T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/848 Esas
KARAR NO: 2023/48
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 01/09/2015
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
Mahkememizde görülen Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 01/09/2015 tarihli dilekçe ile, davacının, davalı ... şirketi tarafından ....... poliçe numarası ile 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalandığını ve poliçe şartlarına göre peşin olarak ödenmesi gereken miktar ve ilk taksit tutarı olan 1.000,00-TL'yi EFT yolu ile yetkili acente olan ... Sig. Ana. ... adına kayıtlı banka hesabına yatırıldığını, davacının ödeme planının peşinat ile birlikte 5 taksit halinde oluşturulduğunu, geri kalan taksitlerin mail order adı verilen sistem yoluyla davacının kredi kartı hesabından kesilmesi için kart bilgilerinin acenteye verildiğini, davacıya ait ... plakalı sigortalı aracın karıştığı kaza ile ilgili zarar gören ... Makine Kalıp San. Tic. A.Ş. tarafından davalı şirkete 06/04/2015 tarihinde riziko ihbarının yapıldığını, bildirilen bu hasar ile ilgili sigorta eksperinin görevlendirilmediğini ve davacının sigorta poliçesinin iptal edildiğinin bildirildiğini, poliçenin iptali ile ilgili davacıya herhangi bir şekilde yazılı ya da sözlü bildirimde bulunulmadığını, davalı ... şirketine Karşıyaka 5. Noterliği'nin 18/05/2015 tarihli ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile ihbarı yapılan ve poliçe teminatında olan kazadan doğan hasar bedelinin 3. iş günü içinde ödenmesinin talep edildiğini ve ihtarnamenin 25/05/2015 tarihinde davalının daimi çalışanı ...'ya tebliğ edildiğini, poliçeye ilişkin peşinat ile ilk taksidin ödendiğini ve kredi kartı bilgilerinin verildiğini, bu nedenle sigorta şirketinin bilgilendirme yükümlülüğünün bulunduğunu ve sigorta poliçesinin geçerliliğinin devam ettiğini, hasar bedelinin davalı şirket tarafından karşılanmaması nedeniyle zarar gören ... Makine Kalıp San. Tic. A.Ş.'ye ödendiğini, hasar tespitinin yapılmamış olması nedeniyle Mahkeme tarafından teminat kapsamındaki hasarın da tespitinin yapılmasını ve bu tespit sonucunda hesaplanan bedelin davalıdan alınarak zarar gören üçüncü şahsa verilmesini, açıklanan nedenlerle taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesinin geçerliliğinin tespiti ile ihbarı yapılan ve poliçe teminatında olan davacı sigortalıya ait aracın karıştığı kaza ile ilgili hasar bedelinin hesaplanarak davalı ... şirketinden alınıp, zarar gören üçüncü şahsa verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesinin Mahkememizin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı ... şirketi vekili tarafından verilen dilekçe ile, davacı tarafından harca esas değerin gösterilmeden hasar bedelinin üçüncü şahsa ödenmesinin talep edildiğini, davanın öncelikle HMK Md. 107 ve diğer ilgili maddeleri gereğince yerinde olmadığını, harç tamamlanmadığından öncelikle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının sigortalısı bulunduğu ... no'lu 3. Şahıs Sorumluluk Sigorta Poliçesinin tanzim edildiğini, ancak sigortalı tarafından poliçe pirimlerinin ödenmemesi nedeniyle 06/11/2014 tarihli iptal zeyili ile iptal edildiğini, 3. Şahsın zararının 31/03/2015 tarihinde meydana geldiği belirtildiğinden, hasar tarihi itibariyle ... no'lu poliçe yürürlükte bulunmadığından davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafın, davacının aydınlatılmadığı ve bilgilendirilmediği yönündeki savunmalarının TTK Md. 1423 hükmü gereğince yerinde olmadığını, bu maddeye göre aydınlatma açıklamasının verilmemesi halinde sigorta ettirene sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etme hakkının tanındığını, sigorta ettirenin bu süre içinde itiraz hakkını kullanmaması halinde sözleşmenin poliçede yazılı şartlarla yapılacağını, açıklanan nedenlerle haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesinin istendiği görülmüştür.
Mahkememizce yargılamanın yapıldığı 16/04/2018 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile, "davacı tarafça verilen yasal süre içinde sigortalı iş makinesinde oluştuğu iddia edilen hasarın nelerden ibaret olduğu, bu hasara ilişkin ne gibi bir tamirat yapıldığı ve bu tamiratın bedelinin dava dışı üçüncü kişi tarafından karşılandığı beyan edilmesine göre oluşan hasar ile uyumlu olup olmadığının denetlenmesine yarar şekilde herhangi bir belge ve delilin dosyaya sunulmadığı, süresinden sonra sunulan belge ve delillere göre inceleme yapılmasına davalı tarafça muvafakat edilmediği, bu durumda Mahkememizce süresi içinde sunulan belge ve kayıtlara göre değerlendirme ve incelemede bulunulabileceği, dosyaya sunulan belge ve delillerin ise davacı tarafça iddia edilen zararın varlığı ve miktarı yönünden kanaat uyandırır nitelikte kabul edilemeyeceği, bu nedenle davacının zarara ilişkin iddiasını ispatlayamadığı, söz konusu zararın poliçe uyarınca teminat kapsamında olup olmadığının denetlenemediği, bunun yanında davacı tarafından dava dışı şirkete ödeme yapıldığına dair herhangi bir delil ve belgenin dosyada mevcut olmadığı, bu haliyle davacının zarara uğradığına ilişkin de bir delilin tespit edilemediği, üçüncü şahıs lehine düzenlenen poliçe uyarınca herhangi bir ödeme zorunluluğunun ise dosya kapsamından belirlenemediği" gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin 11/11/2021 tarih .... Esas .... Karar sayılı ilamı ile ".. Dava dışı şirketin uhdesinde olan torna tezgahına ait fotoğrafların varlığının davacı şirket tarafından sonradan öğrenilmesi ve bu fotoğrafların sonradan dava dışı şirketten temin edilerek dosyaya sunulmasının hayatın olağan akışına aykırı olmadığı, HMK'nın 145. maddesi kapsamında yargılamayı geciktirme amacı taşımadığı ve süresinde sunulmamasının davacının kusurundan kaynaklanmadığı kanaatine varılmıştır. Kaldı ki, dava dilekçesi ekinde vincin kullanımı sırasında meydana gelen kaza sonucunda dava dışı üçüncü kişi ... ...A.Ş.'ye ait torna tezgahında oluşan hasarın giderilmesine ilişkin olduğu iddia edilen fatura ve dava dışı şirket tarafından davalı ... şirketine gönderilen riziko ihbarı sunulmuş olup, bu haliyle dahi sunulan fatura ve yapılan ihbara göre gerçekleştiği iddia olunan kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığı hususunda önceki heyetten farklı bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde dosyaya sunulan belge ve delillerin davacı tarafça iddia edilen zararın varlığı ve miktarı yönünden kanaat uyandırır nitelikte olmadığı, davacının zarara ilişkin iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmediği" gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın Mahkememizin...Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Mahkememizce İzmir BAM 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen kaldırma kararı dikkate alınarak, dosya içine sunulu olan tüm belge ve kayıtlar ile dava konusu sigorta poliçesi ve poliçeye konu makine ile ilgili fotoğraflar ve belgeler de birlikte değerlendirilmek sureti ile poliçeye konu makinede oluşan hasarın nelerden ibaret olduğu, belirtilen kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığı, iddia edilen hasarın varlığı ve miktarı, hasarın sebepleri, hasar bedeli ve buna bağlı olarak tamir süresi ve talep edilen diğer hususların yanıtlanması ve sigorta poliçesinin geçerliliğinin de birlikte değerlendirilmesi sureti ile rapor düzenlemek üzere dosyanın öncesinde rapor düzenleyen bilirkişiler haricinde 1 makine mühendisi bilirkişi ve 1 sigorta bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 10/06/2022 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Raporun yapılan incelemesinde, davacı ...'na ait olan ... seri no.lu GTX-2600Y ... torna tezgahının 31/03/2015 tarihinde dava dışı ... Silah Makine Kalıp San. Tic. A.Ş.'nin Kemalpaşa adresinde tesis edili fabrikada bulunan davalı ...Ş.'ne ... Poliçe no.lu “3. Şahıs Sorumluluk Sigorta Poliçesi” ile sigortalı ... plaka sayılı Hyap Vinç ile taşınması esnasında kayarak vinçten düşmesi neticesinde; poliçeye konu makinede oluşan hasarların “dış kabinde yamulma, ezilme, yırtılma, iç kısımda spindle ve taretin bulunduğu kısımda kayma, fan motoru ve pervanelerde, elektrik panosu içerisinde bulunan, sigorta, şalter, termik, röle, kontaktör ve kablo demetlerinde, göstergelerde” meydana gelmiş olduğu, ... Torna Tezgahında belirtilen hasarların, torna tezgahının davacıya ait Hyap Vinç üzerinden kayarak fabrika beton zeminine düşüp devrilmesi ile meydana gelen darbelenmeden kaynaklanmış olduğu, meydana gelen kaza ile hasarın uyumlu olduğu, ... Torna tezgahında meydana gelen hasarın onarımının yukarıdaki tabloda belirtilen faturalar karşılığında 21.725,34 TL bedelle giderilmiş olduğu, ... Torna tezgahının onarım süresinin 45 gün civarında olduğu, davalı ... şirketinin ödenmeyen primleri davacıdan noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla istemediği ve bu yükümlüğünü usulüne uygun yerine getirmediği için davaya konu poliçenin hasar tarihi itibariyle yürürlükte olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davacı tarafın davaya konu hasar bedelini dava dışı ... Silah Makine Kalıp San. Tic. A.Ş.'ne ödediğini kanıtlamadığı sürece iş bu poliçeden dolayı rücu en davalı ... şirketine yönelemeyeceği yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin rapora karşı beyan dilekçelerini dosyaya sundukları görülmüştür.
Mahkememizce davacı vekiline hasara konu makinenin mülkiyeti konusunda hasara ilişkin yapılan işlemler, hasar giderilmiş ise buna ilişkin belge ve kayıtlar, hasarı gideren kişinin kim olduğu, ayrıca 3.kişiye ödeme yapılması isteminin hangi hukuki gerekçeye dayandırıldığının açıklanması için süre verildiği, verilen süre içinde davacı vekili tarafından beyan dilekçesinin dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Dava, davacı ile davalı ... şirketi arasında 3. Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin düzenlendiği ve sigorta poliçesinin geçerli olduğu kabul edilen süre içinde davacı tarafından sigortalanan ve üçüncü kişi olan ... Silah Makina Sanayi Tic. A.Ş. tarafından kullanılan iş makinesinde hasar meydana geldiği iddiası ile taraflar arasındaki 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin geçerli olduğu, bu poliçenin geçerliliğinin kabul edilmesi halinde dava dışı şirket tarafından kullanılan ve davacı tarafından sigortalanan makinedeki hasarın ve bu hasarın giderilmesi için yapılan masrafların, sigorta poliçesi uyarınca teminat kapsamında olduğu iddiası ile açılan tazminat davasıdır. Davacı vekili tarafından 10/12/2015 tarihli dilekçe ile dava değerinin 17.440,14 olarak belirtildiği ve harcın buna göre belirlendiği anlaşılmıştır.
Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre,
... seri no.lu GTX-2600Y ... torna tezgahının, dava dışı ... Silah Makine Kalıp San. Tic. A.Ş.'nin Kemalpaşa adresinde tesis edili fabrikada bulunduğu anlaşılmıştır. Tezgahın davalı ...Ş.'ne ... Poliçe no.lu “3. Şahıs Sorumluluk Sigorta Poliçesi” ile sigortalı ... plaka sayılı Hyap Vinç ile taşınması söz konusudur.
Araca ilişkin düzenlenen poliçenin davalı ... şirketi davacının ödemediğini iddia ettiği primleri davacıdan noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla istediğini gösterir herhangi bir kaydın dosyada olmadığı, davalı şirketin poliçenin iptali için gerekli koşulları usulüne uygun yerine getirmediği bu nedenle de davaya konu poliçenin hasar tarihi itibariyle yürürlükte olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Poliçenin davacı tarafından düzenlettirildiği ve davacıya ait vinç ile tezgahın taşınması esnasında tezgahın hasar gördüğü tespit edilmiştir. Tezgahta oluşan hasarın giderilmesi ile ilgili işlemlerin dava dışı şirket tarafından yapıldığı ve davacının hasarın giderilmesi konusunda gerek dava dışı firmaya, gerekse onarımı gerçekleştiren firmaya bir ödeme yaptığını gösterir kaydın davacı tarafça dayanılan kayıtlar içinde tespit edilemediği görülmüştür. Davalı ... şirketi tarafından düzenlenen sigorta poliçesinin 3. Şahıs zararlarına karşı sorumluluk durumunu düzenlemekle birlikte taşımayı gerçekleştiren vinç tarafından verilen zararın karşılanması ve giderilmesi halinde davalı şirketten bu bedelin talep edilebileceği anlaşılmıştır. Kaldık i davacı tarafça belirlenen hasar bedelinin dava dışı firmaya ödenmesi yükümlülüğünün dava dosyasında taraf olmayana kişiyi bağlar nitelikte bir hüküm kurulmasının da mümkün olmadığı anlaşılmış, bu isteminin dosyadaki hukuki uyuşmazlık yönünden reddi gerektiği görülmüş, Bu hali ile dava dosyası kapsamından davacının bu koşulu yerine getirdiğini gösterir delil tespit edilemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın REDDİNE,
Peşin alınan harcın red harcına mahsubu ile bakiye 217,13 TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya ödenmesine,
Davalı kendisini vekille ile temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık 9.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran taraflara iadesine,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/01/2023
Yazman ...
e-imza
Yargıç....
e-imza