemelerden kaynaklandığı, buna göre 18.208 TL ödemelerin makbuzlarının dosyaya ibraz edildiğinden davacı tarafın herhangi bir itirazının bulunmadığı, 14.000,00 TL SSK ödemesinin davalı tarafından yapılmış olmakla birlikte davacının bunu kabul etmediği, ancak davalının buna ilişkin kayıtları ibraz ettiği, davalının yapmış olduğu toplam ödemenin 858.104,57 TL + 17.208,00 TL + 14.229,84 TL olmakla toplam 889.541,41 TL ödeme yaptığı, buna göre teknik tespitlerde yer alan hak ediş 1.164.109,06 TL den 889.541,41 TL ödemenin mahsubuyla davacının davalıdan kalan alacağının 274.566,65 TL olduğu, sözleşmenin üçüncü maddesine göre davalının davacıya vermesi konusunda anlaşılan ... nolu 425.000,00 TL bedelinde ki dairenin davacıya verilmediğinden bu daire bedelinin de hesaba alındığı, sözleşmenin 15.09.2017 tarihli protokole göre müteahhit firmanın yükümlülüklerini yerine getirmesi durumunda 15.02.2018 tarihi itibariyle işin bitirilmesi gerektiği, ancak işim bitim tarihinin 17.05.2018 olduğu, 92 gün işin geç bitirildiği, taraflar arasında ki eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda eserin kalıp, demir, duvar, işi olarak yüklenici tarafından 986.533,10 TL üstlenildiği, buna göre yapılan inceleme ile ödeme toplamanın 889.541,41 TL olduğu, KDV dahil müteahhit alacağı olan 1.164.109,06 TL den kalan alacağının 274.566,65 TL olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekilinin 25.06.2020 tarihli beyan dilekçesinde; bilirkişilerin işin bitim tarihinin protokolde yer almadığını, müvekkkilerinin defterlerine göre 316.102,76 TL alacaklı olduğu, davalı defterlerine göre 313.603,16 TL borcunun bulunduğu, SGK ödemesinin alacaktan düşülmesi gerektiğinin tespit edildiği, ancak müvekkilinin düzenlediği fatura toplamanın 1.174.207,73 TL olması ve davalının buna itiraz etmemesine rağmen 1.164.109,06 TL üzerinden hesaplama yaptığını, re’sen yapılan bu indirimi kabul etmediklerini, SGK ödemesi altında müvekkilinin alacağından düşülen bedelin ise davalı tarafından hak edişten mahsup edildiğini, bu nedenle yeniden mahsup yapılamayacağını, ticari defterlere göre müvekkilinin alacağının hesaplandığını belirterek ek rapor alınmasıyla aksi halde davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Bu rapora karşı davalı vekilinin 25.06.2020 tarihli beyan dilekçesinde; bilirkişi raporunda yapılan hak ediş hesabına bir diyeceklerinin bulunmadığını ancak 425.000,00 TL lik dairenin de hesaba dahil edilmesi gerektiğini, zira bu dairenin teslim edileceğini, sözleşmenin işin bedeli başlıklı bölümünün üçüncü paragrafında “ayrıca bu sözleşmeye konu projedeki ... nolu daireyi 425.000,00 TL bedelle işveren yükleniciye hak edişlerinden %25 nispetinde kesintiye giderek işveren bu daire için alacağı kalmadığından tapu devrini yapacaktır” düzenlemesiyle davalının davacıya ödemesi gereken meblağ bir kısmını eser sözleşmesinin bedel unsurunda ... nolu dairenin oluşturduğunu, müvekkilinin ödemesi gerekli meblağın 1.152,174,20 TL, yapılan ödeme ... nolu bağımsız bölümün hesaba katılmasıyla 1.297,812 TL olduğunu, davacının daireyi teslim almak istediğini, cevap dilekçesinde yer alan 145.637,80 TL fazla ödemenin bilirkişi raporunda ki hesaplamaya göre 425.000,00 TL bedelli dairenin hesaba katılmamasından kaynaklandığını, müvekkilinin bu hesaba göre 425.000,00 TL – 274.566,65 TL = 150.433,55 TL alacaklı olduğunu, davacıya hak edişlerinin %25 inin 425.000,00 TL ulaştığında kesintiye giderek bu daire için alacağı kalmadığında tapu devrinin yapılacağının kabul edildiğini, davacının hak ediş bedelinin 1.164.109,06 TL olup bunun %25 inin 291.027,26 TL olduğundan daire bedeline ulaşmadığını, davacıya verilmesi kararlaştırılan ... nolu dairenin 889.541,000 TL tutarında ki hak edişinden %25 peşin kesintiler tutarı, 222.385,00 TL nin davacıya hak ediş olarak ödenmemesi gerektiğini, tarafların anlaşarak daire bedelinin hak edişlerden düşürülmesinin son hesaba bırakıldığını, takip tarihi itibariyle alacaklı olduklarından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların itirazı nedeniyle bilirkişilerden 16.04.2021 tarihli ek rapor alınmıştır. Ek raporda; tarafların kök rapora karşı itirazları doğrultusuna dosya ve eklerinin incelenmesi neticesinde kök raporda değişikliğe yer olmadığı belirtilmiştir.
Dosyada toplanan deliller ve yaptırılan bilirkişi incelemeleriyle davacı ile davalının 03.02.2017 tarihli sözleşme ile İzmir ile Bayraklı ilçesi ... parselde ki taşınmaz üzerinde konut + dükkân + havuz yapılması inşaatında anlaşma yaptıkları, davacının yüklenici davalının ise işveren olduğu, sözleşme gereğince tarafların işin miktarı ve işin bedeli konusunda anlaştıkları, teknik bilirkişiler tarafından yapılan incelemelerde yapılan işin sözleşmenin üçüncü maddesine göre birim fiyat üzerinden yapılan işin miktarının gerek İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyasında ve gerekse 15.09.2017 tarihli protokole göre tespit edildiği ve bu tespite göre de 13.604,76 m2 iş yapıldığından iş bedelinin 1.164.06 TL olarak belirlendiği, (986.533,10 TL + %18 KDV) = 1.164.109,06 TL iş bedeli bulunduğu ve davalının davacıya 889.541,41 TL ödeme yaptığı, davacının kalan alacağının 274.566,65 TL olduğu, davalının davacı adına 14.000,00 TL ödemenin davacı adına yapıldığı, böylece davacıya yapılan tüm ödemenin 858.104,57 TL + 17.208,00 TL + 14.229,84 TL =889.541,41 TL olduğu belirlenmiştir.
Ayrıca sözleşmenin üçüncü maddesine göre dava konusu olan işe ilişkin olarak "...ayrıca bu sözleşmeye konu projedeki ... nolu daireyi 425.000,00 TL bedelle işveren yükleniciye hak edişlerinden %25 nispetinde kesintiye giderek işveren bu daire için alacağı kalmadığından tapu devrini yapacaktır." hükmü gereğince 425.000,00 TL bedelin karşılığında davacıya daire teslim edilmesi konusunda anlaşma yapıldığı, bu bedelin davacıya yaptığı iş karşılığında ödenmesi gerektiği, ödemenin hak edişlerden %25 nispetinde kesinti yapılarak bu daire için alacağı kalmadığında yapılacağı kararlaştırıldığından ek bilirkişi raporunda değerlendirildiği üzere hak edişlerden kesinti ile birlikte tüm daire bedelinin davacı tarafından davalıya ödenmesi halinde (ki bu durum bilirkişi raporuyla belirlenmesi halinde) bu dairenin de davacıya teslimi gerekeceğinden davalı işverenin %25 nispetinde kesinti yapıp yapmadığı ve bu kesinti toplamının 425.000,00 TL yi bulması nedeniyle sözleşme kapsamında hem dairenin teslimi (sözleşmenin üçüncü maddesi üçüncü fıkrası) hem de kalan alacağın belirlenmesi gerektiği tespit edilmiştir. Böylece davacının kalan alacağının 274.566,65 TL olduğu belirlendiğinden bu miktar üzerinden davanın kabulüne/reddine karar verilmiştir.
Ancak somut olayda davacının yapmış olduğu iş miktarı toplamının %25 i 425.000,00 TL olmadığından sözleşmenin bu hükmü uygulanmamış sadece davacının yaptığı iş karşılığı elde edebileceği/hak ettiği alacak bedeline hükmedilmiştir.
Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
Davacı yüklenicin davacı işverene istisna sözleşmesinden yapmış olduğu iş karşılığı alacağına ilişkin İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yapmış olduğu itirazın kısmen iptaliyle takibin 274.566,65 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 18.755,65 TL harçtan dava açılışında alınan 3.817,74 TL peşin harç ve icra dosyasına yatan 1.580,52 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan 13.357,39 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan başvuru harcı 35,90 TL ve peşin harç 3.817,74 TL ile yazışma ve tebligat gideri 116,00 TL ve bilirkişi ücreti 1.800,00 TL olmak üzere toplam 5.769,64 TL'nin davanın kabul-red oranına göre 5.517,84 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 27.669,67 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,
Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 6.199,75 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalıya verilmesine,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/06/2021
Başkan ...
e -imzalıdır
Üye ...
e -imzalıdır
Üye ...
e -imzalıdır
Katip ...
e -imzalıdır