T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/967 Esas
KARAR NO: 2022/1
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 24/01/2020
KARAR TARİHİ: 04/01/2022
Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile)'nin 07/11/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edildiği ve dosyanın yukarıda belirtilen esasa kaydının yapıldığı görülmekle dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) 'ne verilen 24/01/2020 tarihli dava dilekçesi ile, davacı şirketin balık satışı ile uğraştığını, davalı adına düzenlenen 25/05/2019 tarihli 369,87 TL bedelli, 30/05/2019 tarihli 488,16 TL. bedelli, 07/06/2019 tarihli 2.295,86 TL. bedelli, 21/06/2019 tarihli 1.844,64 TL bedelli ve 09/07/2019 tarihli 2.579,39 TL. bedelli 5 adet fatura karşılığında borçluya toplam bedeli 8.577,92 TL değerinde mal satıldığını, faturaların üzerinde malların teslim alındığına ilişkin davalının iş yerinde daimi çalışanın imzasının bulunduğunu, davalının bu faturalara itiraz etmediğini, davalının borcunu ödememesi üzerine, davalı aleyhine Çeşme İcra Dairesi’nin ... Esas numaralı dosyası ile icra takibine başlatıldığını, başlatılan takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durdurulmasına karar verildiğini, açıklanan nedenlerle davanın borca itirazlarının iptaline ve davamızın kabulüne, Çeşme İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyada takibin devamına, davalının mal varlığının üzerine tedbir konulmasına, asıl alacağa temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ve tüm ferileriyle birlikte tahsiline, haksız itiraz eden kötüniyetli davalı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ve dava edilmiştir.
Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dava dilekçesinin davalıya tebliğe çıkarıldığı görülmüştür.
Dava; Davacı tarafından davalı aleyhine 5 adet faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı 07/11/2021 tarihli kararı ile “…görülmekte olan davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve işlerden olduğu; Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin İzmir ilinin mülki sınırları" olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili Nöbetçi İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmesine/gönderilmesine, esas hükümle birlikte istinaf kanun yolu açık olmak üzere ” karar verildiği görülmüştür.
Gönderme kararı ile gelen dosya mahkememize tevzi edilmiş ve yukarıdaki esas numarasını almıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/11-10 esas, 2019/401 karar sayılı, 04.04.2019 tarihli emsal kararı “…..Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir....
O hâlde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır..."şeklindedir.
Emsal HGK kararının gerekçesi ve dosya kapsamı dikkate alınarak somut olay değerlendirildiğinde;
İş bu dava 24/01/2020 tarihinde açılmış ve Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas numarasına kaydedilmiştir. Davanın açıldığı tarih itibariyle Mahkemenin görevi ve yetkisi konusunda bir uyuşmazlık dosyada tespit edilememiştir.
Türkiye Cumhuriyet Anayasa’sının 37. Maddesindeki “kanuni hakim güvencesi” ilkesinden hareketle uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olayın, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabi olması ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmesi gerekmektedir.
08 Temmuz 2021 tarihli 31535 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nun 07.07.2021 tarihli 608 numaralı kararı ile “İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresi İzmir ilinin mülki sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi hariç)” şeklinde belirlenmiştir. Aynı kararda karar tarihinde derdest davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Yasada zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlığın, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenmesi gerekmektedir. İzmir ilindeki Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin genişletilmesine ilişkin yasal bir düzenleme yapılmamıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık yönünden görevli ve yetkili mahkeme davanın açılmasından önce kanunen belirli olan Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi olup, dava tarihinden sonra yetki alanı HSK kararı ile genişletilmiş olan mahkememizin davaya bakmasına olanak bulunmamaktadır.
Mahkemece her ne kadar Hakimler ve Savcılar Kurulunun 07/07/2021 tarihli, 608 sayılı kararı ile, Çeşme Asliye Hukuk Mahkemelerinin ticaret mahkemesi sıfatının kaldırıldığı gerekçe gösterilerek dava tarihi itibariyle, mahkemenin iş bu dosyaya bakmakla görevli olmadığı belirtilmiş ise de, Hakimler ve Savcılar kurulu tarafından verilen kararın içeriği itibariyle, mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatının kaldırıldığını gösterir bir husus tespit edilemediği anlaşılmıştır.
Bu konuda benzer uyuşmazlığa ilişkin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi’nin 02.11.2021 tarih 2021/1511 Esas ve 2021/1353 Karar sayılı kararı ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin 17.11.2021 tarih 2021/1939 Esas ve 2021/17372 Karar sayılı kararın da benzer gerekçeler ile aynı yönde hüküm kurulduğu görülmüştür.
Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen devir kararının yasa yolu açık olarak hükme bağlandığı, kararın taraflara tebliğ edildiği ve herhangi bir yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşme işleminin yapılması sonrası mahkememize gönderildiği ve bu hali ile verilen kararın görevsizlik kararı olarak kabul edilip mahkememizce olumsuz görev uyuşmazlığının çıkarılması gerektiği anlaşılmıştır.
HMK md.114/1-c hükmüne göre görev dava şartı olup, HMK md.115/2 hükmüne göre ise iş bu dava şartının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilebileceği düzenlenmiş olup bu hali ile mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine, görevli mahkemenin Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın, HMK md. 114/1-c ve md.115/2. Hükümleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Görevli mahkemenin HMK md.20/1 uyarınca Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyle ) olduğuna,
2- Kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde başvuruda bulunulduğu takdirde dava dosyasının çıkarılan olumsuz görev uyuşmazlığı nedeniyle görevli mahkemenin belirlenmesi için İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3- Kararın Kanun yoluna başvuruya konu olması ve istinaf isteminin bu nedenle reddine karar verilmesi ve bu şekilde kararın kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde başvuru olduğu takdirde dosyanın görevli ve yetkili Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
4-HMK.nun 331/2.maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından ele alınmasına,
5-Kararın taraflara TEBLİĞİNE
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda açıkça okundu. 04/01/2022
Yazman ...
E -imzalıdır
Yargıç ...
E -imzalıdır