T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/674
KARAR NO: 2022/206
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 19/11/2020
KARAR TARİHİ: 24/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; dava dışı ... OTOMATİV İNŞ. TAR. TUR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.'nin davacı müvekkil şirket nezdinde Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Fransa’dan Türkiye’ye gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 21 Kap Motor cinsi emtianın, ... nolu navlun faturası kapsamında ... nolu CMR senedine istinaden davalıların sorumluluğu altında taşındığını, emtiaların alıcıya varışına müteakip yapılan kontrollerinde taşıma işlemleri esnasında hasarlandıklarının görülmesi üzerine CMR (taşıma) senedi üzerine hasarlı teslime ilişkin şerh düşüldüğünü ve taşıyıcı temsilcisinin (sürücü) imzalı hasar tutanağının tanzim edildiğini, ayrıca dava dışı sigortalı tarafından davalı taşıyıcılara Antalya ... Noterliği'nden ... yevmiye nolu hasar ihtarnamesi keşide edilerek gönderildiğini, davalı taşıyıcıların emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette temiz taşıma senedi ile teslim aldıklarını, temiz taşıma senedi üzerinde davalı taşıyıcıların taşıma işlemi öncesi yüke ilişkin çekincesine dair ihtirazi kaydını içerir hiç bir şerh bulunmadığını, emtiaların hasarlı teslim edilmesine müteakip yapılan ekspertiz incelemesi sonucu tanzim edilen... nolu ekspertiz raporuna göre davalı taşıyıcıların sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlanan emtialarda 58.238,40-TL'lik zarar tespit edildiğini, müvekkil şirket tarafından teminat kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 58.238,40-TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını ve sigortalıdan temlikname alındığını, alacağın tahsili amacıyla İzmir 12. İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, borçlular tarafından takibe itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu belirterek, davalı-borçluların İzmir 12. İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı icra takip dosyasına yapmış oldukları itirazlarının iptali ile takibin icra takibindeki takip talebinde belirtilen şartlarda devamına, davalı-borçluların %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemelerine; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ...+... vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkil şirketin uluslararası taşıma işleri organizatörü olarak faaliyet gösterdiğini, dava konusu taşımanın müvekkil şirket tarafından dava dışı ... Lojistik firmasına alt taşıyıcı olarak tevdi edildiğini, dava dışı ... firması da bu taşımayı diğer davalı ... TRANS ULUSLARARASI NAKLİYAT VE TİCARET LTD. ŞTİ’ne tevdi ettiğini, müvekkil şirketin görevlendirdiği alt taşıyıcı ... Trans Ltd. Şti’nin sorumluluğu bulunduğu için öncelikle davanın bu şirkete ihbar edilmesini talep ettiklerini, davayı kabul manasına gelmemek ihtirazi kaydıyla şayet taşıyıcının sorumlu olduğu kanaatine varılırsa bu sorumluluğun fiili taşımayı yapan diğer davalıya ait olacağını, ayrıca CMR’nin azami sorumluluk miktarını belirten 23.maddenin 4.fıkrasına göre; taşıyanın hasarda kusurlu olması halinde ödemekle sorumlu olacağı tazminat miktarı, davacının sigortalısına ödediği miktar değil, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8,33SDR’yi aşamaz şeklinde olduğunu, bu nedenle sınırlı sorumluluk hükümlerinin de dikkate alınmasını, dava konusu alacağın likit olmadığını, bu nedenle davacının haksız icra inkar tazminatı taleplerinin de reddi gerektiğini belirterek, davanın ... LOJİSTİK- ... firmasına ihbar edilmesine, davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği
Dava dilekçesi ve eklerinin davalı ... Trans... Ltd. Şti.'ye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, davalının davaya cevap vermediği, bilirkişi rapor ve ek raporuna beyanda bulunduğu görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; İzmir 12. İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı icra takip dosyası, hasar dosyası, sigorta poliçesi, fotoğraflar, hasarlı teslim şerhini içerir CMR senedi, gümrük beyannamesi, dolaşım belgesi, menşe şahadetnamesi, T2 belgesi, teslim tesellüm belgesi, fatura, paketleme listesi, gümrük müdürlüğüne iletilen talep yazısı, eksper raporu, sürücü imzasını havi hasar tutanağı, talep yazısı, noter hasar ihtarnamesi, navlun faturası, ATR'nin kurulması için vekaletname ve ilgili belgeler, ekspertiz raporu, hasar tazminatı ödeme dekontu, temlikname, tanık, bilirkişi ve sair delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... Trans vekilinin 30.03.2021 tarihli dilekçe ile davanın dava dışı ... Denizyolları İşlemeciliği A.Ş.'ye davanın ihbarını talep ettiği, davalı ...+...'in ise ... Lojistik Nak. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'ne davanın ihbarını talep ettiği, Mahkememizce davanın ... Lojistik Nak. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İle ... Denizyolları İşlemeciliği A.Ş.'ye ihbar edilmiştir.
İzmir 12. İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı ... Sigorta A.Ş. tarafından, davalı borçlular ...+... ve ... Trans Ltd. Şti. aleyhine, sigortalısına ödenen hasar bedeline dayalı olarak 58.238,40 TL alacağın tahsili için ilamsız icra icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu ...+...'e 11/10/2019 tarihinde, diğer borçlu ... Trans Ltd. Şti'ne 10/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ...+... şirketinin vekili aracılığıyla sunduğu 14/10/2019 tarihli dilekçe ile alacaklıya herhangi bir borcun bulunmadığını belirterek borca, işlemiş ve işleyecek faize , faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiği, borçlu ... Trans şirketinin vekili aracılığıyla sunduğu 14/10/2019 tarihli dilekçe ile alacaklıya borcun bulunmadığını,iddia edilen alacağın yargılama konusu olduğunu, alacağın CMR 32.maddeye göre 1 yılda zamanaşımına uğradığını belirterek borca,fazie ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu, İcra müdürlüğü tarafından itirazın alacaklı vekiline 23.10.2019 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, davacının sigortalısı dava dışı ... OTOMOTİV firmasına ait 21 kap motor cinsi emtianın davalılar tarafından Fransa’dan Türkiye’ye nakliyesinin yapılıp yapılmadığı, taşınan emtianın taşıma esnasında hasarlanıp hasarlanmadığı, hasarlanmış ise hasar miktarı, hasardan davalıların sorumlu olup olmadığının tespiti hususunda dava dosyası Taşıma Uzmanı Hukuku ... ile Makine Mühendisi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 16/04/2021 tarihli raporda; davacının sigortalısı dava dışı ... OTOMOTİV firmasına ait 21 kap motor cinsi emtianın davalılar tarafından Fransa'dan Türkiye'ye nakliyesinin yapılıp yapılmadığı hususu; dava dışı gönderilen ... Otomoativ İnş, Tar. Tur. San. Ltd. Şti.'nin Fransa'dan Türkiye'ye taşınması işinin taşıyıcı olarak Davalı ...+... Nakliyat Ltd. Şti.'ne verildiği, taşıyıcının bu taşıma işini ALT TAŞIYICI ... Trans Uluslararası Nak. ve Tic. Ltd. Şti.'ne yaptırdığı, hasarlanan emtianın tazminata esas tutarının, hasarın giderilmesi bedeli olan 58.238,40 TI olarak alınması gerektiği, taşınan emtianın taşıma esnasında hasarlanıp hasarlanmadığı hususu; yukarıda belirtilen tüm belgeler ve fotoğralların birlikte irdelenmesi sonucu; ... OTOMOTİV SAN. TİC. LTD. ŞTİ.ne ait 21 palet 9840 kg otomotiv motoru parçalarının Fransa'dan İzmir Limanına brandalı römork ve RoRo gemisi ile naklinin yapıldığı sırada römork brandasının açılması nedeniyle ıslanma sonucu paslandığı ve hasarlandığı, hasarlanmış ise hasar miktarının tespiti hususu; yukarıda belirtilen tüm belgeler kapsamından ... OTOMOTİV SAN. TİC. LTD. ŞTİ.'ne ait 21 palet 9840 kg otomotiv motoru parçalarının 120 adedinin taşıma esnasında ıslanma sonucu paslanarak hasarlandığı, motor parçalarındaki paslanmaların giderilmesi için motorların demonte edilip pasın izlenmesi, montaj esnasında yeni bir conta seti konulması gerekeceği, bu işlemlerin hasar tarihi itibariyle KDV hariç 58.238.40 TL olabileceği şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
Davalı ... Trans vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor düzenlenmesi talep edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 27/09/2021 tarihli ek raporda; Tüm dosya kapsamından; ... OTOMOTİV SAN. TİC. LTD. ŞTİ.’ne ait 21 palet 9840 kg otomotiv motoru parçalarının parçalarındaki 120 adedinin taşıma esnasında ıslanma sonucu paslanarak hasarlandığı, motor paslanmaların giderilmesi için motorların demonte edilip pasın temizlenmesi, montaj esnasında yeni bir conta seti konulması gerekeceği, bu işlemlerin hasar tarihi itibariyle KDV hariç 58.238,40 TL olabileceği, dava dosyasında davacı tarafından talep edilen 58.238,40 TL’nin, TTK’da belirtilen tazminat üst sınırına göre yapılan hesaplamada 619.556,90 TL’nin altında kaldığından, tazminata esas alınacak tutarın 58.238,40 TL olarak alınmasının yerinde olacağı, taşıyıcı ile gönderen arasındaki asıl taşıma sözleşmesine uygulanan hükümlerin, fiili taşıyıcı için de geçerli olduğu, dolayısıyla gönderenin, uğradığı zararın tazmini için doğrudan fiili taşıyıcıya gidebileceği, kök raporumuzda taşıma hukuku yönünden yapılan tespit ve değerlendirmelerin, yukarıda belirtilen mevzuat çerçevesinde değerlendirildiği, dolayısıyla, taşıyıcının sorumluluğu açısından kök raporumuzda belirtilen hususlar haricinde değerlendirme yapılmasının yersiz olacağı şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan emtianın karayolu ile taşınması sırasında hasar görmesi nedeniyle davacı sigortacının dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin davalılardan rücuen tahsili istemine için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İİK 67. Maddesine göre, takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Davacı alacaklı vekiline davalı borçluların ödeme emrine itirazlarının 23.10.2020 tarihinde tebliğ edildiği, 6325 sayılı yasanın 18/A-15 maddesine göre arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez hükmü gereğince davacının dava şartı arabuluculuğa başvurduğu 30.09.2020-19.11.2020 tarihleri arasında hak düşürücü sürenin işlemediğinden davacı tarafça 19.11.2020 tarihinde açılan iş bu itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı ile dava dışı ... Otomotiv İnş.Var.Tur.San. ve Tic. Ltd.Şti arasında nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenlendiği, dava dışı sigortalı ... Otomotiv İnş.Var.Tur.San. ve Tic. Ltd.Şti'nin Fransa'da bulunan ... firmasından satın almış olduğu 120 adet 4 silindir 1600ce dizel komple motor ve 3 adet 4 silindir 2000ce dizel komple motor olmak üzere toplam 123 adet motor emtiasının Türkiye'ye taşınması işini asıl taşıyıcı ...+... Nakliyat Ltd. Şti. Firmasına verdiği, asıl taşıyıcının bu taşıma işini fiili taşıyıcı ... Uluslararası Nak.Ltd.Şti. Firmasına yaptırdığı, yükün ... plakalı araca 12.11.2018 tarihinde yüklendiği ve Fransa’dan Türkiye’ye nakliyesinin yapıldığı sırada hasarlanması nedeniyle davacının dava dışı sigortalısına 58.238.40 TL ödeme yaptığı, ardından davacının sigortalısına yaptığı bu ödemenin davalılardan rücuen tahsili için başlattığı icra takibine davalıların itiraz etmesi üzerine iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşımıştır.
Dosyada mevcut denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi kök ve ek raporuna göre söz konusu emtialardan 21 palet 9840 kg. otomotiv motoru parçalarının 120 adedinin Fransa'dan İzmir Limanına brandalı römork ve RoRo gemisi ile naklinin yapıldığı sırada römork brandasının açılması nedeniyle taşıma sırasında ıslandığı, ıslanma sonucunda emtialarda paslanma nedeniyle hasar meydana geldiğinin tespit edildiği, motor parçalarındaki paslanmaların giderilmesi için motorların demonte edilip pasın temizlenmesi, montaj esnasında yeni bir conta seti konulması gerekeceği, bu işlemlerin hasar tarihi itibariyle KDV hariç 58.238.40 TL olabileceğinin belirtildiği, tazminat üst sınırının ise emtianın taşınmak üzere kabul edildiği 12/11/2018 tarihinde SDR(Özel Çekme Hakkı) tutarının 1 SDR= 7,5586 TL 8,33 SDR= 8,33 x 7,5586 TL= 62,9631 TL Hasarlanan Emtia Brüt Ağırlığı: 9.840 kg. tazminat üst sınırı: 62,9631 TL x 9.840 kg = 619.556,90 TL olduğu, 58.238,40 TL tazminat üst sınırı olan 619.556,90 TL’nin altında kaldığından, tazminata esas alınacak tutarın 58.238,40 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Asıl taşıyıcının taşıma konusu eşyayı gönderilene ulaştırmayı üstlenmesinin ardından kendi ad ve hesabına olmak üzere yeni bir taşıma sözleşmesi yapabileceği, bu durumda taşıma işini üstlenen yeni taşıyıcının fiili taşıyıcı olduğu, asıl taşıyıcı gönderen ile yaptığı sözleşmeye göre asıl taşıyıcı sıfatını korurken, alt taşıyıcı ile yaptığı sözleşmenin göndereni olduğu, asıl taşıyıcının, alt taşıyıcı ile yeni taşıma sözleşmesi yapması, esas sözleşmeden doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, CMR m. 3’te yer alan, taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlanılan diğer kişiler ibaresine alt taşıyıcıların da dâhil olduğu, bu sebeple alt taşıyıcıların ve yardımcılarının, taşıma konusu eşyaya verdikleri zarar sebebiyle asıl taşıyıcının sorumluluğuna gidilebileceği; TTK m. 888 'e göre de, taşımanın kısmen veya tamamen, fiili taşıyıcı adı verilen üçüncü kişi tarafından yerine getirilmesi hâlinde, bu kişinin eşya zararı ile gecikmeden, asıl taşıyıcı gibi sorumlu olacağı düzenlendiği, ayrıca alt taşıyıcı olarak kabul edilen fiili taşıyıcı, asıl taşıyıcı ile yaptığı taşıma sözleşmesi sebebiyle, TTK m. 888 f. 3 uyarınca müteselsil sorumluluğa sahip olduğu, bu bakımdan taşıyıcı ile gönderen arasındaki asıl taşıma sözleşmesine uygulanan hükümlerin, fiili taşıyıcı için de geçerli olduğu, dolayısıyla gönderen uğradığı zararın tazmini için doğrudan fiili taşıyıcıdan istemde bulunabileceği, asıl taşıyıcının taşımanın fiili taşıyıcı tarafından yerine getirilmesi hâlinde taşımanın tamamı bakımından sorumlu kalmaya devam edececeği, asıl taşıyıcı aynı zamanda, TTK m. 879 f. 1(b) uyarınca, fiili taşıyıcının sebep olduğu zarar ve gecikmeden dolayı da sorumlu olduğu bu sebeple, TTK’da alt taşıyıcıların fiilleri sebebiyle uygulanan sorumluluk rejimi bakımından CMR ile uyum sağladığı anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda somut olayda davacının sigortalısına ait yükün Faransa'dan Türkiye'ye taşınması işini üstlenen asıl taşıyıcı ...+... Nakliyat Ltd. Şti. ve fiili taşıyıcı ... Uluslararası Nak.Ltd.Şti.'nin taşıma sırada yükün hasarlanması nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu oldukları, davacının dava dışı sigortalısına yaptığı 58.238.40 TL ödemenin TTK’da belirtilen tazminat üst sınırına göre yapılan hesaplamaya göre 619.556,90 TL’nin altında kaldığından, tazminata esas alınacak tutarın 58.238,40 TL olduğu, davacının TTK'nın 1472 maddesi uyarınca halefiyet kuralı gereği dava dışı sigortalısına ödediği tazminatı zarardan sorumlu olan davalılara rücu edebileceği, davalıların bu bakımdan takibe itirazlarında haksız oldukları anlaşılmakla davanın kabulüne, davalıların İzmir 12. İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile, 58.238,40 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına, alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminat isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Davalıların, İzmir 12. İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile, 58.238,40 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına,
2-Davacının icra inkar tazminat isteminin reddine,
3-Alınması gereken 3.978,26 TL peşin harçtan davacı tarafından yatırılan 703,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.274,88 TL karar ve ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 703,38 TL peşin harç, 7,80 TL vekalet ücreti, 217,60 TL davetiye ve posta gideri, 1.300,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.283,18-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5- Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00- TL'nin davada haksız çıkan davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 8.370,99-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı ... Trans vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.24/02/2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)
Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.