T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1036
KARAR NO: 2024/482
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/12/2022
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkilinin, ... şasi nolu ... ... model ... plakalı aracı, 16/08/2022 tarih ... nolu fatura ile davalı şirketten satın aldığını, İş bu dava konusu aracın ayıplı olduğunu, aracın tesliminden hemen sonra araçta; sürücü destek işlev servisi arızası, far sistemi arızası, çarpışma önleme arızası, E-CALL uyarısı, park yardım uyarısı, navigasyon sistemi arızası meydana geldiğini, ayrıca direksiyon sağa sola çevrilirken ses geldiğini, müvekkili tarafından aracın yetkili servis ... Otomobil San.Tic.A.Ş'. ye götürüldüğünü, ... ve ... iş emirleri ile arıza tespiti yapıldığını, bu arızaların halen devam ettiğini, müvekkili tarafından bu kadar yüksek bedel ödenerek (3.528.36,51 TL) sıfır alınan araçta bu arızaların meydana gelmiş olmasının araçta ciddi bir değer kaybı meydana getirdiğini, aracın kusurlu olarak kayıtlara geçeceğinden müvekkili şirketin ciddi bir kayba uğrayacağını, araçtaki gizli ayıplar nedeni ile uğradıkları zarar miktarının yapılacak olan bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak olarak iş bu davayı açtıklarını, araçta gizli ayıp olduğunu ve sorunun aracın üretiminden kaynaklandığını ve davalının bu ayıptan dolayı sorumlu olduğunu, dava konusu araçtaki ayıbın açıkça müvekkilinin aracının değerini etkiler nitelikte esaslı gizli ayıp olduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek açıklanan nedenlerle 06/08/2022 tarihli fatura ile satın alınan ... şasi nolu ... ... model ... plakalı araçta gizli ayıp olması-sebebi ile ayıp oranında bedelden indirim yapılarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik alacak tazminatın ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; öncelikle davacının arabuluculuk yoluna başvurmadan dava açtığını bu nedenle davanın usulden reddi gerektiği, değer kaybı talebinin esasa girilmeden reddi gerektiğini, süresi içinde ayıp ihtarı yapılmadığını, araçta ayıp olmadığını, dava konusu aracın 16.08.2022 tarihinde müvekkili bayiiden satın alındığını, davacının aracı satış öncesi inceleyerek teslim aldığını, teslim alındıktan sonrada bir şikayet ihbarında bulunulmadığını, müvekkili şirketin üretici olmayıp bayii olduğunu, ... Turkey Otomobil Ltd. Şti’nin bayisi olduğunu, ayıp olsa bile sorumluluğunun olmadığını, aracın misli ile değişim talebinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek öncelikle davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; İzmir ...Noterliği 06/10/2022 tarih ... yevmiye nolu ihtarname , 16/08/2022 tarih, ... nolu fatura, İzmir Arabuluculuk Bürosu ... nolu arabuluculuk son tutanağı , ... ve ... iş emirli üç adet ... servis fişi araç kabul ve iş emri, tanık, keşif ve bilirkişi incelemesine dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; araç teslim fişi ve fatura, araç üzerinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi, araca ilişkin tüm kayıtlar, müvekkil şirket kayıtları, dava dışı şirket kayıtları , tanık , keşif , bilirkişi incelemesi , yemin, emsal yüksek yargı kararları vesair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
DAVANIN İHBARI :Davalı vekilinin davanın ihbarını talep ettiği ... Türkey Otomobil Ltd Şti.'ye davanın ihbarına ilişkin dilekçe sunduğu, dilekçenin ihbar olunana tebliğ edildiği, ihbar olunan ...car .. Ltd Şti vekili tarafından 10/05/2023 tarihinde beyanda bulunulduğu görülmüştür.
Dava konusu araç olan ... plakalı aracın ruhsat kayıtlarının dosyamız arasına alındığı görülmüştür.
Davacıya ait ... plakalı araç üzerinde 01/06/2023 günü saat 14:00'de İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Binası Kuzey Kapısı önünde Otomotiv Uzmanı Bilirkişi ... refakatinde Mahkeme heyeti ile birlikte keşif yapıldığı,
Bilirkişiden davacı tarafından satın alınan aracın ayıplı olup olmadığı, ayıp var ise ayıbın açık veya gizli ayıp olup olmadığı, ayıbın davacı alıcı tarafından yapılması gereken olağan bir gözden geçirme ile fark edilip edilemeyeceği, ayıbın üretimden ya da kullanım hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ayıbın niteliğine göre davacı alıcının TTK’nun 23. maddesindeki yasal süre içerisinde usulüne uygun şekilde ayıbı davalıya bildirip bildirmediği, ayıp varsa ayıp oranında satış bedelinden ne kadar indirim yapılabileceği hususlarında rapor istendiği, bilirkişi ... tarafından 03/10/2023 tarihli düzenlenen raporda ; Dosyanın tetkiki, yol testi ve aracın incelenmesi neticesinde;
1- Davacının dava konusu aracı ... ... model ... plakalı aracı, 16/08/2022 tarihli fatura ile davalı şirketten 3.528.36,51 TL bedele satın aldığı, aracın tesliminden hemen sonra araçta “Sürücü destek işlev servisi arızası, Far sistemi arızası, Çarpışma önleme arızası, E-CALL uyarısı, Park yardım uyarısı, Navigasyon sistemi arızası meydana geldiği, direksiyon sağa sola çevrilirken ses geldiği” şikayetleri olduğu, davacının araçta gizli ayıp olması-sebebi ile ayıp oranında bedelden indirim yapılmasını talep ettiği,
2-Araç üzerinde yetkili serviste OBD girişinden Diagnostik test cihazı bağlanarak yapılan inceleme, arıza arama ve kayıt taramasında; araçta, geçici bazı önemsiz anlık arızalar görülüp davaya konu olan (Sürücü destek servisi Far sistemi, Çarpışma önleme sistemi, E-CALL sistemi, Park yardım sistemi, Navigasyon sistemi ve direksiyon sistemi gibi) sistemler ile ilgili herhangi bir arıza kaydına rastlanılmadığı,
3- Yaklaşık 18 km otoyol ve şehir içinde ve mahalle aralarında değişik yol şartlarında yapılan yol testinde ve incelemede; herhangi bir arızaya ve olumsuzluğa rastlanılmadığı, Navigasyonun çalıştığı, aktif olduğu, keskin dönüşlerde direksiyonun sağa veya sola döndürülmesi ile herhangi bir anormal ses tespit edilmediği, araç sahibi davacı yağmurlu havalarda sürüş esnasında Adaktif Uzun Farların kendiliğinden söndüğünü, beyan etmiş olup, test esnasında (havada yağmur yokken) farların normal çalıştığı, diğer sistemlerde de bir olumsuzluk görülmediği, netice olarak; araç üzerinde yapılan inceleme, diagnostik test ve yol testi esnasında; araçta (şikayet edilen sistem ve arızalarla ilgili) herhangi bir arıza kaydı, uyarısı (ekran, yol bilgisayarı ve cihazda) tespit edilmediği, herhangi bir probleme rastlanılmadığı,
4-Dava dosyası ve dosyaya sunulu İş emirleri ile aracın Servis Geçmiş İş Emirleri Raporun üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
•Araçta 09.09.2022 tarihinde 1.898 km’de, Sürücü destek işlev servisi, Far Sistemi arızası, Çarpışma Önleme arızası” olduğu, bu arızaların yazılım atılarak giderildiği,
•Araçta 27.09.2022 tarihinde 3.339 km’de “E-Call sistemi arıza uyarısı, Park sistemi arıza uyarısı, Far sistemi arıza uyarısı” olduğu, Far Sistemi arızası, Çarpışma Önleme arızası, E-Call uyarısı, Park Sistemi uyarısı, Direksiyon sistemi uyarısı için araçta bağlantı yapılması gerektiği, araçta bağlantı yapılıp deneme için TCAM modülünün değişimi gerektiği, müşterinin (davacının) kabul etmediği, Müşteri araca işlem yapılmasını istemediğinden arıza incelemesi yapılamadan ve araçta işlem yapılmadan aracın davacıya teslim edildiği”
•Araçta 23.01.2023 tarihinde 15.216 km’de “Araç yokuş aşağı inerken frene basıldığında tekerden patırtı şeklinde ses, bozuk yolda tıkırtı sesi, yağışlı havalarda otomatik uzun far servisi gerekli uyarısı (davacı yağışlı havalarda adaptif uzun farların devre dışı kaldığını beyan ediyor)” şikayetleri olduğu, “Garanti kapsamında balatalara gres uygulandığı, stepne lastiğin sabitlendiği, 2.0 yazılım güncellemesi yapıldığı, tüm arıza kayıtlarının silindiği,
5- Aracın geçmişinde; ... modülü arızası, Far Sistemi arızası, Sürücü destek işlev servis arızası, Çarpışma Önleme arızası, E-Call uyarısı arızası, Park Sistemi arıza uyarısı, direksiyon sistemi arıza uyarısının mevcut olduğu, iş emrinde bu tespitlerin yapıldığı, araca yazılım atıldığı, 2.0 yazılım güncellemesi yapıldığı, son inceleme tarihinde ise bu arızaların görülemediği,
•Araçta yukarıdaki arızaların görülmüş olmasının ve aracın servis geçmiş kayıtlarında görülmüş olmasının; aracın 2.ci elinde düşüşe sebep olabileceği, araçta görülen anılı arızaların oluşum sebebinin kullanım kaynaklı olmadığı, üretim kaynaklı olduğu, ancak son incelemede hali hazırda görülmediği, bir daha görülmeyeceğinin de garantisi olmadığı, bu nedenlerle aracın 2.ci elinde (yapılan piyasa araştırması ve değerlendirme neticesinde) 50.000,00 TL DEĞER KAYBI OLUŞACAĞI, 100.000,00 TL miktarda SATIŞ BEDELİNDEN İNDİRİM YAPILABİLECEĞİ, yönünde görüş kanaat ve tespite varıldığı,
6- Satın alınan sıfır araçta, keşif tarihi öncesinde gerçekleşmiş ve iş emirlerinde görülen (keşif tarihinde ise görülemeyen) yukarıdaki belirtilen anılı arızaların; aracın ilk birkaç bin KM’de görünmesi ve ortaya çıkması nedeniyle aracın ayıplı olduğu, aracın servis kayıtlarında görünecek olmasının (yukarıda açıklandığı gibi), değer kaybı oluşturacağı, yukarıdaki sistemde aralıklı görülen arızaların, olağan bir gözden geçirme ile fark edilemeyeceği, aynı zamanda yasal süreci içinde profesyonel bir servis kontrolü ile de tespit edilemeyecek nitelikte olduğu, bu yönüyle teknik bakımdan (hukuki değerlendirmesi sayın Mahkemeye ait olmak üzere) gizli ayıp olarak (teknik açıdan) nitelendirilebileceği, kullanım hatası olmadığı, üretim kaynaklı olduğu ve araçta düzensiz zamanlarda ve km’lerde ortaya çıktığı,
7- Ayıbın niteliğine göre “davacı alıcının TTK'nun 23. maddesindeki yasal süre içerisinde usulüne uygun şekilde ayıbı davalıya bildirip bildirmediği” hususunun hukuki bir konu olduğu ve sayın Mahkemenin değerlendirmesine bırakıldığı,
8-Netice olarak; Satış bedelinden yukarıda açıklanan arıza ve kayıtları nedeniyle toplam 50.000,00 TL indirim yapılabileceği, takdirin Mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz ettiği anlaşılmakla, davalı vekilinin itirazlarını karşılar mahiyette dosya kapsamına uygun ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişi Bülent Demir 'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 09/02/2024 tarihli ek raporda ; ... tarihli fatura ile davalı şirketten B.528.36,51 TL bedele satın alınmış ... ... model ... plakalı araç ile ilgili olarak;
1- Aracın geçmişinde; TCAM modülü arızası, Far Sistemi arızası, Sürücü destek işlev servis arızası, Çarpışma Önleme arızası, E-Call uyarısı arızası, Park Sistemi arıza uyarısı, direksiyon sistemi arıza uyarısının mevcut olduğu, iş emrinde bu tespitlerin yapıldığı, araca yazılım atıldığı, 2.0 yazılım güncellemesi yapıldığı, son inceleme tarihinde ise bu arızaların görülemediği, araçta yukarıdaki arızaların görülmüş olmasının, aracın 2.elinde düşüşe sebep olabileceği, araçta görülen anılı arızaların oluşum sebebinin kullanım kaynaklı olmadığı, üretim kaynaklı olduğu, ancak son incelemede hali hazırda görülmediği, bir daha görülmeyeceğinin de garantisi olmadığı, bu nedenlerle aracın 2. elinde (yapılan piyasa araştırması ve değerlendirme neticesinde) 50.000,00 TL DEĞER KAYBI OLUŞTURACAĞI, ve bu miktarın SATIŞ BEDELİNDEN İNDİRİM YAPILABİLECEK miktar olduğu,
2- Kök Raporun “Sonuç ve Kanaat” bölümü 5. Maddesinde yazılı “100.000 TL bedelin” SEHVEN MADDİ HATA İLE YAILMIŞ OLDUĞU, DOĞRU MİKTARIN ANILIN BÖLÜMÜN SON MADDESİNDE 8. maddesinde belirtilen 50.000,00 TL OLDUĞU,
3- NETİCE OLARAK; Satış bedelinden yukarıda açıklanan aracın geçmiş arıza ve kayıtları nedeniyle toplam 50.000.00 TL indirim yapılabileceği rapor edilmiştir.
ISLAH : Davacı vekilinin 29/11/2023 tarihli dilekçesi ile 10.000-TL olarak talep ettikleri bedelden indirim tazminatı talebini bilirkişi raporu doğrultusunda 90.000-TL arttırarak 100.000-TL olarak ıslah (bedel arttırım) ettikleri, alacağın davalı taraftan ihtar tarihi olan 05/10/2022 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte talep edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; satın alınan aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak ayıp oranında satış bedelinde indirim yapılması istemine ilişkindir.
TTK nın 23. Maddesi gereğince satılanda ayıp bulunması halinde alıncının, satılanı gözden geçirerek 2 gün içerisinde satıcıya ihbarı, aybın olağan bir gözden geçirme ile fark edilmeyecek ayıplardan olması halinde ise 8 gün içinde incelemek veya inceletmekle ve bu inceleme sonucu malın ayıplı oludğunu ortaya çıkarsa haklarını korumak için bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olduğu, diğer durumlarda ise TBK nın 223. Maddesinin 2. Fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir. TBK'nın 223.maddesinin son fıkrasında alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimi ihmal etmesi halinde satılanın mevcut şekilde kabul etmiş sayılacağı, ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkaramayacak bir ayıp bulunmaması halinde bu hükmün uygulanamayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılması halinde satıcıya bildirileceği düzenlenmiştir. Somut olayda bilirkişi raporlarında belirlendiği üzere araçtaki ayıp olağan bir kontrolle dahi farkedilmeyecek gizli bir ayıp olduğundan ve ayıbın ortaya çıkması ile birlikte süresinde onarım için davalıya başvurulması nedeniyle ayıp ihbarının süresinde yapıldığı kabul edilmiştir. TBK'ın 227.maddesinde alıcının seçimli hakları düzenlenmiş olup, öncelikle satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alı koyup ayıp oranında satış bedelinde indiirm isteme, aşlı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafların satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme hakları kanunca alıcıya tanınmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket tarafından davalı Şirketten ... Plakalı, ... Marka, ... Model, ... Şasi No’lu Hususi aracı 16/08/2022 tarihinde sıfır (0) KM olarak satın alındığını, satın alındıktan sonra 09.09.2022 tarihinde aracın “Sürücü destek işlev servis gerekli” arızası verdiği, yazılım güncellemesi yapılarak arıza kodlarının giderildiğini, 27.09.2022 tarihinde yetkili servise “Park yardım uyarısı, E-Call ve Far uyarısı nedeniyle yeniden arıza verdiği, davacı tarafından işleme onay verilmediğinden bahisle işlem yapılmadığının belirtildiği, davalı ayıp ihbarı yasal süre içinde yapılmadığından dava konusu edilemeyeceğini, davacı taraf tacir olup, TTK 23/c) hükmüne göre “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür.” ancak davacı dava konusu olayda işbu ayıp ihbar sürelerine uymamış olduğundan davanın reddine karar verilmesini gerektiğini belirtmişlerdir. Bilirkişi tarafından raporda; dAraçta arızaların bulunması ve aracın servis geçmiş kayıtlarında görülmüş olmasının; aracın 2.ci elinde düşüşe sebep olabileceği, araçta görülen anılı arızaların oluşum sebebinin kullanım kaynaklı olmadığı, üretim kaynaklı olduğu, aracın ayıplı olduğu, ayıbın gizli mahiyetinde olduğu ve arızların araçta değer kaybı oluşturacağı tespit edildiği şeklinde görüş belirtilmiştir.
Somut olayda dosya kapsamındaki bilirkişi raporları ile tespit edilen arızaların kaynağına dair teknik ve bilimsel açıdan yeterli ve hüküm kurmaya elverişli tespitleri içerdiği, davaya konu aracın üretim hatasından kaynaklanan gizli ayıplı olduğu, ayıp ihbarının davacı tarafından İzmir ...Noterliğinin 00/10/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile davalıya bildirimde bulunduğu, bu hali ile davacı tarafından ayıp ihbarını süresinde yapıldığı, davacının araçtan beklediği yararı sağlayamadığı, arızaların servis kayıtlarına işlendiği, davacının ayıplı aracında bir miktar indirim yapılmasının gerektiği, davalı firmanın satıcı sıfatıyla satılanın ayıbından sorumlu olduğu, davacının davasının kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, 50.000,00 TL tazminatın 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken 3.415,50-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 1.707,75 TL (170,78 TL peşin harç +1.536,97 TL ıslah harcı)'nin mahsubu ile bakiye 1.707,75-TL 'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 11,50 TL vekalet suret harcı, 2.090,25 TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.101,75 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 1.050,87 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 80,70 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç, 1.536,97 TL ıslah harcı, 1.274,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 4.114,22 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasın,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davanın açılmasına sebebiyet veren davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 11/06/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı