T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/340
KARAR NO: 2022/765
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/02/2015
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Alacağı temlik eden ... İnş. Turizm ve Dış Tic. vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davalı bankanın Üçkuyular Şubesi ile ... İnş. Turizm ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasında 150.000.00-TL genel ticari kredi sözleşmesine istinaden ... numaralı kredi hesabından 25.000.00-TL KOBİ –KMH kredisi kullandırıldığını, kredinin ödenmemesi üzerine kredi hesabının 10.10.2012 tarihinde 27.188.00-TL olarak kat edildiğini, 30.06.2008 düzenleme tarihli sözleşmeye istinaden şirkete verilen çeklerden karşılıksız çıkan 2 adet çek için banka sorumluluk tutarının ödenmesi nedeniyle 1.188.62-TL borç kat edilerek müvekkil aleyhine İzmir 19. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takip yapıldığını, itiraz üzerine İzmir 10. ATM....... E., ....... K. Sayılı dosyası itirazın iptali davası açılarak sonuçlandırıldığını, ayrıca ... Ltd. Şti. keşideli Akbank Gaziemir Şubesi ........ no.lu 31.07.2012 tarihli 75.000.00-TL bedelli çekin bankaya verilmesine karşılık 75.000.00-TL kredi kullandırıldığını, çekin karşılıksız çıkması üzerine, 30.03.2012 vadeli .......... ve Dış Tic. Ltd. Şti. ne 25.000.00-TL bedelli senedi tahsil ederek kredi borcuna mahsup edildiğini, kalanı ise 53.012.00-TL olarak tahsil ederek kredi borcunu tasfiye ettiğini, bu durumun İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, 75.000.00-TL bedelli çeke karşılık 53.012.00-TL tahsil edilmiş olmasına rağmen, çekin keşidecisine iade edildiğinin öğrenildiğini, bu durumun şirketi zarara uğrattığını, çek bedeli bakiyesini, tazminatını ve faizini tahsil etme imkanını ortadan kaldırdığını, açıklanan nedenlerle 75.000.00-TL bedelli çekin 53.012.00-TL tahsil edrilerek keşidecisine iade etmesi nedeniyle oluşan 21.988.00-TL çek bakiye alacağı, 7.500.00-TL çek tazminatı olmak üzere toplam: 29.488.00-TL alacağın akdi faizi ile birlikte, davaya konu çekin keşidecisine iade edildiği tarih itibariyle İzmir 19. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyası ve itirazın iptali isteminin karara bağlandığı İzmir 10. ATM ... E., .......K. Sayılı dosyasına konu borç miktarlarının nazara alınarak, 29.488,00-TL alacağın mahsup edilmiş olsa olsa idi ödemek zorunda kalmayacağı ve bu sebeple müvekkilin haksız olarak fazladan ödeme yapmak zorunda kaldığı ve kalacağı borç ve ferileri ile, yargılama harç ve giderleri, vekalet ücreti, icra inkar tazminatı vs. nin tespiti için çekin iade edildiği tarihten itibaren akdi faizi ile birlikte davalı bankadan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Dava konusu alacağın bila tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile ...'a devredildiği davacı vekili tarafından 11.07.2017 tarihli dilekçe ile Mahkememize bildirilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davacı ile banka arasında akdedilen sözleşmeye istinaden 25.000.00-TL kefalete dayalı KMH kredisi ve çek, senet karşılığı olarak 75.000.00-TL kredi kullandığını, davacının vermiş olduğu 25.000.00-TL senedin gününde ödendiğini, ancak keşidecisi ..... Ltd. Şti. olan 31.07.2012 tarihli çekin karşılıksız çıktığını, davacının ibraz tarihinden sonra 53.000.00-TL ödemeden arta kalan tutar ve %10 tazminatını talebi ile işbu davayı açtığını, öncelikle davacının bu talebinin zamanaşımına uğradığını, çekin 31.07.2012 tarihli olup, kısmi ödemenin 10.08.2012 tarihinde yapıldığını, davacıya borcuna ilişkin ihtarnamenin 11.10.2012 tarihinde gönderildiğini ve 02.11.2012 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının imzalamış olduğu sözleşmenin 9. Maddesinde: bankanın bu hususta sorumluluğunun olmadığı hükmü bulunduğunu sözleşmenin bu hükmünde davacının bankaya vermiş olduğu senet ve çekleri tahsil edip etmemekte serbesti tanındığını, banka isterse kendisine teslim edilmiş senetleri tahsil edecek isterse borcun ödenmesini direk kredi borçlusundan talep edebileceğini, 31.07.2012 tarihinde davaya konu çekin takasta olduğu gün davacı çekin takastan çekilmesiyle ilgili talimat gönderdiğini, bu durumun bankaca çekin hatır çeki olabileceği şüphesi uyandırdığını, çeke karşılıksız kaşesi basıldıktan sonra 10.08.2012 tarihinde çek keşidecisi çekin hatır çeki olduğunu, davacıya ulaşamadığını, davacının çeki ödeyemeyeceğini, çekinin yazılmış olmasının kendi ticari itibarını da zedeleyeceğini, çekin iadesi kaydıyla davacının kalan kredi borcunu kapatacağını bildirdiğini, çekin tüm hakları bankaya ait olduğundan keşideci tarafından davacının çek-senet karşılığı kullanmış olduğu kredi borcunun bakiyesi olan 53.012.00-TL keşideci tarafından ödenmiş ve çek,keşidecisine iade edildiğini, davaya konu çek keşidecisi tarafından aynı gün , keşidecisi davacı şirket olan, ... Tıbbı .. LTD. Şti. adına yazılmış 31.07.2012 tarihli50.000.00-TL bedelli bir çek bankaya ibraz edildiğini ve karşılığı olmayan çekin arkası yazıldığını, davacı hakkında İzmir 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davacının itiraz ettiğini, açılmış olan itirazın iptali davasında taraflarına gönderilen cevap dilekçesi ekinde davaya konu çekin fotokopisinin de eklendiğini ve çek üzerinde teminat çekidir ibaresi bulunmadığını, eğer çek her iki şirket arasında ticari bir ilişkiden kaynaklanıyorsa bu durumun tarafların ticari defterlerinde de yer alması gerektiğini, çek aslı keşideciye iade edilmiş olsa da keşidecinin 53.000.00-TL alınarak çek aslının iade edildiği banka kayıtlarında sabit olup, davacının keşideci ile aralarındaki temel ilişki nedeniyle keşideciye başvuru imkanının halen mevcut olduğunu, aradaki bu temel ilişkiye dayanarak davacı 3. Kişi ... Tıbbi Malz. İth. İhr. Tc. Ltd.Şti. den bakiye alacağını talep edebilir konumunda olduğunu, bankaca davaya konu çekle ilgili olarak ibraz tarihinden sonra kısmi ödeme kabul edilerek davacının lehine bir işlem yapıldığını, dava konusu çekin keşidecisinin bu teklifi kabul edilerek davacının anılı kredisinin de takibe düşmesi engellendiğini ve iddiasının aksine takip nedeniyle karşılaşacağı yüksek faiz ve takip giderlerinden kurtulmasının sağlandığını, çek tazminatını ancak ibraz tarihi itibariyle yetkili hamil talep edebileceğini, ibraz tarihinde yetkili hamilin banka olduğunu, bankaca çek tazminatı tahsil edilse bile davacının bu tazminat tutarını borcundan düşülmesini talep hakkı bulunduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep ettiğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; Akbank Gaziemir Şubesi kayıtları, Ziraat Bankası Üçkuyular Şubesi kayıtları, İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ........ Karar sayılı dosyası, İzmir 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, bilirkişi incelemesi delillerine dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; dava konusu çekin fotokopileri, çekle ilgili ödemeye ilişkin ödeme dekontu, genel ticari kredi sözleşmesi, tebliğ şerhli ihtarname, davalıya ait ticari defter ve kayıtlar, tanık beyanları, çek keşidecisi firma ve davacının yasal defterleri, bilirkişi incelemesi delillerine dayandığı görülmüştür.
İzmir 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı T.C Ziraat Bankası AŞ tarafından borçlular ... İnş. Tur. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti., ....... ve ........ aleyhine genel ticari kredi sözleşmesine ve ihtarnamaye dayalı olarak toplam 29.410,37-TL asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlulara tebliğ edildiği, davalı borçluların süresinde 20/11/2012 tarihinde takibe konu borca ve ferilerine, işlemiş ve işleyecek faize itirazda bulunmaları üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.
İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ....... Karar sayılı dosyası incelendiğinde; davacının T.C. Ziraat Bankası AŞ ye izafeten Üçkuyular Şubesi, davalıların ... İnş. Tur. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti., ... ve ...........olduğu, davanın İzmir 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davası olduğu, Mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce tarafların dosyaya sundukları ve celbini talep ettikleri kayıtların ve belgelerin dosyaya teminine müteakiben dava dosyası, davalı tarafından davacıya kullandırılan genel kredi sözleşmesi uyarınca davacı tarafından teminat olarak teslim edildiği ileri sürülen çekin, davalı tarafından davacı aleyhine kısmen tahsil edilerek keşidecesine iade edilip edilmediği, ayrıca önceden kullandırılan kredi ile ilgili yapılan tahsilat ile açılan davanın da yerinde olup olmadığı, davalının yaptığı işlemlerde kredi sözleşmesi ve bankacılık teamüllerine aykırı bir yön bulunup bulunmadığı, bu yönüyle davacının zararının oluşup oluşmadığı ve davacı zararı mevcut ise miktarının tespiti hususunda Bankacı bilirkişi ........ ve Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç Dr. ............'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 02/05/2016 tarihli raporda; 10/08/2012 tarihinde çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti tarafından davacı şirketin kullandığı krediden doğan borca mahsuben .......... nolu hesaba 53.012,00-TL tahsilat yapıldığını ve karşılığında davacı bankaca davaya konu çek aslının elden dava dışı çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. İht. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti ne imza karşılığı teslim edildiğini, davacı şirketin geriye kalan çek bedelinin tahsili konusundaki haklarını korumak bakımından, çek aslını dava dışı keşideciye iade etmemesi gerektiği halde bunu yaptığı ve çek bedelinin geriye kalan kısmının kambiyo senetlerine özgü yollardan tahsilinin imkansız hale gelmesine sebebiyet verdiği, davalı bankanın bu eylemden dolayı davacı şirkete karşı sorumlu tutulabileceği ve dava tarafları arasındaki Genel Ticari Kredi Sözleşmesinin 9/b maddesinde yer alan davalı bankanın kendisine verilen çek ve senetleri tahsil edip etmemekte serbest olduğuna dair sorumsuzluk kaydının da, TBK 115/3 hükmünde yer alan ve davalı banka açısından da geçerli olan "Uzmanlığı gerektiren bir hizmet veya sanat, ancak kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa, borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür" düzenlemesine göre hükümsüz olduğu, bu çerçevede 75.000,00-TL bedelli çekin kısmen tahsil edilen 53.012,00-TL den geriye kalan 21.988,00-TL lik kısmının tahsilinin imkansız hale geldiği ve bu nedenle davacı şirketin 21.988,00-TL zarara uğradığı dikkate alındığında, davacı şirketin 21.988,00-TL tutarındaki bu zararını davalı bankadan talep edebileceği, davalı bankanın çek tazminatını keşideciden tahsil etmesi durumunda, bu tazminatın niteliği gereği çek hamili sıfatıyla çek bedelini tahsil eden davalı bankaya ait olacağı ve davacı şirketin kredi borcundan mahsubunun söz konusu olmayacağı dikkate alındığında davacı şirketin 7.500,00-TL çek tazminatına ilişkin talebinin isabetli olmadığını beyan ettikleri görülmüştür.
Davalı vekilinin rapora yönelik esaslı itirazları ile davacının dava dilekçesindeki 2. maddesindeki istemin raporda hiç değerlendirilmemesi de gözetilerek dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilerek, bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan 30/05/2017 tarihli 1. ek raporda;
Davacının davalı bankaya teminat olarak verdiği çekin kısmen tahsil edilmesine rağmen keşidecisine geri verilmediğinden doğan zararın tazmini talebi bakımından; 10/08/2012 tarihinde çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından davacı şirketin kullandığı krediden doğan borca mahsuben ............. nolu hesaba 53.012,00-TL tahsilat yapıldığı ve karşılığında davacı bankaca, davaya konu çek aslının elden dava dışı çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti'ne imza karşılığı teslim edildiği, davacı şirketin geriye kalan çek bedelinin tahsili konusunda haklarını korumak bakımından çek aslını dava dışı keşideciye iade etmemesi gerektiği halde bunu yaptığı ve çek bedelinin geriye kalan kısmının kambiyo senetlerine özgü yollardan tahsilinin imkansız hale gelmesine sebep verdiği anlaşılmakla, davalı bankanın bu eyleminden dolayı davacı şirkete karşı sorumlu tutulabileceği ve dava tarafları arasındaki Genel Ticari Kredi Sözleşmesinin 9/b maddesinde yer alan davalı bankanın kendisine verilen çek ve senetleri tahsil edip etmemekte serbest olduğuna dair sorumsuzluk kaydının da, TBK m. 115/3 hükmünde yer alan ve davalı banka açısından da geçerli olan "Uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat, ancak kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür" düzenlemesine göre hükümsüz olduğu, 75.000,00-TL bedelli çekin kısmen tahsil edilen 53.012,00-TL den geriye kalan 21.988,00-TL lik kısmının tahsilinin imkansız hale geldiği ve bu nedenle davacı şirketin 21.988,00-TL zarara uğradığı dikkate alındığında, davacı şirketin 7.500,00-TL çek tazminatına ilişkin talebinin isabetli olmadığı, davacı şirketin davaya konu çek bedelinin borçtan mahsup edilmemesi nedeniyle fazladan ödemek zorunda kaldığı ve kalacağı bedellerin ödenmesi talebi hakkında; İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ........Karar sayılı ve 28/05/2013 tarihli kararı ile davacı şirket aleyhine hükmedilen tutarın, davaya konu çekin kısmen tahsili suretiyle tasfiye edilen krediden farklı ve ayrı bir krediye ilişkin olduğu ve kaldı ki davaya konu çekin BCH kredisine mahsuben yapılan tahsilattan geriye kalan bakiye bedelinin çek keşidecisinden tahsil edilmediği sürece davacı şirketin diğer (KOBİ-KMH) krediden doğan borçtan ve ferilerinden mahsubunun hiçbir şekilde söz konusu olamayacağı dikkate alındığında, davacı şirketin bu diğer dava ve icra takibi kapsamında fazladan ödeme iddiasına dayandırdığı talebinin isabetli olmadığını beyan ettikleri görülmüştür.
Dosyaya 1. ek rapordan sonra temin edilen kayıtlar ile taraf vekillerinin itirazları da dikkate alınarak itirazları karşılar mahiyette dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli nitelikte ek rapor tanzimi hususunda dava dosyasının bilirkişi heyetine tevdi edilerek, bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan 09/07/2018 tarihli 2. ek raporda; davacının davalı bankaya teminat olarak verdiği çekin kısmen tahsil edilmesine rağmen keşidecisine geri verilmediğinden doğan zararın tazmini talebi bakımından; 10/08/2012 tarihinde çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından davacı şirketin kullandığı krediden doğan borca mahsuben ... nolu hesaba 53.012,00-TL tahsilat yapıldığı ve karşılığında davacı bankaca, davaya konu çek aslının elden dava dışı çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti'ne imza karşılığı teslim edildiği, davacı şirketin geriye kalan çek bedelinin tahsili konusunda haklarını korumak bakımından çek aslını dava dışı keşideciye iade etmemesi gerektiği halde bunu yaptığı ve çek bedelinin geriye kalan kısmının kambiyo senetlerine özgü yollardan tahsilinin imkansız hale gelmesine sebep verdiği anlaşılmakla, davalı bankanın bu eyleminden dolayı davacı şirkete karşı sorumlu tutulabileceği ve dava tarafları arasındaki Genel Ticari Kredi Sözleşmesinin 9/b maddesinde yer alan davalı bankanın kendisine verilen çek ve senetleri tahsil edip etmemekte serbest olduğuna dair sorumsuzluk kaydının da, TBK m. 115/3 hükmünde yer alan ve davalı banka açısından da geçerli olan "Uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat, ancak kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür" düzenlemesine göre hükümsüz olduğu, kambiyo senedi ile meydana getirilen alacağın keşideci ile lehtar arasındaki temel ilişkiden bağımsız ve ayrı bir borç ilişkisine vücut verdiği, davacı şirketin geriye kalan çek bedelinin tahsili konusundaki haklarını korumak bakımından, çek aslını dava dışı keşideciye iade etmemesi gerektiği halde bunu yaptığı ve çek bedelinin geriye kalan kısmının kambiyo senetlerine özgü yollardan tahsilinin imkansız hale gelmesine sebep verdiği, davacının çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. Ltd. Şti ne karşı çekin keşide edilmesine dayanak teşkil eden temel ilişkiden doğan haklarını çek olmaksızın dahi kullanması mümkün olmakla birlikte, temel ilişkiden bağımsız ve ayrı kambiyo senedine bağlı bir alacak meydana getiren çekle ilgili olarak sahip olduğu hakları davalı bankanın kusurlu eylemi nedeniyle kaybetmesi sonucunda, davacının temel ilişkiden soyut ve ayrı olarak kullanabileceği ve tahsilat konusunda önemli avantajlar sağlayan bir alacak hakkının da varlığını yitirdiği ve bununla birlikte temel ilişkiden ayrı ve bağımsız bir zararın meydana geldiği, davacı şirketin çekin keşidecisine karşı temel ilişkiden ayrı ve bağımsız bir alacak hakkı veren çekten doğan talep haklarının yitirilmesine neden olduğu ve davacının temel ilişki nedeniyle çekin keşidecisine karşı sahip olabileceği talep haklarının kambiyo ilişkisine dair bu zararın oluşumuna engel teşkil etmediği, bu nedenle davalı bankanın bu konudaki itirazlarının isabetli olmadığını, 75.000,00-TL bedelli çekin kısmen tahsil edilen 53.012,00-TL den geriye kalan 21.988,00-TL lik kısmının tahsilinin imkansız hale geldiği ve bu nedenle davacı şirketin 21.988,00-TL zarara uğradığı dikkate alındığında, davacı şirketin 21.988,00-TL tutarındaki bu zararını davalı bankadan talep edebileceği, davalı bankanın çek tazminatını keşideciden tahsil etmesi durumunda bu tazminatın niteliği gereği çek hamili sıfatıyla çek bedelini tahsil eden davalı bankaya ait olacağı ve davacı şirketin kredi borcundan mahsubunun söz konusu olmayacağı dikkate alındığında, davacı şirketin 7.500,00-TL çek tazminatına ilişkin talebinin isabetli olmadığı, davacı şirketin davaya konu çek bedelinin borçtan mahsup edilmemesi nedeniyle fazladan ödemek zorunda kaldığı ve kalacağı bedellerin ödenmesi talebi hakkında; İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas....... Karar sayılı ve 28/05/2013 tarihli kararı ile davacı şirket aleyhine hükmedilen tutarın, davaya konu çekin kısmen tahsili suretiyle tasfiye edilen krediden farklı ve ayrı bir krediye ilişkin olduğu ve kaldı ki davaya konu çekin BCH kredisine mahsuben yapılan tahsilattan geriye kalan bakiye bedelinin çek keşidecisinden tahsil edilmediği sürece davacı şirketin diğer (KOBİ-KMH) krediden doğan borçtan ve ferilerinden mahsubunun hiçbir şekilde söz konusu olamayacağı dikkate alındığında, davacı şirketin bu diğer dava ve icra takibi kapsamında fazladan ödeme iddiasına dayandırdığı talebinin isabetli olmadığını beyan ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde ....... Esas, ..........Karar ve 06/11/2018 tarihli ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen kararın davalı banka vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İzmir BAM 20. HD'nin ......... Esas, .....Karar ve 24/03/2022 tarihli ilamıyla mahkememiz kararının kaldırıldığı ve dosyanın Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldığı görülmüştür.
İstinaf kaldırma kararı üzerine Mahkememizce taraflara istinaf ilamı ekli duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmiş, (alacağı temlik alan) davacı ... vekili tarafından vekaletname dosyaya sunularak İzmir 10. ATM'nin ... Esas, ....... Karar sayılı itirazın iptali davasından verilen kısmen kabul kararı nedeniyle fazla ödenmek zorunda kalınan fazla bedelin tahsiline ilişkin taleplerindeki dava değerinin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL olduğu belirtilerek eksik harcın yatırıldığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Dava; bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Alacağı temlik eden (davacı) ... İnş. Tur. Ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin davalı bankadan kullandığı kredinin karşılığı olarak keşidecisi dava dışı ... Tıbbi Malzemeler İth.İhr. San ve Tic. Ltd. Şti olan, Akbank Gaziemir Şubesi'ne ait 31/07/2012 tarihli 75.000,00-TL bedelli çeki davalı bankaya verdiği, 10/08/2012 tarihinde çek keşidecisi dava dışı ... Tıbbi Malz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından alacağı temlik eden (davacı) ... İnş. Tur. Ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin kullandığı krediden doğan borca mahsuben ... nolu hesaba 53.012,00-TL tahsilat yapıldığı ve davalı banka tarafından davaya konu çek aslının dava dışı çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti'ne imza karşılığı teslim edildiği, alacağı temlik eden ... İnş. Tur. Ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin geriye kalan çek bedelinin tahsili konusunda haklarını korumak bakımından davalının çek aslını dava dışı keşideciye iade etmemesi gerektiği halde bunu yaptığı ve çek bedelinin geriye kalan kısmının kambiyo senetlerine özgü yollardan tahsilinin imkansız hale gelmesine sebep verdiğinden davalı bankanın bu eyleminden dolayı alacağı temlik eden ... İnş. Tur. Ve Dış Tic. Ltd. Şirketine karşı sorumlu olduğu, davanın tarafları arasındaki Genel Ticari Kredi Sözleşmesinin 9/b maddesinde yer alan davalı bankanın kendisine verilen çek ve senetleri tahsil edip etmemekte serbest olduğuna dair sorumsuzluk kaydının da, TBK m. 115/3 hükmünde yer alan ve davalı banka açısından da geçerli olan "Uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat, ancak kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür" düzenlemesine göre hükümsüz olduğu, kambiyo senedi ile meydana getirilen alacağın keşideci ile lehtar arasındaki temel ilişkiden bağımsız ve ayrı bir borç ilişkisine vücut verdiği, davacı şirketin geriye kalan çek bedelinin tahsili konusundaki haklarını korumak bakımından, davalı bankanın çek aslını dava dışı keşideciye iade etmemesi gerektiği halde bunu yaptığı ve çek bedelinin geriye kalan kısmının kambiyo senetlerine özgü yollardan tahsilinin imkansız hale gelmesine sebep verdiği, davacının çek keşidecisi ... Tıbbi Malz. Ltd. Şti ne karşı çekin keşide edilmesine dayanak teşkil eden temel ilişkiden doğan haklarını çek olmaksızın dahi kullanması mümkün olmakla birlikte, temel ilişkiden bağımsız ve ayrı kambiyo senedine bağlı bir alacak meydana getiren çekle ilgili olarak sahip olduğu hakları davalı bankanın kusurlu eylemi nedeniyle kaybetmesi sonucunda, alacağı temlik eden ... İnş. Tur. Ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin temel ilişkiden soyut ve ayrı olarak kullanabileceği ve tahsilat konusunda önemli avantajlar sağlayan bir alacak hakkının da varlığını yitirdiği ve bununla birlikte temel ilişkiden ayrı ve bağımsız bir zararın meydana geldiği, alacağı temlik eden ... İnş. Tur. Ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin şirketin çekin keşidecisine karşı temel ilişkiden ayrı ve bağımsız bir alacak hakkı veren çekten doğan talep haklarının yitirilmesine neden olduğu ve davacının temel ilişki nedeniyle çekin keşidecisine karşı sahip olabileceği talep haklarının kambiyo ilişkisine dair bu zararın oluşumuna engel teşkil etmediği, bu nedenle davalı bankanın bu konudaki itirazlarının isabetli olmadığı, 75.000,00-TL bedelli çekin kısmen tahsil edilen 53.012,00-TL den geriye kalan 21.988,00-TL lik kısmının tahsilinin imkansız hale geldiği ve bu nedenle alacağı temlik eden ... İnş. Tur. Ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin 21.988,00-TL zarara uğradığı dikkate alındığında, alacağı temlik eden ... İnş. Tur. Ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin 21.988,00-TL tutarındaki bu zararını davalı bankadan talep etmekte haklı olduğu, dava konusu alacağın bila tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile ...'a devredildiği, her ne kadar davalı banka zamanaşımı savunmasında bulunmuş ise de, taraflar arasında kredi sözleşmesinden kaynaklı akdi ilişki mevcut olduğu, davacı şirketin talebinin TBK madde 146 hükmüne göre 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğundan davalının zamanaşımı savunması yerinde görülmemiş; davalı bankanın çek tazminatını keşideciden tahsil etmesi durumunda bu tazminatın niteliği gereği çek hamili sıfatıyla çek bedelini tahsil eden davalı bankaya ait olacağı ve davacı şirketin kredi borcundan mahsubunun söz konusu olmayacağı dikkate alındığında, 7.500,00-TL çek tazminatına ilişkin talebinin yerinde olmadığı; yine İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas ve ......... Karar sayılı itirazın iptali davasında verilen kısmen kabul kararı nedeniyle ödenmek zorunda kalınan fazla bedelin tahsiline ilişkin istem hakkında ise, İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ............Karar sayılı ve 28/05/2013 tarihli kararı ile davacı şirket aleyhine hükmedilen tutarın dosyada mevcut denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi kök ve ek raporlara göre davaya konu çekin kısmen tahsili suretiyle tasfiye edilen krediden farklı ve ayrı bir krediye ilişkin olduğu ve davaya konu çekin BCH kredisine mahsuben yapılan tahsilattan geriye kalan bakiye bedelinin çek keşidecisinden tahsil edilmediği sürece davacı şirketin diğer (KOBİ-KMH) krediden doğan borçtan ve ferilerinden mahsubunun hiçbir şekilde söz konusu olamayacağı dikkate alındığında, bu istemin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile 21.988,00-TL alacağın 10/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çek tazminatı isteminin ve İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas .ve ........ Karar sayılı itirazın iptali davasında verilen kısmen kabul kararı nedeniyle ödenmek zorunda kalınan fazla bedelin tahsiline ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile
a)21.988,00-TL alacağın 10/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)Çek tazminatı isteminin ve İzmir 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas ve ..........Karar sayılı itirazın iptali davasında verilen kısmen kabul kararı nedeniyle ödenmek zorunda kalınan fazla bedelin tahsiline ilişkin istemin REDDİNE,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gereken 1.502,00-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 27,70 TL peşin harç ve istinaf kaldırma kararı sonrası yatırılan 1,80 TL olmak üzere toplam 29,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.472,50-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,
4-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı, istinaf kaldırma kararı öncesi 175,00 TL tebligat ve posta gideri ile 1.000,00 TL bilirkişi ücreti ve istinaf kaldırma kararı sonrası yapılan 62,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 1.237,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 919,21 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 27,70 TL başvurma harcı, 29,50 TL peşin harç olmak üzere toplam 976,41 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan 100,00-TL posta gideri olan yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 25,69-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 7.600,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK.nun 333.maddesi uyarınca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.. 15/09/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza