T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/84
KARAR NO: 2021/627
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 05/06/2013
KARAR TARİHİ: 21/09/2021
KARARIN YAZILMA
TARİHİ:11/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 05.08.2009 günü, davalı ...'nın sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile yaya olarak karşıdan karşıya geçmekte olan Tahsin Darcan'a çarpması sonucunda ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, davalılardan ...'nın sürücü olduğu, diğer davalı ... 'in ise ... plakalı aracın olay tarihindeki maliki olduğunu, aynı şekilde aracın ZMSS poliçesinin de ... A.Ş ile yapıldığını, yaşanan kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, olay günü iki belediye otobüsünün yan yana sıralanmasından dolayı davalıya ait aracın iş bu otobüslerin yanından geçmek için şerit ihlali yaptığı ve karşı şeride geçen sürücünün o esnada karşıya geçmek isteyen müteveffaya sert şekilde çarptığını, davalı hakkında İzmir .... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... E. Sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, yapılan yargılamasının devam ettiğini, babalarını ve eşini bu kaza ile kaybeden davacıların çok büyük üzüntü ve acı yaşadıklarını, kocasını bu kaza ile aniden kaybeden eşi ... 'ın çok zor günler geçirdiğini, çocukların da bir anda babasız kaldığını, müteveffa ...'ın, ölmeden önce emekli maaşı aldığını, ayrıca mobilya dükkanında çalıştığını, müteveffa tarafından ölmeden önce ticari kredi çekildiğini, müteveffanın işi gereği çektiği bu krediyi geri ödemekte iken vefat ettiğini, ayrıca müteveffanın emekli maaşının dışında geliri olduğu ve çalıştığı hususunun tanık beyanları ile ispatlanacağını, tüm bu nedenlerle her bir davacı için 20.000-TL manevi tazminata kaza tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte tahsiline, davalı sigorta şirketinin ise poliçe gereği manevi tazminattan muaf tutulmasını ve yasal faizin kaza tarihinden itibaren yürütülmesine, müteveffanın eşi olan davacı ... için ayrıca destekten yoksun kalma tazminatı olarak fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile 1.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle, öncelikle dava dilekçesinin H.M.K.'nın 119.maddesi e,f,g fıkralarında belirtilen hususları içermediğinden ve dava şartı sayılan bu hususların bulunmaması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, iş bu davaya bakmakta Mahkemenin görevsiz olduğunu, dava konusu itibariyle görevli mahkemenin , Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın görev nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiğini, her ne kadar ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nce görevsizlik kararı verilmişse de belirttikleri nedenlerden dolayı davanın Asliye Hukuk Mahkemesi görevi dahilinde olduğun, dava dilekçesi incelendiğinde; davacı taraf kaza nedeniyle 1.000,00-TL maddi tazminat talebinde bulunmuşsa da, davacı tarafça dava değeri kısmında hangi talepleri için ne kadar talepte bulunulduğu açıkça belirtilmediğini, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmasının mümkün olmadığını, bu sebeple davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, davaya konu kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu tarafın müteveffa olduğunu, gerek kazanın oluşumu, gerekse de İzmir .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../...E. .../... K. sayılı dosyasında yapılan keşif, bilirkişi incelemesi ve Adli Tıp Kurumu'ndan alınan raporlarda söz konusu kazanın meydana gelmesinde asıl ve asli kusurlu tarafın müteveffa ... olduğu açık ve net bir şekilde sübuta erdiği ve verilen kararın da kesinleştiğini, bu nedenle davacı tarafın söz konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkil araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddiasını kabul etmediklerini, murisin 73 yaşında olması ve kaza tarihi göz önüne alındığında davacıların 80.000,00-TL gibi fahiş manevi tazminat talebinde bulunmalarının sebepsiz zenginleşmeye yönelik olduğunu, kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın destekten yoksunluk talebinin olabilmesi için desteğinden yoksun kalındığı iddia edilen kişinin desteğinden gerçekten mahrum olması gerektiğini, söz konusu trafik kazası nedeniyle hayatını kaybeden müteveffanın kaza tarihi itibariyle 73 yaşında olduğu, dolayısıyla bu yaşta birinin geride kalan yakınlarına destek olduğu iddiasının hayatın gerçekleri karşısında her türlü izahtan vareste olduğunu, bu hususlar göz önüne alındığında davacıların maddi tazminat taleplerinin de reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafça müteveffanın emekli olduğu ve emekliliğinin yanında birde mobilyacı yanında çalıştığı iddia edilmişse de, zaten emeki ve 73 yaşında bir kişinin ayrıca mobilyacı yanında çalıştığı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, zaten müteveffanın ölümü nedeniyle eşi olan davacıya da maaş bağlanacağını, açıklanan nedenlerle öncelikle davanın HMK. 119.maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına, Mahkemenin iş bu davaya bakmakta görevsiz olması nedeniyle davanın görev yönünden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraftarı tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle ; öncelikle dava dilekçesinin HMK 119.maddesindeki unsurları içermediğini, bu eksikliklerin tamamlanmamış olması sebebiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin kaza nedeniyle bir sorumluğu bulunmadığını, müvekkilinin ... plaka sayılı aracını 20/11/2008 tarihli “Ticari S Plaka Kiralama Sözleşmesi” ile ... Ltd, Şti.'ne kiraladığını, bu kira sözleşmesine göre ..., Ltd. Şti.'nin işleten sıfatıyla aracı kiradığını, sözleşmenin 3.maddesinde “ kiracı-işleten plakayı işleten sıfatı ile kullanmaktadır. Bu nedenle aracın sebep olduğu veya karıştığı trafik kazaları sonucu açılacak tazminat davalarına kiracı-işleten muhatap olacak tazmin edecektir...” hükmünün yer aldığını, dava konusu olay sırasında aracın sürücüsünün ...'nın işletenin sigortalı elemanı olduğunu, bu nedenle kazaya karışan ve trafik kaydında müvekkili adına kayıtlı olan ... plaka sayılı aracı kaza halinde kendi tam ve hesabına işleten ve kiralayan ... Ltd. Şti. işleten sıfatıyla sorumlu olduğu ve davaya dahil edilmesi gerektiğini, ayrıca maddi zârarın aracın sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, dava konusu kazada davacıların murisinin asli kusurlu olduğunu, kusur dağılımında da davalılara yükletilecek bir kusur bulunmadığını, İzmir ..., Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../...E. .../... K. Sayılı dasyasında yapılan yargılamada kazanın müteveffanın kendi kusuruyla meydana geldiğinin kanıtlandığını, davacıların manevi tazminat taleplerinin de kabulünün mümkün olmadığını, zaten manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, ayrıca hüküm verilirken kusur durumlarının da dikkate alınması gerektiğini, yine davacıların maddi destekten yoksun kalma tazminat taleplerinin de haksız olduğunu, müteveffanın kaza tarihi itibariyle 73 yaşında olduğu ve emekli olduğu, fili bir çalışmasının da bulunmadığını, bu yaştaki bir kişinin mobilya atölyesinde yardımcı eleman olarak çalışmasının mantığa aykırı olduğunu, zaten davacılara ölüm aylığı bağlandığını, açıklanan nedenlerle öncelikle dava dilekçesinin reddine, davanın açılmamış sayılmasına, davanın müvekkili açısından esastan reddine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... noldu, 14.11.2008-14.11.2009 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibariyle kişi Sakatlık/ Ölüm teminatı 150.000 TL olduğunu, ayrıca manevi tazminat ve tedavi talepleri teminat dahilinde olmadığını, müvekkili şirketin sigortalısının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi halinde, sigortalısı araç sürücünün kusuru oranında müvekkil şirketin sorumluluğu söz konusu olacağını, davadan önce davacıların müvekkili şirkete başvurusu bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini ve dava açılmasına sebebiyet vermediğini, bu nedenle müvekkili şirket aleyhine yargılama giderlerine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmamasını talep ettiklerini, davacılar tarafından destekten yoksun kaldıklarının makul ve muteber delillerle ispatlanması gerektiğini ve bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, ayrıca müteveffanın ölümününden sonra kendilerine aylık bağlanıp bağlanmadığının sorulması ve mahkeme tarafından ekonomik durumlarının araştırılması, müteveffanın kişilere miras yolu ile herhangi bir maddi değer bırakıp bırakmadığının tespiti ve tüm kazanımlarının tam araştırma ile tespitinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle, dava konusu olayın haksız fiilden kaynaklandığını dava konusu olaya uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu, açıklanan nedenlerle, kusura ilişkin rapor alınmasına, bilirkişi incelemesi yapılmasına, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, müvekkili şirketin dava açılmasına sebep olmadığından tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; ... AŞ'ye ait ZMSS poliçesi, trafik kazası tespit tutanağı , sosyal ekonomik durum araştırması, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, İzmir .... Asliye Ceza Mahkemesinin .../...E. Sayılı dosyası ve ikamesi mümkün her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; İzmir ....Asliye Ceza Mahkemesi .../...E., .../... K. sayılı dosyası, alkol raporu, trafik kayıtları, ifade tutanakları, tanık ifadeleri, Z.M.M.S. Poliçesi, murisin ölümü nedeniyle davacılara herhangi bir maaş bağlanıp-bağlanmadığının S.G.K.'dan sorulması, bilirkişi incelemesi, Yargıtay kararları ve doktrin, vesair yasal her türlü delile dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; İzmir .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../...E, .../... K. Sayılı dosyası, araca ait Zorunlu mali Mesuliyet poliçesi, sigorta kayıtları, kaza tespit tutanağı, ifade tutanakları, alkol raporu, davalı sürücü ...'nın kaza tarihi itibariyle sigorta kayıtları, kazaya karışan aracı işleten, kiralayan ... Ltd. Şti. ile Müvekkilin Yapmış olduğu Kiralama Sözleşmesi, aracı kiralayan ... Ltd. Şti.ne kesilen faturalar, kazaya karışan ... plaka sayılı aracı işleten ... Ltd. Şti. ile Devlet Su İşleri arasında yapilmiş işçi taşıma sözleşmesi, kazanın ve kaza sırasında servis arabasında olan kişilerin sorulması, tanık sıfatıyla dinlenmesi, tanık, bilirkişi incelemesi, davacılara bağlanan ölüm maaşının SGK'dan sorulması, ve her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı ... AŞ vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; poliçe, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2005/4-648 E sayılı Kararı, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusura yönelik bilirkişi incelmesi yaptırılması, ceza dosyasının celbi, aktüer sıfatını haiz bilirkişi incelemesi vesair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
İzmir ...Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasının 18/04/2013 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kararı ile mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile dosyanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle görevsizliğine karar verildiği, tarafların temyiz etmemesi üzerine hükmün 28/05/2013 tarihinde kesinleşerek Mahkememize tevzi edildiği ve Mahkememizin .../... esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
İzmir .... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; sanık ...'nın 05/08/2009 tarihinde ... plakalı araçla seyir halindeyken yaya ...'a çarparak ölümüne neden olduğundan taksirle ölüme neden olmak suçundan cezalandırılmasına karar verildiği,verilen kararı tarafların temyiz edilmesi sonucu Yargıtay ... Ceza Dairesinin 27/05/2013 tarih .../... Esas – .../... Karar sayılı ilamı ile onandığı ve kararın 27/05/2013 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Kazaya karışan aracın ruhsat kaydı celp edilmiş, aracın davalı ...' e ait olduğu belirlendiği görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi tarafından kazaya karışan aracın kaza tarihini kapsar şekilde 14/11/2008-14/11/2009 dönemine ait trafik poliçesi düzenlendiği anlaşılmıştır.
Nüfus kayıtlarından, davacı ...'ın ölenin eşi, diğerlerinin ise çocukları olduğu tespit olunmuştur.
Tarafların mali ve sosyal durumları araştırılmıştır.
Davalı ... tarafından 20/11/2008 tarihli dava dışı ... Ltd.Şti. İle yaptıklarını belirttiği kiralama sözleşmesini ve kira sözleşmesine bağlı olduğunu beyan ettiği faturaları sunduğu görülmüştür.
Davacı tanıkları dinlenmiş,dinlenen tanıklar kaza nedeniyle davacıların üzüldüklerini ve ölenin davacı eşine yardımda bulunduğunu açıklamışlardır.
Uzman bilirkişiden kusur raporu alınmış, düzenlenen raporda davacıların murisinin geçme yasağının olduğu yerden geçerek kural ihlali yaptığı, asli kusurlu olduğu, davalı sürücünün ise hızını ayarlayamayıp etkin fren tedbirine başvurmadığından tali kusurlu bulunduğu, davalı sürücünün %25 , davacıların murisinin ise % 75 oranında kusurunun olduğu belirtilmiştir.
Aktüer uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, düzenlenen raporda davacıların murisinin asgari ücret üzerinden PMF tablosu esas alınarak yaşı, davacı eşinin yaşama süresi ve elde edilecek gelirin davacı eş payına düşen kısmı dikkate alınarak ve kusur durumu gözetilerek sonuç olarak 8.731,31- TL tutarında davacı eşine destek zararının doğduğu açıklanmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 12/01/2016 tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı kararla davacıların davalı ... hakkında açtıkları davanın husumet nedeniyle reddine, davacı ...'ın açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 8.731,31-TL maddi tazminatın davalı ... ve ... A.Ş'den tahsili ile bu davacıya verilmesine, hüküm altına alınan maddi tazminatın 1.000,00TL'lik kısmı için davalı ... bakımından olay tarihi olan 05/08/2009 tarihinden, diğer davalı ... A.Ş bakımından dava tarihinden, bakiye 7.731,31TL'lik kısmı bakımından her iki davalı yönüyle ıslah tarihi olan 19/10/2015 gününden itibaren yasal oranda temerrüt faizi uygulanmasına, davacıların manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, davacı ...için 7.500,00TL, diğer davacılar ...için 5.000,00TL, ...için 5.000,00TL ve ... için 5.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05/08/2009 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile bu davacılara verilmesine karar verildiği, verilen kararın davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ....Hukuk Dairesinin 08/04/2019 Tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kararı ile " ...yargılama sırasında alınan bilirkişi raporundaki kusur dağılımının oluşa uygun olması sebebiyle benimsenmesinde ve uzman bilirkişice düzenlenen maddi tazminata ilişkin raporun hükme esas alınmasında, manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47.maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair ve davalı ... vekilinin tüm, temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. .. Somut olayda, davalı ... kayıt maliki olup kayden işletendir, yukarıda açıklandığı üzere K.T.K. m.85 uyarınca işletenlik sıfatı değişebilmektedir. Davalı, yargılama aşamasında aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile ihbar olunan ... San.Tic.Ltd.Şti'ye kiraladığını ve işleten sıfatı bulunmadığını ileri sürmüş, kira sözleşmesi sureti ile ihbar olunan şirketçe kesilen aylık kira bedellerine ilişkin kaza tarihini de kapsar makbuz suretlerini ibraz etmiş, mahkeme tarafından sunulan belge suretleri yeterli bulunarak davalı ... yönünden husumetten red kararı verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece davaya konu araç nedeni ile tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, davalının ve kiracının ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetli görülmemiştir. Bu nedenlerle davacılar vekilinin sair, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına..." hükmü uyarınca verilen bozma kararı sonrası Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda, davalı ... ve İhbar Olunan .. Ltd. Şti arasında tanzim edildiği iddia edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan deliller ile desteklenip desteklenmediğine dair, dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması hususunda dosya SMMM bilirkişisi ...'e tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından 04/01/2021 tarihli düzenlenen raporda ; İhbar olunan ... Ltd. Şti. İle Davalı ... arasında 20.11.2018 tarihinde yapıldığı iddia edilen kira sözleşmesi ve kira bedellerinin maliye ve vergi dairelerine bildirilmemiş olduğu, “Davalı ... ve İhbar Olunan .. Ltd.Şti firması tarafından ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi incelemesi için mahkeme kaleminde hazır edeceklerine veya inceleme için hazır edilecek adres için bildirimde bulunduklarına dair beyan yazıları dava dosyası içerisinde görülememiş olması sebebi tarafların resmi defter ve belgelerinde mali yönden inceleme yapılamadığı, davalı ... ve İhbar Olunan .. Ltd.Şti firması arasında Ticari S Plaka Kiralama Sözleşmesinin 20.11.2008 tarihinde imzalanmış olduğu kira kontratının üzerinde kiralama süresinin başlangıç ve bitiş tarihlerinin net olarak belirtilmemiş olduğu ancak kira kontratının 6. Maddesinde ... plakalı aracın 2009 yılına ait bütün vergilerinin kiracı işleten tarafından ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu ve kira kontratının ekinde ... tarafından ...Ltd.Şti. firmasına kesilmiş olan ilki 31.01.2009 tarihinden başlayan aylık olarak birbirini takip eden Toplam 26 adet Araç Kira Faturasının düzenlenerek en son 28.02.2011 tarihli faturanın sunulmuş olduğunun görüldüğü, kira kontratındaki araç plakası ve aracın markası ile kazaya karışan aracın bilgilerinin aynı olduğu tespit edildiği, Kira Sözleşmesi ve ekinde bulunan 26 adet Fatura üzerinden yapılan tespitlere göre davalı ... ve İhbar Olunan .. Ltd.Şti. arasında 20.11.2018 tarihinde tanzim edildiği iddia edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olduğu, aracın davalı ... tarafından İhbar Olunan .. Ltd.Şti. firmasına fiilen teslim edilmiş olduğu, ekonomik yararlanmanın İhbar olunan ...Ltd.Şti. firmasına ait olduğu, kira sözleşmesinin fatura, ve ruhsat (cari hesap hareketleri hariç olmak üzere) gibi yan deliller ile desteklendiği görüş ve kanaatine varılabileceği takdirin Mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.
SGK'ya yazı yazılarak araç sürücüsü davalı ...'nın dava dışı ... Ltd Şti.'nin kaza tarihi olan 05/08/2009 tarihinde sigortalı çalışanı olup olmadığının sorulduğu, SGK'dan gelen yazı cevabında davalı ...'nın dava dışı ... Ltd Şti.'nin çalışanı olduğu bildirilmiştir.
Devlet Su İşleri İzmir Bölge Müdürlüğüne Müzekkere yazılarak, dava dışı ....Ltd Şti.'nin kaza tarihi olan 05/08/2009 tarihinde ... plakalı araçla Devlet Su İşlerine servis hizmeti verip vermediği, servis hizmeti vermiyor ise bu hizmetin kim tarafından verildiğinin sorulduğu verilen cevabi yazıda, belirtilen tarihte '....Ltd.Şti.' firması DSİ 2. Bölge Müdürlüğü servis hizmetini verdiği, ancak bahsi geçen işin sözleşmesi kapsamında, belirtilen plakada bir araç
sözleşme süresince kurumlarına hizmet vermediğinin bildirildiği görülmüştür.
Davalı ... ve dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ilgili vergi dairesinden 2008-2009-2010 yılları BA/BS formlarının istenilmiş, gelen cevapta davalı ...'in BA-BS bildirimi verme zorunluluğu bulunmadığı bildilmiş, dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise BA formlarında kiralamaya ilişkin herhangi bir bildirim olmadığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
05.08.2009 tarihinde davalı ...'nın sevk ve idaresindeki davalı ...'e ait, davalı sigorta şirketine Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı ... plakalı araçla seyir halinde iken yaya halde karşıdan karşıya geçmekte olan davacıların murisi ...'a çarptığı, çarpma neticesinde murisin hayatını kaybettiği, davacı ...'ın ölenin eşi, diğer davacıların ise çocukları olduğu, davacı eşin hem destek zararı hem de manevi zararını, diğer davacıların ise sadece manevi zararlarını tahsil amacı ile Mahkememizin .../... Esas sayılı dosyasında dava açtıkları, Mahkememizce uzman bilirkişiden kusur raporu alındığı, düzenlenen raporda davacıların murisinin geçme yasağının olduğu yerden geçerek kural ihlali yaptığından asli kusurlu olduğu, davalı sürücünün ise hızını ayarlayamayıp etkin fren tedbirine başvurmadığından tali kusurlu bulunduğu, davalı sürücünün %25 , davacıların murisinin ise % 75 oranında kusurunun olduğunun belirtildiği, aktüer uzmanı bilirkişiden rapor alındığı, düzenlenen raporda davacıların murisinin asgari ücret üzerinden PMF tablosu esas alınarak yaşı, davacı eşinin yaşama süresi ve elde edilecek gelirin davacı eş payına düşen kısmı dikkate alınarak ve kusur durumu gözetilerek sonuç olarak 8.731,31- TL tutarında davacı eşine destek zararının doğduğunun belirtildiği, Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 12/01/2016 tarih, 2013/240 Esas, 2016/18 Karar sayılı kararla davacıların davalı ... hakkında açtıkları davanın husumet nedeniyle reddine, davacı ...'ın açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 8.731,31-TL maddi tazminatın davalı ... ve ... A.Ş'den tahsili ile bu davacıya verilmesine, hüküm altına alınan maddi tazminatın 1.000,00TL'lik kısmı için davalı ... bakımından olay tarihi olan 05/08/2009 tarihinden, diğer davalı ... A.Ş bakımından dava tarihinden, bakiye 7.731,31TL'lik kısmı bakımından her iki davalı yönüyle ıslah tarihi olan 19/10/2015 gününden itibaren yasal oranda temerrüt faizi uygulanmasına, davacıların manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, davacı ...için 7.500,00TL, diğer davacılar ...için 5.000,00TL, ...için 5.000,00TL ve ... için 5.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05/08/2009 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile bu davacılara verilmesine karar verildiği, verilen kararın davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 08/04/2019 Tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kararı ile yargılama sırasında alınan bilirkişi raporundaki kusur dağılımının oluşa uygun olması sebebiyle benimsenmesinde ve uzman bilirkişice düzenlenen maddi tazminata ilişkin raporun hükme esas alınmasında, manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47.maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacılar vekilinin davalı ... hakkında verilen hükme yönelik temyiz istemi dışında kalan temyiz itirazlarının ve davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilerek davalı ... tarafından sunulan davaya konu araç nedeni ile tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, davalının ve kiracının ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle davacılar vekilinin davalı ... hakkındaki temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına..." karar verildiği, bozma kararı sonrası dosyanın Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği görülmüştür.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda, davalı ... ve İhbar Olunan .. Ltd. Şti arasında tanzim edildiği iddia edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan deliller ile desteklenip desteklenmediği davalı ...'im işletenlik sıfatının devam edip etmediğinin araştırıldığında, ihbar olunan ... Ltd. Şti. İle Davalı ... arasında 20.11.2018 tarihinde yapıldığı iddia edilen kira sözleşmesi ve kira bedellerinin maliye ve vergi dairelerine bildirilmediği, davalı ... ve İhbar Olunan ... Ltd.Şti firması tarafından ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi incelemesi için sunulmadığından defter ve belgelerinde mali yönden inceleme yapılamadığı, davalı ... ve İhbar Olunan ... Ltd.Şti firması arasında Ticari S Plaka Kiralama Sözleşmesinin 20.11.2008 tarihinde imzalanmış olduğu kira kontratının üzerinde kiralama süresinin başlangıç ve bitiş tarihlerinin net olarak belirtilmemiş olduğundan kira kontratının ekinde davalı ... tarafından sunulan 26 adet faturanın her zaman düzenlenebileceği, yine davalı ... tarafından dava dışı ... Ltd. Şti'ne kiraya verilen aracın DSİ Genel Müdürlüğü'nde servis işinde kullanıldığını beyan etmiş ise de, DSİ Genel Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabında dava dışı ... Ltd. Şti'den alınan servis hizmetinde bahsi geçen aracın hizmet vermediğinin bildirildiği, böylece kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenemediğinden davalı ... ve İhbar Olunan ... . Ltd.Şti. arasında 20.11.2018 tarihinde tanzim edildiği iddia edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olmadığı aracın davalı ... tarafından İhbar Olunan ... Ltd.Şti. firmasına fiilen teslim edildiğinin ispatlanamadığı bu nedenle sözkonusu aracın kayıt maliki olan davalı ...'in K.T.K. m.85 uyarınca işleten olduğu ve tehlike sorumluluğu hükümlerine göre zarar görenlere karşı hakkında verilen hüküm kesinleşen diğer davalılar sürücü ve ZMMS sigortacısı ile birlikte olay tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte sorumlu olduğu, bu kapsamda davalı ...'in meydana gelen kaza nedeniyle davacı ...'ın açtığı maddi tazminat davasında Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen ve haklarında verilen hüküm kesinleşen diğer davalılar ... ve ... A.Ş ile birlikte sorumlu olduğu, yine davalı ...'in davacıların açtığı manevi tazminat davasında Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen ve haklarında verilen hüküm kesinleşen diğer davalı ... ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmakla aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalılar ... ve ... A.Ş hakkında Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kararı ile verilen hüküm kesinleştiğinden adı geçen davalılar aleyhine yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... ve ... A.Ş hakkında Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kararı ile verilen hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
2- Davacı ...'ın açtığı maddi tazminat davasının kabulüne, Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalılar ... ve ... A.Ş ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla 8.731,31-TL maddi tazminatın 1.000,00-TL'lik kısmı için olay tarihi olan 05/08/2009 tarihinden, bakiye 7.731,31-TL'lik kısmı bakımından ıslah tarihi olan 19/10/2015 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...’den alınarak davacıya verilmesine,
3- Davacıların manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalı ... ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla davacı ...için 7.500,00-TL, diğer davacılar ...için 5.000,00-TL, ...için 5.000,00-TL ve ... için 5.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05/08/2009 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması lazım gelen 2.133,41 TL harçtan peşin alınan 276,70 TL ile ıslah harcı olan 132,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.724,71 TL harcın Mahkememizin 12.01.2016 tarih ...Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalılar ... ve ... A.Ş ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla ( davalı ... A.Ş'nin harcın 461,02 TL kısmından sorumlu olduğu) davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 276,70 TL harcın ve ıslah harcı olan 132,00 TL harcın Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../...Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalılar ... ve ... A.Ş ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Maddi tazminat yönünden;
Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan 4.080,00 TL vekalet ücretinin 1.800,00 TL'lik kısmından Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalılar ... ve ... A.Ş ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Manevi tazminat yönünden;
Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan 4.080,00 TL vekalet ücretinin 1.800,00 TL'lik kısmından Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../...Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalı ... ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, reddedilen miktar üzerinden davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap edilmiş 4.080,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,
Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan 4.080,00 TL vekalet ücretinin 1.800,00 TL'lik kısmından Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../...Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalı ... ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, reddedilen miktar üzerinden davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap edilmiş 4.080,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,
Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan 4.080,00 TL vekalet ücretinin 1.800,00 TL'lik kısmından Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalı ... ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, reddedilen miktar üzerinden davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap edilmiş 4.080,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,
Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan 4.080,00 TL vekalet ücretinin 1.800,00 TL'lik kısmından Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalı ... ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, reddedilen miktar üzerinden davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap edilmiş 4.080,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,
8-Davacılar tarafından yapılan 408,70-TL peşin harç, 24,30-TL başvuru harcı, 3,75-TL vekalet ücreti, 29,20 TL temyiz karar harcı, 143,50 temyiz yoluna başvurma harcı, 1.886,15- TL tebligat, posta ve bilirkişi ücreti ücreti olmak üzere toplam 2.495,60-TL 'nin kabul-red oranına göre 878,201TL yargılama giderinin 336,94TL'lik kısmından Mahkememizin 12.01.2016 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu ilamda belirtilen diğer davalı ... ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine,
9-Davalı ... tarafından yapılan 70,00 TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 45,36 TL'sinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
10-HMK'nın 333.maddesi uyraınca taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay 'da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/09/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)
Bu evrak 5070 Sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.