T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/360
KARAR NO: 2023/111
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 05/12/2016
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 28/05/2014 tarihinde, müvekkilinin maliki olduğu ...plaka sayılı araç ile Gümüldür yönünden, Menderes yönüne seyir halinde iken, davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın çarpışması sonucu yaralamalı-maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, düzenlenen kaza tespit tutanağına göre, kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, zararın tazmini için sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu ve hasar dosyası açıldığını, ayrıca hasar tespiti için İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, hasar ve değer kaybı tutarı olarak şimdilik 15.000,00 TL tazminatın, davalıdan poliçe teminat limit ve şartları dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle tahsiline, tespit dosyasında yapılan giderlerin işbu davadaki yargılama giderlerine eklenmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekili 28/07/2015 tarihli dilekçe ile davasını ıslah ederek 26.800,00 TL hasar bedeli maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, dava dışı firmanın rehin hakkı sahibi olduğunu, müvekkilin sorumluluğunu gerçek zarar üzerinden kusur esasına göre belirleneceğini, tazminat isteminin fahiş bulunduğunu, sigortalı araçta meydana gelen değer kayıplarının, kasko poliçesi teminatları kapsamında kalmadığını belirterek, aktif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddine, kısmi ve belirsiz alacak davasında hukuki yarar bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine, taleplerin kabul edilmemesi halinde bilirkişi incelemesi yapılmasına, değer kaybı, delil tespit masrafları, dava öncesi faiz ve ticari faiz oranından istemlerin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kaza tespit tutanağı, ruhsat, adli olgu rapor sureti, İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, bilirkişi incelemesi, tanık delilerine dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; hasar dosyası, sigorta poliçesi, taahhüt belgesi, teslim, ibra ve temlik belgesi, tramer poliçe uygulaması ve her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyasının tetkikinde; Davacının, hasarlandığını ileri sürdüğü araca ilişkin davalıya kasko sigorta poliçesine dayalı olarak başvuru yaptığı, ancak dava dışı firmanın rehin kaydı olduğundan bahisle tazminat ödemesi yapılmadığı, zarara neden olduğu ileri sürülen aracın trafik sigorta poliçesinin davalı tarafından düzenlendiği, mahkemece hasar ve kusur uzmanından oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, anılan raporda kazanın meydana gelmesinde şerit ihlali yapan davalının sorumlu olduğu, aracın sürücüsünün tam kusurlu bulunduğu, davacının aracında meydana gelen hasar, değer kaybı ve kazanç kaybının toplam 33.000,00TL tutarında olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Mahkememizce tarafların dosyaya sundukları ve celbini talep ettikleri kayıtların ve belgelerin dosyaya teminine müteakiben, kazanın oluşumunda tarafların yüzdelik kusur oranları ile davacı aracında oluşan hasar ve zarar miktarının tespiti hususunda dava dosyası Makine Mühendisi Hasar ve Kusur Uzmanı Bilirkişi ... ile Trafik Uzmanı ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 24/07/2015 tarihli raporda; kazaya karışan hasarlı aracın onarımı esnasında değiştirilen parçalar ve uygulanan işçilikler tutarının, kaporta işçilik bedelinin 750,00 TL, boyama işçilik bedelinin 800,00 TL, mekanik 500,00 TL, elektrik 600,00 TL, kodlama 150,00 TL, cam-döşeme işçilik 350,00 TL, ön düzen ayarı 40,00 TL ve klima gaz şarjı 80,00 TL olmak üzere toplam 3.270,00 TL, işçilikler tutarının KDV dahil 4.468,54 TL, değiştirilen parçalar için hurda değer tenzili 293,79 TL olmak üzere toplam hasar miktarının 29.000,00 TL, değer kaybının 2.000,00 TL, ikame araç bedelinin 2.000,00 TL olmak üzere toplam 33.000,00 TL olduğunu, davalı sigorta şirketine ZMSS ile sigortalı olan ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda %100 asli ve tam kusurlu olması nedeniyle, davalı sigorta şirketinin hesaplanan hasardan sorumlu olmadığını beyan ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce bilirkişi heyeti raporu esas alınarak verilen 01/10/2015 tarih, ......... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği, verilen kararın davalı vekilinin temyiz istemi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi sonucu, 04/04/2016 tarih, ... Esas ve ........ Karar sayılı ilamı ile davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, davalı taraf araçta meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olacağından, mahkemece aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu gibi hususlar birlikte irdelenmek suretiyle, tamirinin ekonomik olup olmadığı, değilse; piyasa koşullarına göre kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin belirlenmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yönünden ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık bir ek rapor alınması ve dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığı gerekçesiyle, hükmün bozularak dosya Mahkememize gönderilmiş ve Mahkememizin........ Esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu, dosya kapsamı, Yargıtay bozma ilamında belirtilen gerekçeleri karşılar mahiyette ek rapor tanzimi hususunda dava dosyası Makine Mühendisi Bilirkişi ...'e tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 17/04/2017 tarihli raporda, kazaya karışan aracın hasardan önceki muhtemel rayiç değerinin 45.000,00 TL, aracın hasarlı haldeki muhtemel değerinin ise 20.000,00 TL olmak üzere toplam hasarın 25.000,00 TL olarak hesaplandığını, davacı tarafın emsal bir araç edinebilmesi için gerekecek ortalama makul sürenin 20 gün olduğunu, bu süre içerisinde bir araç için ikame araç bedelinin 100,00 TL/GÜN kabulüyle 2.000,00 TL olarak hesaplanması nedeniyle, neticeten, tazminat davasına konu ...... plakalı araçta oluşan hasarın 25.000,00 TL, ikame araç bedelinin 2.000,00 TL olmak üzere toplam hasar miktarının 27.000,00 TL olduğunu, sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'in kazadaki %100 oranındaki asli ve tam kusuru nedeniyle davalı sigorta şirketinin hesaplanan hasardan sorumlu olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Tarafların itirazları ile raporun tanzimi sonrası dosyaya temin edilen dava konusu araca ait önceki hasarlara ilişkin hasar dosyaları ile Yargıtay bozma ilamında belirtilen gerekçeler de dikkate alınarak, hasar ve oluşan zarar miktarını gösterir rapor tanzimi hususunda dava dosyası İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, Trafik İhtisas Dairesince dosyaya sunulan 11/05/2018 tarihli rapor ve 03/07/2018 tarihli ek raporda özetle, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değerinin 40.000,00 TL, sovtaj değerinin 23.000,00 TL olmak üzere araç üzerindeki zarar miktarının 17.000,00 TL ve araç ikame bedeli 1.000,00 TL olmak üzere toplam zarar miktarının 18.000,00 TL olduğunu, kusur durumuna ilişkin, sürücü ...'in %100 kusurlu olduğunu, sürücü ...'un kusursuz olduğunu, hasar ve zarar durumuna ilişkin, sürücü ...'in dava konusu araç üzerinde meydana gelen toplam zarar olan 18.000,00 TL'nin tamamından sorumlu olduğunu, davacı sürücü ...'un kusursuz olması nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu olmadığının belirtildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; 18/10/2018 tarih, 2016/1424 Esas 2018/1052 Karar sayılı karar ile davanın kısmen kabulü ile 17.000,00 TL hasar bedeli maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 25/11/2020 tarihli 2019/745 Esas 2020/7620 Karar sayılı ilamı ile "...Ekspertiz raporu ile yargılama sırasında (bozma ilamı öncesi ve sonrası) aldırılan bilirkişi raporları arasında aracın kazadan önceki piyasa rayiç değeri ve sovtaj değeri konusunda çelişki bulunmaktadır. Bu durumda Mahkemece, İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek ve ayrıca içlerinde sigorta hukukçusu olan 3 kişilik uzman bilirkişi kurulundan (davalı lehine kazanılmış haklar saklı kalmak kaydıyla) gerçek zararın hesaplanması yönünde denetime elverişli, ayrıntılı, çelişkiyi giderici gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile çelişki giderilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiş, davacı vekilinin itirazlarının kabulü iile hükmün bozulmasına... " hükmü uyarınca verilen bozma kararı sonrası Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Yargıtay 17 HD'nin 2019/745 Esas 2020/7620 Karar sayılı bozma ilamı doğrultusunda ekspertiz raporu ile yargılama sırasında aldırılan bilirkişi raporları arasında aracın kazadan önceki piyasa rayiç bedeli ve sovtaj bedeli konusundaki mevcut çelişkinin giderilmesi ve gerçek zararın hesaplanması yönünde rapor alınması için Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat aracılığıyla Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilen uzman makine mühendisi bilirkişisi ... , makine mühendisi ........ve sigorta-ektüerya nitelikli hesap uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 23/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu ...plakalı aracın kaza öncesi piyasa rayiç değerinin 40.000-TL, sovtaj değerinin 23.000-TL olabileceği, bu durumda bakiye hasar bedelinin 17.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu bakımdan Adli Tıp Kurumu raporuna iştirak edildiği, araç mahrumiyeti zararın 1.000,00 TL olabileceği, ancak bu zarar kaleminin ZMMS poliçesi teminatları içinde yer almadığı, aracın perte ayrılması kanaatine varıldığından değer kaybı zararı olmayacağı rapor edilmiştir.
Düzenlenen bu rapora davacı vekilinin itiraz ederek İTÜ Trafik Kürsüsünden rapor alınmasını talep ettiği, Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilen bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 23/02/2022 tarihli raporun Yargıtay bozma ilamında belirtilen hususları karşılar nitelikte denetime elverişli, ayrıntılı ve çelişkiyi giderici nitelikte olmadığı anlaşıldığından İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat aracılığıyla, davalı lehine kazanılmış haklar saklı kalmak kaydıyla, gerçek zararın hesaplanması yönünde, denetime elverişli, ayrıntılı, önceki raporlar arasındaki çelişkiyi giderici ve gerekçeli rapor düzenlenmesi için İTÜ Karayolları Kürsüsünden seçilen makine mühendisi bilirkişi ......., makine mühendisi ... ve Sigorta ve taşıma uzmanı hukukçu ...'ndan oluşan bilirkişi heyetine dosya tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 15/11/2022 tarihli düzenlenen raporda; Sürücü ... olayda %100 (Yüzde Yüz ) nispetinde kusurlu olduğu, Davacı sürücü ...'un kazada. kusur payı bulunmadığı, meydana gelen zararın kasko sigorta poliçesi vadesinde meydana geldiği ve davalı şirketin zarar sorumluluğunun bulunacağı, davacının talebinin ... plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olduğunun kabulü halinde zararın iş bu poliçe teminatı kapsamında bulunacağı, davacının talep edebileceği toplam zararın 17.000,00.- TL olacağı, davacının talebinin zorunlu mali mesuliyet poliçesine dayalı olduğunun kabulü halinde davalı şirketin 08.06.2014 tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilebileceği, davacının talebinin kasko poliçesine dayalı olduğunun kabulü halinde davalı şirketin 21.07.2014 tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilebileceği rapor edilmiştir.
Davacı vekili tarafından ek rapor alınması talep edilmiş ise de düzenlenen rapor içeriğindeki tespitler ve rapor üzerindeki mahkememizce yapılan denetim dikkate alınarak talebin reddine karar verilmiştir.
DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedelinin ve değer kaybının karşı aracın ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
26/05/2014 günü, saat 22:00 sıralarında, davacı sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyoneti ile İzmir ili, Seferihisar istikametinden, Menderes yönüne kendi şeridi üzerinde seyir halinde iken kaza mahali olan 10700 mt'ye geldiği esnada, aracının ön kısmıyla seyir istikametine göre karşı istikametten gelen ve şerit ihlali yaparak ilerlemekte olan davalı sigorta şirketine sigortalı olan, dava dışı araç sürücüsü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin ön kısımları ile çarpmışması neticesi meydana gelen trafik kazasında, kazanın oluşumunda davalı taraf araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda aldırılan ve hükme esas alınan İTÜ Karayolları Fen Heyeti tarafından düzenlenen 15.11.2022 tarihli raporda davacıya ait ...plaka sayılı aracın kaza tarihinde 140.755 km olup aracın ön kesiminden almış olduğu darbe neticesinde klima radyatörü,radyatör fanı,ön tampon ,motor kaputu,ön cam ,sürücü ve yolcu hava yastıkları hava yastığı kontrol ünitesi,sağ ve sol emniyet kemerleri,sağ ve sol far,elektronik modülü hasar gördüğü, aracın kaza tarihindeki kasko değeri 41.878 TL olduğu aracın daha önceden iki kazaya karışmış olması nedeni ile ikinci el piyasa değeri 40.000 TL olduğu aracın hasar tutarı expertiz raporunda 21.780 TL olduğunun belirtildiği, aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın pert- total işlemine tabi tutulması gerektiği, aracın hasarlı haldeki ikinci el piyasa değerinin ( Sovtaj tutarı ) araçtaki hasarlar göz önüne alınarak 23.000 TL olduğundan davacının toplam zararının ise 17.000 TL olduğunun rapor edildiği, davalı sigorta şirketinin ... plaka sayılı aracı kaza tarihini de kapsayacak şekilde ZMSS (trafik) poliçesiyle sigortaladığı, davalı sigorta şirketinin KTK.nun 85-91.maddeleri gereğince hasar bedelinden sorumlu olduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, davacının davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi kapsamında daha önce başvuru yapmadığından davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının ıslah dilekçesi ile talebini 26.800,00 TL'ye yükselttiği; Yargıtay 17.HD'nin 2013/14334Esas ve 2013/15670 Karar nolu emsal kararında da belirtildiği üzere, aracın pert olarak değerlendirilmesi halinde ayrıca değer kaybı oluşmayacağı, davalıya sigortalı aracın ticari araç olmadığından avans faizi talep edilemeyeceğinden davacının davasının kısmen kabulü ile 17.000,00 TL hasar bedeli maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
17.000,00 TL hasar bedeli maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 1.161,27-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 256,20 TL peşin harç ve 201,52 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 703,55-TL 'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Dava kısmen kabul edildiğinden, davacı tarafın yaptığı 3,80 TL vekalet suret harcı, 5.606,00-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti, 377,50 TL tespit gideri olmak üzere toplam 5.987,30 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 3.797,74 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 25,20 TL başvurma harcı, 256,20 TL peşin harç, 201,52 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.280,66 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasın,
4-Dava kısmen reddedildiğinden, davalı tarafça yapılan 150,00 TL tebligat ve posta gideri yargılama giderinden davanın red oranı nazara alınarak 54,85 TL 'nin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine, davalı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtayda temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/02/2023
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza