T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/774
KARAR NO: 2022/611
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28/12/2020
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Şirinyer Vergi Dairesi ... TC kimlik numarasıyla vergi mükellefi olarak tutulması gereken defter, kayıt işlemlerinin düzenlenmesi nedeniyle muhasebe ve müşavirlik hizmetlerini yapan İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına kayıtlı bulunan ... ile çalıştığını, defter ve diğer kayıtlar üzerindeki incelemelerini ve kayıt işlemleri ile bazı yasal işlemlerin yerine getirilmesi amacıyla 01.01.2011 ve 30.10.2020 dönemine ilişkin tüm alış-satış faturaları, tutulması zorunlu olan ticari defterler ile tüm SGK işyeri dosyaları ve personel özlük dosyalarının mali müşavirimiz ...'un ..... Mah. ....... Sokak NO:..........Blok Kat..... .....Apartmanı Bayraklı /İZMİR adresindeki bürosunda saklanmakta iken 30.10.2020 tarihinde depremde oluşan ağır hasar ve yıkım kararı nedeniyle göçük altında kaldığı, binada oluşan ağır hasar nedeniyle yetkili resmi makamlarca binaya girişlerin kesin bir şekilde yasaklandığı ve akabinde de belgelerimizin kurtarılmasına imkan kalmadan binanın yıkıldığı ve tüm belgelerin bu nedenle zayi olduğundan TTK Madde 82(7) numaralı fıkrası uyarınca 01.01.2011- 30 Ekim 2020 yıllarına ait tüm defterler: -işletme defteri (2011)- yevmiye defteri (2012-13-14-15-16-17-18-19-2020): -defteri kebir (2012-13-14-15-16-17-18-19-2020) -envanter defteri (2012-13-14-15-16-17-18-19-2020) -alış belgeleri (dosyalar halinde) -satış belgeleri (dosya lar halinde) -diğer sair belgeler - (dosyalar halinde) -tahsilat ve tediye belgeleri -SGK dosyaları 2011-2012-2013-201 4-2015-2016-2017-2018-2019-2020 Yıllarına ait tüm defter,fatura , SGK belgeleri ve sair belgelerimizin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; Mali Müşavir ... tarafından gönderilen e-mail, bina hasar raporu, yemin, tanık, yıkım kararı, mali müşavirin yasal iş adresi belgesi delillerine dayandığı görülmüştür.
Şirinyer Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 25.01.20121 tarihli yazısına göre, davacının 03.01.2011 tarihi itibariyle faal mükellef olduğu, 2011 yılında işletme hesabı esasında, 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019 ve 2020 yıllarında bilanço usulünde defter tuttuğu, davacıya ait defter ve belgelerin bir inceleme talebiyle istenildiğine dair herhangi talebin intikal etmediğinin bildirildiği görülmüştür.
İzmir 9. Noterliği tarafından, davacıya ait 2015-2020 yılları arasını kapsayan defter tasdik bilgilerinin Mahkememize gönderildiği görülmüştür.
Yörükoğlu Matbaa tarafından gelen A seri ve sıra nolu 40351-40850 nolu faturaların basıldığı bildirilmiştir.
İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 14.02.2022 tarihli yazısına göre, İzmir ili Bayraklı ilçesi, 25004 Ada, 3 Parsel 'de kayıtlı ve ... Mahallesi 1593/1 Sokak No:51 adresindeki riskli yapı olarak değerlendirilen yapının yıkımına dair formun Mahkememize gönderildiği görülmüştür.
İzmir 5. Noterliği tarafından davacıya ait 2011-2014 yılları arasını kapsayan defter onaylarının Mahkememize gönderildiği görülmüştür.
Ruba Ofset Matbaaya yazılan müzekkereye verilen cevapta; davacıya 1 kereye mahsus Ağustos 2014 tarihinde 5 cilt seri A sıra 87301-87550 arası fatura basıldığına dair bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderildiği görülmüştür.
İzmir 5. Noterliği tarafından davacının 2011 yılına ait işletme defter tasdikleri Mahkememize gönderilememiştir.
Dava; davacıya ait işletme, yevmiye,defteri kebir, envanter defterleri, alış –satış belgeleri, tahsilat ve tediye belgeleri ile SGK dosyalarının zayi olduğundan bahisle TTK.nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, davanın yasada öngörülen süre içerisinde açıldığı kabul edilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" hükmünü taşımaktadır.
TTK.nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi düzenlenebilmesi için davacının defter tutmakla veya saklamak ile yükümlü olması, zayi olan belgelerin kullanılmış defter ve belgeler olması, usulüne uygun tutulmuş olması, başvurunun 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde yapılmış olması gerekir.
Yasal düzenleme ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davacının defter tutmakla yükümlütacir olduğu, davacının 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ilişkin yevmiye defterleri, defter-i kebirler ve envanter defterlerinin ve 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ilişkin alış belgeleri, satış belgeleri, tahsilat ve tediye belgeleri, SGK belgelerinin mali müşavir ...'un ... Mahallesi .......so. ..... adresindeki ofisinde bulunduğunu, 30.10.2020 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen deprem nedeniyle göçük altında kalarak yıkıldığı, davacının 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ilişkin yevmiye defterleri, defter-ikebirlerveenvanterdefterlerinin ve 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ilişkin alış belgeleri, satış belgeleri, tahsilat ve tediye belgeleri, SGK belgelerinin deprem ve binanın yıkılması nedeniyle davacının iradesi dışında zayi olduğu, davacının bu defter ve belgeler ile ilgili dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, davacının 2011 yılı işletme defterinin hangi noterlikte tasdik edildiğini Mahkememize bildiremediği, söz konusu defterin meydana gelen depremde zayi olduğu iddiası ispatlanamadığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davacının 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ilişkin yevmiye defterleri, defter-i kebirler ve envanter defterlerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
Davacının 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ilişkin alış belgeleri, satış belgeleri, tahsilat ve tediye belgeleri, SGK belgelerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Davanın niteliği gereği alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL nin mahsubu ile bakiye 26,30 TL nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davanın niteliği gereği yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.
Dair, davacının yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/06/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza