T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/455 Esas
KARAR NO: 2022/929
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 07.04.2021
KARAR TARİHİ: 20.10.2022
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Uluslararası Taşımacılık İth. İhr. Tic. A.Ş vekili 07.04.2021 harç tarihli dava dilekçesiyle; müvekkilinin taşıma işleri organizatörlüğü işi yapan Freight Forwarder olduğunu davalı ... Halı İth. Dış Tic. A.Ş.’nin müvekkiliyle iletişime geçerek muhtelif limanlara taşıttıracağı yükleri için navlun teklifi yapıldığını, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı konşimentolar tahtında yapılan taşımaların gerçekleştirilmesi hususunda davalı yan ile anlaşıldığını ve navlun teklifi verildiğini, navlun teklifini e-posta mesajları ile kabul ettiğini, müvekkilinin TTK m. 926 uyarınca davalıya karşı akdi taşıyan sıfatını kazandığını, davalı yanın ise navlun borçlusu olmasından dolayı TTK m. 1200 uyarınca müvekkiline karşı taşıtan sıfatına haiz olduğunu, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,... numaralı 11 adet 40’lık konteynerin ... numaralı konşimento tahtında 09.08.2019 tarihinde yükleme limanı ... Limanı'ndan yüklenerek ... Limanı'nda alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu taşıma sebebiyle davalıya 03.10.2019 tarihli ... numaralı 2.012,00 USD bedelli e-fatura kesildiğini, ... numaralı 1 adet 40’lık konteyner muhteviyatı emtiasının ... numaralı konşimento ile 02.11.2019 tarihinde yükleme limanı ... Limanından ... Limanına denizyolu ile taşınarak ...’de alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu sebebiyle davalıya 20.11.2019 tarihli ... numaralı 50,00 USD bedelli 04.11.2019 tarihli, ... numaralı, 2.124,00 TL bedelli, 04.11.2019 tarihli ... numaralı 220,00 USD bedelli, 04.11.2019 tarihli ... numaralı, 132,16 USD bedelli e-faturaların kesildiğini, ...-... numaralı 1 adet 40’lık konteyner muhteviyatının ... numaralı konşimento tahtında yükleme limanı ... Limanından gemiye yüklendiğini, ... Limanına taşınarak alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu taşıma sebebiyle davalıya 03.09.2019 tarihli ... numaralı 2.183,00 TL bedelli, 03.09.20219 tarihli ... 80 numaralı 1.148,00 USD bedelli, 03.09.2019 tarihli ... numaralı 118,00 USD bedelli e-faturaların kesildiğini, ..., ...,... ve ... numaralı 4 adet 40’lık konteyner muhteviyatının ... numaralı konşimento tahtında 09.08.2019 tarihinde yükleme limanı ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşınarak alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu taşıma sebebiyle davalıya 02.09.2019 tarihli ... numaralı 94,40 USD bedelli, 02.09.2019 tarihli ... numaralı 37.760,00 TL bedelli ve 02.09.2019 tarihli ... numaralı 6.000,00 USD bedelli e-faturaların kesildiğini, ... ve ... numaralı 2 adet 40’lık konteyner muhteviyatının ... numaralı konşimento tahtında 01.09.2019 tarihinde yükleme limanı ... Limanından ... Limanına taşınarak alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu taşıma sebebiyle 05.09.2019 tarihli ... numaralı 358,72 USD bedelli ve 05.09.2019 tarihli ... numaralı 4.248,00 TL bedelli e-faturaların kesildiğini, ... numaralı 1 adet 20’lık konteyner muhteviyatının ... numaralı konşimento tahtında yükleme limanı ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşınarak alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu taşıma sebebiyle 17.09.2019 tarihli ... numaralı 94,40 USD bedelli, 17.09.2019 tarihli ... numaralı 1.652,00 TL bedelli ve 17.09.2019 tarihli ... numaralı 1.277,00 USD bedelli e-faturaların kesildiğini, ... numaralı 1 adet 40’lık konteyner muhteviyatının ... numaralı konşimento tahtında 11.08.2019 tarihinde yükleme limanı ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşınarak alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu taşıma sebebiyle 23.09.2019 tarihli ... numaralı 15,00 USD bedelli e-faturaların kesildiğini, ... numaralı 1 adet 40’lık konteyner muhteviyatının ... numaralı konşimento tahtında 05.09.2019 tarihinde yükleme limanı ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşınarak alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu taşıma sebebiyle 24.09.2019 tarihli ... numaralı 59,00 USD bedelli, 24.09.2019 tarihli ... numaralı 2.124,00 TL bedelli,05.09.2019 tarihli ... numaralı 198,24 USD bedelli ve 05.09.2019 tarihli ...numaralı 1.214,00 USD bedelli e-faturaların kesildiğini, ... numaralı 1 adet 40’lık konteyner muhteviyatının ... numaralı konşimento tahtında 15.09.2019 tarihinde yükleme limanı ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşınarak alıcısına fiilen teslim edildiğini, bu taşıma sebebiyle 24.09.2019 tarihli ... numaralı 25,00 USD bedelli, 18.09.2019 tarihli ... numaralı 207,68 USD bedelli ve 18.09.2019 tarihli ... numaralı 982,00 USD bedelli e-faturaların kesildiğini,
Müvekkili tarafından e-faturaların Gelirler İdaresi Başkanlığının e-fatura sistemi üzerinden davalıya gönderildiğini, davalı tarafından sistem üzerinden herhangi bir itiraz yapılmadığını ve GİB e-fatura sistemi üzerinden “Fatura Kabul” yapıldığını, bu faturaların davacı taşıma işi organizatörü olarak davalı yanın yüklerini taşıtması işinden doğan navlun ve navlun teferruatı borcuna ilişkin olduğunu, TTK m. 1200 uyarınca davacı taşıtanın navlun borcundan sorumlu olduğunu, davalı tarafça 52.628,02 TL ve 16.608,30 USD tutarındaki kesinleşmiş fatura borcunun ödenmemesi üzerine İzmir 21. Noterliği'nden ... tarihinde ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye rağmen ödenmeyen fatura alacaklarının tahsili için İzmir 7. İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas ve .../... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine geçtiklerini, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz olduğunu belirterek takibe itirazlarının iptali ile takibin devamı ve %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Halı İthalat İhracat Dış Tic. A.Ş. vekili 16.06.2021 tarihli cevap dilekçesiyle; müvekkili ile davacı firma arasında imzalanan ... nolu konşimentoya ilişkin taşıma sözleşmesi imzalandığını, taşınan eşyada davacının kusuru sebebiyle teslimat konusunda sorun yaşandığını, davacının emtiayı konşimentonun ibraz edilmesi halinde ve konşimentoya şerh düşerek teslim etmeleri gerektiğini, ancak davacının, dava dışı üçüncü kişiye malı teslim ettiğini, müvekkiline bununla ilgili herhangi bir bilgi verilmemesi ve konşimento asıllarının müvekkilinde bulunmasına rağmen gönderilen malların müvekkilinin bilgisi dışında alıcıya veya üçüncü bir kişiye verilmiş olmasından dolayı müvekkilinin satış konusu mallar kadar zarara uğradığını, müvekkilinin, davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibinde herhangi bir rakam bulunmadığını, icra takibinin iptali gerektiğini, davacılar hakkında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyasıyla alacak davası açıldığını, bu davanın HMK m. 165/1 gereğince bekletici mesele yapılmasını, davanın reddi ile davacının %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalının yetki itirazı incelendiğinde; davacının alacağının ve takip konusu alacağın para alacağı olması nedeniyle TBK m. 89/1 ve HMK m. 10 gereğince alacağın para alacağı olması ve sözleşmenin ifa yeri İzmir olması nedeniyle İzmir mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olması nedeniyle davalının icra dairesinin ve mahkemelerinin yetkisine olan itirazının reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Dava; navlun sözleşmesine dayalı akdi taşıyanın navlundan ve diğer alacak kalemlerinden doğan alacağa ilişkin olarak yapılan takibe itirazın iptali davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
İzmir 7. İcra Müdürlüğü’nün .../... ve .../... Esas sayılı dosyaları, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyası, konşimento, konşimento sureti ve şartları, eşyaya ilişkin beyanname, satışı yapılan emtiaya ilişkin fatura, davalı asıl taşıyıcının düzenlediği 3 adet taşıma bedeli faturaları, davalı asıl taşıyıcı şirketine yapılan iki adet çek sureti ve ödemesi, davalı asıl taşıyıcının düzenlendiği yükleme rezervasyon formu ve gönderilen halıların adet ve m2 gösteren liste, müvekkil tarafından düzenlenen ... 6. Noterliği'nin ... tarih ... ile ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarname, e-fatura ve ödenmemiş faturalara ilişkin cari özet, ihtarname, arabuluculuk son tutanağı, defter ve kayıtlar incelenmiş ve bilirkişi raporu alınmış, değerlendirilmiştir.
İzmir 7. İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; takip alacaklısı ... A.Ş. takip borçlusu ... Halı A.Ş. aleyhine 21.01.2020 tarihinde yapmış olduğu ilamsız icra takibinde 52.628,00 TL fatura alacağı üzerinden takibe geçtiği, borçluya ödeme emrinin 28.01.2020 tarihinde tebliğ edildiği ve borçlunun 03.02.2020 tarihinde takibe, faize, faiz oranına, borca ve tüm ferilerine ve icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ederek takibi durdurdukları belirlendi.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı ... Halı AŞ’nin açtığı 11.02.2020 tarihli davada davalı ... denizcilik Nakliyat AŞ ve ... Uluslararası AŞ aleyhine taşıtan olarak dava dışı .../... şirketine halı cinsi eşyayı 90.176,69 USD ye sattıklarını davalı ... Uluslararası AŞ’nin taşıma işini organize eden şirket olarak malları ... limanına taşıyarak gemiye yükleyerek ...ya taşıması konusunda anlaştıklarını yurt içi sevkiyat bedeli 2.224 TL ve navlun bedeli ile Free in ifadesi bulunan 1.145 USD bedelli ayrıca 19.02.2019 tarihli güvenlik ücreti, geçici kabul vs. ücreti yer alan 210.04 USD bedelli faturaların müvekkiline gönderdiğini, müvekkilinin 31.200 TL bedel ve 21.400 USD bedelli çeklerle borcu ödediğini, malların libyaya taşınma işini üzerine alan komsiyoncunun oluşan zarardan sorumlu olması gerektiğini, müvekkilinin konşimento asıllarının ... gönderilmediği malların tekrar Türkiyeye gönderilmesi için davalılara talimat verdiğini ancak malların kime teslim edildiğini belirlenemediğini, bu nedenle davalıların sorumlu olduğu, 90.176,69 USD mal bedelinden davalılardan tahsiline karar verilmesine talep etmiştir. Davalı ... AŞ vekilinin cevap dilekçesinde davaya konu malların ... AŞ tarafından Booking teyidine istinaden 15.02.2019 tarihli konşimentonun düzenlepi ... gemisine yüklenerek ... ...ya taşındığını 27.02.2019 tarihinde tahliye edildiği, 14.05.2020 tarihinde yüklerin Mahrece iadesinin istendiği davalı ...ya durumun bildirildiğini, müvekkilinin de tahliye limanında acenteliği yapan ... durumu bildirdiğini, yüklerin Türkiyeye iadesi için gerekli prosödürlerin bildirilmesi istendiğinin, malların teslim edilmemesi talimatın verildiğinin, tahliye limanı acentesinin alıcının onayı olmadan yüklerin mahrece iadesinin mümkün olmadığını bildirdiği, bunun davacıya ve ...ya bildirildiğini alıcı ile temasa geçilmiş ise de alıcı yük bedelinin tamamını ödediğini ve davacıya hiçbir borcu olmadığını beyan ederek tahliye liman acenteliğine başvurduğu ve onay vermediğini müvekkili tarafından 10.06.2019 tarafından davacıya durumun bildirildiğini, tahliyeden itibaren 3 ay içerisinde gümrük işleri tamamlanmayan yüklerin millileşerek satış yapıldığı ve tasfiye edildiği, alıcı ile satıcı arasındaki itilaf nedeniyle bu durumun ortaya çıktığını, davacının 10.09.2019 tarihinde yüklerin çekildiğine ilişkin duyum aldıklarını malların alıcı tarafından ... gümrüğünde tüm işler tamamlandıktan sonra liman tarafından alıcıya teslim edildi ise bile bu teslimin müvekkilinin talimatının aksine yapıldığı ...da devam eden iç savaş nedeniyle sahte belgeler imzalatılarak ... limanlarında mal teslimlerinin taşıyan / acentelerinin haberi olmaksızın hukuka aykırı bir şekilde yapıldığını bu nedenle ... gümrüğü ve liman başkanlığına müzekkere yazılarak malların alıcıya teslim edilip edilmediği edilmişse nasıl teslim edildiği hangi belgelere dayanıldığı, millileşerek satıl satılmadığı sorulmasını istediklerini, müvekkillerinin o tarihteki olan tahliye acentesi olan ... defalarca talimat verildiğini, yükün boşaltılması ile müvekkilin mallar üzerindeki zilyetliğin sona ermesi mal bedelinin ödenip ödenmediklerini bilmediklerini belirterek davanın reddini talep ettiği, davalı ... Uluslararası AŞ vekilinin de 26.03.2022 tarihli beyan dilekçesinde müvekkilinin Forwarder olduğunu taşıma işleri organizatörlüğü yaptığını 50-100 USD kar koyarak fiyat teklifi verdiğini taşımayı diğer davalıyı yaptığını davacının aynı zamanda yükleten sıfatına sahip olduğunu ...-... numaralı konşimentonun ... AŞ tarafından düzenlendiğini, taşıyanın TTK m. 1178 e göre sorumluluğunun tasarrufu altında bulunan mallara ilişkin olduğunu, ancak yük tahliye edildikten sonra yük alıcısına davanın sorun yaşamasından dolayı müvekkilinin sorumlu olamayacağı mahrece iade hususunda Gümrük mevzuatında konşimentolarda yer alan yük alıcısının muvafakatının arandığını, yük alıcısının mahrece iade konusunda muvafakat vermediğini, davacının dava dışı yük alıcısından tahsilat yapıp yapmadığını öğrenilmesi gerektiğini, ...da iç savaş bulunduğunu, bu nedenle taşıyanın sorumlu olamayacağını belirterek davanın reddini talep ettiği, mahkeme tarafından yargılamanın yapıldığı, henüz yargılamanın sone ermediği duruşmanın 23.12.2022 tarihine bırakıldığı belirlenmiştir.
Mahkememizce tefrik edilen dosyalar için ayrı ayrı inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır. Bu raporda; İzmir 7. İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyasındaki takibe konu olan .../... E. sayılı dosyamızda bilirkişi ... 28.03.2022 tarihli raporunda; davalı ... Halı AŞ’nin lehe delil olma özelliği taşıyan defter ve kayıtlarında davacının düzenlemiş olduğu 52.628,00 TL tutarındaki faturaların defterlerde yer aldığı ve davalının davacıya 152.525,63 TL bakiye borcunun kaldığı belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekilinin 19.04.2022 tarihli beyan dilekçesinde; TL faturalara ilişkin inceleme yapıldığını ve alacak miktarı teşkil eden 52.628,00 TL lik faturaların davalının defter ve kayıtlarında yer aldığını, USD tutarlı faturalar ise 2021/246 E sayılı dosya üzerinden inceleme yapacağını, belirterek bu miktar üzerinden takibin devamını talep etmiştir.
Dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde bilirkişiler ... ve SMMM ...’den alınan 03.06.2022 tarihli raporda; İzmir 7. İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında davacı şirket tarafından davalı ... Halı AŞ aleyhine toplam 52.628,00 TL üzerinden 21.01.2020 tarihinde ilamsız icra takibine geçildiği, davacının defter ve kayıtlarının incelenmesiyle 52.628,02 TL davalı şirketten alacaklı olduğu, davalı şirket kayıtlarında yapılan incelemede de 52.628,00 TL borcun davalının defterlerinde yer aldığı davacının taşıma işleri komisyoncusu olarak TTK m. 917 – 930 hükümlerine tabi olarak taşıma işlerine komisyonculuk yaptığı, davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların navlun faturası olup, her bir konşimento için ayrı ayrı düzenlendiği, dava dosyasında davalının shipper konumunda bulunduğu, TTK m. 921 gereğince taşıma işleri komisyoncusunun taşımayı üzerine almış olması halinde taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olduğu, TTK m. 1200 uyarınca taşıtan sıfatına haiz davalıdan alacağının tahsil etmek için takip yapabileceği, belirtilen alacak miktarının navlun alacağından doğup davalı şirketin kayıtlarında yer aldığından bu miktar üzerinden takibin devamına karar verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Bu rapora karşı davacı vekili 13.06.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; bilirkişi raporuna itirazlarının olmadığının davanın kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.
Toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre;
Davacı ... AŞ’nin taşıma işleri komisyoncusu olarak davalı ... AŞ’ne ait ayrı ayrı taşıma işlerini üzerine aldığı, TTK m. 917-930 hükümlerine göre ayrı ayrı konşimentolar düzenleyerek taşıma işini yerine getirdiği, davalının yükleten / taşıtan olduğu konşimentolarda dava konusu faturaların bu konşimentolara uygun olarak düzenlendiği, aynı zamanda yükleme notalarının da konşimentolarda konteyner numaralarıyla örtüştüğünü, tarafların defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde de davacının göndermiş olduğu faturaları defterlere kaydettiği, davalının defterlerinde davacıya 52.628,00 TL borçlu olduğunun belirlendiği, davacının defter ve kayıtlarında da davalıya düzenlenen faturaların yer aldığı ve 52.628,00 TL alacaklı olarak görüldüğü, her iki tarafın birbirleriyle uyuşan ve davalının defterlerinde kayıtlı olan faturalardan dolayı davacı tarafın alacaklı olduğu, HMK m. 222 “(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.”
Hükümlerinde de yer aldığı üzere her iki tarafın defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin bulunduğu, karşı tarafın defterlerinin yani davalının defterlerinin de davacının defterlerini onayladığı, böylece davacının talep konusu olan 52.628,00 TL davalıdan alacaklı olduğu belirlenmiş olmakla bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının, davasının KABULÜ ile;
Davacının, davalı ... Halı İth. İhr. Dış Tic. A.Ş. aleyhine İzmir 7. İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyası ile yapmış olduğu takibe itirazının iptali ile takibin 52.628,00 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte devamına,
Alacak likit olup itiraz haksız olmakla 52.628,00 TL’nin %20 olan 10.525,60 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
Ödemelerin icra müdürlüğünce nazara alınmasına,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.595,02 TL harçtan dava açılışında alınan 898,76 TL peşin harç ile icra dosyasına yatırılan 263,14 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan 2.433,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan başvuru harcı 59,30 TL ve peşin harç 898,76 TL ile yazışma - tebligat - talimat gideri 133,00 TL ve bilirkişi ücreti 1.700,00 TL olmak üzere toplam 2.791,06 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı
20.10.2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır