T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/249
KARAR NO: 2023/89
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 17.02.2021
KARAR TARİHİ: 08.02.2023
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Lojistik ve Ticaret Anonim Şirketi vekili İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesine açtığı 17.02.2021 harç tarihli dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili şirket arasında borçlu davalının ihracata konu yurt dışı deniz yolu kargo taşınmasına ilişkin taşıma akdinden kaynaklanan cari hesap ilişkisi olduğunu, taşıma akdine ilişkin vecibelerin müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, malın alıcıya teslim edildiğini, taraflar arasında taşıma akdinden kaynaklanan herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, davalı tarafından cari hesap ve faturalara itiraz da bulunulmadığını, TTK m. 21/3 gereğince davalı tarafın süresi içerisinde itiraz da bulunmadığını, davalı tarafından ödeme yapılmaması üzerine icra takibi başlatıldığını, davalının, müvekkiline Aliağa-Hamburg ve Çanakkale/Yenice- Melbourne arasında davaya konu iki farklı taşıma yaptırdığını, mail görüşmelerinde anlaştıkları tutarların faturalandırıldığını, taşımaların ... no'lu ekspres ... (...) ve ... no'lu ... ile de sabit olduğunu, konşimentolar uyarınca ... no'lu faturaların düzenlendiğini, faturalar gereğince 1.492,76 Euro ve 3.351,20 TL cari hesap alacağının mevcut olduğunu, alacağın ödenmemesi üzerine bakiye alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, kargo taşınmasından kaynaklanan alacakların navlun bedeli, deniz yolu ... ücreti, taşımaya ilişkin faturalar ticari defter kayıtları müvekkili şirket tarafından davalı yana bu hizmetlerin verildiğini, ancak karşılığının ödenmediğini, mail yazışmalarında verilen hizmet anlaşmasının ve karşılığı ücretlerin kabul edildiğini, davalı tarafça 1.492,76 Euro ve 3.351,20 TL cari borç alacağının ödenmediğini belirterek davalı aleyhine başlatılan İzmir 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine borcun tamamı üzerinden %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Elekt. Elektr. Tar. Gıd. Hay. Tur. Taş. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde; takibe yönelik beyan ve itirazlarını tekrar ettiklerini, davacının taleplerini açıklamak ve somutlaştırmak zorunda olduğunu, takdiri delillerle ispata muvafakatlarının olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas – ... Karar sayılı 15.09.2021 tarihli kararı ile davanın görevli İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı vermiş ve bu karar 28.01.2022 tarihinde kesinleşerek, davacının süresinde verdiği 03.03.2022 tarihli tahrik dilekçesiyle dosya mahkememize gönderilmiştir.
Dava; davacı akdi taşıyanın davalı taşıtandan navlundan dolayı alacaklı olduğunu belirterek yapmış olduğu, cari hesap ilişkisine dayalı takibe itirazın iptali davasında yetki ve esasa ilişkin hususlarda ihtilaflı olduğu belirlenmiştir.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
İzmir 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, ..., faturalar ve cari hesap, mail kayıtları, arabuluculuk anlaşmama tutanağı, İzmir 2.Sulh Mahkemesi ... Esas - ... Karar sayılı ilamı, tarafların defter ve kayıtları incelenmiştir.
Davalı tarafın icra müdürlüğünün yetkisine itirazı incelendiğinde taşıma akdinin ifa yerinin Aliağa dan başladığı ve Hamburg ile Melbourne yapılan taşımalara ilişkin olduğu bu nedenle akdine ifa olan taşıma akdine başladığı yer olan İzmir olduğu ayrıca alacağın para alacağı olması nedeniyle HMK m. 10 ve TBK m. 89 gereği para alacaklısının ikametgâhı icra daireleri ve mahkemesi yetkili olduğundan yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
İzmir 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; takip alacaklısı ... Lojistik A.Ş. borçlu ... Elekt. Ltd. Şti. aleyhine 1.492,76 USD + 3.351,20 TL cari hesap alacağı üzerinden 03.12.2020 tarihinde ilamsız icra takibine geçtiğini, ödeme emrinin 05.12.2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 08.12.2020 tarihinde yetkiye, borca, borcun sebebine itiraz ederek takibi 08.12.2020 tarihinde durdurduğu belirlenmiştir.
Mahkememizce verilen 09.06.2022 tarihli 3 nolu ara karar kapsamında tarafların defter ve kayıtları üzerinde davalının bulunduğu yer olan ... Asliye Hukuk Mahkemesi / Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalının defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, davacıyla olan ticari ilişkisinin bulunup bulunmadığı, alacak ve borç ilişkisinin saptanması, daha sonra davacının defter ve kayıtları ile bu taşıma akdine göre davalının sorumlu olup olmadığı, cari hesaptan doğan alacak miktarı konularında inceleme yapılmasına, tarafların defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine sunmaları için kendilerine HMK m. 219, 220 ve 222'ye göre ihtarat gönderilmesine, defter ve kayıtları incelemeye sunmadıkları takdirde karşı tarafın sunduğu kayıt ve belgelerin ispat durumuna göre aleyhe delil kabul edilebileceğinin ihtarına karar verilmiş, davalı tarafa bu kapsamda mahkememizce 14.06.2022 tarihinde talimat yazılmış, Çanakkale Yenice Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilen talimat ile Bilirkişi SMMM ... ...'ın defter ve kayıtların incelenmesi için görevlendirilmesiyle mahkememizce verilen ara karar kapsamında belirtilen ihtaratın yapıldığı ve davalı tarafa bildirildiği, davalı vekilinin 01.07.2022 tarihli dilekçesiyle müvekkilinin adresini ve defter ve kayıtların bulunduğu yeri bildirerek ... İlçe Merkezinde bulunan muhasebeci ... ve ...'de olduğunu bildirdiği halde belirtilen gün ve saatte bilirkişiye defter ve kayıtların incelenmeye sunulmadığı, 21.07.2022 tarihinde talimat mahkemesince "...Mahkememizin 29/06/2022 tarihli tensip tutanağının 5 nolu ara kararı ve davalı vekilinin 01/07/2022 tarihli yerinde inceleme talebini içerir dilekçesi uyarınca davalı ... Elektrik Ltd. Şti. defterlerini yerinde incelemesi için Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi ... ...'a yerinde inceleme yetkisi verilmesine..." bilirkişi ... ...'a yetki verildiği, bilirkişinin aynı tarihte defter ve kayıtları incelemek için müracaat ettiği halde davalı tarafın defter ve kayıtlarını sunmadığı ve bilirkişinin buna ilişkin olarak 21.07.2022 tarihli tutanak düzenlediği ve evrakın bu şekilde iade edildiği anlaşılmış olup, davalı vekilinin defter ve kayıtların incelenmediği itirazı kabul edilmemiştir.
Mahkememizce seçilen bilirkişiler ... ve SMMM ...’den alınan 08.11.2022 tarihli raporda; davacının defter ve kayıtlarının incelendiği, davacının defterlerinin lehe delil olma özelliği taşıdığı, davalının defterlerinin incelenmesi için İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince yazılan talimat ile 21.06.2021 tarihinde alınan raporda davalının 2020 yılı cari hesap dökümünde davacıya karşı borcunun olmadığı, davacı kayıtlarında ise 11.502,59 TL borcunun olduğunun görüldüğü, cari hesap ekstresinde davacı tarafın gönderdiği XE…83 nolu faturanın davalı tarafın defterlerine kaydedilmediği, 8.752,07 TL davacı alacağının ticari defterlerde ne şekilde kapatıldığının belirlenemediğini, davacının düzenlemiş olduğu faturaların dayanağı olan konşimentolarla davalıya ait taşımaların yaptırıldığı, davalının bu taşımalar neticesinde 1.492,76 Euro ve 3.351,20 TL cari hesap borcunun bulunduğu, davalı şirket adına tanzim edilen XE…667 nolu fatura kaydının davacı şirketin şüpheli alacaklılar hesabına aktarıldığı, davacının gönderdiği faturaların e-fatura ile gönderildiği, tüm faturaların üzerinde davacının yapmış olduğu taşımaların ve davalının taşıtan olarak isimlerinin bulunduğu konşimentoların da belirtildiği, böylece davacının bu hizmetleri verdiği, davalının faturaları iade etmediği ve itiraz edildiğine ilişkin bir kaydının da bulunmadığı, tarafların e-posta yazışmalarından da bu taşımaya ilişkin talimatların davalı tarafından davacıdan istendiği, takip tarihi itibariyle davacının alacağının 1.492,76 Euro ve 3.351,20 TL olduğu ve davalının taşıtan sıfatıyla TTK m. 1203 kapsamında navlun ve diğer masraflardan sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekili 18.11.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; müvekkilinin alacağının sabit olduğunu, davalının defterlerini ibraz etmediğini, takibin devamını ve %20 icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm toplanan deliller ve yapılan incelemelere göre;
Davacı tarafın davalıyla olan taşıma ilişkisinden doğan cari hesaba dayalı borç alacak ilişkisinin bulunduğu, davacının düzenlemiş olduğu 3 ayrı faturayla davalıya taşıma hizmeti verdiği, talebe konu olan konşimentolarda davacının yapmış olduğu hizmetlerin ve davalının bu konşimentolara göre taşıtan sıfatına haiz olduğunu, masrafların taşıma akdinden doğan navlun ve diğer ücretlere ilişkin olup, davalı tarafa faturaların gönderildiği, davalı tarafın e-fatura üzerinden bu faturalara itiraz etmediği ve iade etmediği, taraflar arasında e-posta yazışmalarının bulunduğu ve bu kayıtlarda da ... talimatlarının davalı tarafından mutabakat ile verildiğini, davacının defter ve kayıtlarının lehe delil vasfı taşıdığı, davalı tarafın defter ve kayıtlarının ise 21.06.2021 tarihli alınan raporda incelendiği, davacıyla olan ticari ilişkisinde 2020 yılı cari hesap dökümünün yapıldığı, ancak davacıya olan borcunu içeren “XE…883” nolu faturanın davalı tarafın defterlerine kaydedilmediği ve davacıya “0.0” TL borçlu olarak görüldüğü, davacının verdiği bu hizmetler karşılığı davalının defter ve kayıtlarında bu alacağın ne şekilde ödendiğine ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı belirlenmiştir.
HMK m. 222’e göre “(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle: 22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur…” hükmüne göre davacının defterlerinin lehe delil olma özelliği taşıdığı, buna karşılık davalının defterlerinde yapmış olduğu ödemelerin belgelendirecek delillerin bulunmadığı gibi lehe delil olma özelliği de taşımadığı ve aleyhe delil olma özelliği bulunduğu, davacının gönderdiği faturaların da davalı tarafından iade edilmediği, itiraz edilmediği, tespit edilmiş olmakla davacının davasının kabulü ile takip talebi ve defterlerinde yer aldığı üzere 1.492,76 USD ve 3.351,20 TL üzerinden takibin devamı ile itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının, davasının KABULÜ ile;
Davacı ... Lojistik ve Ti. A.Ş.’nin, davalı ... Elektrik Elektronik Tarım Gıda Hay. Tur. Taş. Nak. İth. İhr. An. Ve Tic. Tic. Ltd. Şti aleyhine İzmir 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yapmış olduğu takibe itirazının iptali ile takibin 1.492,76 USD üzerinden takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca USD cinsi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak fiili ödeme günündeki döviz satış kuru üzerinden -.TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı ... Lojistik ve Tic. A.Ş.’nin, davalı ... Elektrik Elektronik Tarım Gıda Hay. Tur. Taş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti aleyhine İzmir 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yapmış olduğu takibe itirazının iptali ile takibin 3.351,20 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Alacak likit olup itiraz haksız olmakla 1.492,76 USD takip tarihi itibariyle karşılığı 9.300,49 TL ve 3.351,20 TL toplamı olan 12.651,69 TL’nin % 20 icra inkar tazminat tutarı olan 2.530,34 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Ödemelerin icra müdürlüğünce nazara alınmasına,
Tahsilde tekerrür edilmemesine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.088,53 TL harçtan dava açılışında alınan 196,91 TL peşin harç ve icra dosyasına yatan 348,44 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan 545,35 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan başvuru harcı 59,30 TL ve peşin harç 196,91 TL ile yazışma - tebligat - talimat gideri 330 TL ve bilirkişi ücreti 2.150,00 TL olmak üzere toplam 2.736,21 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,
Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/02/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı