T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/565
KARAR NO: 2021/630
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/10/2020
KARAR TARİHİ: 21/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davalı banka tarafından, banka müşterisi olan müvekkilinin, İzmir ... şubesi ... numaralı banka hesabından 02/12/2019 tarihinde, 2.100,00 TL, 5.250,00 TL ve tekrar 5.250,00 TL olmak üzere toplam 12.600,00 TL periyodik hizmet komisyonu ile, 39,90 TL hesap işletim ücreti kesintisi yapıldığını, müvekkilinin, bu haksız periyodik hizmet komisyonu ve hesap işletim ücreti tahsilinin iadesine ilişkin olarak arabuluculuğa başvurduğunu, ancak uzlaşma sağlanamadığını, davalı banka tarafından yapılan bu kesintilerin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinden tahsil edilen tutarların, ödeme tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte müvekkiline iadesi gerektiğini, davalı bankaca hizmet komisyonu adı altında tahsil edilen tutara karşılık müvekkilce kesinti yapılan bu bedellerle ilgili olarak, bu bedeller karşılığı fiilen herhangi bir hizmet alınmadığı gibi periyodik hizmet komisyonu ve hesap işletim ücret bedelinin tahsili işleminin herhangi bir hukuki dayanağı da bulunmadığını, ayrıca kesinti yapılan tutarların da fahiş oranda olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın kabulü ile, davalı bankaca periyodik hizmet komisyonu ve hesap işletim ücreti adı altında haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkilinden tahsil edilen toplam 12.639,90 TL’nin, ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı vekili süresinden sonra verdiği cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacı şirket ile müvekkili banka arasında imzalanmış Genel Kredi Sözleşmesinin 8.1inci maddesi içeriğine göre müvekkili bankanın tahsis edilen krediler üzerinden komisyon alma hak ve yetkisi bulunduğunu, müvekkili bankanın bu hükme istinaden davacı firmaya yönelik olarak yapmış olduğu kredi tahsisine istinaden davacı taraftan komisyon tahsil ettiğini, bankaların müşterilerine kredi tahsis işlemi yapmakla müşterilerine hizmet sunduklarını, bankaların müşterilerine kredi tahsis etmekle, müşterilerine güven ve itibar kazandırarak , kredi açtıklarını, TTK.'ya göre tacir olması nedeniyle ücret/komisyon alma hakkı bulunduğunu, davacı ile müvekkili Banka arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabi bir sözleşme olduğunu, sözleşme serbestliği ilkesi ve ahde vefa kuralları kapsamında ele alınması gerektiğini, davacının da senelerdir faaliyet gösteren, imzaladığı sözleşmenin içeriğini ve şartlarını tartışabilen bir tacir olduğunu, davacıya Genel Kredi Sözleşmesinin imza tarihinden önce “Sözleşme Öncesi Bilgi Formu” verildiğini ve kendisi tarafından okunarak teslim alındığını, periyodik hizmet komisyonunun banka tarafından üçer aylık dönemlerdeki ortalama kredi bakiyesine göre belirlendiğini, bankanın bu sözleşmeye dayanarak açtığı ve/veya açacağı döviz kredisi, teminat mektubu ve aval-kabul kredisi, dövize endeksli TL kredi dahil her türlü krediye, yetkili merciler tarafından bildirilen veya ileride bildirilecek en yüksek oranları geçmemek üzere belirleyeceği oranlarda faiz ve her nevi komisyonları ve Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu gibi yasal ve banka düzenlemelerine veya teamüllerine göre talep edilebileceği her türlü ücret, masraf ve sair giderleri uygulayacağı ve bunları gider vergileri ve sair resim ve harçları ile birlikte müşterinin cari hesabına borç yazacağını, davacının davasını dayandırmış olduğu iddia ve beyanlarını kabul etmediklerini, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kesintilere (ödemeye) dair belgeler, kredi ile ilgili belge ve kayıtlar, davalı banka kayıtları, müvekkili şirket kayıtları, tarafların ticari defter ve kayıtları, bilirkişi incelemesi, İzmir Arabuluculuk Bürosu- ... başvuru numaralı arabuluculuk dosyası, arabuluculuk son tutanağı, yemin, ibrazı mümkün sair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; müvekkili banka defter ve kayıtları, blirkişi incelemesi, Banka GKS, BHS'lerinde yer alan ücret, masraf, komisyonlar ile ilgili hükümleri, BDDK web sitesinde yayınlanmış ... A.Ş. masraf komisyon listesi, Bankanın web sitesindeki duyuru, hesap dökümleri ve sair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, davalı banka tarafından davacının banka hesabından periyodik hizmet komisyon bedeli ve hesap işletim ücreti bedeli kesintisi yapılıp yapılmadığı, kesinti yapılmış ise miktarı ile kesinti yapılmasının haksız ve hukuka aykırı olup olmadığı ile davacıya iadesinin gerekip gerekmediği hususunda rapor düzenlenmesi için dosyanın konusunda uzman bankacı bilirkişi ...'e tevdii ile edilmiş, bilirkişi tarafından 04/06/2021 tarihli düzenlenen raporda ; Davalı Banka ile Davacı .... Ltd. Şti.arasında 09.05.2016 düzenleme tarihli 3.000.000-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedilmiş,sözleşmeye istinaden davacı şirkete ... no.lu kredi hesabından taksitli ticari kredi kullandırıldığı, kredi taksitleri kredi hesabının ilişkilendirildiği ... no.lu hesaba yatırılan tutarlardan tahsil edilmiş, davacı firmanın vadesiz hesabından 02.12.2019 tarihinde 2.000.-TL+5.000.-TL+5.000.-TL olmak üzere toplam 12.000.-TL Periyodik Hizmet Komisyonu ve 600.-TL % 5 gider vergisi tahsil edildiği, davalı bankanın davacı firmaya kredi kullanımı ile ilgili olarak 3 er aylık dönemlerde firma ile ilgili olarak yaptığı risk analizleri nedeniyle vermiş olduğu hizmet karşılığında 2019 yılı için 3 er aylık dönemler için almış olduğu toplam: 12.000-TL Periyodik Hizmet Komisyonunun, taraflar arasındaki akdedilen sözleşme hükümlerine, TCMB 2006/1 sayılı tebliğine, Davalı Bankanın BDDK’ye bildirdiği Ürün Hizmet Komisyon cetvellerindeki oranlara ve Yargıtay Yerleşik içtihatlarına uygun olduğu, davacı firmaya iadesini gerektirecek bir tutarın bulunmadığının değerlendirildiği, nihai takdirin mahkemeye bırakıldığı,
Davacı firma hesabından 02.12.2019 tarihinde 38.-TL Hesap İşletim Ücreti ve Hesap işletim ücretinin 1.90-TL BSMV tutarı tahsil edildiği, davalı Banka vekili davaya cevap dilekçesinde, “ Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinin Ücret, Masraf, Komisyon, Sigorta Giderleri, BSMV, KKDF, Damga Vergisi ve Diğer Yükümlülükler” başlıklı maddesini belirtmiş, madde içeriğinde hesap işletim ücretinin alınabileceği yer almış isede, Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinin talep edildiği, sunulmadığından bu maddenin irdelemesinin yapılamadığı, sunulan ve rapor ekinde verilen davalı bankanın BDDK’ya bildirdiği Ürün Hizmet Komisyon Cetvelinde “Hesap işletim Ücreti” adı altında bir masraf kaleminin bulunmadığının görüldüğü, davacı firmadan tahsil edilen 38-TL Hesap işletim ücretinin iadesinin takdirinin mahkemeye bırakıldığı, davacı firmadan kesilen ücretlere tekabül gider vergisi (BSMV)nin bankanın gelirlerine kaydedilmediği, yasal yükümlülük olarak Vergi Dairesine ödenmesi nedeniyle iadesinin mümkün olmadığı şeklinde rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME : Dava; periyodik hizmet komisyon bedeli ve hesap işletim ücreti bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
Davacı şirket, davalı bankanın davacının banka hesabından 02/12/2019 tarihinde 2.100,00 TL, 5.250,00 TL ve 5.250,00 TL olmak üzere toplam 12.600,00 TL periyodik hizmet komisyonu ile 39,90 TL hesap işletim ücreti kesintisi yaptığını, tahsil edilen periyodik hizmet komisyonu ve hesap işletim ücretinin haksız olduğunu belirterek davacıya iadesini talep etmiş; davalı banka ise davacı şirket ile genel kredi sözleşmesi yapıldığını, davacıdan tahsil edilen periyodik hizmet komisyonunun ve hesap işletim ücretinin mevzuat ve sözleşmelere uygun olduğunu savunmuştur.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirket ile davalı banka arasında 09.05.2016 düzenleme tarihli 3.000.000-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi yapıldığı, sözleşmeye istinaden davacı şirkete taksitli ticari kredi kullandırıldığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, davacı şirketin vadesiz hesabından 02.12.2019 tarihinde 2.000,00-TL+5.000,00-TL+5.000,00-TL olmak üzere toplam 12.000,00-TL Periyodik Hizmet Komisyonu ve 600.-TL % 5 gider vergisi tahsil edildiği, davalı bankanın davacı şirkete kredi kullanımı ile ilgili olarak 3 er aylık dönemlerde şirket ile ilgili olarak yaptığı risk analizleri nedeniyle vermiş olduğu hizmet karşılığında 2019 yılı için 3 er aylık dönemler için almış olduğu toplam 12.000,00-TL Periyodik Hizmet Komisyonunun, taraflar arasındaki akdedilen sözleşme hükümlerine, TCMB 2006/1 sayılı tebliğine, davalı bankanın BDDK’ye bildirdiği Ürün Hizmet Komisyon cetvellerindeki oranlara ve Yargıtay Yerleşik içtihatlarına uygun olduğu, davacı firmaya iadesini gerektirecek bir tutarın bulunmadığı, davacı şirket hesabından 02.12.2019 tarihinde 38,00-TL Hesap İşletim Ücreti ve Hesap işletim ücretinin 1.90-TL BSMV tutarının tahsil edildiği, davalı bankanın Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesini sunmadığı, davalı bankanın BDDK’ya bildirdiği Ürün Hizmet Komisyon Cetvelinde “Hesap işletim Ücreti” adı altında bir masraf kaleminin bulunmadığı, davacı şirkette kesilen ücretlere tekabül gider vergisi (BSMV)nin bankanın gelirlerine kaydedilmediği, yasal yükümlülük olarak Vergi Dairesine ödenmesi nedeniyle iadesinin mümkün olmadığının belirtildiği, böylece davacı şirket ile davalı banka arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında davalı bankanın akdedilen sözleşme hükümlerine, TCMB 2006/1 sayılı tebliğine, davalı bankanın BDDK’ye bildirdiği Ürün Hizmet Komisyon cetvellerindeki oranlara göre davacıdan tahsil ettiği Periyodik Hizmet Komisyonu bedelinin haksız olmadığı, yine davacı şirketten kesilen ücretlere tekabül eden gider vergisi (BSMV)nin davalı bankanın gelirlerine kaydedilmediğinden ve yasal yükümlülük olarak Vergi Dairesine ödendiğinden iadesinin mümkün olmadığı, ancak davalı bankanın Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesini sunmadığı ve davalı bankanın BDDK’ya bildirdiği Ürün Hizmet Komisyon Cetvelinde “Hesap işletim Ücreti” adı altında bir masraf kaleminin bulunmadığından davacı şirketten tahsil edilen 39,90 TL hesap işletim ücretinin yasal dayanağı bulunmadığından davacıdan haksız olarak tahsil edildiği anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulü ile, 39,90 TL hesap işletim ücretinin davacının davadan önce davalıyı temerrüde düşürmediğinden dava tarihi olan 06.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
39,90 TL hesap işletim ücretinin dava tarihi olan 06.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 215,86-TL'nin mahsubu ile bakiye 156,56-TL 'nin davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 215,86-TL peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı, 689,50-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 967,56-TL'nin davanın kabul oranı nazara alınarak 299,94 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davanın kabul oranı nazara alınarak 409,20 TL'sinin davalıdan, 910,80TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 39,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.21/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır