T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/664
KARAR NO: 2021/900
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/11/2020
KARAR TARİHİ: 07/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; muhasebe kayıtlarını tutan muhasebeci ...'ın ... Mah. ... sokak N0: ...: .../İZMİR adresindeki işyerinin 30 Ekim 2020 tarihinde İzmir'de meydana gelen depremden dolayı ağır hasar gördüğünü, binanın yıkılacak olması nedeniyle binaya giriş izni verilmediğini, akabinde binanın kontrollü bir şekilde yıkıldığını, muhasebecinin şirket kayıtlarını alamadığını, bu nedenle tarafına 2016-2017 -2018 yıllarına ait işletme defterleri ile 2016-2017-2018-2019 yıllarının tümüne ait ve 2020 yılının Ocak-Eylül dönemine ait tüm mal alım satım faturaları ve tüm gider belgelerine ait zayi belgesi verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı 05/10/2021 tarihli duruşmada ;dava dilekçesinde 2016-2017-2018-2019 ve 2020 yılı Ocak-Eylül dönemine ait tüm satım faturaların zayi olması nedeniyle bu döneme ilişkin satım faturaları için zayi belgesi verilmesi talebinden feragat etmiştir.
Dava, işletme defteri, fatura ve gider makbuzlarının 30/10/2020 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle zayi olduğundan bahisle 6102 Sayılı TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde yasal düzenleme yer almaktadır.
Davacının kayıtlı olduğu vergi dairesine yazı yazılarak davacının hangi defterleri tuttuğu, zayi olduğu iddia edilen 2016-2017-2018 yıllarına ait işletme defterinin denetim amacıyla istenip istenmediğinin sorulduğu, Bornova Vergi Dairesinin .../2021 tarihli cevap yazısında davacı hakkında 17/10/2016 tarihinde faaliyetine başladığı .../2017 tarihi itibariyle Hasan Tahsin Vergi Dairesine nakil terk olarak kaydının kapatıldığı ve Dairelerine en son vermiş olduğu 2016 yılı GV beyannamesine göre ikinci sınıf tüccar olarak işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, yıllık hasılası alış ve satışlarını gösterir 2016 yılı GV beyannamesinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Hasan Tahsin Vergi Dairesinin 31/03/2021 tarihli yazısında; ... vergi nolu mükellefi davacı ...'nın 01.10.2017 tarihinde nakil geldiği, mükellefiyetinin devam ettiği, mükellefin işletme defteri esasına göre defter tuttuğu, mükellefin defterleri Dairelerince herhangi bir nedenle istenmemiş olup 2017-2018 yılına ait Gelir Vergisi beyannamelerinin gönderildiği görülmüştür.
İzmir ....Noterliğinden davacı şirketin işletme defterinin tasdikine ilişkin belgelerin istendiği, 23/06/2021 tarihli cevap yazısında talep edilen 28/12/2016 tarih ... yevmiye nolu işletme ve 11/12/2017 tarih ... yevmiye nolu işletme defterinin tasdikli örneklerinin gönderildiği görülmüştür.
Karşıyaka ... Noterliğinden davacının 2016 yılına ait işletme defterinin tasdikine ilişkin belgelerin istendiği, 07/04/2021 tarihli cevap yazısında, 14/10/2016 tarihinde ... yevmiye nolu 2016 yılında kullanmak üzere 50 Tek sayfalık İşletme Defteri onaylattığı, kapanış onayına rastlanmadığı, defter onay belgesinin onaylı örneğinin gönderildiği görülmüştür.
Karşıyaka ... Noterliğinden davacının beyanına göre 2016 yılından bu yana kullandığı matbu faturaların daireleri tarafından onaylanıp onaylanmadığı onaylanmış ise buna ilişkin belgelerin istendiği, 22/06/2021 tarihli cevap yazısında, davacının 2016 yılında fatura onaylattırdığına dair kayda rastlanmadığı, 17/10/2019 tarihinde ... yevmiye ile her sayfası 2'li (2 nüshalı) A seri numaralı 1 'den 50'ye kadar 50 sayfalık fatura onaylattırdığı, fatura onay belgesinin onaylı örneğinin gönderildiği görülmüştür.
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tacir olan davacının hak düşürücü süre içerisinde iş bu davayı açtığı; davacının Karşıyaka ... Noterliğinin 14/10/2016 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile tasdik edilen 2016 yılı işletme defterinin, İzmir ... Noterliğinin 28/12/2016 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile tasdik edilen 2017 yılı işletme defterinin, İzmir ... Noterliğinin 11/12/2017 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile tasdik edilen 2018 yılı işletme defterinin, 2016,2017,2018,2019 ile 2020 yılının Ocak-Eylül (Eylül dahil) döneminde bu defterlere gider olarak işlenen tüm fatura ve gider makbuzlarının deprem nedeniyle zayii olduğunu ispat ettiği anlaşıldığından, davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜ ile;
1-Davacı ...'ya ait Karşıyaka ... Noterliğinin 14/10/2016 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile tasdik edilen 2016 yılı işletme defterinin,
2-Davacı ...'ya ait İzmir ... Noterliğinin 28/12/2016 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile tasdik edilen 2017 yılı işletme defterinin,
3-Davacı ...'ya ait İzmir ... Noterliğinin 11/12/2017 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile tasdik edilen 2018 yılı işletme defterinin,
4-2016,2017,2018,2019 ile 2020 yılının Ocak-Eylül (Eylül dahil) döneminde bu defterlere gider olarak işlenen tüm fatura ve gider makbuzlarının,
zayii olduklarının tespitine ve bu belgeler için ZAYİİ BELGESİ VERİLMESİNE,
5-Alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin olarak alınan 54,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'un 106. maddesi ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 27. maddesine göre 20,00 TL'nin altında olduğundan, bakiye 4,90 TL harç için harç tahsil yazısı yazılmasına yer olmadığına,
6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacının yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 07/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır