T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/645
KARAR NO: 2021/707
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2020
KARAR TARİHİ: 07/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA : Davacı, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; kendisinin alacağına karşılık borçlu muhatap ...'ın keşidecisi olduğu, ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesine ait ... seri numaralı, 25.09.2019 tarihli ve 6.000,00 TL bedelli çeki aldığını, söz konusu çeki kendi uhdesinde iken rızası dışında elinden çıktığını, çekin ...'da olduğunu, bu kişi ile kendisi arasında herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüyle dava konusu edilen ... seri numaralı çekin davalıdan istirdadı ile kendisine iadesine, yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP : Dava dilekçesi ve eklerinin davalı tarafa usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, davalının davaya cevap vermediği görülmüştür.
Davalı Mahkememize sunduğu dilekçe ile özetle; dava konusu çeki kendisine ...'nun verdiğini, çek ödenmeyince ...'ya iade edip parasını aldığını beyan etmiştir.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; İzmir ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası, tanık, bilirkişi, banka kayıtları ve sair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
İzmir ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, 25/09/2019 tarihli, 6.000,00-TL bedelli çekin iptali için dava açıldığı, sözkonusu çekin ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı ... Şubesi aracılığıyla ... tarafından ibraz edildiğinin anlaşılması üzerine davacıya çeki elinde bulunduran ... TC Kimlik numaralı ...'a karşı çek istirdat davası açması için süre verildiği görülmüştür.
Davacı tanığı ... dinlenmiştir.
Davacı tanığı ... beyanında: "Ben davacıyı tanırım. Davacıya evimin tadilat ve tamirini yaptırdım ve davacıdan laminant parke aldım, ödemem gereken bedeli de 25/09/2019 tarihli, 6.000,00 TL bedelli hamiline çeki düzenleyerek davacıya verdim. Daha sonra davacı benden aldığı bu çeki kaybettiğini ve bulamadığını söyledi. Ben çekte cirosu bulunan ... ve ... isimli şahısları tanımam. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; bir adet çekin istirdatına istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı yetkili hamili olduğunu beyan ettiği ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, 25/09/2019 tarihli, 6.000,00-TL bedelli çeki kaybettiğinden bahisle İzmir ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtığı, yapılan yargılama neticesinde sözkonusu çekin ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı ... Şubesi aracılığıyla ... tarafından ibraz edildiğinin anlaşılması üzerine davacıya çeki elinde bulunduran ...'a karşı çek istirdat davası açması için süre verildiği, davacı tarafından davalı ...'a yönelik iş bu çek istirdatı davasının açıldığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup, aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Yargıtay 11.HD'nin 10.02.2020 tarih 2019/3048 Esas ve 2020/1093 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere çek istirdatı davasında arabulucuya başvurmanın dava şartı olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda dava konusu ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, 25/09/2019 tarihli, 6.000,00-TL bedelli çekin ön ve arka yüzünde davacının isminin yer almadığı, çekteki ciro silsilesinin kopuk olmadığı, davalının ise son hamil olduğu anlaşılmış, sözkonusu çekin rızası hilafına elden çıktığını ileri süren davacının çeki elinde bulunduran son hamil olan davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiği, davacının keşideci ...'ı tanık olarak dinlettiği ve keşideciye yaptığı iş karşılığında sözkonusu çekin keşideci tarafından kendisine verildiğine dair belge sunduğu, davacının yemin deliline dayanmadığından yemin teklif etme hakkının hatırlatılamadığı böylece davacının davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlamayamadığından davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın reddine,
Alınması gereken 59,30-TL karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin yatırılan 102,47 TL'den mahsubu ile bakiye 43,17 TL 'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
HMK.nun 333.maddesi uyarınca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacının yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 07/10/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır