T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/424
KARAR NO: 2022/595
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisap Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 14.08.2020
KARAR TARİHİ: 08.06.2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ......... Şti. vekili 14.08.2020 harç tarihli dava dilekçesiyle; müvekkili şirketin inşaat malzemeleri alım satım ile iştigal ettiğini, ana iş olarak beton ve çimento satmakla proje bazında isteyen inşaat firmalarına her türlü inşaat malzemesi temin ettiğini, Boya temin etmek amaçlı sipariş ve bağlantı sözleşmeleri için davalı .... Tic. A.Ş. Ege Bölge Distribütörleri olan davalı ... San. Tic. A.Ş. ile irtibata geçtiklerini, müvekkili şirketin siparişlerden kaynaklı olarak genel itibarı ile davalı ... çalışanı olan ... ile görüştüğü ve bir kısım çeklerin bu kişi tarafından teslim alındığı, müvekkili şirketin, davalı ... şirketine 28.11.2019 tarihinde Yapı Kredi Bankası Ege Ticari Şubesi 77194 hesap numaralı 31.05.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli ..... çek numaralı, 30.06.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli ......... çek numaralı, 31.07.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli .......... çek numaralı, 31.08.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8830 çek numaralı, 30.09.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli ........... çek numaralı çekleri ile 29.01.2020 tarihinde Akbank Halit Ziya Şubesi............ hesap numarasından verilen 9114851 çek numaralı 19.09.2020 vadeli 50.000,00-TL bedelli (bu çekin davalı ... çalışanı ...'ye teslim edildiği), 17.12.2019 tarihinde Yapı Kredi Bankası Ege Ticari Şube 77194 hesap numarasından verilen 31.05.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli 8847 çek numaralı, 30.06.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli 8848 çek numaralı, 31.07.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli 8849 çek numaralı çekleri teslim ettiği, vadesi gelen çeklerin ödendiği, vadesi gelmeyen çeklerin kimin elinde / nerede olduğu bilinmediğinden ileride ticari anlamda sorunlar yaşamamak adına çeklere karşı ihtiyati tedbir talep edilemediğini, bir kısım çeklerin faktoring şirketlerinde bulunmasından kaynaklı alınacak ihtiyati tedbirin bu şirketleri bağlamayacağı, müvekkili şirketin, davalılara toplam 520.000-TL bedelli çek teslim ettiği, bu çekler mukabili mallar gelmeksizin davalı ... A.Ş.'nin içinin boşaltıldığı ve yetkililerinin ortadan kaybolduğu haberinin geldiği, davalı ... A.Ş. ile irtibata geçildiğinde ... yetkililerinin mal temin etmeyeceklerini beyan ettikleri, bunun üzerine davalı taraflara Bornova 2. Noterliğinin 10.03.2020 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiği, Davalı ... A.Ş.'nin ihtarnameye karşı cevap vermediğini, davalı ... A.Ş.'nin Karşıyaka 5.Noterliğinin 18.03.2020 tarihli ............yevmiye sayılı ihtarnamesi ile verdiği cevapta çeklerin hiç birinin kendilerine verilmediği ve ellerinde olmadığının iddia edildiğini, İzmir Arabuluculuk Bürosuna ........... dosya no ile müracaat edilmesiyle 03.07.2020 tarihinde yapılan görüşmede davalı ... A.Ş.'nin kendi distribütörünün aldığı çeklerin kendisince alınmadığından mal verilmeyeceği ödeme yapılmayacağı beyan edilmekle anlaşmama olarak son tutanak düzenlendiği, müvekkilinin davalı ... nın ... marka Boya ların üreticisi olduğundan bu şirket ile müvekkilinin bayilik alınması konusunda anlaşma yapmak üzere görüştüğünü, davalı ... A.Ş. ise İzmir'de distribütörü olan ... şirketi ile görüşülmesi gerektiğini beyan ettiğini ve müvekkilinin üretici olan ... şirketince diğer davalı distribütöre yönlendirildiği, Müvekkil ile davalı ... A.Ş. arasında sözleşme yapıldığını, müvekkili şirket ile davalı ... A.Ş. arasında akdedilen 27.01.2019 tarihli ve 17.12.2019 tarihli en son iki sözleşmeden davalı ... A.Ş.'nin (üretici) davalı ... A.Ş.'ne ait ... Boya Ege Bölge Distribütörü olarak beyan ettiğini, Davalı ... 'nın, davalı ... adına hareket ettiğini, davalı ... A.Ş. ile imzalanan sözleşmelerden kaynaklı promosyonların tamamı davalı ... A.Ş. tarafından karşılandığını, davalı ... şirketi davalı ... adına hareket etmesine rağmen cevabi ihtarnamede de ... A.Ş. yetkililerine ulaşılamadığından üretici olan ve adına hareket edilen ... A.Ş’nin sorumluluk üstlenmek istemediği, müvekkili şirketin ... şirketinin ortadan kaybolmasının akabinde bağlantı yaptığı malları temin etmek amacı ile yeniden ... şirketi ile sözleşme akdettiği, davalı ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasındaki ilişkinin müvekkili bağlamaması yanında müvekkilinin sözleşmelerin imzalanması, siparişlerin verilmesi ve bağlantılara dair çeklerin verilmesi aşamasında davalı ... ile muhatap olduğu, malların müvekkile teslim edilmesine dair sipariş alan ... A.Ş. sorumlu olmasına rağmen bir kısım malı ... A.Ş. şirketine teslim ettiği ve bağlantıya dair çeklerin kendisine gelmediği gibi bir savunma ile sorumluluktan kurtulmaya çalıştığını, müvekkili şirketin ilk mal alımı sözleşmelerin yapılması ve her türlü işlemlerinde muhatap kabul ettiğini, davalı ... şirketinin ortada olmaması ve yine asıl sorumlu olan ... şirketinin malı vermek konusunda talepleri reddetmesinden dolayı yapılan sözleşmeler gereği teslim edilen toplam 520.000,00-TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ve Kimya Sanayi Tic. A.Ş. vekili 24.11.2020 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davacı şirket ile diğer davalı ... A.Ş. arasındaki ticari ilişkide herhangi bir taraf olmayıp 3. kişi konumunda olduğu ve sorumluluğu bulunmadığı, müvekkili şirketin dava konusu çekleri hiçbir şekilde teslim almadığı, ciro etmediği ve tahsile vermediği, davanın müvekkil şirkete değil sadece diğer davalı ... A.Ş'ye açılması gerektiğinden öncelikle husumet yokluğundan da davanın usulden reddinin gerektiğini; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında yapılmış herhangi bir sözleşme bulunmadığı, müvekkil şirket tarafından davacı şirket ile sözleşme yapması için diğer davalı şirket ... A.Ş.'ye yönlendirme iddiaları da gerçeği yansıtmadığı, distribütörlük iddiasının tamamen soyut bir iddia olduğunu, davalı ... şirketi ile müvekkili şirket arasında mal alım satımından kaynaklı olarak ilerleyen bir ticari ilişkileri bulunduğu, onun dışında herhangi bir ticari ilişkileri ile acentelik, bayilik vb ilişkinin bulunmadığı, davalı ... A.Ş.'nin yapmış olduğu işlemleri tamamen kendi adına ve hesabına yaptığı, bu işlemler dolayısıyla aldığı senetleri müvekkili şirket ile aralarındaki ticari ilişki gereğince edimine karşılık olarak müvekkili şirkete vermediğini, müvekkili şirketin diğer davalı ... Kimya San. Tic. A.Ş ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan diğer davalı şirket ... A.Ş. tarafından müvekkil şirkete teslim edilen senetlerle ilgili olarak ve müvekkili şirketin önceki yetkilisi ... tarafından da diğer davalı ... ile işbirliği içinde olup müvekkili şirketi 7.000.000,00 TL civarında dolandırdığı, asıl mağdur tarafın müvekkili şirket olduğunu ve bu dolandırıcılık suçlarına ilişkin İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına ............soruşturma numarası ile şikâyette bulunulduğu, soruşturmanın devam ettiği, diğer davalı şirketin ticaret yaptığı kişilere ve şirketlere mal teslim edip etmediği konusunda davalı şirketin bir bilgisinin olmadığını ve böyle bir yükümlülüğünün bulunmadığı, dava konusu çeklerin hiçbir şekilde müvekkili şirket tarafından ciro edilerek tahsile verilmediği, çeklerin müvekkili şirketin bünyesinde bulunmadığı, bu durumun banka kayıtları ile sabit olacağını, müvekkili şirketin davacı yanın mallarının teslim edilmemesi ile ilgili olarak herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından ve dava konusu çeklerin müvekkili şirkette olmaması, müvekkili şirketin cirosunun bulunmaması ve tahsile verilmemiş olmasından kaynaklı müvekkil şirket tarafından davacı şirkete mal teslimi yapılmayacağını belirterek haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Sanayi Tic. A.Ş. cevap vermemiştir.
Davacı vekili 30.11.2020 tarihli replik dilekçesiyle; süresinde sunulmayan cevap dilekçesini kabul etmediklerini, davalının cevaplarının ve delillerinin dikkate alınmaması gerektiği, müvekkili şirketin bayi olmak maksatlı olarak ilk olarak ... marka Boya ların büyük inşaatlarda tercih edilmesi nedeniyle davalı ... şirketi ile irtibata geçtiği, ancak ... şirketinin kendilerini temsil eden distribütör olarak İzmir şehrinde diğer davalı ... şirketinin olduğunu ve bayilik sözleşmesinin bu şirket ile yapılacağını beyan etmeleri nedeniyle sözleşmeyi davalı ... şirketi ile yaptıklarını, müvekkili şirketin basiretli bir tacir olarak ... şirketinin distribütör olduğuna dair bir araştırma yaptığı ve davalı ... şirketinin resmi internet sitesinde internet sitesinde İzmir için "ANA BAYİ" olarak bu durumu görmekle bu durumdan şüphe etmediklerini, müvekkilinin bir kısım bağlantılar nedeni ile çekleri vereceğinde ... şirketinin yetkilisi olan ve davalının da yetkili olduğunu kabul ettiği ... tarafına çeklerin teslim edildiği ve ... şirketinin bordroları düzenlendiği, müvekkili şirketin ... ile irtibata geçtiği ve davalı ... tarafından diğer davalı ... şirketine yönlendirme yapıldığının tanık beyanları ve davalı ... kataloğunda yer alan seyahatlere müvekkilinin gitmiş olması ile de ispat edileceğini, davalı ... diğer davalının ortadan kaybolmasından evvel ana bayi olarak kabul ettiği ... ile olan ilişkisini bugün ticari faaliyet olarak nitelemesi ve sadece mal sattığı bir şirket olduğunu beyan etmesinin gerçeği yansıtmadığı, müvekkili tarafından verilen çeklerin veya senetlerin davalı ... şirketine verilmemiş olması veya da tedavülünde bulunmadıkları iddiasının dava dışında bir durum olduğu, müvekkili şirketin davalı ... adına hareket eden diğer davalıya sipariş verdiği ve verilen siparişlere dair ödemeleri yaptığı, davalı ... da bu siparişlerden ve ödemelerden bilgi sahibi olmakla müvekkiline vaat edilen gezi programına dahil ettiği, siparişlerden haberdar olmadığı veya kendisine ödemelerin gelmediği gibi bir savunma yapmasının gerçekleri yansıtmadığı, davalı ... basiretli bir tacir gibi davranmadığı, ana bayi sıfatlı şirketi seçerken gerekli özeni göstermediği, davalı tarafın gizli olan arabuluculuk görüşmelerini cevap dilekçesine aynen yazmasının yasaya aykırı olduğu, mahkemece hakkında suç duyurusunda bulunulması gerektiği, davalının süresinde olmayan cevaplarının kabulünün mümkün olmadığı, kendisine ait olan sorumluluktan kurtulmaya çalıştığını belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili 11.12.2020 tarihli düplik dilekçesiyle; diğer davalı şirket ... A.Ş.'nin müvekkil şirketin distribütörü olması iddiası tamamen soyut bir iddia olduğunu, müvekkil şirket ile diğer davalı şirket arasında mal alım satımından kaynaklı olarak ilerleyen bir ticari ilişkileri bulunduğu, onun dışında herhangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığı, diğer davalı ... yapmış olduğu işlemleri tamamen kendi adına ve hesabına yaptığı ve bu işlemler dolayısıyla aldığı senetleri müvekkili şirket ile aralarındaki ticari ilişki gereğince edimine karşılık olarak müvekkil şirkete verdiği, müvekkili şirketin ticari ilişkide bulunduğu onlarca şirket olup, söz konusu şirketlerin aldığı malları kimlere sattığı veya teslim edip etmediği hususu müvekkil şirketi ilgilendirmediği, "çeklerin davalı şirket eski çalışanı ... tarafından teslim alındığı ... nın şirketinin ise bordro düzenlediği" belirtilmiş ise de, hayatın olağan akışında 550.000 TL gibi büyük bir rakam ihtiva eden kıymetli evrakın teslim ve bordrosunun teslim alan tarafından düzenlenmesi gerektiği, basiretli bir tacirin bu tür hususları bilmemesinin kabul edilebilir bir durum olmadığı, müvekkiline karşı yapılan tüm suçlamaların gerçek dışı olduğu, davacı tarafın somut bir delille ispatlayamadığı, davanın diğer davalı şirket ... A.Ş.'ye karşı açılması gerektiğini, diğer davalı ... şirketine verilmiş olan siparişler ile ilgili olarak müvekkili şirketin bilgisi ve bu konuda herhangi bir yükümlülüğünün de bulunmadığı, müvekkilinin yalnızca diğer davalı şirket ... A.Ş. ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak üstüne düşen edimleri yerine getirdiği, bununla ilgili olarak faturalar ve sevk irsaliyelerin mevcut olduğunu belirterek müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı tarafın davalılardan ... A.Ş.’nin Ege Bölge distribütörü olduğunu beyan ettiği ... A.Ş.’ne karşılığında mal teslim edilmesi için verdiği çeklerden dolayı davalılara karşı borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
SGK ve banka kayıtları, ihtarnameler, 17.12.2019 tarihli mal alım protokolü, faturalar, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, tarafların defter ve kayıtları incelenmiş ve bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; şikâyetçi ... AŞ’nin şüpheli ... AŞ,.......... aleyhine Yapı Kredi Bankası Ege Ticari Şubesi 77194 hesap numaralı 31.05.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli ....... çek numaralı, 30.06.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8828 çek numaralı, 31.07.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8829 çek numaralı, 31.08.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8830 çek numaralı, 30.09.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli ......... çek numaralı çekleri ile 29.01.2020 tarihinde Akbank Halit Ziya Şubesi 13111891 hesap numarasından verilen 9114851 çek numaralı 19.09.2020 vadeli 50.000,00-TL bedelli (bu çekin davalı ... çalışanı ...'ye teslim edildiği), 17.12.2019 tarihinde Yapı Kredi Bankası Ege Ticari Şube 77194 hesap numarasından verilen 31.05.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli ......... çek numaralı, 30.06.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli......... çek numaralı, 31.07.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli ..........çek numaralı çekleri teslim aldıklarını, daha sonradan şüphelilerin bu senetlerin iadesini istediklerini, müvekkilinin şüpheliler tarafından dolandırıldığını, senetlerin bankaya ibrazı ile senetlerde yer alan cirantaların ve lehtarın tanınmadığının bildirildiğini, senetlerin sahte olduğunu belirterek Ankara CBS’na ......... sor. Numaralı dosya ile şikayette bulundukları, ayrıca Ankara 11. ASHM’nin.......... E. sayılı dosyasıyla menfi tespit davası açıldığını, senetlerin sahte olduğuna ilişkin olarak TCK m. 158/h ve 204. Madde uyarınca cezalandırılmasını istediklerini belirterek şikayette bulundukları, ayrıca 15.09.2020 tarihli dilekçeleriyle şikayetçinin şüpheli ... hakkında da suç duyurusunda bulunarak bu şüpheli hakkındaki davanın .......ile birleştirilmesi yönünde talepte bulundukları belirlenmiştir.
Mahkememizce tensiben ve ön inceleme duruşmasıyla davacı vekilinden çeklerin ödendiği ve ödemeye ilişkin beyanların istenmesiyle istirdada ilişkin talebini açıklaması için iki haftalık süre verilmiş, ayrıca davacının defter ve kayıtlarının incelenmesi amacıyla İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.
İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesince alınan 26.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ... A.Ş.'nin defter ve kayıtlarının incelenmesiyle 2019/2020 yıllarına ait envanter defterlerinin incelendiği, davacı ... Şirketinin alacağına ilişkin her hangi bir kayda ve dava konusu çeklere rastlanmadığı, davacının davalı şirkete 46.093,01 TL borçlu olduğu ve 2021 yılına bu alacağın devredildiği, 01.06.2021 tarihinde EFT yoluyla bu borcun da ödendiği belirlenmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekili 06.09.2021 tarihli beyan dilekçesiyle; müvekkilinin ... ile anlaşmaya vardığını, davalı ... Şirketinin distribütörü olduğunu, ... A.Ş.'nin bu durumu kabul ettiğini, davalı ... nın diğer davalı ... ’yı temsilen hareket ettiğini belirtmiştir.
Bu rapora karşı davalı ... Ltd. Şti. vekili 16.09.2021 tarihli beyan dilekçesiyle; müvekkilinin davacı ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, cari hesap kayıtlarından çeklerin bulunmadığının belirlendiğini, çekleri müvekkilinin vermediğini, ... AŞ’nin davacı ile olan ilişkisini bilmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bu rapordan sonra davacının defter ve kayıtları incelenmesi için 03.02.2022 tarihli 4 nolu ara karar kapsamında inceleme yapılmasına karar verilmiş ve bilirkişi SMMM ...’den 21.01.2022 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda; 27.01.2019 tarihli “2020 Büyük Bağlantı Gezi Protokolü”nün davacı ile ... AŞ arasında yapıldığı, dava konusu çeklere ilişkin banka kayıtları incelendiğinde, dava konusu çeklerin ... namına yazılı olduğu, ... tarafından ödendiği, dava dilekçesinde 28.11.2019 verildiği belirtilen 70.000 TL bedelli 5 adet çekin davacı kayıtlarında yer almadığı, bu çeklerin ... A.Ş.’nın borcuna kaydedilmiş olduğu, ... borcunu 94.779,10 TL'den 444.779,10 TL'ye yükseldiğinin belirlendiği, aynı zamanda dava dilekçesinde 17.12.2019 tarihinde verildiği belirtilen 40.000’ar TL bedelli 3 adet çekin de ... A.Ş.'nin borcuna kaydedildiği, ... A.Ş.'nin borcunu 442.107,81 TL'den 562.107,81 TL'ye yükseldiği, dava dilekçesinde 29.01.2020 tarihli 50.000 TL bedelli çekin ... A.Ş.'nin borcuna kaydedildiği, ... A.Ş.'nin borcunun 421.641,35 TL'den 441.641,35 TL'ye yükseldiği, dava tarihi itibari ile davalı ...’ya şirketinin davacıya 431.032,92 TL borçlu olduğu, davacı şirketin 2019-2020 yılı ticari şirketlerinde davalı ... Şirketine verilen çekler diğer çeklerin bulunduğu, davaya konu toplam 520.000 TL tutarlı çeklerin ödemesinin yapıldığı, davalı ... ile davacı şirketinin ticari ilişkisinin bulunmadığı, davalı ... A.Ş.'nin defterlerine ulaşma imkânın mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davalı vekili 04.02.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; davacı şirketin 2020 yılı ticari defterlerin de dava ... şirketinin davacı şirkete borcunun 431.032,92 TL olduğu, ... şirketi ile davalı ... arasında distribütör anlaşması bulunmadığı, müvekkilinin bu davada sorumlu olmadığını belirtmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekili 28.01.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; davalı ... ve diğer ... distribütör anlaşması yapıldığına dair internet sitesi fotoğraflarının dosyaya sunulduğunu müvekkilinin satın alma görevlisi ... tarafından gönderilen e-postalar da ... temsilcisi olan ...’nin cevap verdiğini, siparişlerden kaynaklanan çeklerden bir tanesinin ...’ye teslim edildiğini, belirterek ödenmek zorunda kalan çeklerden kaynaklı olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların bilirkişi itirazları Gösetilerek bilirkişiden ek rapor alınmasıyla davacı tarafın defter ve kayıtları incelenerek diğer davalı ... Boya AŞ’nin dava konusu çekler karşılığı mal teslim edip etmediği bu alınan çekler karşılığı herhangi bir alım satım yapmadığı, konusunda 11.05.2022 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu raporda; davacı şirketin 2019 yılı kayıtları incelendiğinde ... AŞ’ye verilen toplam çeklerin 14.02.2019 – 17.02.2019 tarihleri arasında 11 adet toplam 620.000 TL çek olduğu, davacı şirketin diğer davalı ... AŞ’den 2019 yılı içerisinde 450.449,53 TL’lik mal aldığı buna göre 2020 yılına alacak devrinin 2020 yılına 511.831,59 TL olduğu davacı şirketin 2020 yılında da ... dan 311.408,22TL’lik mal aldığı ve 50.000 TL'lik çek verdiği, böylece 2020 yılı sonu itibariyle ... dan kalan alacağının 431.032,92 TL olarak defter ve kayıtlarında yer aldığı ... şirketinin bu miktar üzerinden davacıya sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davalı ... AŞ vekili 20.05.2022 tarihli dilekçesiyle; Davalı ... vekilinin davacıya 431.032,92 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin davalı ... Şirkete verdiği ve ödediği 520.000 TL olduğu, müvekkilinin ... ile bağlantısının olmadığını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre;
Davacı ... Ltd. Şti.’nin davalı ... AŞ ile ... AŞ arasında Acentelik ilişkisi bulunduğu ve ... A.Ş.'nin ... ile birlikte hareket ettiği, çeklerin alınmasında ... nın acente sıfatıyla ... adına çekleri aldığı iddiasında bulunduğu, dava konusu olan 28.11.2019 tarihinde Yapı Kredi Bankası Ege Ticari Şubesi 77194 hesap numaralı 31.05.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8827 çek numaralı, 30.06.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8828 çek numaralı, 31.07.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8829 çek numaralı, 31.08.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8830 çek numaralı, 30.09.2020 vadeli 70.000,00-TL bedelli 8831 çek numaralı çekleri ile 29.01.2020 tarihinde Akbank Halit Ziya Şubesi 13111891 hesap numarasından verilen 9114851 çek numaralı 19.09.2020 vadeli 50.000,00-TL bedelli 17.12.2019 tarihinde Yapı Kredi Bankası Ege Ticari Şube 77194 hesap numarasından verilen 31.05.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli 8847 çek numaralı, 30.06.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli 8848 çek numaralı, 31.07.2020 vadeli 40.000,00-TL bedelli 8849 çek numaralı çekleri teslim ettiği, vadesi gelen çeklerin ödendiği ve bu çeklerden dolayı her 2 davalının sorumlu olduğu iddiasına dayanmış ise de davalı ... Ltd. Şti. diğer davalı ... AŞ ile bir bağının olmadığı iddia ettiği, çeklerin kendileri tarafından alınmadığı ve ciro edilmediği ve tahsil edilmediği, davacı ile aralarında bir ticari ilişkinin bulunmadığını belirttiği, davacının alım satım sözleşmesinin ... ile yaptığını beyan ettiği, dava konusu olan çeklerden 1 adedinin (Akbank Halit Ziya Şubesi 91148 çek numaralı 19.09.2020 vadeli 50.000 TL bedelli çek için ve bazı alacaklar için) çeki alan ...’nin ... ile işbirliği yaparak müvekkilini dolandırarak ve bu nedenle İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı 2021/41082 sayılı dosya ile şikayette bulunduklarını belirttikleri yapılan bilirkişi incelemesinde de tarafların iddiaların araştırıldığı, davacının ... ile diğer davalı arasında ilgi / bağlantı bulunduğu iddiasının ispatlanamadığı, yine bilirkişi incelemesinde tarafların defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede davacının davalı ... ile ticari ilişkisinin bulunmadığı, davacının verdiği çeklerin ... A.Ş.'nin borcuna kaydedildiği, ticari ilişkide 11.08.2020 tarihi itibariyle ... ’dan 431.032,92 TL alacaklı olduğu, ... A.Ş.'nin davacı ile cari hesap ilişkisinin bulunduğu ancak davaya konu çeklerin kaydına rastlanmadığı, ... AŞ’nin 46.093,01 TL davalıdan alacaklı olduğu, ve 01.06.2021 tarihinde bu borcun EFT ile ödendiği belirlenmiştir. Sonuç olarak davacının davalı ... AŞ’den herhangi bir alacağı bulunmadığı bu çeklerin bu davalıya verildiği ispatlanamadığı, diğer davalı ... AŞ ise kendi defter ve kayıtlarına göre, 431.032,92 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir.
Davalı ... AŞ’nin ... AŞ,......... hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/41082 soruşturma numaralı dosyasında resmi belgede sahtecilik suçundan dolayı suç duyurusunda bulundukları belirlenmiştir.
Toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre davacının ... AŞ ile bu çeklerden dolayı borçlu olduğunu iddia etmesine rağmen bu iddiasını ispatlayamadığı ve davalının davacıya karşı borçlu olduğu ispatlanamadığından bu dava yönünden reddedilmiştir.
Diğer davalı ... AŞ’nin ise davacıya davacının defter ve kayıtlarına göre 431.032,92 TL tespit edilmiş olup, davalı tarafın defter ve kayıtları sunmadığı belirlenmiş olduğundan HMK m. 222 gereğince, “1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 m.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.”
Hükmüne göre davalı tarafın defter ve kayıtların ibraz etmediği ve bu nedenle davalı AŞ vekilinin defter ve kayıtları incelenemediği, belirlenmiş olup, davacının kendi lehine delil olan defter ve kayıtlarına göre davalı ... ’dan 431.032,92 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş olup, bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının davasını KISMEN KABULÜ ile;
A-) Davacının davalılardan ... AŞ ile aralarında ticari ilişkinin bulunduğu ve dava konusu çeklerden dolayı 520.000 TL alacaklı olduğu iddiasını ispatlayamadığından bu davalı yönünden davanın reddine,
B-) Davacının davalılardan ... AŞ’den 431.032,92 TL alacaklı olduğu tespit edildiğinden bu miktar alacağın davalı ... AŞ’den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine,
C-) Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 29.443,86 TL harçtan dava açılışında alınan 8.880,30 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan 20.563,56 TL harcın davalı ... AŞ'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan başvuru harcı 54,40 TL ve peşin harç 8.880,30 TL ile yazışma ve tebligat gideri 359,00 TL, talimat gideri 840,00 TL ve bilirkişi ücreti 600,00 TL olmak üzere toplam 10.733,70 TL'nin davanın kabul-red oranına göre 10.425,90 TL'sinin davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 38.601,65 TL vekalet ücretinin davalı ... AŞ'den tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,
Davalı ... AŞ taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/2. maddesine göre belirlenen 43.050,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalı ... AŞ'ye verilmesine,
Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11 ve 13 maddeleri ve 2018 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin m. 25/9f uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan ve toplantıya katılmayan davalı ... AŞ'den alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08.06.2022
Başkan....
e-imza
Üye ....
e-imza
Üye ....
e-imza
Katip ...
e-imza