T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/875
KARAR NO: 2022/643
DAVA: Alacak( Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan )
DAVA TARİHİ: 28/11/2021
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak ( Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkil şirketin 1984 yılından beri Işık Tarım ismiyle faaliyet gösterdiğini, şirketin kurumsal yapısı ve fazlaca çalışanı olması sebebiyle sürekli olarak araç kiralama ihtiyacı doğduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalı tarafça, müvekkil şirkete bir çok araç kiralandığını, araç kiralama şirketlerinin kendilerini garantiye alma amacıyla sözleşme hükümleri arasında dbs (doğrudan borçlandırma sistemi)ni kullanma şartı koşulması uygulamada bir çok müşterinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, müvekkil şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalı tarafça, müvekkil şirkete bir çok araç kiralandığını, araç kiralama şirketlerinin kendilerini garantiye alma amacıyla sözleşme hükümleri arasında DBS (doğrudan borçlandırma sistemi)ni kullanma şartı koşulması uygulamada bir çok müşterinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, Doğrudan Borçlandırma Sisteminin yaygın bayi ve satış teşkilatına sahip firmaların, mal ve hizmet satışı gerçekleştirdikleri müşterilerden olan alacaklarının, müşteri lehine tahsis edilen kredi limiti kadar garanti kapsamına alınması ve otomatik olarak müşteri hesaplarından ana firma hesabına transfer edilmesini sağlayan otomatik tahsilat sistemi olduğunu, müvekkil şirkete davalı şirket tarafından kiralanan "Ford Focus marka 2019 model ............ plakalı aracın" kazaya karışması sebebiyle, zarar bedeline ilişkin Otokoç otomotiv firması tarafından kesilen 77.000-TL'lik faturanın müvekkil şirketçe iade edilmesine rağmen işbu bedel haksız yere müvekkil şirket hesabından dbs (doğrudan borçlandırma sistemi)' vasıtasıyla çekildiğini, bu nedenle; davalı taraf, çekilen tutar oranında sebepsiz zenginleştiğinden bahse konu paranın sistemden alındığı tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte iadesini talep ettiklerini, müvekkil firma hesabından davalı şirketçe DBS üzerinden doğrudan para çekilmesinin hukuka aykırı olduğunu, TBK 77 uyarınca, haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğunu, bu itibarla; sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalı tarafın haksız yere müvekkil şirket hesabından çekmiş olduğu bedelin ticari avans faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirket araç kiralama markaları olan .......... markalarının Türkiye’deki temsilcisi olduğunu, bu markanın iştigal ettiği ticari faaliyet alanının ise araç kiralama işleri olduğunu, davacı şirket ile müvekkil şirket arasında 21.09.2016 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesi akdedildiğini ve bu sözleşmeye ek olarak yapılan protokollerle, davalı şirkete araçlar kiralanarak teslim edildiğini ve anlaşıldığı kadarı ile halen de teslim edilmeye devam edildiğini, 27.06.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, taraflar arasındaki araç kiralama ilişkisi çerçevesinde davacı şirkete kiralanan ve teslim edilen ............ plakalı aracın hasarlandığını, dava konusu uyuşmazlığa konu hasardan kaynaklanan alacağın bu aracın hasarlanmasından kaynaklandığını, dava konusu aracın tek taraflı kaza ile önemli bir şekilde hasarlandığı ve tamiri ekonomik görülmediğinden müvekkil şirket tarafından hasarlı hali ile 151.000,00.-TL. bedelle satıldığını, aracın hasarsız değeri göz önüne alınarak fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak bakiye zarar bedeli olan 77.000,00.-TL'nin davacı şirkete fatura edildiğini, bu yapılanlarda hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını, sonuç olarak, davacı tarafın da meydana gelen hasar nedeni ile oluşan müvekkil şirket zararının ve bu zarar nedeni ile sorumluluğunun bulunduğunun farkında olduğunu, sadece DBS sistemi ile bedelin kolayca tahsil edilebilir olmasını kabul edemediklerini, ayrıca davacı tarafın 77.000,00.-TL. bedelin haksız alındığını iddia ederken fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak sadece 15.000,00.-TL.'lik kısmının iadesini istemesinin de, davacının davasındaki tereddünün açık bir göstergesi olduğunu, belki de borcunun 77.000,00.-TL. değil de daha düşük olduğunu düşündüklerini, ancak yukarıda da belirtildiği üzere hasar bedelinde ve bu hasar bedeli üzerinden davacıdan yapılan tahsilatta hukuka aykırı hiçbir yön bulunmadığını belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; .......... otomotiv firması tarafından kesilen 77.000-TL'lik fatura, Yapı ve Kredi Bankasına Ait DBS ödemeleri dekontu, Banka Kayıtları, DGS sistemine ait para transferi ve diğer tüm bilgiler, Kaza olayına ilişkin tüm kayıt ve belgeler, Müvekkil şirket ile Davalı şirkete ait tüm kayıt ve belgeler, Taraflar arasındaki sözleşmeler, Tanık anlatımları, Keşif ve Bilirkişi incelemesi delillerine dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Trafik Tescil Şube Müdürlüğü Kayıtları, Araca İlişkin Sigorta Kayıtları, Tramer Kayıtları, Banka Kayıtları, Araç Kiralama Sözleşmesi, Araç Teslim Tutanağı, Kiralamaya İlişkin Müşteri Ekstresi, Ek Protokoller, Kiralamaya İlişkin Faturalar ve Kiralama İlişkin Diğer Tüm Belgeler, Hasarlı Araca Ait Fotoğraflar, Şirket Ticari Defter ve Kayıtları, kaza Tespit Tutanağı ve Eki Ehliyet, Ruhsat, Alkol Raporu ile Hasara İlişkin Eksper Raporu, Araç Satış Sözleşmesi, Satış Faturası, Davacı Adına Düzenlenen Fatura, İhtarname ve İhtarname Cevabı, Keşif, Bilirkişi İncelemesi, Uzman Görüşü, tanık delillerine dayandığı görülmüştür.
....... sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkereye verilen cevapta; kazaya karışan ...... plakalı aracın kasko poliçesinin şirketleri tarafından düzenlendiğini, ilgili poliçenin doğal afet risklerinin karşılanmasına yönelik olduğunu, trafik kazalarının söz konusu poliçenin teminatı dışında kaldığının bildirildiği görüldü.
DEĞERLENDİRME:Dava; sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasıdır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı ile davalı arasında 21.09.2016 tarihli Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi, 30.10.2019 tarihli ve 09.10.2020 tarihli ek protokoller yapılarak ....... plakalı aracın davacı tarafça kiralandığı, kiralanan aracın 27/06/2021 tarihinde dava dışı .......... 'in kullanımında iken tek taraflı olarak trafik kazası yapması nedeniyle araçta 77.000,00 TL hasar meydana geldiği, davacı tarafça meydana gelen hasar bedelinin davalı tarafından DBS (doğrudan borçlandırma sistemi ) ile tahsil edilmesi nedeniyle davalının sebepsiz zenginleştiği iddiasıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında yapılan uzun dönem araç kiralama sözleşmesi uyarınca davalıya ait ......... plakalı aracın davacı tarafa kiraya verilmesinden sonra davacı tarafın sözleşmeye aykırı olarak kiraladığı aracı sürücü şartlarını taşımayan dava dışı .......'a kullandırtması ve dava dışı şahsın sözkonusu araçla tek taraflı olarak 27/06/2021 tarihinde kaza yapması sebebiyle araçta 77.000,00TL'lik hasar meydana geldiği, davacı tarafın meydana gelen kaza ve hasar miktarına itirazının bulunmadığı, davalının meydana gelen hasar bedelini taraflar arasında yapılan sözleşme ve ek protokollere göre DBS (doğrudan borçlandırma sistemi ) ile davacı taraftan tahsil ettiği, tek taraflı meydana gelen kaza nedeniyle davalının kasko sigortacısından herhangi bir ödeme almadığı, dolayısıyla davacının meydana gelen hasar bedelini kira sözleşmesi ve ek protokoller kapsamında basiretli tacir olan davacının sözleşme serbestliği çerçevesinde kabul ettiği DBS (doğrudan borçlandırma sistemi ) ile davacıdan tahsil etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının davalının sebepsiz zenginleştiği iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin yatırılan 256,17-TL'den mahsubu ile bakiye 175,47-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00- TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.21/06/2022
Katip ....
e-imam
Hakim...
e-imza