T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/717 Esas
KARAR NO: 2021/764
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 11/03/2020
KARAR TARİHİ: 22/10/2021
Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/09/2021 tarih ... E. ...K. sayılı kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edildiği ve dosyanın yukarıda belirtilen esasa kaydının yapıldığı görülmekle dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacının Bergama İcra Dairesinin... numaralı icra dosyasından 09/07/2019 tarihinde ödeme emri tebliğ edildiğini, ancakdavacının borca konu senedin beledini davalıya ödemiş olduğunu, bu ödemenin davacıin kendine ait Türkiye İş Bankası hesabından senet alacaklısının oğlu olan ...'un Türkiye ... Bankası hesabına ödendiğini, bu parayı alacaklının kendisinin çektiğini Bergama Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma nolu dosyasında beyan ettiğini, davacının senet borçlarını ödemesine rağmen senet asıllarının teslim edilmediğini, senedin ödenmesinin üzerinden yaklaşık 2 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra senet alacaklısı ... muvazaalı ve kötü niyetli bir biçimde gerçek bir borç ilişkisine dayanmayan bir şekilde senetleri eşi olan ...'a ciro ettiğini ve ...'un da bu senetleri icraya koyduğunu, davalı ...'un savcılık dosyasına sunmuş olduğu 110.000,00 TL 'lik bir senedi davacının keşide etmediğini, bununla ilgili sahte imza nedeni ile ayrıca şikayetçi olduklarını, davacı ile davalı ... arasında bir daire alışverişi yapıldığını, bu alışverişe istinaden 80.000,00 TL davacının hesabına yatırıldığını, fakat anlaşmanın bozulduğunu ve davacının bu parayı iade ettiğini, bu nedenlerle davacı aleyhine başlatılan Bergama İcra Dairesinin... sayılı icra dosyasının teminatsız veya uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyaten takibin durdurulmasına, yargılama neticesinde davacının borçlu olmadığının tespiti ile takibin tamamen iptaline, haksız olarak başlatılan icra takibi nedeniyle davacınır aleyhine %20 'den az olmamak koşuluyla tazminata hükmedilmesine, yapılan yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davacı tarafın açılan işbu davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, aynı gerekçeye dayalı olarak Bergama İcra Hukuk Mahkemesinde başka bir davanın açılmış olduğunu, ... Esas... Karar sayılı dava usul ve yasaya aykırı bulunarak reddine karar verildiğini, davacının kötü niyetli olarak borcu ödememek adına tekrarla aynı davayı açtığını, davacının 80.000,00 TL dışında borcu olmadığını iddia etmiş ise de yapılan incelemede doğru olmadığının tespit edileceğini, davanın reddi ile yargılama giderlerini davacı üzerinde bırakılmasını talep ettikleri görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bergama İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası.
Dava;
Davacının davalılara borcu olmadığı iddiası ile Bergama İcra Dairesinin... sayılı icra dosyasının teminatsız veya uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyaten takibin durdurulmasına, yargılama neticesinde davacının borçlu olmadığının tespiti ile takibin tamamen iptaline ilişkin açılan menfi tespit davasıdır.
Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... E. ...K. karar sayılı 13.09.2021 tarihli kararı ile “…görülmekte olan davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve işlerden olduğu; Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin İzmir ilinin mülki sınırları" olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili Nöbetçi İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmesine/gönderilmesine, esas hükümle birlikte istinaf kanun yolu açık olmak üzere ” karar verildiği görülmüştür.
Gönderme kararı ile gelen dosya mahkememize tevzi edilmiş ve yukarıdaki esas numarasını almıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/11-10 esas, 2019/401 kara sayılı, 04.04.2019 tarihli emsal kararı “… “…..Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir....
O hâlde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır..."şeklindedir.
Emsal HGK kararının gerekçesi ve dosya kapsamı dikkate alınarak somut olay değerlendirildiğinde;
İş bu dava 11/03/2020 tarihinde açılmış ve Bergama 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/680 esas numarasına kaydedilmiştir. Davanın açıldığı tarih itibariyle Mahkemenin görevi ve yetkisi konusunda bir uyuşmazlık dosyada tespit edilememiştir.
Türkiye Cumhuriyet Anayasa’sının 37. Maddesindeki “kanuni hakim güvencesi” ilkesinden hareketle uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olayın, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabi olması ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmesi gerekmektedir.
08 Temmuz 2021 tarihli 31535 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 07.07.2021 tarihli 608 numaralı kararı ile “İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresi İzmir ilinin mülki sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi hariç)” şeklinde belirlenmiştir. Aynı kararda karar tarihinde derdest davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Yasada zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlığın, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenmesi gerekmektedir. İzmir ilindeki Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin genişletilmesine ilişkin yasal bir düzenleme yapılmamıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık yönünden görevli ve yetkili mahkeme davanın açılmasından önce kanunen belirli olan Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olup, dava tarihinden sonra yetki alanı HSK kararı ile genişletilmiş olan mahkememizin davaya bakmasına olanak bulunmamaktadır.
Bu konuda benzer uyuşmazlığa ilişkin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi’nin 02.11.2021 tarih 2021/1511 Esas ve 2021/1353 Karar sayılı kararı ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin 17.11.2021 tarih 2021/1939 Esas ve 2021/17372 Karar sayılı kararın da benzer gerekçeler ile aynı yönde hüküm kurulduğu görülmüştür.
Mahkemeler arası görev uyuşmazlığının oluşması için her iki mahkeme tarafından verilen kararların yasa yoluna başvurulmadan kesinleşmesi gerekmekte olup Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen karar kesin olarak verildiği, gerekçeli kararın taraflara tebliğ edilmediği ve yasa yollarının tüketilmediği görülmüştür. Bu durumda verilen kararın HMK md. 20 kapsamında değerlendirilebilecek bir görev nedeniyle red kararı olmadığı tespit edilmiştir. Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kararın niteliği dikkate alındığında Mahkememizce göreve ilişkin verilecek kararın ilk görevsizlik kararı olarak değerlendirilmesi, dosyanın Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi ve HMK md.20/1 hükmünde belirtilen uyuşmazlığın Mahkemesince çıkarılması gerektiği anlaşılmıştır.
HMK md.114/1-c hükmüne göre görev dava şartı olup, HMK md.115/2 hükmüne göre ise iş bu dava şartının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilebileceği düzenlenmiş olup bu hali ile mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine, görevli mahkemenin Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın, HMK md. 114/1-c ve md.115/2. Hükümleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Görevli mahkemenin HMK md.20/1 uyarınca Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyle ) olduğuna,
2- Kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde gönderme talebinde bulunulduğu takdirde dava dosyasının görevli Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK.nun 331/2.maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından ele alınmasına,
4-Kararın kesinleşmesi sonrası iki haftalık süre içinde dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesi isteminde bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin taraflara ihtarına,(İhtarın tebliğ ile birlikte yapılmış sayılmasına)
5-Kararın taraflara TEBLİĞİNE
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda açıkça okundu.22/10/2021
Yazman ...
e-imza
Yargıç ..
e-imza