T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/906
KARAR NO: 2023/169
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/12/2021
KARAR TARİHİ: 28/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 16.08.2021 tarihinde ... A.O’ya ait, ... Turizm A.Ş’den kiralanan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkiline ait, sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucunda Uşak ili, ... karayolundaki ... Kavşağında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin trafik kurallarına uygun bir şekilde kendi şeridinde ilerlerken, arkasında seyreden sigortalı araç sürücüsü takip mesafesini ayarlayamayarak müvekkilinin aracına arkadan çarptığını, kaza tespit tutanağında başka bir aracın aniden sola kırması sebebiyle müvekkili aracının durduğunu sigortalı araç sürücüsünün ise duramayarak kazaya sebebiyet verdiği açıklanmışsa da kazanın oluş şekli ve tutulan kaza tespit tutanağı nazara alındığında, sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün işbu kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunu, ... Anonim Türk Sigorta Şirketinin 06.05.2021- 06.05.2022 tarihleri arasında geçerli olan ZMMS poliçesi nedeniyle poliçe teminatı ile sınırlı olarak, ... Sigorta şirketinin 01.07.2021-01.07.2022 tarihleri arasında geçerli olan İMMS poliçesi nedeniyle sigortalı araç sürücüsünün tam ve asli kusuru ile neden olduğu maddi hasarın ZMMS poliçe limitini aşan kısım bakımından maddi hasardan sorumlu olduğunu davalı ... Turizm A.Ş'ye aracın uzun süreli kiralanması nedeniyle araç işleteni, davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi ‘ne kazaya sebep olan ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye ise aynı aracın İMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi sıfatıyla yöneltildiğini, davalı ... A.Ş. davaya sebebiyet veren ... plakalı aracı kayıtlı malikinden uzun süreli kira sözleşmesiyle kiraladığından araç işleteni sayıldığını, bu nedenle arasında illiyet bağı bulunduğunu, görev ve yetki bakımından Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli ve davalı sigorta şirketlerinin İzmir’de şubeleri bulunması sebebiyle İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkilinin zararının giderilmesi amacıyla öncelikle arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkiline ait araçta kaza sonucu oluşan hasar miktarı ve aracın rayiç değeri dikkate alındığında tamirin ekonomik olduğu, müvekkiline ait ve Alman trafiğine kayıtlı olduğu ve müvekkilinin Almanya'da ikamet ettiği, aracın kaza sonrası tamir masrafı, Almanya’da bulunan Motorlu Araç Bilirkişi Bürosu ... tarafından düzenlenen 08.09.2021 tarihli bilirkişi raporu ile KDV dâhil 5.719,46 EUR olarak tespit edildiğini, davalıların ZMMS ve İMMS sıfatıyla zarar görene gerçek zararını ödemek zorunda olduğundan hasar bedeline yansıyacak KDV miktarını da ödenmek zorunda olduklarını, müvekkiline ait aracın rayiç değerinin 50.000 EUR-55.000 EUR arasında olduğundan, müvekkilinin zararının tazmininin ... üzerinden hesaplanması gerektiğini ve fiili ödeme günündeki kur üzerinden tahsil edilmesi gerektiğini, sigorta şirketlerinin temerrüde düştüğünü, davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi’ne KEP üzerinden yapılan hasar ihbarı 27.09.2021 tarihinde teslim edildiğini ve davalı ... Sigorta A.Ş ’ne KEP üzerinden yapılan hasar ihbarı 27.09.2021 tarihinde teslim edildiğini, buna göre davalılara hasar ihbarının 02.10.2021 tarihinde yapıldığının kabulü gerektiğini, müvekkilinin dava konusu zararının tespitinin yapılabilmesi için ekspertiz ücreti olarak 667,00 EUR ödediğini, bunun yargılama gideri olarak sayılması gerektiğini belirterek davanın kabulü ile, hasar bedelinden oluşan 5.719,46 EUR maddi tazminatın, ... Anonim Türk Sigorta Şirketinden kaza tarihi olan 16.08.2021 tarihinden itibaren fiili ödeme tarihindeki .... Bankası ... Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak, davalı ... Sigorta AŞ'den ZMMS sigorta şirketinden temerrüde düştüğü 14.10.2021 tarihinden itibaren (ZMMS poliçe teminatı ile sınırlı olarak) avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin bilirkişi ücreti olarak ödediği 667,00 EUR’nun fiili ödeme tarihindeki .... Bankası ... Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerinde değerlendirilerek davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş kabul edilebilmesi için, gerekli belgelerin tamamının sigorta şirketine ibraz edilmesi ve kanunda öngörülen süre dolmasına rağmen ödeme yapılmamış olması gerektiğini, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın müvekkil şirkete 01.07.2021-03.02.2022 tarihleri arasında kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçede yer alan ihtiyari mali mesuliyet teminatının devreye girebilmesi için zorunlu trafik poliçesindeki teminat miktarını aşan bir zararın mevcut olması gerektiğini, Müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında ve azami poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, Mali Sorumluluk Sigortası teminat limitlerinin üstünde kalan kısmını poliçe teminat kapsamında olmak koşuluyla poliçede yazılı teminat limitlerine kadar teminat altına aldığını, meydana gelen zarar ile ilgili olarak ilk önce trafik sigortasına müracaat edilmesi gerektiği, bu poliçenin yetersiz kalması halinde ihtiyari mali sorumluluk sigortasına müracaat edilmesi gerektiğini, davacı zararını her ne kadar ... üzerinden talep ediyorsa da kabulünün mümkün olmadığını, şayet ... üzerinden zararı oluştuğunu iddia ediyorsa bunu ispat edip dosyaya fatura sunması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafça talep edilen hasar bedeli talebinin fahiş olduğunu, davacı tarafın ekspertiz ücreti talep edebilmesinin ise mümkün olmadığını, eksper ücreti atama yapan (atayan) tarafından ödenir hükmü gereği müvekkili şirketin ekspertiz ücretini ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının temerrüd tarihinden itibaren faiz istemesinin de haklı ve yerinde olmadığını, bir an için davacı lehine faize hükmedilmesi durumunda dava dilekçesinde belirtilen miktar için dava tarihinden, itibaren yasal faiz talep edebileceğini, davacının aracının geçmiş hasar kaydının araştırılması gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... Turizm AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle ; öncelikle yetki itirazında bulunduğunu, müvekkilinin adresinin İstanbul olduğunu, yine müvekkiline karşı arabuluculuk yoluna başvurulmadığını ve dava şartının yerine getirilmediğini, davacının sigorta şirketlerine yaptığı ihtar sonrası temerrüt oluştu ise bu yönde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurma imkanı varken usul ekonomisini gözetmeyerek huzurdaki davayı ikame ettiğini, dava dilekçesindeki tüm hususlar yönünden davayı kabul etmediklerini belirterek gerek yetki yönünden gerekse de müvekkili şirket açısından dava şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle ; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ... vadeli trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, öncelikle yetki itirazında bulunarak İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalıların kusuru ile sınırlı olduğunu, kaza tarihi olan 16.08.2021'de trafik sigortası poliçe teminat limitinin 43.000 TL olmakla müvekkili şirketin bu tutarın üzerinden sorumlu olmadığını, davacı tarafın aracının pert edilmesi ihtimali değerlendirilmediğini, davacının sunmuş olduğu raporda aracın pert total işlemine tabi tutulması gerekliliğinin ortada olduğunu, davacı tarafından sunulan raporda görüleceği üzere aynı marka ve modeldeki araçların fiyatı ve aracın tamir bedeli ile rayiç bedelinin birbirine oldukça yakın olduğunu, bu nedenle pert edilmesi de değerlendirilerek hangisi daha ekonomikse ona göre hüküm kurulması gerektiğini, davacının raporunda 5.719,46 ... maddi hasar bedeli hesaplaması yapıldığını, ancak değişmesi gereken yedek parçalar için, davacının aracının markasında, % 25 alt sınır olmak üzere genel sektör uygulaması olarak iskonto oranı söz konusu olduğunu ve uygulanması gerektiğini, davacı taleplerine esas olarak hazırlanan raporun bir teklif listesi olduğunu bu raporda kaza ile illiyeti bulunan/bulunmayan tüm işlemlerin değerlendirilmediğini, aracın onarıldığına dair tespit niteliğinde olmadığını, dosyaya onarım faturasının da sunulmadığını, talep edilen ticari faizi kabul etmediklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER : Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; 07.08.2021 tarihli kaza tespit tutanağı, ... plakalı aracın ZMMS poliçe sureti, araç ruhsatı, sürücü belgesi, Müvekkiline ait ... plakalı araç ruhsatı, sürücü ehliyeti, yeşil kart sig.poliçesi ve Türkçe tercümeleri, Arabuluculuk Son Tutanağı, 09.09.2021 tarihli bilirkişi raporu, bilirkişi ücreti fatura ve tercümeleri ile araçtaki hasarı gösterir fotoğraflar, müvekkili aracının kaza tarihi itibariyle rayiç değerini gösterir emsal satış ilanları, davalı sigorta şirketlerine KEP ten gönderilen 27.09.2021 tarihli ihtarname ve teslim delili, davalı sigorta şirketinin İzmir'de şubesi bulunduğunu gösterir ticaret sicil gazete sureti, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi delillerine dayandığı görülmüştür.
Davalı ... Sigorta savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Poliçe, KTT, poliçe genel şartları, ekspertiz incelemesi, dekont, trafik kayıtları, yemin, tanık, bilirkişi incelemesi delillerine dayandığı görülmüştür.
Davalı ... Turizm AŞ savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Tanık, bilirkişi incelemesi delillerine dayandığı görülmüştür.
Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ... no.lu Trafik Sigorta Poliçesi, Trafik Sigortası Genel Şartları, kusur ve zararın tespiti yönünden bilirkişi incelemesi delillerine dayandığı görülmüştür.
Mahkememizce ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 16/08/2021 tarihini kapsar ruhsat kayıtlarının Türkiye Noterler Birliği Başkanlığından getirildiğinde ... Kiralama A.O adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
... plaka sayılı aracın kaza tarihi 16/08/2021 tarihini kapsar ZMSS poliçesi, IMMS ile davacının müracaatı üzerine oluşturulan hasar dosyasının davalı sigorta şirketlerinde getirtilmiştir. Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, kazanın meydana geliş şekli, dosyadaki bilgi ve belgeler, olaya ilişkin fotoğraflar değerlendirilmek suretiyle kazada sürücülerin kusur oranları, davacı aracında kazadan dolayı hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı,davacının dava tarihinden önce sigorta şirketlerine zararın tazmini hususunda müracaatta bulunup bulunmadığı, var ise bu müracaattan dolayı davacıya yapılan ödeme miktarı ve tarihi hususunda dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması hususunda dosyanın konusunda hasar uzmanı makine mühendisi ... ile kusur uzmanı trafik bilirkişisi ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 23/06/2022 tarihli düzenlenen raporda ; Davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ...'nın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/d maddesine göre trafik kazalarında sürücüler "arkadan çarpma” hallerinde asli kusurlu sayılırlar kuralı ile aynı kanunun 56/c, 52/a-b maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşunda etken olduğu, davacı sürücü ...'in meydana gelen kazada atfı kabil kusuru olmadığı, etken olmadığı kusursuz olduğu, ... plaka sayılı aracın hasar onarım bedeli KDV dahil 5.719,46 ... olarak hesaplanmış, riziko tarihi itibarıyla 2. el rayiç değeri araştırılmış, rayiç değerinin 50.000,00 €. mertebesinde olduğu, tamirinin ekonomik olduğu, davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketinin 5.719,46 ... hasar onarım bedelinden poliçe teminat limiti olan 43.000,00 TL'yi aşmamak üzere davalının kusuru orununda (bu olayda heyetimiz trafik bilirkişisi tarafından davacının olayın meydana gelmesinde kusursuz olduğu kanaatiyle %100) 03.10.2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre (Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.) belirlenen değişken oranlı faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki .... Bankası (€) ... satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak yasal faiziyle sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta Şirketinin 5.719,46 ... hasar onarım bedelinden ... Anonim Türk Sigorta Şirketinin poliçe teminat limiti olan 43.000,00 TL'yi aşan kısmı yönünden davalının kusuru oranında (bu olayda heyetimiz. trafik bilirkişisi tarafından davacının olayın meydana gelmesinde kusursuz olduğu kanaatiyle %100) 03.10.2021 tarihinden ilibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesine göre (Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabina ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.) belirlenen değişken oranlı faizi ile birlikte fiili ödeme larihindeki .... Bankası (€) Elektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak yasal faiziyle sorumlu olduğu rapor edilmiştir. Düzenlenen bu rapora davalı ... Sigorta vekilinin, davalı ... vekilinin itiraz etmeleri üzerine tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, kazanın meydana geliş şekli, dosyadaki bilgi ve belgeler, olaya ilişkin fotoğraflar değerlendirilmek suretiyle kazada sürücülerin kusur oranları, davacı aracında kazadan dolayı hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı ile taraf vekillerinin Mahkememiz dosyasında aldırılan önceki bilirkişi raporuna yönelik itirazları değerlendirilerek ve önceki rapordaki tespitler de kıyaslanarak rapor düzenlenmesi için dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderildiği, düzenlenen 07/12/2022 tarihli raporda; Sürücü ...'nın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'in kusursuz olduğu, dava konusu araçtaki hasarın Almanya şartlarında 5.719,46 ... bedel ile giderilebileceği rapor edilmiştir. Davalı ... Sigorta vekili ve davalı ... vekili tarafından rapora itiraz edilerek yeni rapor/ek rapor alınması talebinde bulunulmuş ise de, dosyamızda mevcut önceki bilirkişi raporundaki tespitler , ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen tespitler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde talebin reddine karar verilmiştir.
DEĞERLENDİRME: Dava; trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve ekspertiz ücreti istemine ilişkindir. 16.08.2021 günü saat 16:30 sıralarında davalı ... Turizm tarafından uzun süreli kiralanan, davalı ... Anonim Türk Sigorta şirketine ZMSS poliçesiyle sigortalı ve davalı ... sigorta şirketine İMMS poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'nın Uşak ili ... Karayolu üzerinde ... kavşağı yakınlarında seyir halinde iken aracının ön kısmıyla; davacı sürücü idaresindeki ... plakalı otomobilin arka kısmına çarpması neticesi davacıya ait ... plakalı araçta oluşan maddi hasarın bedeli ve yaptırılan ekspertiz ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketleri yönünden poliçe teminatları ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili istemiyle iş bu dava açılmıştır. Davalı işleten ... Turizm A.Ş vekili tarafından işleten yönünden dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvuru yapılmadığından dava şartının yerine getirilmediği savunulmuş ise de, davalıların işleten ve sigortacısı olduğu aracın, neden olduğu trafik kazasında, davacının aracının hasar görmesi nedeniyle, maddi tazminat talep edilen davada, davalıların zarar gören davacıya karşı müteselsilen sorumlu olduğu, müteselsil sorumlu davalılar arasında ise zorunlu dava arkadaşlığı değil, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, sigorta hükümleri TTK'da düzenlendiğinden, davalı sigorta hakkındaki dava mutlak ticari dava iken, işleten olarak KTK’nun 85. Maddesi gereği sorumlu olan davalı uzun süreli kiralayan ... Turizm A.Ş hakkındaki davanın, mutlak ticari dava olmadığı gibi, davanın niteliğine göre nisbi ticari dava da olmadığı, davalı sigorta dışındaki davalı hakkında zorunlu arabuluculuk yasasının uygulanamayacağı nazara alındığında davalı işleten yönünden arabuluculuğa başvuru zorunluluğu bulunmadığından davalı işleten şirket vekilinin bu yöndeki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından usulüne uygun davet mektubu gönderilmediğinden arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini ve davacının dava açmadan önce davalı sigorta şirketine usulüne uygun olarak başvuru yapmadığını savunmuş ise de, davalıya arabulucu tarafından e-mail yoluyla davet mektubunun gönderildiği ve davacının dava açmadan önce davalı sigorta şirketine KEP adresine e -mail yoluyla başvuru yapıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin itirazları yerinde görülmemiştir.
Davalı ... Turizm A.Ş vekili ve davalı ... Anonim Türk Sigorta şirketi vekili tarafından Mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de, 2918 sayılı Yasanın 110. maddesi uyarınca davalı sigorta şirketlerinin Bölge Müdürlüğünün mahkememiz yetki alanında yer aldığından HMK’nın 7. Maddesi de dikkate alınarak mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından yetki itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMMS) ise motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almaktadır. Sigortacı limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumludur. İMSS kapsamının başlangıç noktası ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır. Davalı ... Anonim Türk Sigorta AŞ'nin kazaya karışan ... plakalı aracı 06.05.2021-06.05.2022 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile kaza başına 43.000,00 TL limitle sigortaladığı anlaşılmıştır. Davalı ... Sigorta AŞ ile kazaya karışan ... plaka sayılı aracı 01.07.2021-01.07.2022 tarihlerini kapsayan Kasko+ Filo Plus Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi(İMMS) ile 500.000,00 TL limitle sigortaladığı anlaşılmıştır. Meydana gelen trafik kazasının oluşumunda hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacıya ait araçta hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, oluşan iş bu zararın kazayla uyumlu olup olmadığı hususunda aldırılan 23.06.2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda ve İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 07.12.2022 tarihli raporda meydana gelen kazada davacının kusurunun bulunmadığı, davalıların işleteni , ZMMS sigortacısı ve İMMS sigortacısı olduğu ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait Alman Plakalı aracın Almanya'da yapılan tamir masrafının Alman ülke şartları dikkate alındığında 5.719,46 ... olduğu, aracın tamirinin ekonomik olduğunun belirtildiği görülmüştür. Davalı ... Turizm A.Ş'nin işleten (uzun süreli kiralayan) olduğu, davalı ... Anonim Türk Sigorta AŞ.nin ZMMS sigortacısı ve davalı ... Sigorta A.Ş'nin İMMS sigortacısı oldukları ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'nın %100 oranında asli kusurlu olduğu, davacının kazada kusurunun bulunmadığı, davacı aracında 5.719,46 ... hasar meydana geldiği, ZMMS sigortacısı olan davalı ... Anonim Türk Sigorta AŞ'nin KTK.nun 85-91.maddeleri gereğince hasar bedelinden sorumlu olduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, davacının ZMMS sigortacısı davalı ... Anonim Türk Sigorta AŞ'nin KEP adresine e-mail yoluyla 27.09.2021 tarihinde başvuru yaptığı, Tebligat Kanunu 7/a maddesine göre muhatabın elektronik posta adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda muhataba tebliğ edilmiş sayıldığından 03.10.2021 tarihinde tebliğ edildiği, ancak davalı sigorta şirketi tarafından 8 iş günü içinde ödeme yapılmadığından davalı ZMMS sigortacısının 14.10.2021 tarihinde temerrüde düştüğü; İMMS sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş ise KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine aldığı, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.34.1 düzenlemesi ve TTK. 1427. Maddesine göre sigortacının hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde genel ve özel şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorunda olduğu, tazminat ödeme borcunun her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olacağının düzenlendiği, davacı yanca İMMS sigorta şirketinin KEP adresine e-mail yoluyla 27.09.2021 tarihinde başvuru yapıldığı,Tebligat Kanunu 7/a maddesine göre muhatabın elektronik posta adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda muhataba tebliğ edilmiş sayıldığından 03.10.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin ödeme yapmadığından en geç 45 gün sonra 17.11.2021 tarihinde temerrüde düştüğü, davalı işleten ... Turizm A.Ş ise ihtar ve ihbara gerek olmaksızın haksız fiilin gerçekleştiği 16.08.2021 tarihinde temerrüde düştüğü, davacıya ait araçta meydana gelen hasar miktarının 43.000,00 TL lik kısmının ZMSS poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı ... Anonim Türk Sigorta AŞ.nin poliçe limiti ile sorumluluğunun bulunduğu, ZMMS poliçe limitini aşan tutardan ise davalı .... Sigorta A.Ş'nin İMMS teminat limiti 500.000,00 TL olup limit içerisinde kaldığından anılan miktar için sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne 5.719,46 ... maddi tazminatın davalı ... Turizm A.Ş yönünden kaza tarihi olan 16.08.2021 tarihinden, davalı ... Anonim Türk Sigorta A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 14.10.2021 tarihinden itibaren (ZMMS poliçe limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı ... Sigorta A.Ş yönünden ise temerrüt tarihi olan 17.11.2021 tarihinden itibaren (ZMMS poliçe limitini aşan tutardan İMMS poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki .... Bankası ... satış kuru esas alınarak TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 667,00 ... ekspertiz giderinin fiili ödeme tarihindeki .... Bankası ... satış kuru üzerinden TL karşılığının yargılama gideri kısmında değerlendirilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Yargıtay ... H.D. ... Esas ve ... karar sayılı kararında da belirtildiği üzere yabancı para birimi üzerinden hükmedilen alacaklarda öncelikle hükmedilen yabancı para alacağı, dava tarihindeki T.C. .... Bankası tarafından ilan edilen ... satış kuru üzerinden (1 ...=15,4610 TL) Türk lirasına çevrilmiş, belirlenen bu miktar üzerinden karar tarihindeki oran üzerinden nispi karar ve ilam harcına hükmedilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi’nin ... Esas ve ... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere hükümde tahsiline karar verilen yabancı para alacağının, karar tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti .... Bankası ... satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığı(1 ... =20,0703 TL) esas alınarak davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
5.719,46 ... maddi tazminatın davalı ... Turizm A.Ş yönünden kaza tarihi olan 16.08.2021 tarihinden, davalı ... Anonim Türk Sigorta A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 14.10.2021 tarihinden itibaren (ZMMS poliçe limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı ... Sigorta A.Ş yönünden ise temerrüt tarihi olan 17.11.2021 tarihinden itibaren (ZMMS poliçe limitini aşan tutardan İMMS poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki .... Bankası ... satış kuru esas alınarak TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
667,00 ... ekspertiz giderinin fiili ödeme tarihindeki .... Bankası ... satış kuru üzerinden TL karşılığının yargılama gideri kısmında değerlendirilmesine,
2-Alınması gereken 6.040,55-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 1.523,89 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.516,66-TL 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 1.523,89 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı, 3.935,15 TL tebligat, posta gideri, bilirkişi ücreti ve ATK rapor ücreti ile davacının yurt dışında hasar tespiti için sarf ettiği ekspertiz gideri olan (667,00.-... x 20,0703-TL kur )13.386,89-TL olmak üzere toplam 18.913,73 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı sigorta şirketleri yönünden arabuluculuğa başvurunun dava şartı olduğundan 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketlerinden müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 18.218,69 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nın 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin , davalı ... Turizm vekilinin ve davalı ... Sigorta AŞ vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Anonim Sigorta vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.28/02/2023
Katip .....
e-imzalı
Hakim .....
e-imzalı