T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO: 2021/784
KARAR NO: 2023/982
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/11/2021
KARAR TARİHİ: 30/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; İzmir .... İcra Müd. ... E. dosyası ile 06.07.2021 tarihinde davalı/borçlu aleyhine ... plakalı aracın 15.04.2021 tarihli hasarın onarım bedelinin tahsili maksadıyla 7 örnek icra takibi başlatıldığını, Davalı/borçlu adına kayıtlı ... plakalı aracın onarımının müvekkili ...'a ait "... Servisinde yapıldığını, davalı tarafından aracın onarım bedelinin müvekkile ödenmemesi üzerine ... Sigorta Eksperliği tarafından araçta mevcut hasar, onarım, parça ve işçilik bedellerinin tespiti yapılarak araçta mevcut hasarın onarım bedelinin 27.171,34 TL olduğu yönünde tespit yapıldığını, iş bu ekspertiz raporuna dayanılarak başlatılan olan icra takibine borçlu tarafından 07.07.2021 tarihli dilekçe ile itiraz edilmesi üzerine icra müdürlüğü tarafından takip durduğunu, borçlunun takibe itiraz etmiş olmasına rağmen, icra takibine konu edilen hasara, hasarın müvekkil tarafından onarılmış olmasına itirazının bulunmadığını, kaldı ki itirazdan sonra 29.07.2021 tarihinde borçlu tarafından taraflarına ait hesaba 9.890,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme sonrasında müvekkilin 13.861,00 TL bakiye hasar onarım bedelinin takibe dayanak ekspertiz raporu için ödenmiş olan 300,00 TL ekspertiz ücreti alacağı kaldığını, belirterek, açıklanan gerekçelerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla itirazın iptalini takibin devamını ve %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 5.7.2022 tarihli dilekçesinde; ekspertiz masrafı tutarının 300 TL olduğunu, önceki dilekçedeki 354 TL’nin sehven yazıldığını, davacı müvekkili ile dava dışı ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. ile aralarında mutabakat olmadığını, sigorta tarafından yapılan 9.890 TL ödemenin doğrudan davalı tarafa yapıldığını, sonradan bu ödemenin taraflarına sağlandığını, ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan kısmi ödemenin gerçek onarım bedelini kapsamadığını, 13.861 TL den az olmayacak şekilde takibin devamı gerektiğini beyan ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davacı davasında haklı olmadığını, davanın reddi gerektiğini, Dava konusu kazada davalı taraf kusursuz taraf olup aracının trafik kazasında zarar gördüğünü, davacı tarafın aracı sigorta kapsamında onaracağından bahisle aldığını ve onardığını, aracın onarımından önce sigorta eksperinin aracı kontrol ederek hasar tespitini ve onarım harcamaları belirlediğini, davacının bu kapsamda yapılan tespite ve giderim bedeline onay vererek aracı tamir ettiğini, sigorta şirketi ile de mutabakat imzaladığını, sigorta şirketinin tespit ettiği hasar bedelini de tahsil ettiğini, Davalı taraf kazada kusursuz olması ve araçta meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamında olması nedeni ile sigorta şirket ile müteselsil sorumlu olduğunu, Sigorta şirketinin hasar bedelini tam olarak ödemesi nedeniyle davalı müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini, Davacı yanın sigorta şirketi ile yaptığı mutabakatın davalı için de geçerli olduğunu, davacının, sigorta eksperi tarafından belirlenen hasarı ve bedeli kabul etmemesi ve onarım yapmayacağı hususunu sigorta şirketine ve davalı müvekkile bildirmek zorunda olup davalıdan ve sigorta şirketinden habersiz ve onay olmadan tespit edilenin dışında işlem yapmaması gerektiğini, Sigorta eksperi dışında belirlenen hasar ve onarım ile ilgili davalının kabulünün olmadığını, kazadan sorumlu olan sigorta şirketinin tespit ettiği hasar ve hasar onarım bedelini uygun bulmayan davacının başka bir tespit yaptırdığında bu durumu davalı yana yada davalı sigortaya bildirmek yükümlülüğünde olduğunu, davacının bu yükümlülüğe uymayarak keyfi davrandığını, davacının iddia ettiği tutarda hasar bulunmadığını, hasar miktarının sigorta eksperinin belirlediği miktar kadar olduğunu, en azından araç davacıya verildiğinde bulunan hasar , sigortaca tespit edilen hasar olduğunu, belirterek bu nedenlerle fazla talebin reddine karar verilmesini, davanın ... Sigorta A.Ş.’ye ihbar edilmesini kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; 15.04.2021 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı 04/072020-2021 vadeli ZMMS Sigorta Poliçesi (Trafik Poliçesi) ile 41.000 TL limitle sigortalı olduğunu, Müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının sorumluluğu ve nihayetinde poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, maddi hasar talebine ilişkin; kabul manasında olmamak üzere mevzuat doğrultusunda yapılan hesaplamaya istinaden başvuran tarafa 9.890,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını ve müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, fazlaya ilişkin talepler haksız ve mesnetsiz olup reddi gerektiğini, Dava konusu kaza sonrasında şirketlerinde yapılan ihbar üzerine hasar dosyası açıldığını ve açılan dosyanın ekspertizinin müvekkil şirket tarafından yaptırılmasının akabinde mutabık kalınan yedek parça ve işçilikler, Trafik sigorta genel şartları ve şirketimiz tedarik yedek parça iskontosu ve işçilik ücretleri hakkında servis yetkilisine eksperimiz tarafından bilgi verildiğini, başvuran vekili tarafından başvuru dilekçesinde müvekkil şirket tarafından başvurularına istinaden olumlu ya da olumsuz bir dönüş alamadıklarını belirtmişlerse de tamamen gerçek dışı olup sunulu delillerle de sabit olduğunu, davacı tarafından talep edilen farkın işçilik bedellerinin piyasa gerçeklerinin çok üstünde oluşundan ve iskonto hakkımızın kullanılmamış olmasından kaynaklandığının tespit edildiğini, İşbu fahiş işçilik bedellerinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkil şirketin konu parçaları iskontolu olarak tedarik etmekte ve iskontolu olarak tedarik edilen parçalar aracın onarımında kullanılarak, ayrıca onarım hizmeti de indirimli olarak sağlandığını, gerçek zarar ilkesinin açık bir gereği ve sonucu olarak parça ve işçilik bedellerinin iskontolu olarak kabulü gerektiğini, değer kaybı tespitinin genel şartlara göre yapılması gerektiğini, gerçek zararının tespiti için Bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, davacı tarafa yapılan ödemenin de poliçe limitinden düşülmesi gerektiğini, fatura edilemediğinden KDV ödenmesi yönündeki talepler haksız olup, reddi gerektiğini, iptal edilen AYM karalarının iş bu dosyada uygulama alanı olmadığını, aracın onarım gördüğü serviste incelendiğini değişim ve onarım gereken parçalar konusunda servis yetkilisi ile mutabık kalınarak ödemeye ilişkin tespitlerin yapıldığını, Ancak davacı tarafça dayanak olarak sunulan ekspertiz raporu iddia edilenin aksine bağımsız olmamakla, davada esas teşkil etmesinin mümkün olmadığını, faizin dava tarihinden yasal faiz olması gerektiğini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; takip dosyası, ekspertiz raporu ve faturası, fotoğraflar, yedek parça ve işçiliklere ilişkin faturalar, parça listesi, ticari defterler, tanık, yemin ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalılar vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, tanık deliline dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, araç üzerinde mahkeme heyeti ile bilirkişi Otomotiv Öğretim Üyesi ... aracılığıyla tespit yapıldığı, tespit akabinde bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 05/11/2022 tarihli raporda; 1- Davaya ve alacağa konu ... plakalı ... marka aracın davalı ... Bilişim İhtiyaç Mad. Otom. Org. Hiz. san. Tic. Ltd. Şti firmasına ait olduğu, Davaya konu ... plakalı ... marka aracın, davaya ihbar olunan ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS sigortalı dava dışı ... plakalı araçla 15.04.2021 tarihinde trafik kazasında hasarlandığı, davalıya ait ... plakalı ... marka aracın, dava dışı (... plakalı aracın ZMMS sigortacısı) ... Sigorta A.Ş. ve ona ait ZMMS sigortası kapsamında davacıya ait ... / ... Servisinde onarıldığı, 2- Dava dışı ... Sigorta A.Ş.^ye hasar ihbarı sonrası, sistemden atanan bağımsız eksper Taner Yurtsever tarafından hazırlanan Oto MM Ekspertiz Raporunda iskontolu EŞDEĞER PARÇA kullanımı ile hasar onarım bedelinin 8.290,00 TL yedek parça, 1.600,00 TL işçilik olmak üzere toplam 9.890,00 TL+kdv, kdv dahil 11.508,20 TL olarak tespit edildiği, dava dışı sigorta şirketinin be bedelin KDV’siz olarak (9.890,00 TL olarak) davalıya ödediği, (dosyaya sunulu dekontlara göre) davalının da daha sonra davacı servis hesabına (vekili vasıtasıyla) ödediği, Aynı raporda; onarım bedeli iskontosuz onarım bedelleri olarak hesaplandığında, iskontosuz ORJİNAL PARÇA kullanımı ile hasar onarım bedelinin 18.276,69 TL yedek parça, 1.600,00 TL işçilik olmak üzere toplam 19.276,69 TL+kdv, kdv dahil 22.746,49 TL olduğu, 3- Dosya içeriğinde anılı onarım ile ilgili olarak; dava dışı ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. ile, hem aracın onarımının yapıldığı davacı ... / ... Servisi ile; hem de anılı kazada zarar gören ... plakalı ... marka aracın sahibi davalı ... Ltd. Şti firması arasında bir ONAY, Anlaşma yada MUTABAKAT belgesi dosya içeriğinde bulunmadığı, 4- Yerleşik Yargıtay kararları ve piyasa uygulamasına göre, dosyaya atanan Eksperin tespit ettiği miktar; ONARIMI EŞDEĞER PARÇA, ÇIKMA PARÇA YADA ALTERNATİF ONARIM İLE BELİRLENDİYSE, (bu şekilde yapılacak) onarım için (gerçek zararın karşılanması bakımından) mutlaka öncelikle zarar gören aracın sahibinden (davalı …Sti’den) ONAY/MUTABAKATNAME alınması ve bilgilendirme yapması gerektiği, davacı ... ve onarımı yapan servisinin; sigorta eksperi tarafından belirlenen hasarı ve bedeli kabul etmemesi ve onarım yapmayacağı hususunu sigorta şirketine ve davalıya bildirmek zorunda olup davalıdan ve sigorta şirketinden habersiz ve onay olmadan tespit edilenin dışında işlem yapmaması gerektiği, Dosya içeriğinde bu duruma ilişkin bir belge bulunmadığı, bu hususun DEĞERLENDİRMESİ ve Taktiri, HUKUKİ KONU OLMASI NEDENİYLE, TAKTİR VE DEĞERLENDİRMESİNİN SAYIN MAHKEMEYE BIRAKILDIĞI, 7- Davacının icra takibine onarım bedeli bakımından asıl alacak miktarı olan 23.751,00 TL onarım bedelinin ayrıntısını (işçilik ve yedek parça bakımından dosyaya sunmamış olduğu), 8- Onarım Bedeli Bakımından; A- İskontosuz ORİJİNAL PARÇA ile onarımı bakımından, onarım bedelinin (On Tampon Orta Destek, Radyatör Alt Traversi (Rad. ön alt Pnl, Ön Tampon Alt Muhafaza hariç olmak üzere, davacı bu parçaların araç üzerinde hasarlı olduğunu gösteren resimleri ve yeni takılmış parça görünümlerini sunması halinde onarım bedeline eklenebileceği), 18.276,69 TL yedek parça, 1.600,00 TL işçilik olmak üzere toplam 19.276,69 TL+kdv, kdv dahil 22.746,49 TL olduğu, (bu miktarın ZMMS poliçesi limiti dahilinde kaldığı), ANCAK; onarım yapan davacı servisin aracın onarımını yaparken hangi parçaları taktığı, Orijinal mi, yoksa eşdeğer yada yan sanayi mi, taktığının mevcut durumda ve dosya içeriğinde hali hazırdaki mevcut delillere göre tarafımızca bilinemeyeceği, B- EŞDEĞER PARÇA kullanımı ile onarımı bakımından hasar onarım bedelinin 8.290,00 TL yedek parça, 1.600,00 TL işçilik olmak üzere toplam 9.890,00 TL+kdv, kdv dahil 11.508,20 TL olarak tespit edildiği, Dava dışı sigorta şirketinin bu bedeli, KDV’siz olarak (9.890,00 TL olarak) davalıya ödediği, davalının da davacıya aktardığı, C- FATURA BEDELİ bakımından (işçilik hariç olmak üzere) sadece yedek parça bedelinin toplam (iskontosuz ve Orijinal parça ile) 2 adet fatura karşılığı toplam 17.978,81 TL+kdv, KDV dahil 21.215,12 TL olduğu, işçilik faturasının sunulu olmadığı, Dosya içeriğindeki mevcut delillerle tarafımızca tespit edilen işçilik bedelinin 1.600,00 TL +KDV (KDV dahil 1.888,00 TL) olduğu, Bu iki bedelin toplamının (21.215,12 TL+1.888,00 TL) 23.103,12 TL olduğu şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
Taraf vekillerinin rapora itirazları da değerlendirilerek bilirkişiden ek rapor tanzimi talep edilmiş, bilirkişi ... tarafından yapılan inceleme neticesinde dosyaya sunulan 26/09/2023 tarihli ek raporda; Araç Üzerinde Yapılan İnceleme Neticesinde; 1- Sayın Mahkemenin 09.05.2023 tarihli 6 nolu Celsesi ara kararı gereği, “davaya konu ... plakalı aracın 15.04.2021 tarihli kaza sonrası onarımının hangi parçalar (Orijinal-Eşdeğer veya Yan Sanayi) takılarak yapıldığının tespiti için tespit yapılması” istenmiştir. 2- Dava konusu ... plakalı ... marka ... model araç Üzerinde 06.09.2023 tarihinde ...Yetkili Serviste, inceleme yapılmıştır. Servis teknik elemanınca aracırı ön kısmındaki davaya komu olan parçalar sökülerek ayrıntılı inceleme yapılmıştır. 3- Servise hizmet bedeli Davacı taraf vekilince ödenmiştir. Alınan teknik hizmetin (teknik bakımdan) yargılama gideri sayılması uygun olup, hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı sayın Mahkemeye aittir. 4- Yapılan keşif ve inçelemede; e Aracın davaya konu; Değişen Sol Far, Sağ Far, Ön Tampon, Ön Tampon İzgarası, Ön Tampon Çıta Takımı, Ön cam parçalarının değişmiş olduğu, ancak EŞDEĞER PARÇA / YAN SANAYİ parça olduğu, Orijinal olmadığı, e Aracın davaya konu; Sağ-Sol Tampon Braket Tkm, Panjur Takviyesi, On Amblem, Amblem Trimi (...), On Tampon Orta Destek, On Tampon Demiri, Ön Panel, Radyatör Alt Travers (Rad. ön alt Panel), Korna, Cam Yıkama Deposu (Silecek Su Depo), Ön Tamıpon Alt Muhafaza (Spoyler), Kaput Uç Lastiği (Kaput alt Fitili), Ön Cam Fitili, Ön Panjur (Panjur üst parça) (eski parçalar olduğu), DEĞİŞEMEMİŞ OLDUĞU şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; araç onarım, işçilik ve parça bedeline ilişkin alacağın tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içerir bir iş görme akdidir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise, teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser, yüklenicinin sermayesini, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi, ısmarladığı eserin belli nitelikler taşınmasını, amacını karşılamasını arzu eder. Şayet ısmarlanan eser, iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa, sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imal edilmelidir. Aksi halde, eser ayıplıdır ve yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluğu ortaya çıkar. Bir tanımlama yapmak gerekirse, yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluk borcu, yüklenicinin eseri teslim borcunun tamamlayıcısı olarak meydana getirdiği eserde ortaya çıkan ayıp ve eksiklikleri üstlenme borcudur. Bu gibi durumlarda eserde dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken niteliklerinin yokluğu söz konusudur. Yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuç borcundan doğan iş sahibinin hakları, ayıbın varlığına göre, eserdeki ayıpların giderilmesini talep, ayıplı eserden ötürü ücretten indirimi istemek ve eseri kabulden kaçınmaktır. Yapılan şey, iş sahibinin kullanamayacağı ve nısfet kaidesine göre kabule icbar edilemeyeceği derecede kusurlu veya sözleşme şartlarına aykırı olursa iş sahibi o şeyi kabulden kaçınabilir. İş sahibinin yasanın bu hükmünden yararlanabilmesi için teslim edilen eserin, benzeri imalatlarda bulunan değer ve kalitede olmaması, bu yüzden de iş sahibinin eserden beklediği amacı karşılamaması gerekir. Eseri kabulden kaçınma hakkı (sözleşmenin feshi) eseri teslim almadan kaçınma şeklinde kullanılabileceği gibi, eğer ayıplar teslimden sonra kullanmayla ortaya çıkıyorsa zamanaşımı süresi içerisinde bunların öğrenilmesi ile de kullanılabilir. İş sahibinin, sözleşmenin feshi hakkını kullanması ile sözleşme geriye etkili olarak ortadan kalkar ve taraflar fesihten önce edimde bulunmuşlarsa bunların iadesini isteyebilirler.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından ... plakalı aracın 15.04.2021 tarihli hasar onarım bedelinin tahsili maksadıyla 7 örnek icra takibi başlatıldığı, Davalı/borçlu adına kayıtlı ... plakalı aracın onarımının davacıya ait ... Servisinde yapıldığını, davalı tarafından aracın onarım bedelinin ödenmemesi üzerine ... Sigorta Eksperliği tarafından araçta mevcut hasar, onarım, parça ve işçilik bedellerinin tespiti yaptırıldığı, araçta mevcut hasarın onarım bedelinin 27.171,34 TL olduğu yönünde tespit yapıldığını,davalı tarafından davacıya ait hesaba 9.890,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme sonrasında davacının 13.861,00 TL bakiye hasar onarım bedelinin takibe dayanak ekspertiz raporu için ödenmiş olan 300,00 TL ekspertiz ücreti alacağı kaldığını, davalının ise davacı tarafından yapıldığı iddia işlemlerin bir kısmının yapılmadığı, yapılan kısmın ise bedelinin çok yüksek gösterildiği, ayrıca sigorta şirketinden onay almaksızın işlem yaptığından bahisle davanın reddini talep ettiği, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre Aracın Değişen parçalarının sol far, sağ far, ön tampon, ön tampon ızgarası, ön tampon çıta takımı, ön cam parçalarının değişmiş olduğu, değişen parçaların da orjinal parça olmadığı, bu halde hasar onarım bedelinin 8.290,00 TL, 1.600,00 TL işçilik olmak üzere toplam 9.890,00 TL olduğu, bu bedelin de sigorta şirketi tarafından davalıya gönderildiği ve davalı tarafından da davacıya ödendiği, davacının dava dilekçesi ve eklerinde kullanılan parçaların orjinal parça olduğunu belirttiği ancak yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde orjinal parça olmadığı, davacının takip talebinde haklı olmadığı ve davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluştuğundan takip konusu asıl alacak miktarının %20 oranındaki 2.857,27 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1) Davanın REDDİNE,
2) Davalının kötü niyet tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak tutarı olan 14.161,00 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 2.857,27 TL kötü niyet tazminatının davalı ALACAKLIDAN ALINARAK DAVACI BORÇLUYA VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 121,31 TL'nin mahsubu ile bakiye 148,54-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Dava reddedildiğinden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Dava reddolduğundan; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 14.161,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, davalı vekilinin YOKLUĞUNDA, miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/11/2023
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı