T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/326
KARAR NO: 2021/500
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/07/2020
KARAR TARİHİ: 17/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkilinin ilkokul diploması dahi olmayan eğitimsiz biri olduğunu, sadece adını yazıp imza atmasını bildiğini, davalı tarafından ... plaka sayılı aracın 10/08/2018 tarihinde müvekkiline 28.000,00 TL bedelli senet karşılığında satıldığını, satıştan kısa süre sonra davalıya 8.000,00 TL ödeme yapılarak senedin geri alındığını, 02/11/2018 tanzim 20.000,00 TL bedelli takip konusu senedin tanzim edildiğini, ancak söz konusu aracın ayıplı çıkması nedeniyle, görüşme sonucu aracın davalı tarafından geri alınmasına karar verildiğini, ancak davalının aracı 8.000,00 TL senede karşılık alacağını söylediğini, müvekkilinin de davalının bu teklifini kabul ettiğini ve 06/11/2018 tarihinde davalının aracı geri aldığını, ancak senedi geri vermediğini, senedi de icraya koyacağı tehdidiyle para ödemesini istediğini, müvekkilinin 18/12/2018 tarihinde banka yoluyla davalıya 5.000,00 TL daha para ödediğini, ancak bunlara rağmen davalının kötü niyetiyle icra takibine başladığını, İzmir ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile dava konusu senet hakkında icra takibinde bulunduğunu, takip konusu senedin malen kaydıyla düzenlendiğini, aracın iadesine ilişkin satıştan da anlaşılacağı üzere ortada araçtan kaynaklı bir alacak kalmadığını, taraflar arasında başkaca mal alışverişi olmaması ve aracın iadesi sebebiyle de senedin hükümsüz kalacağını, takibe geçildikten sonra da müvekkilinden icraya gelineceği baskısıyla davalının avukatına 6.000,00 TL ödeme yaptığını, yapılan ödemelerin icra dosyasına dahi bildirilmediğini, dosyanın kapatılmadığını, arabuluculuğa başvurduklarını ancak görüşme sonunda anlaşamadıklarını, iadesi yapılmamış bir mal söz konusu olmadığını, yapılan ödemeler ile de senedin hükümsüz kaldığının ve fazladan ödenen 11.000,00 TL 'nin istirdatı gerektiğini, bu sebeplerden müvekkilinin daha fazla mağdur olmaması için takibin tedbiren durdurulmasına, müvekkilinin söz konusu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine ve fazla yapılan ödemelerin istirdatına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili yasal süresinden sonra verdiği cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; menfi tespit davasında hak düşürücü süre olan 1 yıllık sürenin gözetilmediğini, davanın senet tarihi olan 2.11.2018 tarihinden itibaren 1 yıl içinde, senet nedeniyle yapılan icra takibinden sonraki 1 yıl içinde ve davalıya hacze gidildiği tarihten sonraki yıl içinde de açılmadığını, davanın ... isimli araç malikine yöneltilmesi gerektiğini, müvekkilinin komisyon karşılığı araç alıp satan bir kişi olduğunu, ... adına 28.000 TL bedelle araç satığını, ancak bedelinin hiç ödenmediğini, aracın müvekkilinin aracı olmadığını, bu nedenle husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, belgeye karşı belge ile ispat zorunluluğu gereği, şayet noterde müvekkile sattığı aracın ödemesini peşin yapmış olduğu için borca mahsup edilmesi gereken bir bedel var ise bunu belge ile ispat etmesinin zorunlu olduğunu, ...'e ait aracı davacıya sattığını, peşinatın ...'e ödendiğini, kalanı için müvekkil araç malikine 20.000 TL. Daha ödeyerek davacıdan kalan için senet aldığını, davacının da aracın maliki olduğunu, aylar sonra aracı satmak istediğini, müvekkilini aradığını, müvekkilinin komisyoncu olduğu ve senet bedelinden tahsilat yapamadığı için pazarlıkla aracı geriye 15.000 TL. Bedel ödeyerek satın aldığını, noterde yapılan bu satış ile ve resmi makamlar önünde ödemenin yapıldığının beyanının aksini tanıkla veya başka deliller ile ispatlamanın mümkün olmadığını, davacının şayet 8.000 TL ödediği için senedini geri alıp 20.000 TL. Bedelli yeni senet düzenlemeyi bilebilecek kapasitede ise, 15.000 TL'yi düşürek yeni senedi de alması gerektiğini, oysa, bu satımın karlı olması nedeniyle peşin alış veriş yapıldığını, vadeli senedin müvekkil tarafından bekletildiğini, ticaret gereği müvekkilinin bu sayede 5.000 TL kar etmeyi ummuşda da, davacının 2 yıldır ödeme yapmaması ile zarar ettiğini belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak;İzmir .... İcra Müd.'nün ... E. sayılı dosyası, İzmir Arabuluculuk Bürosu ... numaralı arabuluculuk dosyası , Ödemiş ... Not.'nin 10.08.2018 trh. ... yev. no'lu araç satış sözl., Ödemiş ... Not.'nin 06.11.2020 trh. ... yev. no'lu araç satış sözl., ... plakalı aracın trafik kayıtları,18.12.2018 trh.li ... davalıya yapılan 5.000,00 TL bedelli araba senet ödemesi yazılı banka dekontu, 26.07.2019 trh.li ...bank Av....'a yapılan 6.000,00 TL bedelli dekont, tanık beyanları, müvekkilin eğitim durumuyla ilgili bilgi, belge ve yazışmalar ve her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Mali ve içtimai durum araştırması, ....İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra dosyası, araç satış sözleşmesi, müvekkilin vekaletname ile satış yaptığına dair noter belgesi, ödeme konusunda yazışmalar ve sair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklı ... tarafından, borçlu ... aleyhine, 25/11/2018 ödeme tarihli ve 20.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak 20.000,00 TL asıl alacak, 1.425,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.425,00 TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 02/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
... plakalı aracın 2018 yılından itibaren tüm malikleri gösterir şekilde trafik kayıtları ilgili trafik tescil şube müdürlüğünden talep edilmiş, İzmir Trafik Tescil Şube Müdürlüğü tarafından aracın tescil bilgilerini gösterir belge ve kayıtların Mahkememize gönderildiği görülmüştür.
... Bankasına, 18.12.2018 tarihinde davacı tarafından davalıya yapıldığı beyan edilen 5.000,00 TL bedelli ödemeye dair dekontun bir suretinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazı ekinde ödeme dekontunun gönderildiği görülmüştür.
...bank bankasına 29.07.2019 tarihinde davacı tarafından davalının vekili Av.... ’a yapıldığı beyan edilen 6.000,00 TL bedelli ödemeye dair dekontun bir suretinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazı ekinde ödeme dekontunun gönderildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; icra takibinden sonra açılan menfi tespit ve ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı taraf mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla 10/08/2018 tarihinde ... vekili olan davalı ile noterde satış sözleşmesi yapıldığını ve davalıya 28.000,00 TL'lik senet verilerek ... plakalı aracın satın alındığını, daha sonra davacının davalıya 8.000,00 TL ödeyip senedi geri alıp, karşılığında 25.11.2018 ödeme tarihli 20.000,00 TL bedelli takip ve dava konusu bonoyu davalıya verdiğini, davacının aracı ayıplı olması sebebiyle davalıya iade etmek istediğini, bu nedenle söz konusu aracı 06/11/2018 tarihinde noterde 15.000,00 TL bedelle davalıya devrettiğini, davacının bu devri davalıdaki 20.000,00 TL'lik bono karşılığında yaptığını, ancak davalının davacının bilgisizliğinden yararlanarak araç satış sözleşmesine aracın bedelinin nakden ve peşin olarak alındığı hususunun yazıldığını, davacının araç satışından dolayı 15.000,00 TL ödeme almadığını, davacının aynı gün aracını davalıya teslim ettiğini, ancak davalının 20.000,00 TL'lik bonoyu iade etmediğini, davalı tarafın bonoyu icraya koyacağını söyleyerek senedi iade etmediğini, davacının icra tehdidi dolayısıyla 5.000,00 TL'yi banka aracılığıyla davalıya ödediğini, ardından davalının icra takibi başlatması üzerine davacının ayrıca davalının vekiline 6.000,00 TL ödeme yaptığını, böylece davacının aracı iade ettiği gibi 20.000,00 TL'lik bonoyu geri alamadığını ve bu bono sebebiyle toplamda davalıya 11.000,00 TL fazla ödeme yaptığını beyan ederek söz konusu bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, senedin ve takibin iptaline ayrıca davacının icra baskısıyla yaptığı 11.000,00 TL ödemenin istirdatına karar verilmesini talep ettiği,
Davalı taraf ise menfi tespit davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davanın ... isimli araç malikine karşı yöneltilmesinin gerektiği, davalının komisyon karşılığında araç alım satımı yaptığından davanın husumet yönünden reddini talep ettiği, davacının iddiasının belgeye karşı belge ile ispatlaması gerektiği, davalının davacı tarafından satılmak istenen sözkonusu aracı 15.000 TL ödeyerek noterde satın alındığını, davacının resmi makamlar önünde ödemenin yapıldığı beyanının aksini eş değer belge sunarak ispatlaması gerektiği, araçta ayıp bulunmadığını, davacının bu iddiasını somutlaştıramadığını, davacının tüm bunlara rağmen 5.000,00 TL ödeme yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının icra takibine itiraz etmediğini, hacze gidildiğinde taahhütte dahi bulunduğunu ve 6.000,00 TL daha ödeme yaptığını, bu durumun davacının iyi niyetli olmadığını gösterdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiği,
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklı ... tarafından, borçlu ... aleyhine, 25/11/2018 ödeme tarihli ve 20.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak 20.000,00 TL asıl alacak, 1.425,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.425,00 TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 02/04/2019 tarihinde tebliğ edildiğinin görülmüş,
... plakalı aracın 2018 yılından itibaren tüm malikleri gösterir şekilde trafik kayıtları ilgili trafik tescil şube müdürlüğünden getirtilmiş, ... Bankasına müzekkere yazılarak 18.12.2018 tarihinde davacı tarafından davalıya yapıldığı beyan edilen 5.000,00 TL bedelli ödemeye dair dekontun bir sureti getirtilmiş, ...ank bankasına müzekkere yazılarak 29.07.2019 tarihinde davacı tarafından davalının vekili Av.... ’a yapıldığı beyan edilen 6.000,00 TL bedelli ödemeye dair dekontun bir sureti getirtilmiş,
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Somut olayda davacı, davalıya verdiği 25.11.2018 ödeme tarihli 20.000,00 TL bedelli takip ve dava konusu olan bonoya karşılık daha önce mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satın aldığı ... plakalı aracı 15.000,00 TL'ye noterde sattığını iddia ettiği, dava ve takip konusu bononun ve araç satış sözleşmesinin taraflarının davacı ile davalı olduğu anlaşıldığından davalının husumet itirazı yerinde görülmemiş, 06/11/2018 tarihli Ödemiş ...Noterliğinde düzenlenen ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi incelendiğinde satıcı olan davacının sözkonusu aracı 15.000,00 TL bedelle alıcı olan davalıya satarak bedelini nakden ve peşin olarak aldığı ve aracı teslim ettiğinin yazılı olduğu, araç satışının 20.000,00 TL'lik bononun davacıya verilmesi karşılığında yapıldığına dair ibare bulunmadığı, resmi belge olan noterde yapılan iş bu satış sözleşmesinin aksinin davacı tarafça aynı güçte bir belge ile ispatlanmasının gerektiği, taraflar arasında daha sonra araç satışının 20.000,00 TL'lik bononun davacıya verilmesi karşılığında yapıldığına dair sözleşme de yapılmadığı, senet borcunu inkar eden davacının iddiasını yazılı delillerle ispatlaması gerektiği, davacının yemin deliline dayanmadığından davalıya yemin teklif etme hakkının hatırlatılmadığı, davacının 20.000,00 TL'lik bono yönünden sadece takipten önce 18.12.2018 tarihinde ''araba senet ödemesi' açıklaması ile davalıya ödeme yaptığını ispatladığı, davacı tarafça ödendiği beyan edilen 6.000,00 TL'nin ise İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında bonoya dayalı olarak başlatılan takipten sonra "avukat ücreti" açıklamasıyla yapılan ödeme olduğu, böylece davacının dava ve takip konusu 20.000,00 TL bedelli bono yönünden sadece takipten önce 5.000,00 TL ödediğini ispatladığından bu miktar yönünden menfi tespit davasının kısmen kabulüne, davacının İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu lehtarı ..., keşidecisi ..., keşide tarihi 02/11/2018 ve ödeme tarihi 25/11/2018 olan 20.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davalıya 5.000,00-TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, takipte davalı tarafın kötüniyeti ispat edilemediğinden, davacı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacının davalıya 11.000 TL fazla ödeme yaptığı iddiasını ise ispatlayamadığından istirdat davasının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
a)Davacının Menfi Tespit Davasının Kısmen KABULÜ ile,
Davacının İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu lehtarı ..., keşidecisi ... , keşide tarihi 02/11/2018 ve ödeme tarihi 25/11/2018 olan 20.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davalıya 5.000,00-TL BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Takipte davalı tarafın kötüniyeti ispat edilemediğinden, davacı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
b)Davacının İstirdat davasının reddine,
c)Alınması gereken 341,55 TL karar ve ilam harcı peşin olarak yatırılan 529,10 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,55 TL harcın karar kesinleştiğinde istem halinde davacıya iadesine,
d)Davacı tarafça yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 529,10-TL nisbi harç, 7,80 TL vekalet harcı, 96,50-TL tebligat ve posta gideri ile davacı dava şartı arabuluculuk görüşmelerinde kendisini vekille temsil ettirdiğinden, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte olan AAÜT'ne göre tayin olunan 900,00 TL maktu vekalet ücreti olmak üzere toplam 1.587,80-TL'nin davanın kabul oranı nazara alınarak 255,95 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
e)Dava kısmen kabul edildiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
f)Dava kısmen reddedildiğinden, reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 4.080,00 TL vekalet ücretinin de davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
g)Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre 212,78 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye 1.107,22 TL'lik kısmının davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
h)HMK.nun 333.maddesi uyarınca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.17/06/2021
Katip ...
e -imzalıdır
Hakim ...
e -imzalıdır
Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.