T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/627
KARAR NO: 2021/704
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 23/11/2020
KARAR TARİHİ : 06/10/2021
Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/09/2021 tarih ... E. ... K. sayılı kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edildiği ve dosyanın yukarıda belirtilen esasa kaydının yapıldığı görülmekle dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davalının davacı şirkette dava konusu faturalar ile toplamda 21.750,00 TL'lik mal satın aldığını, malların kargo şirketi aracılığı ile teslim edildiğini, davalının satın ve teslim aldığı mallar bedelini bu güne kadar yapılan görüşmelere rağmen ödemediğini, davacı şirketin malların bedelini tahsil etmek amacı ile Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibinin başlatıldığını, davacı şirket tarafından takibe itiraz edildiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu alacağın rehinle teminat altına alınmadığını, davalının haksız ve kötü niyetli itiraz ve arabuluculuk görüşmelerini reddetmesi dikkate alınarak davalının tapu ve trafik kaydındaki mallarının tespit edilmesine alacak miktarına yeter kısmı üzerine, dava kesinleşme tarihine kadar teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesini, haksız itirazın iptali ile icra takibinin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava ettikleri görülmüştür.
CEVAP: Davalı tarafından herhangi bir yanıt veya beyanın dosyaya sunulmadığı, kendisini vekille temsil ettirmediği görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE: Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, ...nolu, 14/03/2019 tarihli 21,750,00 TL'lik fatura, ... nolu, 12/02/2019 tarihli 8.775,00 TL'lik fatura,.... nolu, 14/02/2019 tarihli 9.900,00 TL'lik fatura.
Dava; Davacı şirket tarafından davalıya satıldığı iddia edilen ürün bedellerine ilişkin düzenlenen faturalara dayalı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... esas, ... karar sayılı 13.09.2021 tarihli kararı ile “…görülmekte olan davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve işlerden olduğu; Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin İzmir ilinin mülki sınırları" olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili Nöbetçi İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmesine/gönderilmesine, esas hükümle birlikte istinaf kanun yolu açık olmak üzere ” karar verildiği görülmüştür.
Gönderme kararı ile gelen dosya mahkememize tevzi edilmiş ve yukarıdaki esas numarasını almıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/11-10 esas, 2019/401 kara sayılı, 04.04.2019 tarihli emsal kararı “…Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir....
O hâlde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır..."şeklindedir.
Emsal HGK kararının gerekçesi ve dosya kapsamı dikkate alınarak somut olay değerlendirildiğinde;
İş bu dava 23/11/2020 tarihinde açılmış ve Ödemiş 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas numarasına kaydedilmiştir. Davanın açıldığı tarih itibariyle Mahkemenin görevi ve yetkisi konusunda bir uyuşmazlık dosyada tespit edilememiştir.
Türkiye Cumhuriyet Anayasa’sının 37. Maddesindeki “kanuni hakim güvencesi” ilkesinden hareketle uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olayın, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabi olması ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmesi gerekmektedir.
08 Temmuz 2021 tarihli 31535 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 07.07.2021 tarihli 608 numaralı kararı ile “İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresi İzmir ilinin mülki sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi hariç)” şeklinde belirlenmiştir. Aynı kararda karar tarihinde derdest davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Yasada zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlığın, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenmesi gerekmektedir. İzmir ilindeki Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin genişletilmesine ilişkin yasal bir düzenleme yapılmamıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık yönünden görevli ve yetkili mahkeme davanın açılmasından önce kanunen belirli olan Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olup, dava tarihinden sonra yetki alanı HSK kararı ile genişletilmiş olan mahkememizin davaya bakmasına olanak bulunmamaktadır.
Mahkemece her ne kadar Hakimler ve Savcılar Kurulunun 07/07/2021 tarihli, 608 sayılı kararı ile, Ödemiş Asliye Hukuk Mahkemelerinin ticaret mahkemesi sıfatının kaldırıldığı gerekçe gösterilerek dava tarihi itibariyle, mahkemenin iş bu dosyaya bakmakla görevli olmadığı belirtilmiş ise de, Hakimler ve Savcılar kurulu tarafından verilen kararın içeriği itibariyle, mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatının kaldırıldığını gösterir bir husus tespit edilemediği anlaşılmıştır.
Bu konuda benzer uyuşmazlığa ilişkin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi’nin 02.11.2021 tarih 2021/1511 Esas ve 2021/1353 Karar sayılı kararı ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin 17.11.2021 tarih 2021/1939 Esas ve 2021/17372 Karar sayılı kararın da benzer gerekçeler ile aynı yönde hüküm kurulduğu görülmüştür.
Mahkemeler arası görev uyuşmazlığının oluşması için her iki mahkeme tarafından verilen kararların yasa yoluna başvurulmadan kesinleşmesi gerekmekte olup Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen karar kesin olarak verildiği, gerekçeli kararın taraflara tebliğ edilmediği ve yasa yollarının tüketilmediği görülmüştür. Bu durumda verilen kararın HMK md. 20 kapsamında değerlendirilebilecek bir görev nedeniyle red kararı olmadığı tespit edilmiştir. Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kararın niteliği dikkate alındığında Mahkememizce göreve ilişkin verilecek kararın ilk görevsizlik kararı olarak değerlendirilmesi, dosyanın Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi ve HMK md.20/1 hükmünde belirtilen uyuşmazlığın Mahkemesince çıkarılması gerektiği anlaşılmıştır.
HMK md.114/1-c hükmüne göre görev dava şartı olup, HMK md.115/2 hükmüne göre ise iş bu dava şartının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilebileceği düzenlenmiş olup bu hali ile mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine, görevli mahkemenin Bergama 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın, HMK md. 114/1-c ve md.115/2. Hükümleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Görevli mahkemenin HMK md.20/1 uyarınca Ödemiş Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyle ) olduğuna,
2-Kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde gönderme talebinde bulunulduğu takdirde dava dosyasının görevli Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK.nun 331/2.maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından ele alınmasına,
4-Kararın kesinleşmesi sonrası iki haftalık süre içinde dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesi isteminde bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin taraflara ihtarına,(İhtarın tebliğ ile birlikte yapılmış sayılmasına)
5-Kararın taraflara TEBLİĞİNE
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda açıkça okundu.21/09/2021
Yazman ...
e-imza
Yargıç..
e-imza