T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/803
KARAR NO: 2024/589
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan),
DAVA TARİHİ: 05/11/2021
KARAR TARİHİ: 18/07/2024
BİRLEŞEN BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
2022/320 ESAS - 2023/28 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: İtirazın iptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/03/2022
KARAR TARİHİ: 10/01/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
İDDİA: Davacı vekili mahkememize verdiği 05/11/2021 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, davalı şirket ile 24.02.2020 tarihli koruma ve güvenlik sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin koruma ve güvenlik hizmeti verdiği, müvekkil şirkete ait Bursa İnegöl ilçesi, Yeniyörük mahallesinde bulunan 2. Etap şantiyesinde meydana gelen hırsızlık sebebiyle müvekkilinin 249.520-TL maddi zararının oluştuğunu, zararın oluşmasında davalı şirketin güvelik hizmetlerini yerine getirmekte kusurlu davranması sebebiyle oluştuğunu, hırsızlık sebebiyle oluşan zararın davalının özel güvenlik mali mesuliyet sigortası kapsamında ... Sigorta AŞ'ne başvurulduğu, ancak 102.380,75-TL'lik zararın ödenmediğini, bakiye zararın müvekkili şirketin yapmış olduğu ... Sigorta tarafından İNŞAAT ALL RİSK sigortası kapsamında 147.139,25-TL'sinin tahsil edildiğini, bakiye zararın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Bursa 1. ATM'nin 2022/320 Esas - 2023/28 Karar sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket nezdinde Inşaat All Risks Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Elektrik A.Ş.'ne ait işyerinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle maddi zarar oluştuğunu, sigortalı işyerinin tüm güvenlik hizmetini davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd.Şti. üstlendiğini, mezkur hırsızlık olayı, davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd.Şti.'nin güvenlik hizmetini üstlendiği sigortalı işyerinde gece saatlerinde meydana gelmiştir. Olay sebebiyle meydana gelen zarardan ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd.Şti.'nin tamamen sorumluluğu bulunduğunu, mezkur olay neticesi sigortalı işyerinde meydana gelen hasar nedeniyle ekspertiz incelemesi gerçekleştirilmiş ve ekspertiz raporu ile belirlenen 147.139,25 TL 12.01.2021 tarihinde hak sahiplerine ödendiğini, hasar tazminatını ödeyen müvekkil şirket, TTK'nin 1472 madde hükmü ve ilgili hükümleri gereğince sigortalisinin hukukuna halef olduğundan, bu kanuni halefiyete dayanılarak haksız itirazın iptali amacıyla mahkemenize başvurma zarueti hasıl olduğunu, bu kapsamda davalı/borçlu aleyhine Bursa .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile alacağın tahsili amacıyla (Örnek 7) icra takibine geçildiğini ancak davalı yan haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiğini, devam ile Bursa Arabuluculuk Bürosu ... başvuru, ... arabuluculuk dosya numarasına kayıtlı başvuru ile ticari hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş ve yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesi karşı taraf ile anlaşma sağlanamamış olup düzenlenen anlaşmama tutanağını sunduklarını, davalı yanın somut olayda kast ile hareket etmesi dolayısıyla tamamen kusurlu bulunması, müvekkil şirketin büyük zararına yol açması göz önüne alınarak davalı yanın Vergi kimlik numarası üzerinden yapılacak araştırma ile dava konusu borca yetecek kadar menkul ve gayrimenkullerin kaydına HMK'ya göre teminatsız olarak 3.şahıslara devrinin önlenmesi için ihtiyati haciz vasfında - icrai satışa da engel olacak şekilde ihtiyati tedbir konulması talebinde bulunduklarını, dava miktarı ile sınırlı olmak üzere davalı adına kayıtlı araçların ve gayrimenkullerin kaydına 3.şahıslara devrinin önlenmesi için ihtiyati haciz vasfında - icrai satışa da engel olacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı/borçlunun Bursa .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazlarının iptaline ve duran icra takibinin devamına, % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sorumluluk alanının Bursa İnegöl katı atık depolama alanı 1. Etap için olduğunu, hırsızlığın 2. Etap biyometanizasyon şantiyesinde gerçekleştiğini, hırsızlık olayının gerçekleştiği yerin müvekkilinin sorumluluk alanında bulunmadığını, müvekkilin şirketin güvenlik görevlilerinin görevlerini yerine getirdiğini, kusurlarının bulunmadığını belirterek davanın reddinin talep edildiği görüldü.
Birleşen Bursa 1. ATM'nin 2022/320 Esas - 2023/28 Karar sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, dava dışı sigortalı ... Elektrik A.Ş.'ne hırsızlık olayı sebebi ile ödemiş olduğu tazminatın müvekkilimizden rücuen tahsili için itirazın iptali davası açmış ise de davacının işbu talebi haksız ve kötü niyetli olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere hırsızlık olayı 2. Etap Biyometanizasyon şantiyesinde gerçekleşmiş olup bu alan müvekkilimiz şirketin sorumluluk alanı içeresininde olmadığını, taraflar arasında özel güvenlik sözleşmesi yapıldıktan sonra yaklaşık 01/07/2020 tarihinde 2. Etap şantiyesinde inşaata başlanılmış olup sözleşme bu alanı kapsamadığını, jandarma olay yeri genel krokisinden de çok açık şekilde taraflar arasındaki sözleşmenin kapsadığı alanın "Düzenli Depolama Katı Atık Sahası" olduğu, hırsızlık olayının bu alan içerisinde gerçekleşmediği anlaşıldığını, bu sebeple müvekkilimiz şirketin yaşanan olay nedeniyle bir sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin, sigorta poliçesi sebebi ile sigortalısına ödemiş olduğu tazminatın müvekkilimize rücu edilmek istenmesi kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.02.2020 Tarihli Koruma ve Güvenlik Hizmeti Sözleşmesi, 25.11.2020 Tarihli Tutanak, Çalınan Kablolar ve Diğer Ürünlere İlişkin Faturalar, Müvekkil Şirket Tarafından ... Sigorta Şirketi'ne Gönderilen İbraname, ... Sigorta Ekspertiz Raporu, Olay Yeri İnceleme Raporu ve İfadeler, Tarafımızca Davalı Şirket'in Sigorta Şirketine 26.04.2021 Çekilen İhtarname, Arabuluculuk Tutanakları, Sigorta Poliçesi, Tarafımızca Davalı Şirket'e Çekilen 10.08.2021 İhtarname, Ticari Defter Kayıtları, Hırsızlık nedeniyle İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığı'nca Yapılan Soruşturma, Bilirkişi İncelemesi , Tanık Beyanları, Yemin ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 24/02/2020 tarihli Koruma ve Güvenlik Hizmeti Sözleşmesi, Bursa Valiliği ... Özel Güvenlik İzin Belge numaralı Koruma ve Güvenlik Planı, Karşıyaka ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 16/08/2021 tarihli ihtarnamesi, Davacı şirket ve müvekkilimiz şirket yetkilileri arasındaki e-postalar, Olay Yeri İnceleme Raporu, Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyası, ... Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğü İnşaat-Hırsızlık Hasarı Ekspertiz Raporu, Bilirkişi incelemesi, Keşif, Tanık anlatımları ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Delillerin toplanmasından sonra mahkememizin 01/12/2022 tarihli ara kararında dosyanın talimat bilirkişi incelemesine karar verilmiş, bilirkişiler ibraz ettiği 08/05/2024 havale tarihli raporunda dosya kapsamı hakkında beyanda bulunduktan sonra sonuç olarak, Davalı şirketin koruma ve güvenlik hizmeti sunduğu tesiste risk analiz raporu davacı sigortalı şirkete sunmadığı, riskler ve alınması gerekli tedbirler hakkında yazılı bilgilendirmede bulunmadığı, Katı atık depolama tesisinin alanının büyüklüğü dikkate alındığında vardiyada 1 güvenlik görevlisi güvenliği sağlamada yetersiz olacağı, bu hususun davacı şirkete bildirilmemesi ve görevi koruma ve güvenliği sağlama olan güvenlik görevlisinin görevi dışında bir işi kabul ederek kantar tartım işine bakması nedeniyle 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair kanuna aykırı hareket etmesine bağlı olarak güvenlik zafiyeti oluşması nedeniyle; dava konusu hırsızlık olayının gerçekleşmesinde %70 (YÜZDE YETMİŞ) oranında ASLİ KUSURLU olduğu,
Davacı şirketin Katı atık depolama tesisinde çalınan malzemeleri kilitli muhafaza etmediği, açıkta bıraktığı dikkate alınarak, güvenlik görevlisini 5188 sayılı kanunda açıkça belirtilmesine rağmen görevi dışında başka bir (Kantar tartımı için) işte çalıştırmasına bağlı olarak olayın meydana gelmesinde %30 (YÜZDE OTUZ) oranında TALİ KUSURLU olduğu,
Katı Atık depolama tesisi bir bütün olarak görünse dahi kendi içerisinde iki bölümden oluştuğu, bu bölümleri ayıran sınırın keşif tarihinde tam olarak nereden başladığının yapılan değişiklikler nedeniyle tespiti mümkün olmadığı, olaydan sonra Biyometanizasyon alanının da görev yapması için ek personel temini için ek protokol yapıldığı, buna bağlı olarak olay tarihinde hırsızlık olan alanın ek protokol ile personel istenen yer olup olmadığının tespitinin yapılamamıştır.( olay tarihindeki güvenlik kamera kayıtları temin edilemediğinden) Hırsızlık nedeniyle meydana gelen zararın, olay tarihi (24.11.2020) itibarı ile, 249.061,44 TL (iki yüz kırk dokuz bin altmış bir lira kırk dört kuruş) KDV hariç olarak hesaplandığı, Hırsızlık nedeniyle meydana gelen zararın, dava tarihi (05.11.2021) itibarı ile 434.479,17 TL (dört yüz otuz dört bin dört yüz yetmiş dokuz lira on yedi kuruş) KDV hariç olarak hesaplandığı, Nihai kusur oranlarının tespit ve takdiri sayın mahkemeye ait olduğu, bu bağlamda kusur oranlarına göre davacı alacağının hesaplanması için hesap uzmanından görüş alınmasının uygun olacağını bildirmiştir.
Davalı .....şirketi vekilinin 13/06/2023 tarihli dilekçesi bilirkişi raporuna karşı itirazlarını bildirdiği görülmüştür.
Davacı ...... Şirketi vekilinin 02/06/2023 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunduğu görülmüştür.
Birleşen Dosya Davacı ... Sigorta vekilinin 05/06/2023 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itirazlarını bildirdiği görülmüştür.
Mahkememizin 12/12/2023 tarihli oturumunda dosyanın talimat bilirkişisi incelemesine karar verilmiş, talimat bilirkişi heyetinin 08/04/2024 tarihli ek raporu ile sonuç olarak; Meydana gelen hırsızlık olayında davalı ... ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİ LTD.ŞTİ. %70 (Yüzde Yetmiş) oranında Asli Kusurlu, dava dışı güvenlik görevlisinin %30 (Yüzde Otuz) oranında Tali Kusurlu olduğu, Yapılan ekspertiz raporu ve önceki bilirkişi değerlendirmeleri sonucu, poliçe özel şartlarına göre, yapılan 147.139,25 TL'lik hasar ödemesinin teminat kapsamı içerisinde değerlendirilemeyeceği, Yüce Mahkemenin aksi yönde takdiri halinde Davacı ... SİGORTA A.Ş.'nin %70 oranında davalı ... ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİ LTD.ŞTİ.'ne Rücu şartlarının oluştuğu ve bu tutarın 12/01/2021 tarihi itibar ile 102.997,47 TL olduğu,
Hırsızlık nedeniyle meydana gelen zararın, olay tarihi (24.11.2020) itibarı ile, 249.061,44 TL (ikiyüzkırkdokuzbinaltmışbir lira kırkdört kuruş) KDV hariç olarak hesaplandığı, Hırsızlık nedeniyle meydana gelen zararın, dava tarihi (05.11.2021) itibarı ile 434.479,17 TL (dörtyüzotuzdörtbindörtyüzyetmişdokuz lira onyedi kuruş) KDV hariç olarak hesaplandığını bildirmiştir.
Davalı .....şirketi vekilinin 03/05/2023 tarihli dilekçesi bilirkişi raporuna karşı itirazlarını bildirerek yeni bilirkişi raporu alınmasını talep ettiği görülmüştür.
Davacı ...... Şirketi vekilinin 12/05/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunduğu görülmüştür.
Birleşen dosya Davacı ... Sigorta vekilinin 15/05/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itirazlarını bildirdiği görülmüştür.
Dosya kapasımı itibariyle alınan asıl ve ek rapor bilirkişi raporu yeterli göründüğünden yeni bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.
Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporuna göre; Davacı şirketin, davalı şirket ile 24.02.2020 tarihli koruma ve güvenlik sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin koruma ve güvenlik hizmeti verdiği, müvekkil şirkete ait Bursa İnegöl ilçesi, Yeniyörük mahallesinde bulunan 2. Etap şantiyesinde meydana gelen hırsızlık sebebiyle müvekkilinin 249.520-TL maddi zararının oluştuğunu, zararın oluşmasında davalı şirketin güvelik hizmetlerini yerine getirmekte kusurlu davranması sebebiyle oluştuğunu, hırsızlık sebebiyle oluşan zararın davalının özel güvenlik mali mesuliyet sigortası kapsamında ... Sigorta AŞ'ne başvurulduğu, ancak 102.380,75-TL'lik zararın ödenmediğini, bakiye zararın müvekkili şirketin yapmış olduğu ... Sigorta tarafından İNŞAAT ALL RİSK sigortası kapsamında 147.139,25-TL'sinin tahsil edildiğini, bakiye zararın tahsiline karar verilmesini talep edildiği, dosyamız yönünden taraflar arasında güvenlik hizmet sözleşmesi yapıldığı, alınan bilirkişi raporuna göre güvenlik sözleşmesine göre, 3 vardiya halinde her vardiyada bir personel görevlendirilmesini, güvenliği sağlanacak alan bakımından yetersiz olduğu, bununla ilgili olarak riskler ve alınması gerekli tedbirler bakımından davacı tarafın bilgilendirilmediği, ayrıca hırsızlık anı itibariyle güvenlik görevlisinin kantar tartım işi yapmasının güvenlik zafiyeti oluşturduğu, bu zafiyetin oluşmasında davacı ve davalı şirketlerin sorumlu olduğu, davacı şirketin %30 oranında davalı sigorta şirketinin %70 oranında kusurlu olduğu, olay tarihi itibariyle davacı zararının 249.061,44 TL olduğu, kusur oranı itibariyle sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktarın 174.343,00 TL olduğu, ... Sigorta şirketi tarafından yapılan 147.139,25 TL ödemenin mahsubu ile davacının bakiye zararının 101.922,19 TL olduğu, hüküm kısmında sehven 102.380,75 TL üzerinden karar verilmiş ise de; bu miktarın hataen verildiği, hüküm altına alınması gereken miktarın 101.922,19 TL olduğu anlaşılmış ve bu hususun düzeltilmesi istinaf yolu ile mümkündür.
Birleşen dosya yönünden davacı sigorta şirketi sigortalısına yapmış olduğu ödemenin rucuen tahsilini güvenlik şirketinden tahsil etmiş ise de, sigorta sözleşmesinde ön görülen özel şartların
"... Davaya konu ... nolu İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi sayfa 16, Özel Şartlar başlığı altında;
İnşaat Tüm Riskler Sigortası Genel Şartları maddesi gereğince inşaatı tamamlanan veya geçici kabulü yapılan veya işverene teslim edilen veya işveren tarafından servise alınarak kullanılan kısımlarda İnşaat Tüm Riskler teminatı sona ermektedir.
Henüz yerine monte edilmemiş inşaat ve/veya montaj malzemelerine (ihrazat) vaki olacak hasarların ödenebilmesinin ön şarı, bu malzemenin kapali, emniyetli, kilitli bir depoda muhafaza edilmesi ve İnşaatta kullanılan malzemelerin ise meskün mahalde etrafı tel örgü ile çevrili ve 24 saat sigortalı mahalin durumuna uygun yeterli sayıda ve vardiyeli olarak görev yapan bekçiler gözetiminde tutulu açık alan ve depolarda muhafaza edilmesidir.
Yukanda açıklanan önlemlerin hiç alınmadığı veya tamamen değil de kısmen alındığı hallerde vaki hırsızlıklardan sigortacı sorumlu değildir.
Hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüsün; Kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek, öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle, araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma suretiyle girilerek, sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak yapılması halinde meydana gelecek hasarlar teminat altına alınmıştır. Aşırma, esrarengiz kaybolma teminat kapsamı dışındadır.
Çalışma sahası gece-gündüz dışarıdan gözle rahatça fark edilebilecek şekilde gerekli aydınlatma-armatür-uyan levhaları ile belirgin hale getirilecektir. Gerekli önlemlerin alınmadığı hallerde vaki hasarlardan sigortacı sorumlu değildir.'' yerine getirilmediğinden bahisle sigorta şirketinin tazminat ödemekle yükümlü olmadığını ve bu sebeple de güvenlik şirketine rücu talebinde bulunamayacağının belirtilmiş olduğu, bu durum itibariyle sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin "ex gratia" niteliğinde olduğu, güvenlik şirketinden rücuen talepte bulunamayacağı anlaşılmıştır.
Dosyamız yönünden davanın kabulü ile, 102.380,75 TL 'nin 05/11/2021 dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen Bursa 1 ATM'nin 2022/320 Esas, 2023/28 Karar sayılı dosyası yönünden davanın reddine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
A-Dosyamız yönünden davanın kabulü ile, 102.380,75 TL 'nin 05/11/2021 dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
1-Alınması lazım gelen 6.993,63 -TL harçtan peşin alınan 1.748,41 TL 'nin mahsubu ile bakiye 5.245,22 .-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
2-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan ilk masraf 387,80 TL, bilirkişi ücreti 3.000 -TL, müzekkere - posta - davetiye giderleri 572,00 TL olmak üzere toplamı 3.959,8 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-HMK 333 md gereğince davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
B-Birleşen Bursa 1 ATM'nin 2022/320 Esas, 2023/28 Karar sayılı dosyası yönünden;
1-Davanın reddine,
2-Alınması lazım gelen 427,60-TL harçtan, peşin alınan 1.812,15 -TL harcın mahsubu ile fazla yatan 1.384,55 -TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 24.006,84 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-HMK 333. md. gereğince davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin, birleşen dosya davacısı vekilinin, ve dosyamızın davalısı ve birleşen dosya Davalı vekilinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı