T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/131
KARAR NO: 2022/1210
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/05/2015
KARAR TARİHİ: 20/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 13/01/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
İDDİA: Davacı vekili, mahkememize verdiği 08/05/2015 tevzi tarihli dava dilekçesi ile ve özetle: müvekkili davacı ...'nun hukuki fiil ehliyetine sahip olmadığını, hukuki ehliyeti bulunmamasına rağmen, oğlu ...'nun davalı banka şubesinden kullandığı krediler için dava konusu edilen taşınmaz üzerine ipotek akti tesis edildiğini, bundan daha sonra haberdar olan kısıtlı davacının diğer çocukları 19 Ağustos 2013 tarihinde İzmir 27. Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı banka şubesine ihtarname keşide ederek "Kısıtlı ...'nun 2006 yılından beri Alzheimer hastası olduğu, bu nedenle ...'nun borçlu, müteselsil kefil, rehin veren vs yollar ile borçlanması, yükümlülük altına girmesi veya sokulmasının mümkün olmadığı, bu nedenle kısıtlı hakkında işlem yapılmaması gerektiği aksi taktirde yasal yollara başvuracakları" hususlarının ihtar edildiğini, buna rağmen davacı kısıtlının taşınmazı hakkında rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine geçildiği ve taşınmazın kıymet taktirinin yapıldığını beyanla davacı borçlunun ipotek akit tablosu düzenlendiği tarih itibariyle hukuki ehliyeti yokluğu sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ile davacının İzmir ili, Konak ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel, ... Blok, ...Kat, ... nolu bağımsız bölüm üzerine konulan ipoteğin fekkini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ... Bankası A.Ş vekili 08/06/2015 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'nun hukuki fiil ehliyetinden yoksun olduğu iddiasının yerinde olmadığını, ...'nun kredinin teminatı olarak ipotek akit sözleşmesi yaptığını, uzun süre geçtikten sonra davanın açılmasının iyi niyetle bağdaşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının hastane kayıtları, İzmir 28. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyası, İzmir 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... E- ... K sayılı dosyası, tanık beyanı, İzmir 24. Noterliğinin 19/08/2013 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi, Adli Tıp Raporu ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 09/01/2012 tarih 1.250.000-TL bedelli genel kredi sözleşmesi, 04/07/2012 tarihli kredi çerçeve sözleşmesi, 25/03/2013 tarihli kredi çerçeve sözleşmesi, İzmir 26. Noterliğinin 25/02/2011 tarih ... yevmiye nolu vekaletname, Konak Tapu Sicil Müdürlüğünün 16/02/2011 tarih ... yevmiye nolu satış akti, 25/12/2012 tarih ... yevmiye nolu ipotek akit belgesi ve resmi senedi, tanık beyanları, banka kayıtları ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Delillerin toplanmasından sonra mahkememizce davacının ipotek tesis tarihi olan 25/12/2012 tarihi itibariyle kendisine ait tapulu mesken üzerinde ipotek konulması işleminde hukuki fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığıın tespiti ile (TMK'nun 9. Maddesine göre fiil ehliyetine sahip olup olmadığı, TMK nun 15 maddesine göre ayırt etme gücünden yoksun olup olmadığı hususunda İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığından rapor alınmasına karar verilmiş, Adli Tıp Kurumu Dördüncü Adli Tıp İhtisas Kurulu 07/06/2017 tarihli raporu ile davacı ...'nun akit tarihi olan 25/12/2012 tarihinde fiil ehliyetine haiz olmadığının kabulünün uygun olduğunu bildirmişlerdir.
Davalı ... Bankası A.Ş vekili 29/06/2017 havale tarihli rapora beyan dilekçesinde itirazlarını bildirmiş, itirazlarında belirttiği hususlarda araştırma yapılarak Adli Tıp İhtisas Genel Kuruluna dosyanın tevdi ile yeni bir heyetten rapor alınmasını talep etmiştir.
Davacı vekili, rapora beyanda bulunmamıştır.
Dosya kapsamı itibariyle toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu yeterli görüldüğünden yeni bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.
Mahkememizce verilen 13.03.2018 tarih, ... Esas - ... sayılı karar davacı vekilince istinaf edilmiş, İzmir 17. HD. 31.12.2019 tarih, ... Esas -... Karar sayılı ilamı ile, ''... Dosya kapsamı, istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle ilgili olarak dosya incelendiğinde; hükme esas alınan adli tıp raporunda fiil ehliyetinin bulunmadığı belirtilmiş ise de; akit tarihi itibariyle davacının ipotek akdini kurmaya ve ipotekle sınırlı olarak borç altına girmeye ehliyetinin bulunup bulunmadığı bunu anlayıp idrak etmesinin mümkün olup olmadığı, ipotek akit tablosundaki el yazısı ile yazdığı beyanın iradi ve bunun anlamını bilecek konumda olup olmadığı hususlarını içerir içerikte rapor alınması ve davalının rapora itirazları da nazara alınmak suretiyle dosyanın adli tıp kurumu genel kuruluna gönderilmesi gerekirken oluşa uymayan içerikteki 4. İhtisas Dairesinin raporunun hükme esas alınarak sonuca varılmasının eksik incelemeye dayalı olduğu düşünülmekle, yukarıdaki hususları içerecek şekilde adli Tıp Kurumu genel kurulundan oluşa uygun hususları içerir rapor alınmak üzere istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ve dosyanın kararın kaldırılarak mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılarak dosya mahkemesine gönderilmiş ve mahkememizin 2020/131 Esasını alarak yargılamaya deva olunmuştur.
Mahkememizin 15.10.2020 tarihli oturumunda İstanbul ATK'dan istinaf ilamı doğrultusunda rapor alınmasına karar verilmiş, İstanbul ATK 07.07.2022 tarihli raporunda, görülmekte olan Menfi Tespit (Bankacılık işlemlerinden kaynaklanan) davası nedeniyle, İzmir BAM 17. H.D'nin kaldırma kararında belirttiği şekilde de "akit tarihi itibariyle davacının ipotek akdini kurmaya ve ipotekle sınırlı olarak borç altına girme ehliyetinin bulunup bulunmadığı, bunu anlayıp idrak etmesinin mümkün olup olmadığı, ipotek akit tablosundaki el yazısı ile yazdığı beyanı iradi ve bunun anlamını bilecek konumda olup olmadığı hususlarını da içerir şekilde ipotek tesis tarihi olan 25.12.2012 tarihinde hukuki işlem ehliyetine sahip olup olmadığı hususunda Birinci Üst Kurul tarafından rapor düzenlenmesi istenen ... ve ... kızı, 19.04.1934 doğumlu ...hakkında düzenlenen tıbbi belgeler ile dava dosyası ve adli tıbbi yorumlamayı ilgilendiren hususların tüm olarak 28.06.2022 tarihinde Adli Tıp Birinci Üst Kurulunda değerlendirilmesi sonucunda elde edilen bilgi ve bulguların yorumlanmasından; İzmir Atatürk Devlet Hastanesinde 2009'dan beri demans tanılarıyla takip edildiği, kişinin 29.01.2010 tarihinden beri demans tanılı ilaç raporları bulunduğu, sonrasındaki takipleri, Adli Tıp 4. İhtisas Kurulunun 08.03.2017 ve 04.10.2021 tarihli muayeneleri tüm olarak değerlendirildiğinde tespit edilmiş olan demans denilen bunama halinin klinik fizyopatalojik ve ilerleyici vasfı göz önüne alındığında akit tarihinde de fiil ehliyetine haiz olmasının beklenemeyeceği tıbbi kanaatine varıldığı; bu duruma göre ...’nun akit tarihi olan 25.12.2012 tarihinde fiil ehliyetine haiz olmadığının oy birliği ile mütalaa olunduğunu bildirmiştir.
Davalı vekili 02.08.2022 tarihli rapora beyan dilekçesinde dosyanın Adli Tıp İhtisas Genel Kuruluna tevdi ile yeni bir heyetten rapor alınmasını talep etmiştir.
Davacı taraf rapora karşı beyan vermemiştir.
Dosya kapsamı itibariyle alınan rapor yeterli görüldüğünden yeni bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.
Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı, alınan raporlar ve istinaf ilamına göre; davacı banka ile dava dışı ... arasında genel kredi sözleşmeleri yapıldığı, kredi sözleşmesinin teminatı olarak davacıya ait taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiği, davacının iddiası bakımından toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre ipoteğin tesisi 25/12/2012 tarihi itibariyle davacı ...'nun TMK 9. maddesi ve 15. maddesine göre fiil ehliyetine haiz olmadığı bu sebeple yapmış olduğu hukuki işlemlerin geçersiz olduğu, yapılan ipotek akit sözleşmesinin de geçersiz olduğu, ehliyetsizlik sebebiyle ipoteğin fekki gerektiğinden;
Davanın kabulü ile, İzmir ili Konak ilçesi ... Mah ... ada ... parsel ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm tapu kaydı üzerine davalı ... Bankası AŞ lehine ... yevmiye nolu 25/12/2012 tarihinde konulan ipoteğin fekkine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulü ile, İzmir ili Konak ilçesi Göztepe Mah ... ada ... parsel ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm tapu kaydı üzerine davalı ... Bankası A.Ş lehine ... yevmiye nolu 25/12/2012 tarihinde konulan ipoteğin fekkine,
2-Alınması lazım gelen 20.493-TL harçtan, peşin alınan 27,70-TL harcın ve tamamlama harcı ile alınan 5.095,55-TL'nin mahsubu ile bakiye 15.369,75-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından bozmadan önce 5.971,55-TL, bozmadan sonra 2.171,70-TL olmak üzere toplam 8.143,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK 333 md gereğince davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 20/12/2022
Katip
Hakim