T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/298
KARAR NO: 2022/748
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 04/04/2022
KARAR TARİHİ: 13/09/2022
Mahkememizde görülen İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 04/04/2022 tarihli dava dilekçesi ile, davacının ... Bankası .../İzmir Şubesi'ne ait keşidecisi ... Elektrik Makina İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan, 30/12/2021 keşide tarihli, 10.735,00 TL bedelli, ... seri numaralı çeki kaybettiğini, bu nedenle İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.../... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../... Soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, bunların akabinde davalı yetkili hamil ...'in İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası ile diğer cirantalara icra takibi başlattığını, çekin davalının eline nasıl geçtiğinin bilinmediğini, davacının zor durumda kaldığını, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.../... Esas sayılı dosyasında Mahkeme tarafından yetkili hamile karşı çek istirdatı davası açılması için süre verildiğini, davacının davalıya böyle bir borcunun bulunmadığını, açıklanan nedenlerle dava konusu ... Bankası .../İzmir Şubesi'ne ait keşidecisi ... Elektrik Makina İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan, 30/12/2021 keşide tarihli, 10.735,00 TL bedelli, ... seri numaralı çekin istirdatına, çek bedelinin ödenmemesi halinde ödeme tarihinden itibaren en yüksek mevduat faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından verilen 25/04/2022 tarihli yanıt dilekçesi ile, çek istirdat davalarında yetkili Mahkemelerin davalının yerleşim yeri mahkemeleri olduğunu, davalının yerleşim yerinin Kağıthane/İstanbul olduğunu, yetkili Mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davada öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesinde çeki nerede ve nasıl kaybettiğini bilmediğini iddia ettiğini, ancak çekin yetkili hamili olduğuna ve çekin rızası dışında elinden çıktığına dair somut hiçbir delil sunmadığını, davacının çek üzerinde ki imzasına da herhangi bir itirazının olmadığını, davacının çek iptali davası açmasının ve savcılığa şikayette bulunmasının çekin davacının rızası dışında elinden çıktığını göstermeyeceğini, davalının iyiniyetli yetkili hamil olduğunu, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle davalının çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisinin olmadığını, çek üzerinde ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibraz anında öğrendiğini, açıklanan nedenlerle öncelikle yetki itirazının kabulüne, yetkisizlik kararı verilmesine, esasa girilmesi halinde davanın reddine, davacının %20'den az olamamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava, davacı şirketin elinde iken kaybolduğu iddiası ile iptali konusunda başvuruda bulunulan çekin İstanbul ... İcra Müdürlüğü nezdinde takibe konu edilmesi üzerine çek iptali istemini inceleyen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından çekin istirdadı konusunda başvuruda bulunmak üzere davacı tarafa verilen süre üzerinde süresi içinde Mahkememizde açılan istirdat davasıdır.
Dosyada yapılan incelemeye göre; davacı şirketin elinde iken kaybolduğu iddiası ile iptali konusunda İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.../... Esas sayılı dosyası ile başvuruda bulunulan çekin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından bulunulan yetki itirazının yanıt süresi içinde bu haliyle süresinde olduğu görülmüştür. Çekin hamilin rızası dışında elinden çıktığı durumda iptali istemine ilişkin başvuru konusunda yetkili Mahkemenin TTK Md. 575/1 uyarınca yasal düzenleme ile gösterildiği görülmekle birlikte çekin istirdadına ilişkin açılacak dava da yetkili Mahkemenin neresi olduğu konusunda herhangi bir açık hüküm bulunmamaktadır.
Davacı tarafça, davacı ile davalı arasında herhangi bir hukuki ilişki veya bağlantının bulunmadığı iddia edilmiştir. Çekin yasal ve yetkili hamili olduğu davalı tarafça beyan edilmiş olmakla birlikte, davacı tarafın dava konusu çekin haksız şekilde ve kötü niyetle davalının elinde olduğu hususunu ispatlaması gerektiği, davacı ile davalı arasında doğrudan bir hukuki ilişki olmadığı iddiası dikkate alındığında uyuşmazlığın genel hükümlere göre ele alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Genel hükümlere göre, uyuşmazlığın değerlendirilmesi konusunda yetkili Mahkeme davalının bulunduğu yer Mahkemesidir. HMK Md. 6 uyarınca genel yetkili Mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihte ki yerleşim yeri Mahkemesi olarak belirlenmiştir. Dava konusu uyuşmazlığın ele alınması konusunda bu durumda davalı şirketin yerleşim yeri adresinin yetkili mahkeme olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Davalı şirketin yerleşim yerinin Kağıthane/İSTANBUL olduğu görülmekle, yetkili Mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunun kabulü gerektiği görülmüştür. HMK md. 114 hükmü uyarınca yetki şartı dava şartı olduğu, süresi içinde yetki itirazında bulunulmuş olmakla bu hususun Mahkememizce öncelikli olarak değerlendirilmesi ve dikkate alınması gerektiği, bu haliyle davanın dava şartı yokluğundan Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın mahkememizin yetkisizliği nedeni ile usulden REDDİNE,
Yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna,
Karar kesinleştiğinde ve yasal süresi içinde başvuru olduğu taktirde, dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine Gönderilmesine,
Harç ve yargılama giderlerinin HMK md.331 uyarınca görevli/yetkili mahkeme tarafından ele alınmasına,
HMK 20. Md. Uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra başvuru olmadığı takdirde dosyanın mahkememizce ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun dikkate alınmasına,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/09/2022
Yazman ...
e-imzalıdır
Yargıç ...
e-imzalıdır