T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/24
KARAR NO: 2022/246
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/01/2020
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkili şirketin 18.04.2018 tarihinde fatura ile davalı ........ Otomotivden ticari amaçla kullanmak için 0 km 2018 model ... Transit ... marka aracı 92.435,70 TL bedele satın aldığını, aracın tüm bakımlarının ... ... serviste yapılmasına rağmen problemlerin araç alındığı günden itibaren devam ettiğini, araçtaki sürekli arızalar nedeniyle aracın kullanılamadığını bu nedenle aracın yenisi ile değişiminin talep edildiğini, ancak olumlu sonuç alınamadığını, son olarak motordan ses gelmesi ve çekiş düşüklüğü nedeniyle 05.08.2019 tarihinde 118471 nolu iş emriyle ... ... Servisine aracın teslim edildiğini, 05.08.2019 tarihinde ... Otosan’ın “Tavsiye edilen özellik dışında yakıt kullanımından” kaynaklı arıza bilgisi verildiğini, garanti kapsamında değiştirilmeyeceğinin bildirildiğini, 09.08.2019 tarihinde 2-4 numaralı enjektör değişimi yapıldığını, 2.499,87 TL bedelin müvekkili şirkete fatura edildiğini, SHELL ile yapılan görüşmelerde yakıt kaynaklı bir arıza olması durumunda aracın tüm enjektörlerinin arızalanması gerektiğini söylediğini, 09.08.2019 tarihinde teslim alınan aracın arızanın devam etmesiyle 15.08.2019 tarihinde motordan gelen ses nedeniyle tekrar götürüldüğünü ve servise teslim edildiğini, 09.09.2019 tarihinde piston tepesinde erime, supaplarda yoğun kurum mevcut, bu kurum nedeniyle piston tepelerine çarpmış piston, yakıt kaynaklı arıza denildiğini, bunun üzerine SHELL’e başvuru yapıldığını, 10.09.2019 tarihinde ... personeli ile yakıttan numune alındığını ve alınan yakıtın akredite laboratuvara gönderildiğini, gelen sonucun D.İŞ dosyasına sunulu olduğunu, sorunun yakıt kaynaklı olmadığını, sonrasında müşteriye teslim formu ve revizyon öncesi rapor bilgilerinde görüldüğü üzere Yarım Blok değiştirildiğini, silindir kapağı revizyonu yapıldığını, bu onarım için müvekkilinden 24.999,19 TL istendiğini ve yasal hakları saklı kalmak kaydıyla bu bedelinin davalı servise ödendiğini, ayrıca fatura karşılığı kapak revizyonu için .......... Nak.Turz.Tic. Lti. Şti.’ye 2.600,00 TL ödeme yapıldığını, alındığı günden itibaren alınan aracın sürekli arıza yapması nedeniyle fayda sağlanamadığını, birçok parçasının değiştirildiğini, aracın orijinal halini kaybettiğini, araçtan beklenilen faydanın sağlanamadığını, bu nedenle dava konusu aracın arızasının neden kaynaklı olduğunun tespiti amacıyla İzmir 1. ATM ........ D.İş dosyası ile tespit yaptırıldığını alınan 10.11.2019 tarihli bilirkişi raporunun dava konusu araç ve motorun 71.088 km’de olduğu, dava konusu aracın mevcut km.si dikkate alındığında motordaki arızanın normal olmadığı, arızanın kullanım hatasından kaynaklanmadığı, arızanın ortaya çıkmasında sürücüden kaynaklanan herhangi bir kusurun bulunmadığı şeklinde rapor verildiği, aracın bakımlarının düzenli yapıldığını, bakım kaynaklı bir kusurun olmadığını, buna göre; araçta oluşan arızaların sürücüden kaynaklanmadığı, araçtaki imalat hatası nedeniyle meydana geldiğini, bu imalat hatasının normal bir kullanıcı tarafından aracın satın alınma aşamasında fark edilmesinin mümkün olmadığını, arızanın niteliği nedeniyle araçtan faydalanmamanın süreklilik arz ettiğini ve sonuç olarak araçta imalattan kaynaklı gizli ayıp olduğunu belirterek aracın öncelikle ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini, aksi halde aracın müvekkilinden geri alınarak satış sözleşmenin iptali ile aracın rayiç değerinin ödemek zorunda kalınan tüm vergi, kasko gibi zorunlu giderleriyle beraber dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birklikte iadesine, araçta imalattan kaynaklı gizli ayıp olmasına karşın müvekkili şirkete haksız yere fatura edilen ve servise ödenen 2.499,87 TL, ve 24.999,19 TL’nin ve değişen parçalar neticesinde ruhsat değişimi için ödenen 2.600,00 TL’nin (toplam 30,099,06 TL) nin müvekkili şirkete dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesine, iş bu davaya konu araçla ilgili olarak İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ........... D.İş sayılı tespit dosyasında yapılan 735,50-TL yargılama giderinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 29/09/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde 18.04.2018 tarihli fatura ile 92.435,70-TL bedel karşılığında satın alınan 2018 Model ... Transit ... marka ticari aracın öncelikle ayıpsız bir misli ile değiştirilmesi” talep edilmiş ise de aracın dava sürecinde de sürekli arızalandığı, bilirkişi ek raporunda da aracın aynı sekilde arızalanma riski bulunduğunun belirtildiğini, aracın halen arızalı olduğunu ve Kuşadası’nda kullanılamaz halde bulunduğunu, davacının işini devam ettirebilmek için başka bir araç almak zorunda kaldığından dava konusu aracın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesi talebinden vazgeçtiğini, dava dilekçesinin sonuç bölümünün 2. Maddesinde talep ettikleri “Aracın davacıdan geri alınarak satış sözleşmesinin iptali ile aracın rayiç değerinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesine” karar verilmesini talep ettiklerini, bilirkişi raporuna göre davaya konu aracın dava tarihi itibarıyla rayiç değerinin 130.000,00-TL olduğundan 130.000,00-TL. – 92.435,70-TL= 37.564,30-TL. olarak taleplerini ıslah ettiklerini, böylece 130.000,00-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesine, araçta imalattan kaynaklı gizli ayıp olmasına karşın müvekkil şirkete fatura edilen ve haksız yere servise ödenen 2.499,87- TL. ve 24.999,19-TL.’nin ve değişen parçalar neticesinde ruhsat değişimi işlemleri için ödenen 2.600,00-TL.’nin (Toplam 30.099,06-TL.) müvekkil şirkete dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesine, işbu davaya konu araçla ilgili olarak İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/887 D.İş. no’lu tespit dosyasında tarafımızca yapılan 735,50-TL. (611,60 TL.+123,90-TL.) yargılama giderinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... Otomotiv Sanayi A.Ş vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili ile davacı arasında herhangi bir satım akdi bulunmadığını, satıcı ile üretici ya da ithalatçının müteselsil sorumluluğunun sadece tüketiciler lehine düzenlendiğini, ayrıca müvekkili ile davacı arasında herhangi bir hizmet akdi de bulunmadığını, imalatçı olan müvekkili firmanın müteselsil sorumluluğuna gidilemeyeceğinden, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, malın ayıbı nedeniyle sorumlu tutulan sadece satıcı olup, satış sözleşmesinin tarafı olmayan imalatçının müteselsil sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu aracın satıcısının, müvekkil şirket olmadığını, yine dava konusu aracın satış işlemine taraf olmadığını, müvekkil şirketin taraf olmadığı bir sözleşmenin konusunu teşkil eden maldaki ayıp iddiasından dolayı sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, davanın husumet yönünden müvekkili şirket lehine reddi gerektiğini, dava konusu şikâyetlerin “kullanılan yakıt kaynaklı” olduğundan yapılan onarımların garanti kapsamında ücretsiz olarak gerçekleştirilebilmesinin mümkün olmadığını, Garanti ve Servis Kılavuzu’nda müşterinin malı tanıtma ve kullanma kılavuzu ile garanti belgesi ve servis kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasından, periyodik bakımların zamanında ya da gereği gibi yapılamamasından, dış etkenlerden veya 3. Kişilerden kaynaklanan arızalar hakkında 7. ve 8. Madde hükümleri uygulanmaz denildiğini bu hususun araç alımında davacıya verilen belge ile bildirildiğini yine bu kılavuzda dizel araçlar için sadece düşük kükürtlü yüksek kaliteli yakıt kullanmaları gerektiği aksi takdirde yakıt kaynaklı arızaların garanti kapsamında kabul edilmeyeceğinin de bildirildiğini, dava konusu araca ilişkin olarak ... Otomotiv San. A.Ş. teknik uzmanlarından alınan bilgiye göre; 78.000,00 km’de iken aracın 2. ve 4. silindir enjektörleri arızalandığı akabinde 72706 km’de 4. silindir piston kontrolsüz yüksek ısı nedeniyle eridiği ve motorun hasarlandığını, aynı anda birden fazla silindir enjektörünün üretim kaynaklı olarak arızalanmasının olanaklı olmadığını, yakıt kaynaklı olması sebebiyle de, davacının ücretsiz onarım talebinin reddedildiğini, aynı anda hem birden fazla silindir enjektörünün arızalanması ve hem de piston hasarının oluşması arızanın yakıt kaynaklı olduğunu gösterdiğini, pistonda erimenin sebebinin ise kontrolsüz yüksek ısı olduğunu yani TSE standartlarına uygun olmayan yakıtın enjektörlere ve pistona hasar verdiğini, ticari garanti kapsamında, müvekkil şirketin, sadece aracın ücretsiz onarımından sorumlu olduğunu, davacının aracı satın alırken kabul etmiş olduğu ticari garanti esasları gereği hiçbir zaman için araç değişimi talep etme hakkının bulunmadığının gözden kaçırılmaması gerektiğini, dava konusu araçta üretimden kaynaklanan bir ayıp söz konusu olmadığı üzere davacı tarafın ücretsiz onarım talep etme hakkının da bulunmadığını, davacının yaptırmış olduğu tespitin müvekkili aleyhine delil olarak kullanılamayacağını, davacı tarafın işbu davada iddia ve taleplerini dayandırdığı 10.11.2019 tarihli Tespit Bilirkişi Raporunun müvekkil şirkete tebliğ edilmediği gibi tespitin de müvekkili şirketin gıyabında yapıldığını, davacının talebi “sözleşmeden dönme ve bedel iadesi” olarak esas alınacak olur ise, davacının aracın rayiç değerinin ödenmesi gibi bir talep hakkı bulunmadığını, davacının seçimlik hakkını sözleşmeden dönme yönünde kullanması halinde aracın rayiç değeri’ni talep etmesinin olanaklı olmadığını, ayrıca, davacının araç rayiç bedeli ile birlikte vergi ve kasko gibi zorunlu masrafların da ödenmesini istediğini, ancak TBK kapsamında alıcıların talep edebileceği miktar, satım konusu malın bedelinden ibarett olduğunu, bunların davacının hangi model bir araç satın alırsa alsın ilgili kanunlar gereğince yapmakla yükümlü bulunduğu zorunlu masraflardan olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... Motorlu Taşıtlar San. Ve Tic.AŞ vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle ; dava konusu şikâyetlerin kullanılan yakıt kaynaklı olmasından dolayı yapılan onarımların garanti kapsamında ücretsiz olarak gerçekleştirilebilmesinin mümkün olmadığını, Garanti ve Servis Kılavuzu’nda müşterinin malı tanıtma ve kullanma kılavuzu ile garanti belgesi ve servis kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasından, periyodik bakımların zamanında ya da gereği gibi yapılamamasından, dış etkenlerden veya 3. Kişilerden kaynaklanan arızalar hakkında 7. ve 8. Madde hükümleri uygulanmaz denildiğini bu hususun araç alımında davacıya verilen belge ile bildirildiğini yine bu kılavuzda dizel araçlar için sadece düşük kükürtlü yüksek kaliteli yakıt kullanmaları gerektiği aksi takdirde yakıt kaynaklı arızaların garanti kapsamında kabul edilmeyeceğinin de bildirildiğini, aynı anda hem birden fazla silindir enjektörünün arızalanması ve hem de piston hasarının oluşması arızanın yakıt kaynaklı olduğunu gösterdiğini, nitekimde bağımsız bir rektefiye firmasından alınan rapor da pistonda erimeyi teyit ettiğini, herhangi bir araçta kullanılan yakıttan kaynaklı arıza olması, yakıtı satan petrol ofisinin son deposundan alınan numuneden anlaşılamayacağını, araçta meydana gelen sorunlara, araca zaman içerisinde alınan yakıtların neden olmasının mümkün olduğunu, zaman içinde alınan yakıt kaynaklı olarak önce enjektörler ve kısa bir süre sonra da motor hasarlandığını, dava konusu araç ticari garanti şartlarına tâbi olduğunu, aracın kılavuzda belirtildiği şekilde kullanılması sonucunda malın garanti süresi içinde, gerek malzeme, gerekse montaj ve tasarım hatalarından dolayı arızalanması halinde, işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep edilmeksizin tamiri yapılacağını, müvekkili şirketin, sadece aracın ücretsiz onarımından sorumlu olduğunu, ticari bir satım söz konusu olduğu için, işbu davada davacının, aracı satın alırken kabul etmiş olduğu ticari garanti esasları gereği hiçbir zaman için araç değişimi talep etme hakkının bulunmadığını, araçta üretimden kaynaklanan bir ayıp da söz konusu olmadığından davacı tarafın ücretsiz onarım talep etme hakkı da bulunmadığını, davacının yaptırmış olduğu tespitin müvekkili aleyhine delil olarak kullanılamayacağını, davacı tarafın işbu davada iddia ve taleplerini dayandırdığı 10.11.2019 tarihli Tespit Bilirkişi Raporunun müvekkil şirkete tebliğ edilmediği gibi tespitin de müvekkili şirketin gıyabında yapıldığını, davacının aracın rayiç değerinin ödenmesi gibi bir talep hakkı bulunmadığını, davacının seçimlik hakkını sözleşmeden dönme yönünde kullanması halinde aracın rayiç değeri’ni talep etmesinin olanaklı olmadığını, davacının aracı iade etmeden faize hak kazanamayacağını, ayrıca, davacının araç rayiç bedeli ile birlikte vergi ve kasko gibi zorunlu masrafların da ödenmesini istediğini, ancak TBK kapsamında alıcıların talep edebileceği miktar, satım konusu malın bedelinden ibarett olduğunu, bunların davacının hangi model bir araç satın alırsa alsın ilgili kanunlar gereğince yapmakla yükümlü bulunduğu zorunlu masraflardan olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ..........Değişik İş dosyası, faturalar, İş emirleri, shell kayıtları, mail yazışmaları, ödeme belgeleri, tanık, sigorta poliçeleri,bilirkişi incelemesi, 26.12.2019 tarihli Arabuluculuk son tutanağı, gerektiğinde sunulacak sair delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... Otomotiv Sanayi A.Ş vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Araca ilişkin servis iş emirleri, bilirkişi incelemesi ve keşif, gerekli görülmesi halinde dava konusu aracın Garanti ve Servis Kılavuzu’nun Müvekkili şirketten celbi, dava konusu ihtilafla sınırlı olmak üzere müvekkili şirketin ve yetkili servislerinin kayıtları, tanık, yemin, keşif ve sair yasal delile
dayandığı görülmüştür.
Davalı ... Motorlu Taşıtlar San. Ve Tic.AŞ vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Araca ilişkin servis iş emirleri, bilirkişi incelemesi ve keşif, gerekli görülmesi halinde dava konusu aracın Garanti ve Servis Kılavuzu’nun celbi, dava konusu ihtilafla sınırlı olmak üzere müvekkili şirketin ve yetkili servislerinin kayıtları, tanık, yemin, keşif ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin .......... D.İş dosyası incelendiğinde, tespit isteyen davacı tarafından davalılar aleyhine 35 ABV 789 plaklaı araçtaki arızanın ve değer kaybının tespitinin talep edildiği, 04.10.2019 tarihinde Mahkeme tarafından yapılan keşif neticesinde düzenlenen 10.11.2019 tarihli raporda," Yaşanan problemin ilgili istasyondan alınan yakıttan kaynaklı olmadığı, servis kayıtları incelendiğinde; davacının aracın periyodik bakımlarını öngörülen sürelerde, düzenli olarak ve yetkili serviste yaptırıldığı, davacının aracın bakımları ile ilgili sorumluluklarını yerine getirdiği, aracın aksamasına ve arızaların meydana gelmesine sebebiyet verecek bir kusurunun görülmediği, araçta oluşan arızaların sürücüden kaynaklanmadığı, araçtaki imalat hatası nedeniyle meydana geldiği, bu imalat hatasının normal bir kullanıcı tarafından aracın satın alınması aşamasında fark edilmesinin mümkün olmadığı, arızanın niteliği nedeniyle araçtan faydalanamamanın süreklilik arz ettiği ve sonuç olarak araçta imalattan kaynaklı gizli ayıp olduğu, dava konusu olayda da, bahse konu aracın 2018 model ve 71.088 km. de olduğu ve araçta meydana gelen motor arızasının onarımında, yedek parçaların birebir orjinalleriyle yetkili serviste ve garanti kapsamında değiştirildiği, dava konusu araçta değer kazancı olmadığı gibi, değer kaybının da söz konusu olmadığı kanaatine varıldığının" rapor edilmiştir.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, dava konusu .............. plakalı araç üzerinde otomotiv uzmanı ... aracılığıyla, araçta ayıp bulunup bulunmadığı, ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, kullanıcı hatasının olup olmadığı, davacının var ise ayıptan dolayı ne miktarda zararının oluştuğu hususlarının tespiti için keşif yapıldığı, keşif neticesinde düzenlenen 11/01/2021 tarihli bilirkişi raporda ; davaya konu ....... plakalı aracın yakıt sistemi ve enjektörlerinin üretim kaynaklı ayıplı olduğu, ayıbının aracın 70 binli km’lerde ortaya çıktığı, satın alınma sırasında yapılacak basit veya (profesyonel biri tarafından yapılacak) ayrıntılı bir kontrol ile anlaşılamayacağı, arızanın belli km kullanımdan sonra ortaya çıktığı, davalı tarafın araçtaki enjektör ve yakıt sistemi kaynaklı şikayet ve arızaların; KULLANIM KAYNAKLI, KULLANICI KAYNAKLI, BAKIM KAYNAKLI ve YAKIT KAYNAKLI OLDUĞUNA DAİR, teknik bir tespit, laboratuvar ve teknik test sonuçları ile desteklenen bir delin sunmamış olduğu, standart dışı yakıt kaynaklı bir durum olsaydı, bu durumdan tüm enjektörlerinde az yada çok etkilenmesi gerekeceği, doya içeriğinde kullanılan yakıtın standart dışı olduğuna dair bir rapor bulunmadığı, piston erimesi ve motor bloğu değişimi sonrası da enjektör problemlerinin devam ettiği ve 1.ve 2.silindir enjektörlerinin değiştirildiği, netice olarak ARAÇTAKİ ARIZALARIN, enjektör değişimlerinin ve yapılan motor onarımının, yukarı kısımlarda açıklanan gerekçelerle üretimden kaynaklanan AYIPTAN KAYNAKLI olduğu, yakıt ve kullanım kaynaklı olmadığı, kullanıcı hatası olmadığı, satın alınma sırasında yapılacak basit veya (profesyonel biri tarafından yapılacak) ayrıntılı bir kontrol ile anlaşılamayacağı, arızanın belli km kullanımdan sonra ortaya çıkması nedeniyle teknik açıdan değerlendirildiğinde GİZLİ AYIP NİTELİĞİNDE OLDUĞU, Gizli Ayıplı olup olmadığının hukuki değerlendirilmesinin sayın Mahkemenin taktirinde olduğu, ayıptan kaynaklı davacının zararının,
•09.08.2019 tarihli ........... nolu e-fatura karşılığı enjektör için ödediği 2.499,87 TL,
•30.09.2019 tarihli ......... nolu e-fatura karşılığı motor bloğu değişimi kapak revizyonu ve tamirat için ödediği 24.999,19 TL,
•30.09.2019 tarihli onarım sonrasında Motor bloğunun değişimi neticesinde yeni motor bloğunun araç adına tescil işlemleri için yapılan 2.600,00 TL,
Olmak üzere, ayıp nedeniyle yapılan onarım ve masrafların (2.499,87 TL + 24.999,19 TL + 2.600,00 TL) toplam 30.099,06 TL olduğu rapor edilmiştir.
Dava konusu aracın rayiç değeri, araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği ile davalı vekilinin rapora itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/06/2021 tarihli ek raporda; davaya konu 35 ABV 789 plakalı aracın yakıt sistemi ve enjektörlerinin üretim kaynaklı ayıplı olduğu, sonradan ortaya çıktığı, satın alınma sırasında yapılacak kontrol ile anlaşılamayacağı, ayıptan kaynaklı davacının zararının,
•09.08.2019 tarihli ......... nolu e-fatura karşılığı enjektör için ödediği 2.499,87 TL,
•30.09.2019 tarihli ......... nolu e-fatura karşılığı motor bloğu değişimi kapak revizyonu ve tamirat için ödediği 24.999,19 TL,
•30.09.2019 tarihli onarım sonrasında Motor bloğunun değişimi neticesinde yeni motor bloğunun araç adına tescil işlemleri için yapılan 2.600,00 TL, Olmak üzere,
•Ayıp nedeniyle yapılan onarım ve masrafların (2.499,87 TL + 24.999,19 TL + 2.600,00 TL) toplamının 30.099,06 TL olduğu, kök rapordaki tespit, görüş ve kanaatimizde bir değişiklik olmadığı, davalı tarafın kök rapora karşı sunduğu itiraz ve beyan dilekçesindeki hususların ve ekinde sunduğu belgelerin (iş emri, servis formu), haliz hazırda kök raporda incelenmiş olduğu, değerlendirilmiş olduğu, davaya konu aracın Rayiç Değeri ve oluşacak Değer Kaybı ile ilgili olarak;
•Davaya konu araçta kök ve ek raporumuzda açıklanan tarih ve km’lerde yapılan onarım işlemleri, aracın servis kayıtlarında görüneceğinden, enjektörlerin aynı şekilde yine arızalanma riski de bulunduğundan, aracın 2.ci rayiç değeri bakımından tüketicide olumsuz bir bakış açısı bırakacağı, bu hususa ilişkin olarak tarafımızca, 2.el satıcılar ve galeriler bazında yapılan araştırma neticesinde yapılan onarımlar ve bu onarımların aracın servis kayıtlarında görünecek olması nedeniyle, davaya konu araçta, dava tarihi itibarıyla oluşacak değer kaybının, 15.000,00 TL olduğu, yönünde görüş kanaat ve tespite varıldığı, seçimlik haklarının kullanılıp kullanılmayacağı yada hangisinin kullanılacağı gibi diğer talepler, hukuki değerlendirme gerektirdiğinden, Mahkemeye bırakıldığı rapor edilmiştir.
Davalı ... Otomotiv Sanayi. Aş ‘den; dava konusu 2018 model Frigolu ... Transit ... 340 L VAN 130 HP ECOBLUE EURO6 marka araca ilişkin garanti ve servis kılavuzunun eksiksiz olarak gönderildikten sonra; dosyanın önceki bilirkişi ...’e tevdi edilmiş,
a) Dava konusu araç test edilmek suretiyle araç üzerinde inceleme yapılarak ayıp durumunun devam edip etmediğinin belirlenmesi,
b)Araçtaki ayıbın, değer kaybı olmaksızın parça değişimi suretiyle giderilebilip giderilemeyeceği, ayıbın, davacı yanın tahsis veya kullanım amacı bakımından beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan nitelikte, bir başka deyişle arıza ortaya çıktığında araçtaki arızanın sürüş güvenliğini etkileyecek nitelikte ve araç içindekilerin can güvenliğini tehlikeye düşürecek önemli bir arıza niteliğinde olup olmadığı, ayıp nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arz edip etmeyeceğinin değerlendirilmesi,
c)Satılanın ayıp nedeniyle değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın değilse veya yukarıdaki koşullar oluşmamışsa satılanın onarımı aşırı bir masraf gerektirmiyorsa onarım bedelinin ne olabileceği veya ayıp oranında satış bedelinden ne kadar indirim yapılabileceği hususlarında 04/02/2022 tarihli bilirkişi tarafından düzenlenen 2.ek raporda; Dava konusu aracın test edilmek suretiyle araç üzerinde inceleme yapılarak ayıp durumunun devam edip etmediğinin belirlenmesi” ile ilgili olarak; son incelemeyi yaptığı 03.12.2021 tarihinde itibarıyla, Haziran başında arızalandığı beyan edilen motorun sökülmüş olduğundan ve araç yürür vaziyette olmadığından, yol testi yapılamadığı, anılı tarihte motor üzerinde yapılan keşif ve inceleme, servis yetkilileri ile ilgili istişareler neticesinde, açıklanan gerekçelerle araç üzerinde AYIP DURUMUNUN DEVAM ETTİĞİ MOTORUN KULLANILAMAZ DURUMA GELMİŞ OLDUĞU, “Araçtaki ayıbın değer kaybı olmaksızın parça değişimi ile suretiyle giderilip giderilemeyeceği” ile ilgili olarak; araçtaki ayıbın giderimi için; motorun komple (daha önce 15.08.2019 tarihinde 71.517 km'de yapıldığı gibi “Yarım Motor” kısmı motor değişimi değil, aracın MOTOR'unun komple değişimi, ENJEKTÖRLERİN komple değişimi, TURBO Motorunun komple değişimi, Estelasyon (kablo hattının) komple değişimi, MOTOR KONTROL ÜNİTESİNİN komple değişimi ile giderilebileceği görüş ve kanaatinde olduğu, ANCAK, son ek inceleme tarihinden önceki onarımlar ve araçta şu an belirttiği parçaların değişimi neticesinde aracın 2.ci el değerinde (bu kadar önemli tamirat ve süreklilik arz etmesi neticesinde) MUTLAKA DEĞER KAYBI OLUŞACAĞI, “Ayıbın, davacı yanın tahsis ve kullanım amacı bakımından beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan nitelikte, bir başka bir deyişle arıza ortaya çıktığında araçtaki arızanın sürüş güvenliğini etkileyecek nitelikte ve araç içindekilerinin can güvenliğini tehlikeye düşürecek önemli bir arıza niteliğinde olup olmadığı” ile ilgili olarak; ayıbın, davacı yanın tahsis ve kullanım amacı bakımından beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan nitelikte, bir başka bir deyişle arıza ortaya çıktığında araçtaki arızanın sürüş güvenliğini etkileyecek nitelikte ve araç içindekilerinin can güvenliğini tehlikeye düşürecek önemli bir arıza niteliğinde olduğu, ÇÜNKÜ seyir halinde iken aracın çekişinin aniden düşebileceği, bununda bir sollama anında trafik tehlikesi yaratabileceği, kullanıcıyı böyle bir durumun sürekli huzursuz ve tedirgin edeceği, “Ayıp nedeniyle maldan yararlanmanın süreklilik arz edip etmeyeceğinin değerlendirilmesi” ile ilgili olarak; Araçtaki şikayetlerin daha yaklaşık 120.000 km'deki araçta hali hazırda devam ediyor olduğu, giderilememiş olduğu, aracın (kök raporda ve diğer raporlarda belirtildiği ve açıklandığı üzere), “dengesiz çalışma, tekleme yapma, ikaz lambası yanma, aşırı kurum yapma, aşırı duman atma vs. Gibi şikayetlerle” birçok kez servise başvurduğu, yazılım yenilendiği, boğaz kelebeği değiştiği, enjektörlerin parça parça değiştiği, yarım motor yapıldığı, son durumda aracın yine tekleme ve aşırı duman şikayeti ile Kuşadası'nda özel bir servise başvurduğu, (yukarıda açıklanan) motor parçalarında çok aşırı kurum oluşmuş olduğu, yanma odası ve pistonlarda dengesiz yanma iz ve belirtileri olduğu (özellikle 4. Silindir pistonunda), motorun yine kullanılamaz duruma gelmiş olduğu, netice olarak, açıklanan gerekçelerle (teknik ve arızaların sürekliliği ve giderilememiş olduğu bakımdan) AYIP NEDENİYLE MALDAN YARARLANMANIN SÜREKLİLİK ARZ ETTİĞİ yönünde görüş ve kanaatinin oluştuğu,“Satılanın ayıp nedeniyle değerindeki eksiklik, satış bedeline çok yakın değilse veya yukarıdaki koşullar oluşmamışsa, satılanın onarımı aşırı bir masraf gerektirmiyorsa, onarım bedelinin ne olabileceği veya ayıp oranında satış bedelinden ne kadar indirim yapılabileceği” ile ilgili olarak; satılan ve davaya konu 35 ABV 789 plaka sayılı 2018 model ... TRANSİT ... 340L VAN 130 HP Ecoblue Euro 6 marka aracın, 18.04.2018 tarihinde ve 92.435,70 TL (KDV Dahil) bedele sıfır satın alındığı, Periyodik bakımlarının yetkili serviste düzenli yapılmış olduğu, aracın daha önceki arızası kaynaklı onarım bedelinin (sadece davacıdan tahsil edilen, bunun dışında yetkili serviste garanti kapsamında bedelsiz yapılan kısımlar hariç olmak üzere) 30.099,66 TL olduğu, aracın son arızasını 02.06.2021 tarihinde yaptığı ve bu tarihten beri Kuşadası'nda özel bir serviste motoru açık halde beklediği, 02.06.2021 tarihli arızası neticesinde motorun ayıp kaynaklı yine kullanılamaz düzeyde arızalanmış olduğu ve komple motor değişimi, enjektör değişim ve Turbo değişimi gerektirdiği, onarım aşamasındaki duruma bağlı olarak başka parçalarında değişimi gerekebileceği, motoru açan özel servis tespitine göre aracın onarım bedelinin (Turbo değişmeden revizyonla, enjektörler değişmeden revizyonla) en az 50.268,00 TL olduğu, bu rakamın gerçek onarım esnasında bir miktar daha artabileceği, anılı onarım bedelinin yapılacak tamir için piyasa koşulların gayet makul bir değer olduğu, yetkili serviste üretici prosedürleri doğrultusunda yapılacak bir onarımda bu değerin 80.000,00 TL onarım bedellerine ulaşabileceği, görüldüğü üzere satılanın onarımı aşırı bir masraf gerektirdiği, yukarıdaki masraflar toplandığında aracın 92.435,70 TL satış değerine ulaşabileceği veya aşacağı, yukarıdaki koşulların oluşmuş olduğu, açıklanan onarımlara ve araçtaki arızanın giderilememiş olması nedeniyle satılanın onarımının aşırı bir masraf gerektirdiğinin görüldüğü, aracın tam onarım bedelinin tespiti için yetkili serviste komple sıfır motor konulması komple enjektör ve hatlarının değişmesi, Turbo motorunun değişmesi, Motor Kontrol ünitesi ve motor üzerindeki tüm sensörlerinin değişmesi, estelasyonun değişmesi gerektiği, bu değişimler sonrası arızanın devam edip etmediğini kontrolü gerektiği, tam bedelin bu şekilde tespit edilebileceği, D.İş Bilirkişi Raporundaki teknik görüş ve tespitlere iştirak ettiğimiz, kök ve ek rapordaki görüş ve kanaatinde bir değişiklik olmadığı rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME:Dava; ayıplı mal satışı nedeniyle aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi,aksi takdirde bedel iadesi ve ödenmek zorunda kalınan tamir giderlerinin tahsili istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Davacının, üreticisi davalı ... Otomotiv Sanayi A.Ş olan ... transit ... marka, 2018 Model, ......... motor numaralı, .....şasi numaralı ...........plakalı sıfır aracı davalı satıcı ... Motorlu Taşıtlar Sanayi ve Ticaret A.Ş'den 92.435,70 TL karşılığında 18.04.2018 tarihinde satın aldığı, davacının aracı teslim aldıktan sonra sürekli enjektör arızası verdiği, enjektör arızaları nedeniyle aracın çekişten düştüğü, aşırı duman, kurum ve tekleme yaptığı, yolda kaldığı, motoruna revizyon yapılmak zorunda kaldığı, mahkememizce otomotiv uzmanı bilirkişi ile araç üzerinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen kök ve ek raporlara göre, davaya konu ......... plakalı aracın yakıt sistemi ve enjektörlerinin üretim kaynaklı ayıplı olduğu, ayıbının aracın 70 binli km’lerde ortaya çıktığı, satın alınma sırasında yapılacak basit veya profesyonel biri tarafından yapılacak ayrıntılı bir kontrol ile anlaşılamayacağından gizli ayıplı olduğu,arızanın yakıt ve kullanım kaynaklı olmadığı, kullanıcı hatası bulunmadığı, davacının ayıp nedeniyle 30.099,06 TL onarım masrafı yaptığı, araçtaki ayıbın devam ettiği, aracın motorunun kullanılamaz hale geldiği,araçtaki ayıbın giderimi için motorun, enjektörlerin, turbo motorun, kablo hattının, motor kontrol ünitesinin komple değişimi ile giderilebileceği, sözkonusu onarımların araçta mutlaka değer kaybı meydana getireceği, ayıbın, davacı yanın tahsis veya kullanım amacı bakımından beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan nitelikte, bir başka deyişle arıza ortaya çıktığında araçtaki arızanın sürüş güvenliğini etkileyecek nitelikte ve araç içindekilerin can güvenliğini tehlikeye düşürecek önemli bir arıza niteliğinde olduğu, zira aracın aniden çekişten düşebileceğinde sollama anında trafik tehlikesi yaratabileceği, ayıp nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arz ettiği, satılanın onarımının davacı tarafça yapılan 30.099,66 TL ile yetkili serviste garanti kapsamında bedelsiz yapılan kısımlar hariç 80.000,00TL'ye ulaşabileceğinden satılanın onarımı aşırı bir masraf gerektirdiğinin belirtildiği görülmüştür.
Davaya konu aracın davacı şirket adına kayıtlı olması nedeniyle, olayda TBK nun ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanması gerektiği, TBK 227 maddesine göre, satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme ve imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik haklarına sahiptir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.
Somut olayda bilirkişi kök ve ek raporlarının dosya kapsamındaki servis raporları ile tespit edilen arızaların kaynağına dair teknik ve bilimsel açıdan yeterli ve hüküm kurmaya elverişli tespitleri içerdiği, davaya konu aracın üretim hatasından kaynaklanan gizli ayıplı olduğu, ayıp ihbarının süresinde yapıldığı ve yetkili servise aynı arıza nedeni ile defalarca başvurulmasına rağmen, ayıbın halen giderilmediği, her ne kadar davalı üretici ... Otomotiv Sanayi A.Ş. husumet itirazında bulunmuş ise de, davalı üretici ... Otomotiv Sanayi A.Ş.'nin dosyada mevcut garanti belgesine göre garanti veren olarak satılanın ayıbından sorumlu olduğundan husumet yöneltilebileceği, davalı ... Motorlu Taşıtlar San. Ve Tic. A.Ş 'nin ise satıcı sıfatıyla satılanın ayıbından sorumlu olduğu, davacının dava dilekçesindeki terditli talepte bulunduğu ve 29.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusu 2018 model aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebinden vazgeçerek sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebinde bulunduklarını belirttiği, davacı vekili tarafından bedel iadesi yönünden aracın rayiç değerinin 130.000,00 TL olduğu belirtilerek bu miktar üzerinden talep arttırmış ise de, BK 227. Maddeye göre sözleşmeden dönme ve bedel iadesi halinde aracın rayiç bedelinin talep edilemeyeceği, buna göre davacının araç üzerinde birçok parça değişikliği yapılmasına rağmen arızanın giderilememiş olması karşısında davacı kullanıcının araçtan güvenli şekilde faydalanmasının teknik olarak mümkün olmadığından davacının sözleşmeden dönme talebinde haklı olduğu, aracın halen davacıda olması nedeniyle aracın teslimi karşılığında bedel iadesine ve teslim tarihinden itibaren avans faizine işletilmesine karar verilmiş, davacı tarafça aracın ayıplı olması nedeniyle ödenen toplam 30.099,06 TL araç tamir bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine, tespit masraflarının yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
2-92.435,70 TL satış bedelinin,............ plakalı, ... transit ... marka, 2018 Model, ........motor numaralı, ......şasi numaralı aracın davacı tarafından davalılara teslimi karşılığında, teslim tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça ödenen toplam 30.099,06 TL araç tamir bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Fazlaya ilişkin isteğin reddine,
5-Tespit masraflarının yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Alınması gereken 8.370,34-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 2.746,65-TL (peşin+ıslah)'den mahsubu ile bakiye 5.623,69-TL 'nin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 7,80-TL vekalet harcı, 384,90-TL keşif harcı, 2.251,40-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti, 735,50-TL tespit gideri( 600,00 TL bilirkişi ücreti, 11,60 TL tebligat, 123,90 TL başvuru, peşin ve vekalet harcı) olmak üzere toplam 3.379,60 yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 2.586,40 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 54,40-TL başvurma harcı ile peşin+ıslah harcı olan 2.746,65-TL olmak üzere toplam 5.387,45 TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davanın kabul oranı nazara alınarak 1.010,19 TL'sinin davada haksız çıkan davalılardan, 309,81 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
9-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 15.590,80-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
10-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 5.634,65-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit oranda verilmesine,
11-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
12-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/03/2022
Katip ....
e-imza
Hakim ...
e-imza