T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/577
KARAR NO: 2022/325
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 12/10/2020
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 12/10/2020 tarihli dilekçe ile, davacı şirket ile davalı şirket arasında 26/06/2020 tarihinde sözleşme imzalandığını, davalı şirket tarafından sözleşmede üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, sözleşmede belirlenen tüm işlerin eksik bırakıldığını, sözleşme uyarınca davalıya ...'a ait;-16/10/2020 keşide tarihli, 45.000,00 TL bedelli, ... seri nolu, 16/11/2020 keşide tarihli, 55.000,00 TL bedelli, ...seri nolu, 10/11/2020 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli, ... seri nolu olmak üzere 3 adet çek verildiğini, bu çeklerden ... ve ...seri nolu çeklerin sözleşme karşılığı teminat olarak verildiğini, diğer ... numaralı çekin işlerin yürümesi adına verildiğini, davalının işi tamamlamaması nedeniyle diğer sıralı olan işlerin de yapılamadığını, davalı şirketin ilgili çekleri işleme koyma ihtimalinin olduğunu, davacı şirketin maddi kayıplarına neden olabileceğini, davalı şirketin edimini yerine getirmediğini, ilgili çekleri iade etmediklerini, dava dışı bir şirkete ciro etme yolu ile işleme koymak için davacı şirketi tehdit ettiğini, bu hususta İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile öncelikle 3 adet çek bedelinin ödenmesinin durdurulmasına ve sonuçta davacının davalıya borçlu olmadığının tespit ile sözleşme karşılığı verilen 3 adet çekin bedelsizliğinin tespitine ve çeklerin iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı şirket tarafından herhangi bir yanıt verilmediği görülmüştür.
Dava, taraflar arasında var olduğu beyan edilen sözleşme uyarınca davacı tarafından davalı şirkete teminat amaçlı verildiği iddia edilen çeklerin işin eksik bırakılması nedeniyle bedelsiz kaldığı ve bu çeklerden dolayı davacı şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti istemi ile açılan menfi tespit davasıdır.
Dava konusu çeklerin verildiği hesabın bağlı olduğu bankaya müzekkere yazılarak dava dilekçesinde tanımlanan 3 adet çekin ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise ibraz edenin bildirilmesi ve yapılan ödemeler var ise bu ödemelere ilişkin belgelerin gönderilmesi istenmiş, gelen yazı yanıtı dosyamız içine alınmıştır. Davacı vekili tarafından taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davalı beyanı ve çek fotokopilerinin dava dilekçesi ekinde sunulduğu görülmüştür.
Taraflar arasında imzalanan 26/06/2020 tarihli sözleşmenin yapılan incelemesinde, davalı şirket tarafından düzenlenen Teklif Sözleşme Formunda 2. Sınıf çam Kereste (10*10, 5*10 2*10), 1. Sınıf Sırlı Porselen 60*60 Mat Seramik, Kenet Çatı 0,65 Galvaniz Boyalı Trapez Saç, 8 cm Taş Yünü 50-55 yoğunluk, nem bariyeri, 0,65 galvaniz 9001 Kenet (Kırmızı Renkli), Asmatavan 30*300,50 micron boyalı alüminyum, Asmatavan 60*60 0,70 micron boyalı alüminyum malzemelerinin temini için toplam bedeli KDV dahil 428.588,98 TL olan, şartname ve açıklamalar kısmında ... numaralı 45.000,00 TL bedelli ve ... numaralı 55.000,00 TL bedelli çeklerin malzemelerin teslimi için teminat olarak verildiği, malzemelerin tesliminden sonra kalan miktarın ödenmesinin 90 ve 120 günlük çekler ile yapılacağının beyan edildiği, teklif formu üzerinde davacı şirket ile davalı şirket kaşelerinin bulunduğu ve imzalandığı görülmüştür.
Dava dilekçesi ekinde bulunan davalı şirketin kaşesinin ve kaşe üzerinde imza bulunan dilekçede, taraflar arasında ... İli ... ilçesinde yapılan kapalı spor salonu için bir takım demir çelik malzemelerin temini için şirketin sahibi ve yetkilisi olarak toplam bedeli 428.588,98 TL olan bir sözleşme imzalandığını, imzalanan sözleşmeye istinaden 16/10/2020 tarih ve ... no'lu 45.000,00 TL bedelli, 16/11/2020 tarihli ...no'lu 55.000,00 TL bedelli çeklerin teminat olarak aldığı, ancak hem malları teslim etmediği, hem de çekleri ... ilinde faaliyet gösteren ... Makine Endüstri San. Tic. Ltd. Şti. İsimli şirkete ciro ederek malzeme almak için teslim ettiği, iş bu çekler ile alakalı ... Makine ve yetkilisi
... tarafından dolandırıldığını ve kendisinin de davacı şirketi dolandırmış olduklarını ve davacı şirketin mağdur olduğunu, bu nedenlerle ileride telafisi güç ve imkansız zararların doğmasının önlenmesi bakımından şüpheliler hakkında gerekli soruşturmanın yapılarak cezalandırılması için kamu dava açılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı şirkete sözleşme, beyan ve çek fotokopileri eklenerek meşruhatlı davetiye çıkarıldığı, sözleşme formu ve belge üzerinde davalı şirket kaşesinin kaşe üzerindeki imzanın davalı şirkete ve şirket yetkilisine ait olup olmadığı hususunda en geç bir sonra ki celseye kadar beyanda bulunulması, aksi takdirde şirket kaşesi üzerindeki imzaların davalı şirket yetkilisine ait olduğunun kabul edileceği ihtar edildiği, isticvap davetiyesinin davalı şirkete TK. Md. 35'e göre tebliğ edildiği, tebliğe rağmen davalı tarafça beyanda bulunulmadığı, dava konusu çeklerin verilmesine dayanak sözleşme altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı tarafça düzenlenerek davalı şirkete sözleşme gereği teslim edildiği beyan edilen 3 adet çek yönünden davacının borçlu olmadığının tespiti istemi ile iş bu davanın açıldığı, davacı ile davalı arasında 26/06/2020 tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşmede açıkça yapılacak malzeme teslimine karşılık dava konusu iki çekin verildiğinin belirtildiği, sözleşme altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olduğunu kabulü gerektiği, davalı tarafından ayrıca dosyada bulunan ve davacı tarafından sunulan belgede iki adet çekin teminat için verildiğinin kabul edildiği, ayrıca sözleşmede üstlenilen malzeme temini ve teslimi ediminin yerine getirildiğine dair bir delilin dosyada tespit edilemediği, ayrıca davacı tarafından davalıya teslim edildiği tespit edilen ... seri no'lu 25.000,00 TL bedelli çek karşılığında davalı tarafça herhangi bir mal ve hizmetin davacı tarafa sunulduğunu gösterir herhangi bir delil veya kaydın tespit edilemediği, iş bu çekin davalı şirket tarafından ciro edildikten sonra dava dışı üçüncü kişilere teslim edildiği ve dava dışı üçüncü kişi tarafından muhatap bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafça imzalandığı kabul edilen ve dava dilekçesine ekli belge dikkate alındığında davalı şirketin davacıya satışı ve teslimini taahhüt ettiği malzemelerin davacıya teslim etmediği, sözleşme gereği teslim aldığı çekleri dava dışı üçüncü kişiye ciro yolu ile teslim ettiği, dava konusu çeklerin karşılığı edimin yerine getirilmediğinin kabulü gerektiği ve bu kabule göre davacı şirketin davalıya teslim ettiği 3 ayrı çekten dolayı borçlu olmadığına dair iddiasının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı tarafça dava konusu çeklerin iptali de istenmiş ise de, çeklerin hali hazırda davalı uhdesinde olmadığı, üçüncü kişilere ciro edildiği, davacı keşideci tarafından davalıya karşı ileri sürülebilecek hususlar ile cirantalara karşı ileri sürülebilecek hususların birbirinden farklı olduğu, dava konusu belgelerin kambiyo senedi niteliğinde olduğu ve hamili yönünden hukuki başvuru hakları ve nitelendirmenin farklı olması gerektiği, bu nedenle iptal isteminin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacının dava konusu, ... /İzmir Şubesi nezdinde bulunan ve davacı adına kayıtlı hesaptan verilen 55.000,00 TL bedelli, 16/11/2020 keşide tarihli, ... no'lu çek ile,
... .../İzmir Şubesi nezdinde bulunan ve davacı adına kayıtlı hesaptan verilen 45.000,00 TL bedelli, 16/10/2020 keşide tarihli, ... no'lu çek,
... .../İzmir Şubesi nezdinde bulunan ve davacı adına kayıtlı hesaptan verilen 25.000,00 TL bedelli, 10/11/2020 keşide tarihli,... no'lu çekler yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine,
Dava konusu çeklerin hali hazırda davalı elinde olmadığı görülmekle iptal isteminin REDDİNE,
Kabul edilen bedel üzerinden hesaplanan 8.538,75 TL harçtan, peşin alınan 2.134,69 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.404,06 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 15.825,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 2.196,89 TL başvuru harcı, 86,10 TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 2.282,99 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda açıkça okundu. 24/03/2022
Yazman ...
e-imzalıdır
Yargıç ...
e-imzalıdır