T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/777
KARAR NO: 2021/225
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 28/12/2020
KARAR TARİHİ: 17/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekili 28.12.2020 harç tarihli dava dilekçesiyle; müvekkilinin, davalı şirkette %11,85 oranında, 7.086.300,00-TL nominal değerde ve 7.086.300 adet hisseye sahip hissedarı olduğunu, 29.09.2020 tarihli 01.04.2019 - 31.03.2020 Özel Hesap Dönemi Olağan Genel Kurul Toplantısında görüşülmek üzere toplantı gündem maddeleri arasına “Özel Denetçi Seçilmesi” konulu gündem maddesi eklenmesi talebinde bulunduklarını, yapılan oylama sonucunda 13.066.300 kabul oyuna karşılık 46.773.700 red oyuyla talebin reddedildiğini, 29.09.2020 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında müvekkili tarafından Kar-Zarar Tabloları, Bilançolar, Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu ve Bağımsız Denetçi Raporu hakkındaki sorularına "bilgi alma ve inceleme hakkı" çerçevesinde bilgi ve belge verilmediğini, 30.10.2020 tarihinde ise sorulara muğlak cevaplar verildiğini, özel denetçi atanmasının gündemin içerisinde yer almayan ve taraflarca ileri sürülebilen bir hak olduğunu, İzmir ... ATM’nin ... Esas sayılı davasında şirketin feshi talepli dava açtıklarını, müvekkilinin davalı şirket içerisinde etkisiz hale getirilmeye çalışıldığını ve müvekkilin meşru menfaatlerine zarar verildiğini, tüm taleplerin hiçbir gerekçe gösterilmeden reddedildiğini, müvekkilin pay sahipliğinden doğan haklarının kullanılmasına engel olduğunu, İzmir ... ATM’nin... Esas sayılı dosyası ile bilgi edinme davası açtıklarını, 01.04.2019-31.03.2020 dönemine ait üst yöneticilere sağlanan mali haklar bölümünün ikinci paragrafında bölümün boş bırakıldığını, açıklama yapılmadığını, şirketin bu şekilde güvenilebirliğini temelden sarstığını, sabit kıymet yatırımı yapıldığına ilişkin 4 numaralı bölümün a bendinde yazan bilginin de denetlenemediğini, yine bu döneme ilişkin 5 numaralı finansal durum başlıklı bölümde açıkça bilgi verilmediğini, yönetim kurulu üyelerine haksız kazanç sağlandığı şüphesinin bulunduğunu belirterek davalı şirkete ilişkin olarak 01.04.2019-31.03.2020 hesap dönemine ilişkin karar / zarar tablosu, bilançolar, yönetim kurulu, faaliyet raporu, bağımsız denetçi raporu, nizamlar, ticari evraklar üzerinde özel denetçi vasıtasıyla inceleme yapılmasını talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş. vekili vermiş olduğu 16.02.2020 tarihli cevap dilekçesiyle; davacının müvekkiline ilişkin olarak 14 dava açtığını, bunlardan İzmir 5, .. ve .. ATM’deki davaların reddedildiğini, davacının iyi niyetli ortak sıfatını taşımadığını, dava konusu şirketi ve işleri meşgul ettiğini, davacının özel denetçi atanması talebinin yerinde olmadığını, zira müvekkili şirketin kamu gözetimine tabi bağımsız bir dış denetim yaptıran bir şirket olduğunu, dilekçede yer alan hususlarında ayrı ayı açıklandığını, karın dağıtımı ve yedek akçelerin mevzuata uygun olarak yapıldığını, şirketin sürdürülebilirliği açısından kar oranının %5 olarak belirlendiğini, %5 üzerinde kar payı dağıtılması halinde bu kez dağıtılan ilave karın %10’u oranında olağanüstü yedek akçe ayrılması gerektiğini, şirketin mevcut ekonomik şartlarda kendisini korumaya çalıştığını, kullandığı kredilerin yabancı para cinsinden olup, ödenecek faiz oranlarını ve kur riskinin yüksek olduğunu, yönetim kurulu üyelerine haksız kazanç sağlamadığını, yönetim kurulu üyelerine ödenen ücrette %10,10 artış yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava; gereğince TTK m. 439’a dayanarak açılan özel denetçi tayin talebine dayalı olarak özel denetçi tayini davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
Davalı şirkete ait sicil kayıtları, toplantı tutanakları, pay defterleri, tutanaklar, ilanlar, incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Davacılar şirket ortağı olup, yönetici olmayan ortakların TTK m. 438 ve devamına göre özel denetçi atanması talep hakkı bulunmaktadır. Zira her pay sahibinin haklarını kullanabilmesi için gerekli olduğu takdirde bilgi alma ve inceleme hakkı bulunmaktadır. TTK m. 437 ye göre şirket ortağı pay sahibinin finansal tabloları ve diğer defter ve kayıtları incelemeyi isteme hakkına sahiptir. Yine pay sahibinin Genel Kurulda yönetim kurulundan şirketin işleri, denetçilerden denetim yapılma şekli ve sonuçları hakkında talepte bulunma hakkı vardır. Şirketin istenilen bilgilerden şirket sırlarını açıklanacağı ve menfaatlerin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile bu talebin red edilebileceği, incelemenin uzman vasıtası ile yapılabileceği, bilgi alma ve inceleme istemlerinin cevapsız bırakılması halinde Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulabileceği ve mahkemenin vereceği kararın kesin olacağı belirtilmiştir.
Somut olayda davacı taraf TTK m. 437 ye göre bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmaksızın, TTK m. 438 e göre özel denetçi atanmasını talep etmektedir. Oysa yasanın bu hükmünde " ... Bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa ... " hükmü yer almaktadır. Buna göre davacının öncelikle Yönetim Kurulu üyesi olmadığı takdirde bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması gerekmektedir. Somut olayda da davacı bu hakkını kullandığını ve fakat şirket tarafından reddedildiğini belirterek İzmir ... ATM’nin .. Esas sayılı dosyasında bilgi edinme davası açtığını ve bu davanın halen derdest olduğunu beyan etmiştir. Bu halde davacının henüz bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına ilişkin aşamaların tamamlanmadığı, halen bu hakkı sağlaması durumunda derdest davanın da konusunun kalmayacağını, bu nedenle davanın bu aşama tamamlanmadan açılması nedeniyle şartlarının gerçekleşmediği belirlenmiştir.
Bu hak kullanılmadan özel denetçi atanmasını istemek, mümkün değildir. Somut olayda da davacılar bilgi alma ve inceleme hakkını gereklerinin yerine getirilmesi talep ettiği konuların yönetim kurulu ve genel kurulundan istemesi, genel kurulun bu talebi red etmesi halinde öncelikle TTK m. 437'e göre süresi içerisinde (TTK m. 437/5) şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine başvurması, mahkemenin verdiği inceleme yetkisi kapsamında talep konusu olan bilanço, gelir gider tabloları, mizanlar, yönetim kurulu üyeleri faaliyet raporları, bağımsız denetçi raporları, ticari evraklar gibi konularında inceleme yapılması için talepte bulunma hakkı vardır. Ancak bu talebinin kabul edilmemesi veya yapılan tespit yeterli olmaması hallerinde özel denetçi isteme hakkı bulunmaktadır. Bu nedenle talebin henüz bilgi edinme aşaması tamamlanmamış olmakla reddi gerekmektedir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacıların şirkete özel denetçi atanması talebinin şartları gerçekleşmediğinden reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 59,30 TL harçtan dava açılışında alınan 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan 4,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalıya verilmesine,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı KESİN olarak verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17.03.2021
Başkan ...
E-İmzalıdır
Üye ...
E-İmzalıdır
Üye ...
E-İmzalıdır
Katip ...
E-İmzalıdır