T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/290 Esas
KARAR NO: 2022/1171
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 25/06/2020
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/12/2022
Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 25/06/2020 tarihli dava dilekçesi ile, davacı şirket ile dava dışı
... Plastik Alüminyum İnş. Tur. Mad. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin üretici bayilik şeklinde ticaret yapıldığını, bayiliğin feshedildiğini, dava dışı borçlu şirkette geçen müşteri senetlerinden ciro yolu ile davacı şirkete geçen kambiyo senetlerine ve cari hesap bakiye alacağının tahsili için İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davalı ve dava dışı ... Plastik Alüminyum İnş. Tur. Mad. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. adına ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, başlatılan takibe süresinde itiraz edildiğini ve takibin durdurulmasına karar verildiğini, takip konusu ipoteklerin 23/05/2018 tarihli ... yevmiye no'lu 180.000,00 TL limitli, 04/03/2009 tarihli ... yevmiye no'lu 100.000,00 TL limitli ipotekler olduğunu, bu ipoteklerin davalı tarafından dava dışı şirketin doğmuş ve doğabilecek her türlü ticari riskine teminat olmak üzere teminat ipoteği ve üst sınır ipoteği olarak tesis edildiğini, ipotek takibi başlatılırken takip talebi ve ödeme emrinin icrapartner programından hazırlandığını, ödeme emri hazırlanırken icrapartner programından sehven otomatik olarak %36 faiz oranı işletilmiş gibi gözüktüğünü ancak teminatların limit dahilinde yasal işleme konulduğunu, takibe konu alacağın 280.000,00 TL limit dahilinde açıldığının belli olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davalının İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından verilen yanıt dilekçesi ile, davacı şirket ile dava dışı ... Plastik Alüminyum İnş. Tur. Mad. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile aralarında üretici bayilik sözleşmesi olduğunu, davalı ... tarafından bu sözleşmeye teminat olarak 280.000,00 TL limitli ipotek tesis edildiği iddiası ile itirazın iptali istemi ile iş bu davanın açıldığını ancak davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafın dilekçesinde iddia ettiği teminat ve borca ilişkin herhangi bir delil sunmadığını, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydı ile borcun üst limit ipoteğine dayalı olduğunun davacı tarafından açıkça ifade edildiğini, üst limit ipoteğinin TMK ilgili hükümleri ve Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre ileride doğacak veya doğması muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edildiği için bu belirsizliğin ileride getireceği sorunları önlemek amacıyla taşınmazın bu belirsiz borca azami ne miktarda teminat teşkil edeceğinin limitle belirlendiğini ve borçlunun akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olmak üzere sorumlu olacağının, davacı tarafından başlatılan icra takibinde üst limit ipoteğinin gerektirdiği gibi limitle sınırlı kalınmadığını ve icra giderleri, vekalet ücreti ve asıl alacağın %36 faizi ile birlikte ödenmesi emrinin düzenlendiğini, bu durumun kanunlara ve yerleşik içtihatlara açıkça aykırı olduğunu, davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibinin yasalara aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesinin istendiği görülmüştür.
İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız içine alınmış, yapılan incelemesinde, alacaklının dosyamız davacısı şirket olduğu, borçluların dosyamız davalısı ... ve dava dışı ... Plastik Alüminyum İnş. Tur. Mad. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, davacı/alacaklı tarafından borçlular aleyhine 280.000,00 TL asıl alacak üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığı, davalı ... vekili tarafından İzmir 9. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen ipoteklerin üst sınır ipoteği olduğu, toplam borç miktarının bu limiti aşmasının mümkün olmadığı, gönderilen ödeme emrinde bu miktarı aşacak şekilde icra giderleri, vekalet ücreti ve faiz talep edildiğini ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Dava, davacı şirket tarafından davalı ve dava dışı şirket aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibine davalı gerçek kişi tarafından itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali istemi ile açılan davalı gerçek kişi aleyhine açılan davadır.
İzmir 9. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız içine alınmış, Mahkemece 06/02/2020 tarihinde ... Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, İzmir BAM 12. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kararın kaldırılmasına ve ödeme emrinin 280.000,00 TL ipotek limiti dışında kalan icra giderleri, vekalet ücreti ve asıl alacağın %36 faizi ile birlikte tahsiline ilişkin bölümünün iptaline karar verildiği görülmüştür.
Dava konusu icra takibine dayanak Kocaeli İli, Kartepe İlçesi, Acısı Mah. Eski ... Parsel, Yeni ... Ada ... parselde kayıtlı 2 no'lu bağımsız bölüm ile eski ... parsel yeni ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazlara ait tapu kayıtları ile, icra takibine konu 23/05/2018 tarihli, ... yevmiye no'lu ipotek akit tablosunun celp edilerek dosyamız içine alındığı, davacı vekili tarafından verilen süre içinde taraflar arasında mevcut sözleşme haricinde alacak kayıtları gösterir tüm kayıtların sunulduğu görülmüştür.
Dava dilekçesine ekli olarak dosyaya sunulan ve davacı şirketi ile dava dışı ... Plastik Alüminyum Ltd. Şti. arasında imzalanan Üretici Bayilik Sözleşmesinin yapılan incelemesinde dava dışı üretici bayi tarafından Madde 21 uyarınca gayrimenkul ipoteği vermeyi kabul ettiği görülmüştür.
Dava dışı şirket ile davacı şirket arasındaki bayilik ilişkisinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatıldığı beyan edilen İzmir 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... Esas, ... Esas, ... Esas, ... Esas, ... Esas, ... Esas sayılı dosyaları celp edilerek dosyamız içine alındığı görülmüştür.
Dava dışı ... Plastik Alüminyum İnş. Tur. Mad. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin adresinin Kocaeli olduğu görülmüş, dava dışı şirket adına davetiye çıkarılması için Kocaeli Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yönerge yolu ile dosyanın gönderildiği, talimat Mahkemesinden dava dışı şirkete ait defter ve kayıtların dosyaya sunulup sunulmayacağı, sunulamayacak ise bulunduğu adresi bildirmeleri konusunda uyarılı ihtarlı davetiye çıkarılmasının istendiği, defterlerin sunulması veya bulunduğu adresin bildirilmesi halinde dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek davacı şirket ile davalı şirket arasında var olduğu beyan edilen ticari ilişkiye ilişkin dava dışı şirketin davacı şirkete takip tarihi itibariyle borcunun olup olmadığının tespitinin istendiği, dosyanın Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından dava dışı şirketin adresine gidildiği ancak şirketin bulunduğu adresin taşındığı ve adreste başka bir şirketin bulunması nedeniyle inceleme yapılmadığı yönünde beyanda bulunulduğu ve dosyanın Mahkememize iade edildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından davacı şirkete ait defter ve kayıtların adresinin bildirildiği görülmüş, dosya bu kez davacı defterleri üzerinde inceleme yapılmak üzere SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 31/05/2022 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Raporun yapılan incelemesinde, davacı şirketin 2019/2020/2021 yılı hesap döneminde, e- defter mükellefi olduğu, sunulu ticari e- defterlerin defter berat kayıtlarının V.U.K. uygun olarak zamanından yapıldığı tespit edildiği, defter kayıtları, muhasebe fişleri ve ekli müsbit evrakın, fatura ve irsaliyelerin (V.U.K. m.229-232) hükümlerine uygun şekilde tanzim edildiği, dava dışı ... Pls. Al. Tic. Ltd. Şti. ticari defterleri üzerinde inceleme yetkisi verilen bilirkişinin davalı adresinde bulunmadığından ticari defter incelemesi yapılamadığı, davacı ticari defterlerinde dava dışı ... Pls. Al. Tic. Ltd.'nin ... Pls. Al. Tic. Ltd. Şti'nin ... alt hesabında TL olarak takip edildiği, dava tarihi olan 25/06/2020 tarihi itibari ile davacının davalı taraftan 215.000,00 TL alacaklı olduğu, inceleme tarihi itibari ile 210.000,00 TL alacaklı olduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Dosyanın, davacı tarafından itiraz edilen hususlar değerlendirilmesi için ek rapor düzenlenmek üzere rapor düzenleyen bilirkişiye yeniden tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 21/10/2022 havale tarihli ek raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Raporun yapılan incelemesinde, davacının itirazı Mahkemece incelemesi istenen hususlar dikkate alınarak itiraz dilekçesinde yapılan itirazların incelendiği, dava dışı şirketin ticari defter ve muavin kayıtlarının yeniden incelendiği, hazırlanan kök raporun şirket tarafından verilen muavin kayıtlarının eksik olarak verilmesinden dolayı kök raporun eksik hazırlandığını, kök rapordan farklı olarak dava dışı şirketin davacı şirkete 581.990,86 TL kısmının şüpheli alacaklar hesabında takip edildiği, 363.588,00 TL kısmının davalı ...'a senet borç kaydının olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin 26/12/2019 tarihinde İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının dayanağı senetlerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, takip tarihi itibariyle davalının şahsi senet borcu toplamının 363.588,00 TL olduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı herhangi bir beyanda bulunulmadığı görülmüştür.
Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı şirket ile dava dışı ... Plas. Alm. San. Tic. Ltd. Şti. arasında mevcut üretici bayilik sözleşmesinin teminatı olarak davalı ... adına kayıtlı taşınmazlar üzerine üst limit ipoteği niteliğinde ipotek tesis edildiği tespit edilmiştir.
Dava dışı şirket ile davacı şirket arasındaki sözleşmenin feshi sonrası davacı tarafça dava dışı şirket aleyhine gerek kambiyo senetlerine ve gerekse genel haciz yolu ile icra takiplerinin başlatıldığı ancak herhangi bir ödemenin gerçekleşmemesi üzerine davalıya ait taşınmaz kayıtları üzerinde mevcut ipotek nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile İzmir 7. İcra Müdürlüğü nezdinde ... Esas sayılı icra takibinin başlatıldığı, dava dışı ... Plas. Alm. Ltd. Şti. Ve dosyamız davalısı ... aleyhine başlatılan icra takibine, dosyamız davalısı tarafından itiraz edildiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Takip talebinde, tahsilde tekerrür olmaması için birinci borçlu aleyhine başlatılan icra takiplerinin de bildirildiği görülmüştür.
Davalı tarafından davalıya ait her iki bağımsız bölüm üzerine tesis edilen ipoteğin davacı lehine olduğu ve üst limit olarak toplam 280.000,00 TL limitin gösterildiği anlaşılmıştır. Zira bu konuda İzmir 9. İcra Mahkemesi tarafından verilen karar ile üst limitin 280.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Teminat ipoteğinin hukuki alt yapısı gereği sözleşmeden kaynaklı olarak edimin yerine getirilmemesi halinde alacağın garanti altına alınması amacıyla yapılan bir işlem olduğu tarafların kabulündedir.
Dava dışı üretici bayi olan ... Plas. Ltd. Şti'nin davacı şirkete borçlu olup olmadığının, var ise bu borcun ödenip ödenmediğinin Mahkememizce tespiti için dava dışı şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılması için yönerge yolu ile işlem yapılmak üzere dosyanın dava dışı şirketin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne dava dosyamızın gönderilmesine rağmen dava dışı şirket kayıtlarının dosyaya ibraz edilmemesi ve bulunduğu yerin bildirilmemesi nedeniyle kayıtların incelenemediği, bu kez davacı şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılarak iddia edilen alacağın mevcut olup olmadığının tespiti gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket ile dava dışı ... Plast. Alm. Ltd. Şti. arasında imzalanan Üretici Bayilik Sözleşmesinin 30. Maddesinde taraflar arasında doğabilecek her türlü ihtilafta davacı şirketin tuttuğu cari hesap kayıtlarının davacı defter ve kayıtları ile müstenidatının yegane ve kesin delil olduğunun kabul edildiği, bunun dışında kanıt öne sürülemeyeceğinin madde de belirtildiği ve sözleşmenin taraflarca imzalandığı dikkate alındığında davacı defterlerinin borçlu olduğu iddia edilen şirket ile davacı şirket arasındaki alacak borç ilişkisi yönünden delil olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.
Dava dışı şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılması için dava dışı şirkete uyarılı davetiye tebliğine rağmen ticari defter ve kayıtların incelenememesi nedeniyle incelemenin davacı defterleri ve kayıtları üzerinde yapılması gerektiği, ayrıca ilgili tüm kayıtların birlikte incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı defterleri üzerinde yapılan incelemeye ilişkin bilirkişi raporlarının dosyaya sunulduğu ve yapılan incelemeye göre dava dışı şirket ile davacı şirket arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacı şirketin edimini yerine getirmesine rağmen dava dışı şirketin kayıtlarda tespit edilen bedel kadar borçlu olduğu hususunun tespit edildiği, buna göre davacı şirketin dava dışı ... Plastik Ltd. Şti'den 363.588,00 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı şirket ile davalı gerçek kişi arasındaki hukuki ilişki dava dışı şirketin davacı şirket ile imzaladığı Üreticilik Bayilik Sözleşmesi'nin garantisi olması amacıyla davalıya ait taşınmaz kaydı üzerine ipotek tesisi nedeniyle oluşan ipotek ilişkisidir.
Dava dışı şirket tarafından davacı şirket ile aralarındaki sözleşme uyarınca üstlenilen edimin yerine getirilmesi halinde davacı tarafın ipoteğe ilişkin hükümlere başvurması gerekmeyeceği tarafların kabulündedir. Ancak yapılan tüm incelemelere göre davacı ile davalı şirket arasında sözleşmeden kaynaklı ticari ilişki nedeniyle dava dışı şirketin davacı şirkete borçlu olduğu, bu borcun ödenmemesi nedeniyle dava dışı şirket aleyhine birden fazla icra takibi başlatıldığı ve bu takiplerin sonuçsuz kaldığı, herhangi bir bedel tahsil edilememesi nedeniyle davacı tarafça bu kez sözleşmenin teminatı olarak gösterilen taşınmaz üzerindeki ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile dava dışı şirket ve davalı aleyhine icra takibinin başlatıldığı, kaydı üzerine ipotek tesis edilen taşınmaz yönünden 280.000,00 TL üst limit ipoteğinin tesis edildiği, bedelin 280.000,00 TL olarak kabul edilmesi gerektiği konusunda İcra Hukuk Mahkemesince verilen ayrıca karar olduğu, bu durumda davalının itirazında haksız olduğunun kabulü gerektiği, icra inkar tazminatı isteminin de alacağın likit ve hesaplanabilir olduğu dikkate alındığında kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacı tarafça %40'dan aşağı olmamak üzere inkar tazminatı istenmiş ise de 02/07/2012 tarihli 6352 Sayılı Yasanın 12. Maddesi ile değiştirilen İİK Md. 68 uyarınca icra inkar tazminatının takip ve dava tarihi dikkate alındığında %20 olarak hükmedilmesi gerektiği bu haliyle davanın kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takibin devamına karar verilmesi gerektiği anlaşılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KABULÜNE,
İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptaline,
Tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 280.000,00 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına,
İcra inkar tazminatı isteminin KISMEN KABULÜNE,
Hükmolunan alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kabul edilen bedel üzerinden hesaplanan 19.126,80 TL harçtan, peşin alınan 3.381,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.745,10 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 42.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 3.443,90 TL başvuru harcı, 1.400,00 TL Bilirkişi ücreti, 189,60 TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 5.033,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun mad.18/A-13 hükmü uyarınca dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve tarafların anlaşamamaları nedeni ile Adalet Bakanlığı Bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/12/2022
Yazman
e-imzalıdır
Yargıç
e-imzalıdır