T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/121
KARAR NO: 2023/907
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/10/2015
KARAR TARİHİ: 14/11/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
İDDİA: Davacı vekili, mahkememize verdiği 15/10/2015 tevzi tarihli dava dilekçesi ile ve özetle: müvekkili davacının hamili olduğu, dava dışı... Optik Eğlence Med İnş Tur San ve Tic Ltd Şti tarafından davalı ... bank A.Ş ... Şubesinin 30/11/2014 tarihli ... seri nolu 6.500-TL bedelli, 30/04/2015 tarihli ... seri nolu 8.000-TL bedelli ve 31/05/2015 tarihli ... seri nolu 8.000-TL bedelli çeklerin zorunlu karşılığının davalı bankadan tahsili için İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının icra takibine itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş ancak davaya yazılı bir cevap verilmemiştir.
DELİLLER:
Davacı vekili dava dilekçesinde, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasını delil olarak bildirmiştir.
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyası celp edilmiştir. incelenmesinde; dosyamızla ilgili olduğu, yapılan itirazda keşideci imzasının banka çek hesabı kayıtları ile uyumlu olmadığından yasal sorumluluk bedelinin ödenmediğine dair itirazda bulunulmuş olduğu görülmüştür.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Delillerin toplanmasından sonra mahkememizin 01/12/2016 tarihli oturumunda bilirkişi incelemesine karar verilmiş, Grafoloji bilirkişi ibraz ettiği 19/12/2016 havale tarihli raporunda dosya kapsamı hakkında beyanda bulunduktan sonra sonuç olarak; dava konusu çekler ön yüzü sağ alt taraflarında atılı bulunan keşideci imzalarının, ... bank A.Ş Genel Müdürlüğünden 08/11/2016 tarihli yazı ekinde gönderilen Tüzel Kişiler İçin Bankacılık İşlemleri Sözleşmesinde ve Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinde Müşteri" ... Optik Eğlence Med İnş Tur San ve Tic Ltd Şti" adına imzaları atan şahıs eli ürünü olmadığı sonucuna varıldığını bildirmiştir.
Davalı ... bank A.Ş vekili 16/01/2017 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine ve % 20 kötü niyet tazminatın hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 01/02/2017 tarihli rapora beyan dilekçesinde özetle; çeklerin keşide edildiği tarih itibariyle resmi ve özel kurumlardan ıslak imzalı belge asıllarının toplandıktan sonra yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir.
Dosya kapsamı itibariyle toplanan deliller yeterli olduğundan yeni belge asılları toplanılmasına gerek görülmemiştir.
Dava, itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce verilen 16.02.2017 tarih, ... Esas - ... sayılı karar, verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiş, İzmir BAM .... HD. 17.04.2019 tarih, ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile;
''... Mahkemece davaya konu çeklerdeki imza keşideci dava dışı şirkete ait olup olmadığı konusunda sadece davalı banka tarafından bu şirketin çek hesap kayıtlarında bulunan imzalar getirtilmek suretiyle bu imzalar ile çeklerdeki imzalar arasında mukayese yapılarak bilirkişi raporu alınarak bu rapor doğrultusunda dava değerlendirilmek suretiyle karar verilmiştir.
Uyuşmazlık konusunu düzenleyen 5941 sayılı Kanunu'n 3/2.maddesinde "karşılıksızdır" işleminin muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır hükmü, 3.fıkrasında ise, "muhatap banka ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için karşılığının hiç bulunmaması halinde çek bedelinin 1.000-TL ve üzerindeyse 1.000-TL 'sini ödemekle yükümlüdür hükümlerine yer verilmiştir. Ancak aynı yasada muhatap bankanın ödenmek üzere çek ibraz edildiğinden keşideci kayıtları ile çekin incelenmek suretiyle doğru ödeme konusunda bir takım yetkilerinde bulunduğunda tartışmasızdır.
Yukarıda açıklandığı üzere ibraz edilen çeklerde 5941 sayılı kanun uyarınca çek yaprağı için belirlenen banka sorumluluk miktarının ödenmesi hususunda keşideci imzasının gerçekte çek yaprağı sahibine ait olup olmadığının belirlenmesi önemli bulunmaktadır. Bunun için mahkemesince HMK'nun 201.maddesi uyarınca çekin keşide tarihinden öncesine ait yeterli sayıda çek keşidecisi şirketin yetkilisinin mukayeseye yarar imzasının bulunduğu belge asılları ile yine aynı keşidecinin istiktab tutanakları oluşturulmadan usulüne uygun olarak rapor alınması ve bu eksiklikler tamamlanmadan ihtilafın çözülmesi mümkün bulunmamaktadır. Dava konusu somuta olayda ilk derece mahkemesince anılan bu hususlarda hiçbir belge getirtilmeden keşideci şirketin istiktab tutanakları alınmadan alınmış olan bilirkişi raporuna dayanarak karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun bulunmamıştır. Esasen yargılama aşamasında davacı tarafın alınan rapora karşı itiraz dilekçesinde bu hususlarda esaslı itirazları bulunduğu halde mahkemece değerlendirilmediği görülmüştür. HMK 211.maddesi uyarınca usulünce yukarıda belirtilen eksiklikler ikmal olunmadan alınan rapora göre karar vermesi mümkün bulunmayıp alınan bu rapor yok hükmünde sayılmalıdır. Açıklanan bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin HMK'nun 211.maddesi uyarınca yukarıda belirtilen usullerde deliller toplanıp çekler üzerindeki imzaların çek hesap sahibi şirkete ait olup olmadığı konularında denetime ve karar vermeye elverişli bir rapor alınmadan hüküm kurulması doğru bulunmamış olduğundan davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, anılan hususlardaki delil ve eksiklikler tamamlanmak üzere varılacak olan sonuca göre bir karar vermek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin ... Esasını alarak yargılamaya devam olunmuştur.
Yargılama aşamasında dava konusu çeklerin keşide tarihleri itibariyle, dava dışı İstanbul ... Optik ... Ltd. Şti. yetkili temsilcisinin ... olduğu, ... yönünden imza örnekleri alınarak tarafların bildirmiş oldukları ilgili kurumların ıslak imzalı belge asılların celp edilerek;
Mahkememizin 22.11.2022 tarihli ara kararı ile, İstanbul ATK Başkanlığından imza incelemesine karar verilmiş, İstanbul ATK 21.12.2022 tarihli raporunda; inceleme konusu çeklerde atılı keşideci imzaları ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptanmadığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın eli ürünü olmadığı bildirilmiştir.
Davacı vekili 11.01.2023 tarihli rapora beyan dilekçesinde itirazlarını bildirerek dosyanın yeniden ATK'na gönderilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 18.02.2023 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 31.01.2023 tarihli oturumunda İstanbul ATK'dan ek rapor alınmasına karar verilmiş, İstanbul ATK 20.06.2023 tarihli ek raporunda, 21.12.2022 tarihli rapora eklenecek husus bulunmadığını bildirmiştir.
Davacı vekili 01.08.2023 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 02.08.2023 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları ve istinaf ilamına göre; Davacı vekili hamili olduğu çekler için zorunlu karşılıklarını muhatap bankadan talep ettiği, muhatap bankanın keşideci imzasının çek hesap sahibinin imzası ile uyumlu olmadığından bahisle zorunlu çek karşılığının ödenmesini red ettiği, İzmir BAM .... Hukuk Dairesinin 16/12/2017 tarih, ... Esas, ... sayılı karar kapsamında tekrar yapılan araştırma ve toplanan delillere göre İstanbul ATK' fizik ihtisas dairesinden imza incelemesi yaptırılmış, fizik ihtisas dairesinin 21/12/2022 tarihli asıl ve 20/06/2023 tarihli ek raporuna göre incelemeye konu dava konusu çeklerdeki imzaların dava dışı keşideci şirket İstanbul ... Optik ... Ltd. Şti. yetkilisi ...'a ait olmadığının tespit edildiği, bu sebeple bankanın dava konusu çekler sebebiyle zorunlu karşılıkları ödemeden sorumlu olmadığı, alacağa konu çekteki keşideci imzasının davacı huzurunda bizzat atılıp atılmadığı hususu açıkça belli olmadığından çeki takibe koymaktan davacının kötü niyeti sabit olmadığından davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Alınması lazım gelen 269,85-TL harçtan, peşin alınan 44,06-TL'nin mahsubu ile bakiye 225,79-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 3.648-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333. md. gereğince davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/11/2023
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı