T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/477 Esas
KARAR NO: 2024/574
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31.05.2022
KARAR TARİHİ: 10.07.2024
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Line Ltd’ye İzafeten ... Denizcilik Ve Taş A.Ş. vekili 31.0...2022 harç tarihli dava dilekçesiyle; yükleme notasına istinaden müvekkilinin acenteliğini üstlendiği ... Services Ltd şirketinin alt kuruluşu olan yabancı taşıyan ... Line Ltd vasıtasıyla ... numaralı konşimento tahtında ... ve ... numaralı 2 adet 20’lik DV tipi konteyner muhteviyatı mermer yükünün Aliağa Limanından Bangladeş Chattogram Limanına deniz yoluyla davalının taşıttırdığını, davalının yükleten ve navlun sözleşmesi uyarınca taşıtan konumunda olduğunu, navlun ücreti ile yükleme limanında oluşan navlun teferruatları ücretinin tahsili için ... numaralı 10.12.2018 tarihli 2.270 USD bedeli e-faturaların müvekkiline ödendiğini, yüklerin 09.12.2018 tarihinde gemiye yüklenerek 02.02.2019 tarihinde Bangladeş Chattogram Limanında gemiden tahliye edildiğini, emtialarını tahliye limanı Bangladeş Chattogram’a ulaşmadan önce yabancı taşıyanın tahliye limanındaki yerel acentesi tarafından dava dışı yük alıcısına “Notice Of Arrival” yani “Varış İhbarnamesi” göndererek davalıya ait yükün 29.01.2019 tarihide ulaşacağının ihbar edildiğini, yükün tahliye limanında yükün konteynerden boşaltılması için serbest ve ücretsiz sürenin (starya süresinin) 14 gün olduğunu, aksi halde günlük demuraj ücretlerinin uygulanacağının bildirildiğini, kırkambar taşıması olan konteynır taşımalarında aslen taşıyanın varış tarihini gönderilene bildirme zorunluluğu olmadığını, TTK 1176/1 uyarınca taşıyanın gönderileni tanımaması halinde bildirimi genel ilan yoluyla yapılacağının belirtildiğini, müvekkilinin de bunu birçok taşıma şirketinde olduğu gibi internet sitesinden konteyner takip bölümünde konteyner numarası yazılmak suretiyle takip edilebilir hale getirdiğini, demurajın konteynerin fuzuli işgalinden kaynaklı bir bedel olduğunu, demuraj tarifesinin 0-14 gün serbest ve ücretsiz süre, 15 ve devamı günler 42 USD / beher gün şeklinde uygulandığını, taşıyan tarafından 02.02.2019 tarihinde gemiden tahliye edilen konteynerlerin tahliye limanından teslim alınmaması nedeniyle uğranılan zararı azaltmak adına müvekkilinin tahliye limanındaki yerel acentesi tarafından 27.0...2021 tarihinde ... ve ... numaralı 20’lik 2 adet konteynere ilişkin olarak geriye yönelik bir sene için oluşmuş toplam 30.660 USD demuraj ücreti ve 41 USD lokal masraf olmak üzere toplam 30.701 USD tutarındaki faturaya istinaden 03.06.2021 tarihinde Aliağa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla takip başlattığını, icra takibinden 2 ay sonra 08.07.2021 tarihinde konteynerin tahliye edildiğini, davalının TTK m. 1200 uyarınca taşıtan sıfatına haiz olduğunu ve TTK m. 1171/4 uyarınca tahliye limanında oluşan demuraj (sürestarya) ücretlerinden sorumlu olduğunu, TTK m. 1207 uyarınca taşıtan sıfatına haiz davalının navlun ve teferruatları ile diğer tüm masrafları taşıyana ödemekle mükellef olduğunu belirterek TTK m. 1246 uyarınca takip tarihi dikkate alınarak davanın 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek Aliağa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, asıl alacağa göre 3095 sayılı Kanun m. 4/a’da yer alan faiz uygulanarak davalıdan faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Tensip tutanağı 15 bent ile dava dilekçesinde harca esas değerin 30.660 USD olarak gösterildiği, dava tarihinde 1 USD karşılığının 16.3857 TL olduğu, dava değerinin 502.385,56 TL olduğu, buna göre dava açılışında alınması gerekli 8.579,49 TL peşin harçtan dava açılışı sırasında alınan 7.248,48 TL peşin harç ve icra dosyasında alınan 1.309,60 TL peşin harcın mahsubu ile eksik yatırıldığı tespit edilen 21,41 TL peşin harcı Harçlar Kanunu m. 28 ile m. 30 uyarınca yatırmak üzere davacı tarafa iki haftalık süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde eksik harcın yatırıldığı belirlenmiştir.
Davalı ... Taşımacılık Anonim Şirketi vekili 19.07.2022 ve 02.08.2022 tarihli cevap ve ihbar dilekleriyle; müvekkili şirketin, ...'in ... isimli firmaya yapacağı gönderim kapsamında emtianın deniz yolu ile taşınması hususunda aracılık etmesi dışında herhangi başka bir görevi bulunmadığını, gönderenin ... olması ve müvekkilinin yalnızca aracı olup, davada taraf sıfatının bulunmadığından deniz yoluyla taşımadan kaynaklanan navlun ve diğer masraflardan sorumlu olmadığını, taşımanın niteliğine göre bu masraflardan taşıtan veya gönderilenin sorumlu olduğunu, taşıtan ... ve/veya ...’e ihbarını talep etiklerini, taşıma sözleşmesinin de ... tarafından davacının yurt dışı acentesi arasında yapıldığını, ... firmasının bu kapsamda akreditif açtığını ve yüklerin taşımasını, davacı şirketin acentesinden talep ettiğini, müvekkilinin yurt dışı acentesi tarafından gelen talebe istinaden, ... firmasının sadece organizasyonunu yaptığını, taşıtanın ... firması olup, ödenmeyen tüm alacaklardan da ... firmasının sorumlu olduğunu, davacının esasen taleplerini ... firmasına veya onun acentesine yöneltmesi gerekirken müvekkiline yöneltmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın öncelikle pasif husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının iddia edilen demuraj alacağının alacaklısı olmadığını, kendisinin de aracı olduğunu, demuraj bedelinin de ... Ltd. tarafından düzenlendiğini, davacının öncelikle bu bedeli ödemesi ve daha sonra rücu etmesi gerektiğini, davacının davasının hukuki yarar yokluğu ve aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, HMK m. 6 uyarınca davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkilinin şirket adresinin İstanbul olduğunu, icra takibinin de Aliağa İcra Müdürlüğünden başlatıldığını, müvekkili şirketin adresinin İstanbul olduğundan bahisle yetkili icra müdürlüğünün İstanbul Adliyesi İcra Müdürlüğü olduğu şeklinde yetki itirazında bulunduklarını, dosyanın yetkisizlikle durdurularak dosyanın yetkili İstanbul İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiğini, davanın yetki yönünden de reddi gerektiğini, takip ile davadaki taleplerin birbirini tutmadığını, davacının, demuraj ücreti ve lokal masraf alacağı ücreti toplamı 30.701-USD üzerinden takip başlatıldığını, harca esas değer 261.057,00 TL olarak belirtildiğini, davada ise sadece demuraj ücreti alacağı olarak 30.660 USD karşılığı olarak harca esas değer 501.131,56 TL olarak belirlendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafından fazladan talep edilen 240.074,56 TL üzerinden davanın her halükarda reddine karar verilmesi gerektiğini, Yargıtay kararları gereğince de itirazın iptali davasında, harca esas değerin, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin takip tarihindeki tutarlar esas alınarak belirlenebileceğini, dava konusu taşımanın 2018 yılı Aralık ayında yapıldığını, davacının, müvekkiline bildirimi 28.02.2020 tarihinde yaptığını, TTK m. 1246 uyarınca belirlenen 1 yıllık zamanaşımı süresinin aşılması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, esas yönünden de; taşıtan ... firması ...'den satın aldığı yüklerin deniz yoluyla getirilmesi için Bagladeş acentesiyle anlaştığı ve bu kapsamda akreditif açtığını, akabinde Bagladeş acentesi Taşıtan ... talebini ...'e ilettiği ve ...’in de Bangladeş'te mukim alıcı firma ...'a göndereceği yüklerin deniz taşımacılığı yolu ile gönderilmesi için müvekkili şirketle anlaştığını, ...’in gönderen olduğunu, taşıtan / gönderilen ... acentesi ... Ltd. arasında taşımanın gerçekleştiği, ancak yükün acente ... Ltd. tarafından başvurularak alınmadığı, taşıtanın müvekkili olmadığından bu demurajdan sorumlu olmadığını, TTK hükümlerine göre navlun sözleşmesinde şekil şartı aranmadığını, 09.12.2018 tarihli ... numaralı ana konşimento (MBL) doğrultusunda düzenlenen 09.12.2018 tarihli ... numaralı ara konşimento (HBL) düzenlendiğini, gönderici olarak ..., Alıcı ..., ödeme şekli akreditif ve navlunun da alıcı taşıtanı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, yükün tahliye limanı Chattogram'a 02.02.2019 tarihinde vardığı, alıcı/taşıtan tarafından teslim alınmadığını, davacı tarafça da sunulan belgelerden anlaşıldığı üzere alıcının acentesi olan ... Pvt Limited ("...") şirketine varış ihbarnamesi, 07.04.2019 ve 16.0...2019 tarihlerinde ise yükün çekilmesi için ihtarname gönderildiğini, bu süreçte müvekkili şirkete bildirim yapılmadığını, müvekkiline 28.02.2020 tarihinde bildirim yapıldığını, müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını karşı tarafa bildirdiğini, yüklerin vardığında teslim alınmasına ilişkin varış ihbarnamesini ... Ltd.’e yapıldığının iddia edildiğini, ancak buna ilişkin delillerin dosyada bulunmadığını, yüklerin varış tarihinin 02.02.2019 olup, 1 yıla aşkın süre müvekkiline bildirim yapılmadığını, önlem alınmadığını, gümrüğe başvuru yapılmadığını, demuraj geliri elde etmek için konteynerleri beklettiğini, zamanında gümrük müdürlüğüne başvurulması halinde millileşme / imha edilme / mahrece iade işlemlerinin yapılabileceğini, gönderen ...’e bilgi verilebileceğini, 14 gün serbest süre belirtilmiş ise de bu süre sonunda işletilecek demuraj tarifesinin belirtilmediğini, dava dilekçesinde demuraj tarifesinin varış limanında beher gün için konteyner başına 42 USD olduğunu belirtmiş ise de bu belirlenen tarifeye ilişkin varış ihbarı dışında başkaca bir kayıt sunmadığını, bu halde demurajın örf ve âdete, hak ve nesafet kurallarına göre belirlenmesi gerektiğini, makul bir demuraj bedeli istenmediğini, fahiş talepte bulunulduğunu, teslim şeklinin FOB olarak kararlaştırıldığını, FOB teslim şeklinde, satıcının yükü gemiye vermesiyle teslim yükümlülüğünün sona erdiğini, yükün geminin küpeştesini aşmasıyla hak, yarar ve zararların alıcıya geçtiğini, gönderenin, taşıma işini organize etme ve taşıma ücretlerini ödeme yükümlülüğü altında olduğunu, yani malın teslim alınmasına ya da alınmamasına bakılmaksızın gemiye yüklendikten sonraki tüm masraflardan ve risklerden alıcının sorumlu olduğunu belirterek davanın yetki / aktif husumet / pasif husumet / zamanaşımı / esastan reddini, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkâr tazminatının da reddini, davanın ...'e ihbar edilmesini ve Aliağa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin iptali için açılan Aliağa İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili 01.09.2022 tarihli replik dilekçesiyle; ... numaralı konşimento tahtında mermer emtiasının ... ve ... numaralı 2 adet konteynerin İzmir Aliağa Limanından Bangladeş Chattogram Limanına denizyoluyla taşınması işine dair yükleme noktasının davalı tarafından müvekkiline gönderildiğini, yükleme notasındaki gemi ismi ile taşımanın yapıldığı gemi isminin aynı olmamasının davalının taşıtan olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini, davalının rezervasyon yaptığı gemiye yetişemediğini, bir başka gemi ile taşımanın yapıldığını, navlun ücretinin davalı tarafından ödendiğini, bu nedenle davalının pasif husumet itirazının reddinin gerektiğini, ... Line şirketinin ... Ltd’nin bir alt kuruluşu olup, uzak Asya ülkelerine konteyner taşımacılığı yapan uluslararası bir taşıyan olduğunu, dünyanın her yerinde acenteleri bulunduğunu, operasyonlarını acenteleri aracılığıyla sürdürdüğünü, demuraj belgesini de acente ... Ltd tarafından ... Line acentesi sıfatıyla düzenlendiğini, müvekkili şirketin aracı değil taşıyan olduğunu, konteynerlerin ... Line Ltd tarafından davacıya tahsis edildiğini, müvekkilinin demuraj ücretinin alacaklısı olduğunu, demuraj talep edebilmek için herhangi bir kimseye demuraj ücreti ödemek mecburiyetinde bulunmak zorunda olmadığını, davalının aktif husumet itirazın bu nedenlerle reddini gerektiğini, taşımanın başladığı yer ve davalının yüklerinin taşınmak üzere taşıyan sıfatıyla müvekkiline teslim edildiği ve sözleşmenin ifa edildiği yerin Aliağa Limanı olduğunu, bu nedenle davalının yetki itirazının da reddinin gerektiğini, icra takibinin açılış tarihindeki döviz kuru ile dava açılış tarihinde döviz kurunun karşılığı alınarak takibin başlatıldığını ve davanın açıldığını, bu nedenle davada harca esas değeri aşan bir talep bulunmadığını, dava konusu konteynerin 02.02.2019 tarihinde tahliye limanında gemiden tahliye edildiğini, yükün teslim alınmadığını, müvekkilinin konteynerlerin fuzuli olarak işgal edildiğini, 08.07.2021 tarihinde konteynerlerin tahliye edildiğini, 03.06.2021 tarihinde geriye yönelik 1 sene için oluşmuş toplam 30.660 USD demuraj ücreti ve 41 USD lokal masraf toplamı 30.701 USD tutarındaki alacağın TTK m. 1246 uyarınca tahsili için Aliağa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, zamanaşımına uğramış bir alacak bulunmadığını, 2 adet konteynerin 02.02.2019 tarihinde tahliye edildiği, yükün alıcı tarafından teslim alınmaması nedeniyle tahliye limanında dolu olarak beklediğini, müvekkilinin bu konteynerleri kullanamadığını, 08.07.2021 tarihinde konteynerden tahliye edildiğini, dava konusu Aliağa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibin 03.06.2021 tarihinde yapılıp, geriye dönük olarak 1 yıllık demuraj miktarı 30.660 USD ve 41 USD lokal masrafın talep edildiğini, TTK m. 1246’da yer alan 1 yıllık zamanaşımında beher gün için kesintisiz olarak demuraj ücretinin hesaplanacağını, yani her günün başına zamanaşımı süresinin oluştuğu tarihten itibaren 1 yıl olduğunu, müvekkilinin makul demuraj ücreti talep ettiğini, aynı zamanda boşaltma için herhangi bir işlem yapmasına gerek olmadığını, müvekkilinin boşaltma acentesi olan ... Ltd. tarafından varış ihbarnamesinin ve birçok uyarı mektubunun gönderilmesine rağmen yükün limandan çekilmediğini, müvekkilinin gümrük makamına başvurarak yükün millileşmesini / boşaltılmasını / imhasını / mahrece iadesini isteme hakkı ve mecburiyeti olmadığını, bunların hepsinin taşıtan tarafından yapılması gerektiğini, davalının cevabında yükün “taşıtanı" olmadığının ileri sürüldüğünü, konşimentoda serbest sürenin 14 gün olarak belirtildiği, sürenin sonunda beher gün için konteyner başına 42 USD olarak kararlaştırıldığını, makul demuraj ücreti uygulaması talebinin haksız olduğunu, sürestaryanın yani demuraj ücreti alacağının navlun sözleşmesinden doğduğunu, teslimin FOB şeklinde yapılmış olmasının süresterya yani demuraj ücretinin malı teslim almayan gönderilen üzerine bırakmadığını, zira taşıma sözleşmesinde yük teslim alınmadığı sürece gönderilenin bu sözleşmeye taraf olmadığından taşıtanın sorumluluğunun devam ettiğini, davalının Aliağa İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması talebinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, zira icra takibinde döviz cinsinden olan alacağın Türk Lirası cinsinden devamının mümkün olmadığını, davalının ödeme emrini 11.06.2021 tarihinde tebliğ aldığını, 14.06.2021 tarihinde yetkiye ve borca itiraz ettiğini, 24.12.2021 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuğun 07.01.2022 tarihinde sonlandığını, 31.0...2022 tarihinde davanın açıldığını belirterek davalı itirazlarının reddi ile davasının kabulünü talep etmiştir.
Davalı vekili 16.09.2022 tarihli düplik dilekçesiyle; müvekkil şirketin, ...'in ... isimli firmaya yapacağı gönderim kapsamında emtianın deniz yolu ile taşınması hususunda aracılık etmesi dışında başka bir görevi bulunmadığını, taşımanın ...'in ... firmalarından iletilen talimatı ve talepler doğrultusunda yapıldığını, dava konusu edilen konteynerlere ilişkin taşıma sözleşmesinin, ... tarafından davacının yurt dışı acentesi arasında kurulduğunu, ... firmasının bu kapsamda akreditif açtığını ve yüklerin taşımasını, davacı şirketin acentesinden talep edildiğini, müvekkili yurt dışı acentesi tarafından gelen talebe istinaden, ... firmasının sadece organizasyonunu yaptığını, dava konusu olayda taşıtanın ... firması olup, ödenmeyen tüm alacaklardan sorumlu olduğunu, bu nedenle davanın müvekkili şirkete yöneltilmesinde davacının hukuki yararı bulunmadığından davanın müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, demuraj ücreti talep edebilmek için herhangi bir kimseye demuraj ücreti ödemek mecburiyetinde olmadığı iddia edildiğini, ancak ödemiş olduğu bedellerin rücu edilebileceğini, davacının kendi adına demuraj talep ediyorsa da bu anlamda konteynerlerin kullanılmamasından dolayı zarar gördüğünden bahisle, konteynerlerin bizzat maliki ve/veya kiracısı olması gerektiğini, sadece konteyner temin ettiğinden bahisle alacaklının kendisi olduğunu iddia edemeyeceğini, zararın kendi nezdinde mi, acentesi nezdinde mi doğduğuna dair hiçbir açıklama sunulmadığını, davanın hukuki yarar yokluğu - aktif husumet nedeniyle de reddi gerektiğini, itirazın iptali davasında harç, vekâlet ücreti, dava değeri, icra inkâr tazminatı kalemlerinin tamamının takip tarihine göre belirlendiğini, davacının takibe konu edilen dışında, yüksek bir alacak iddiasında bulunmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından fazladan talep edilen 240.074,56 TL üzerinden davanın her hâlükârda reddine karar verilmesi gerektiğini, taşımanın Aralık 2018'de yapıldığını, yükün çekilmediğine ilişkin müvekkili şirkete bildirimin 28.02.2020 tarihinde yapıldığını, bildirim tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle de reddine karar verilmesi gerektiğini, yükün tahliye limanı ... 02.02.2019 tarihinde vardığını ve alıcı/taşıtan tarafından teslim alındığını, alıcının acentesi olan ... Limited ("...") şirketine varış ihbarnamesinin 07.04.2019 ve 16.0...2019 tarihlerinde gönderildiğini, müvekkiline bu süreçte yükle ilgili haber verilmediğini, 1 yıldan daha uzun bir süre sonra, müvekkili şirkete ancak 28.02.2020 tarihinde bildirim yapıldığını, davacının demuraj bedelinin artmaması için özellikle ve kasten hiçbir eylem ve işleme girmediğini, 1 yıldan daha uzun bir süre geçtikten sonra bildirilim yapıldığını, konşimento içeriğinde serbest sürenin 14 gün olduğu belirtilmiş ise de serbest süre sonunda işletilecek demuraj tarifesinin belirtilmediğini, dava dilekçesinde demuraj tarifesinin varış limanında beher gün için konteyner başına 42 USD olduğunu belirtmiş ise de bu belirlenen tarifeye ilişkin varış ihbarı dışında başkaca bir kayıt sunulmadığını, bu tarifeye ilişkin konşimentoda da herhangi bir kayıt bulunmadığını, demuraj bedeli eğer, taraflar arasında kararlaştırılmamış ise, her hâlükârda örf, adet ya da hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak belirlenebileceğini, davacının replik dilekçesinde demuraj ücretinin kararlaştırıldığı iddiasının hukuka aykırı olduğunu, taraflarca herhangi bir demuraj tarifesi kararlaştırılmadığından, demuraj belirlenirken, konteynerlerin o tarihteki güncel değerlerini aşmamak kaydıyla hakkaniyet ölçüsünde demuraj bedelinin belirlenmesi gerektiğini, zamanaşımı itirazları baki kalmak kaydıyla, fahiş taleplerinin de her hâlükârda reddine karar verilmesi gerektiğini, itirazın iptaline ya da itirazın iptali davası hakkında bir karar verebilmek için takibin geçerli bir takip olması gerektiğini, takibin geçerli olup olmadığı itirazın iptali davasına bakan mahkeme tarafından da resen dikkate alınması gerektiğini, İİK 58/3'e uyarınca takibin her safhasında şikâyet sebebinin sürülebileceğini, davacının UYAP sisteminin otomatik bir şekilde takip talebini hazırladığı ve kendilerinin müdahale edemediğini beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, Aliağa İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında takibin iptali için açılan davanın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatteyse itirazın iptali davasında geçerli bir takip yapılıp yapılmadığı itirazın iptali davasına bakan mahkemece de değerlendirilmesi gerektiğinden takibin kamu düzenine aykırı olarak başlatılması sebebiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... Maden Turizm İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine dava ve ihbar dilekçesi ile tensip tutanağı 0...09.2022 tarihinde tebliğ olmuş, ihbara karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Dava; taşıyanın taşıma sözleşmesinden dolayı boşaltma limanında oluşan demuraj ücreti ve lokal masraflarından doğan alacağının taşıtan olduğu iddia edilen davalıdan tahsili amacıyla yapılan takibe itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf bu taşıma sözleşmesinde ... nolu konşimentoda davalının taşıtan / yükleten sıfatıyla yine dava dışı satıcı ... ile alıcı ...’nin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, demuraj bedelinin Deniz Ticaret Odası tarifesi kapsamında belirlenen sınırlar içerisinde kalıp kalmadığı, yine davacının demurajın kesilmesi için üzerine düşen yükümlülük bulunup bulunmadığı, zararın artmasına sebebiyet verip vermediği, davacının demuraj talep etme hakkının bulunup bulunmadığı ve talep edilen demurajın zamanaşımı kapsamı dışında kalan kısım ile talep edilebilir kısmının belirlenmesine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Tarafların delilleri toplanmış ve incelenmiştir.
Aliağa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, Aliağa İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, yükleme noktası, acentelik belgesi, konşimento, faturalar, varış ihbarnamesi, ihtarlar, konteyner hareketleri, demuraj ve lokal masraf faturaları, arabuluculuk toplantı tutanağı, Aliağa Liman Başkanlığı ve Aliağa Gümrük Müdürlüğü kayıtları, tarafların defter ve kayıtları incelenmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Aliağa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; takip alacaklısı ... Line Ltd’ye İzafeten Acentesi ... Denizcilik ve Taş. A.Ş.’nin borçlu ... Forwarding Taş. A.Ş. aleyhine 03.06.2021 tarihli ilamsız icra takibi ile 30.660 USD (260.708,12 TL) demuraj ücreti alacağı, 41 USD (348,63 TL) lokal masraf olmak üzere toplam 30.701 USD (261.057 TL) alacağın tahsilini talep ettiği, borçluya ödeme emrinin 11.06.2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 14.06.2022 tarihinde takibe, yetkiye, borcun tamamına, husumete, faize, faiz oranına ve borcun tüm ferilerine itiraz ederek takibi 1...06.2021 tarihinde yetkisizlikle durduğu belirlenmiştir.
Aliağa İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı / şikâyet eden ... ... Taş. A.Ş.’nin davalı / karşı taraf ... Line Ltd’ye İzafeten Acentesi ... Den. Ve Taş. A.Ş. aleyhine Aliağa İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin İİK m. 58/3 ve 60/1’e aykırı olduğunu, alacağın veya istenen teminatın TL tutarının takip talebinde gösterilmesi gerektiği, ancak takip talebinde bu gösterilmediğinden ödeme emrinin ve takibin iptaline karar verilmesi gerektiğinden bahisle 02.08.2022 tarihinde açtığı davada 23.09.2022 tarihinde mahkemenin şikâyetin kabulü ile davacı / borçlu aleyhine Aliağa İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan takibin iptaline karar verildiği, gerekçesinde ise takip talebinde harca esas değer / takip esas tutarı kısmının bulunmadığının belirlenmesi nedeniyle davanın kabulüne karar verildiği, bu kararın istinaf edilmesi üzerine İzmir BAM ... HD ... Esas ... Karar sayılı 12.02.2024 tarihli kararla alacaklının yabancı para alacağının TL karşılığını takip talebinde göstermek zorunda olduğu, aynı zorunluluğun ödeme emrinde de bulunması gerektiği, bu noksanlığın kamu düzeni ile ilgili olup devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her safhasında gözönünde tutulması gerektiği (HGK 12.0...1999 tarih 1999/12-271 Esas 1999/301 Karar sayılı karar) ancak somut olayda takip talebinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği, bu nedenle mahkemenin takibin iptaline karar vermesinin hukuka uygun olduğu belirtilerek istinaf talebinin reddine temyiz yolu açık olmak üzere karar verdiği, bu kararın temyiz edilmesiyle Yargıtay .... HD'nin ... Esas ... Karar sayılı 1...0...2024 tarihli kararla istinaf .... HD'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararın miktar ve değerinin 01.01.2024 tarihinden itibaren 378.290 TL yi geçmediği ve böylece temyiz kabiliyetinin bulunmadığı belirtilerek temyiz talebinin oy birliği ile reddine karar verildiği ve bu kararın 12.02.2024 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.
Davacı vekili 03.10.2022 tarihli dilekçesiyle; Aliağa İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki kararın bekletici mesele olmasını talep ettiği belirlenmiştir.
Bilirkişilerden alınan 04.10.2023 tarihli raporda; davacının navlun sözleşmesi kapsamında taşıyan bekleme ücreti alacaklısının ise dava dışı ... Ltd. olduğu, davacının ise konşimentoda “... Line Ltd.’in” ibaresinin bulunduğu ve ... Ltd.’in davacının temsilcisi olarak davacı adına hareket ettiği, aktif taraf sıfatının bulunduğu, borçlu olarak yer alan taşıtan ise TTK m. 1203 uyarınca gönderilen eşyayı teslim almadığı takdirde sorumlu olduğu, taşıtanın dava dosyasında FOB teslim şeklinde taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile yer alan davalı olduğunu, davalının FOB teslim şeklinde satışa konu edilen eşyanın alıcısı olan ... adına taşıma için taşıyan ile sözleşme yaptığı, ancak taşıyana karşı taşıma işi organizatörünün bu durumda sorumlu olduğu ve eşyayı taşıtmayı üstlendiği, TTK m. 917/1f uyarınca kararlaştırılan ücreti ödemekle yükümlü olduğu, TTK m. 918/3f gereği taşıma işleri komisyoncusu gerekli sözleşmeleri kendi veya böyle bir yetki almış olması şartıyla gönderen adına yaptığı, somut olayda komisyoncunun doğrudan bu işlemi yaptığı ve TTK m. 1200 çerçevesinde navlun ve konteyner bekleme ücretinden sorumlu olduğu davalının navlun bedelinin ödediği, davacı taşıyana karşı dolaylı temsil hükümleri çerçevesinde (kendi adına fakat gönderen hesabına) sorumluluğun bulunduğu, deniz taşıma senedinin 2. Sayfasında 14 günlük serbest sürenin öngörüldüğü, bu sürenin sonunda demurajın başladığı, konteyner bekleme ücretinin konteyner başına 42 USD olarak kararlaştırıldığı, Deniz Ticaret Odasından gelen tarifeye göre 20 Feet’lik konteyner başına 10 günlük serbest süre kararlaştırıldığı, 11-15 gün bekleme ücreti için günlük 22 USD 16-20 günlük bekleme ücreti için günlük 44 USD ve 21 gün ve devamı için ise günlük 66 USD olduğunun belirtildiği, davacının 42 günlük bekleme ücreti talep ettiği, Deniz Ticaret Odasının tarifesine göre talebin 66 USD’nin altında kaldığından bu meblağın kabul edilebileceği ve sürenin konteynerin tahliyesi 08.07.2021 tarihinden itibaren 14 günlük sürenin düşmesi ile 483 gün olarak belirlendiği, talep edilecek toplam demuraj ücretinin 20.454 USD olduğu, 03.06.2021 tarihinde Aliağa İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasıyla takip başlatıldığı ve icra takibinin zamanaşımını kestiği, 03.06.2020 tarihinden önce doğumuş konteyner bekleme ücretinin dikkate alınmaması ve konteyner bekleme ücretinin 03.06.2020 ile takibin başladığı, 03.06.2021 tarihleri arasında 365 gün olarak hesaplanması ve günlük 42 USD’den 1...330 USD olduğu her iki konteyner için toplam ücretin 30.660 USD olarak belirlendiği, sürenin taşıtan hakkında başlangıç süresinin değerlendirilmesinde hem barış ihbarlarının hem de konteyner bekleme ücreti miktarının boşaltma limanı acentesi ... tarafından dava dışı ... Pvt. Ltd.’ye gönderildiği, 28.02.2020 tarihinde davacının acentesi ... tarafından davalıya bildirildiği, konteynerin demuraj ücretinin gemiden tahliye edildiği günden itibaren başladığı, 28.02.2020 tarihinden itibaren konteynerin bekleme ücreti hesaba yatırılması gerektiği, bu ihbar tarihinden itibaren yapılan hesaplamada 30.660 USD olduğu ve davalının sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekili 19.10.2023 tarihli beyan dilekçesinde ; bilirkişi raporunun sonuç kısmındaki belirlemeleri kabul ettiklerini, itirazlarının bulunmadığını, taşıma senedinin arka sayfasında demuraj ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bilirkişilerin konteyner bekleme ücretinin kararlaştırılmadığının delillerden anlaşılamadığına yönelik tespitlerini kabul etmediklerini, sadece demuraj ücretine ilişkin değerlendirme yapıldığını, lokal masraf alacaklarına ilişkin raporda değerlendirme yapılmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Bu rapora karşı davalı vekili 24.10.2023 tarihli beyan ve itiraz dilekçesinde; geçerli bir takip bulunmadığını, bu durumun Aliağa İcra Hukuk Mahkemesi kararı ile sabit olduğunu, davanın temeli bulunmadığından raporun da hükümsüz olduğunu belirterek müvekkilinin davada taraf sıfatının bulunmadığını, söz konusu taşımaya sadece aracılık ettiğini, deniz yolu ile yapılan taşımalarda navlun ve diğer masraflardan taşıtanın veya gönderilenin sorumlu olacağının, ödenmeyen tüm alacaklardan taşıtan ... şirketinin sorumlu olduğunu, husumetin ...'ın acentesine yöneltilmesi gerektiğini, davanın bu nedenle pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, raporda yer alan davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu tespitinin hatalı olduğunu, davacının talebinin TTK m. 1246 gereği zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında kararlaştırılmış demuraj ücreti bulunmadığını, raporda da bu hususun tespit edildiğini, günlük 42 USD demuraj hesabını kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Tüm Deliller ve Yapılan İncelemelere göre;
Dava konusu olan demuraj alacağının alacaklısı davacı ... Line’e izafeten acentesi ... AŞ’nin Aliağa İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında 30.660 USD üzerinden takibe konu yaptığı, alacaklısının bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere taşıyan ... Line Ltd. olduğu ve ... AŞ’nin de bu şirketin acentesi olduğu belirlenmiştir.
Konteyner bekleme ücretinin alacaklısı olarak ise dava dışı varış yeri acentesi olan ... Ltd. olup, ... Line Ltd’in aynı zamanda 27.05.2021 tarihli belgede (dava dilekçesinin eki 9 numaralı belge) ... adına acente olarak hareket ettiği, böylece davacının temsilcisi olarak talepte bulunduğu belirlenmiştir.
Davacının dava konusu yapmış olduğu takip İzmir BAM ... HD ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile ortadan kalkmıştır. Bu konuda Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları göz önüne alındığında Yargıtay ... HD'nin 03.12.2020 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı Kararı ile "...Genel haciz yoluyla icra takibinde alacaklı tarafça yazılı, sözlü veya elektronik ortamda takip talebinde bulunularak takip başlatılır, varsa alacağı gösteren belgeler talebe eklenir, icra müdürü talebi kanuna uygun görürse İİK 60. maddede düzenlenen ihtarları içeren ödeme emrini borçluya gönderir. Bu şekilde usulüne uygun olarak yapılmış ilamsız icra takibine borçlu tarafından süresinde itiraz edilmesi halinde, alacaklı taraf mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Burada usulüne uygun yapılmış takip ve bu takibe süresinde yapılmış itiraz HMK 114/2. maddesine göre dava şartı olup davanın konusu ise borçludan tahsili talep edilen alacaktır. İtirazın iptali davası devam ederken, dava ile ilgili itiraza uğramış ödeme emrinin icra hukuk mahkemesince iptal edilmesi durumunda, dava şartı gerçekleşmemiş olduğundan, İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi doğru olmuştur. Bu itibarla istinaf mahkemesince davacının istinaf talebinin reddi gerekirken, talebin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden kurulan hükümle konusuz kalmış dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi doğru olmamış, istinaf mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir." kararında ve Bursa BAM ...HD'nin ... Esas ... Karar sayılı 08.11.2021 tarihli kararı ile Konya BAM ...HD'nin ... esas ... karar sayılı 02.03.2021 tarihli kararında da yer aldığı üzere davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği belirtildiğinden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davanın HMK'nin 114/2 ve 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 7.281,37 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 6.853,77 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan (istinaf eden tarafın sıfatı nazara alınarak) A.A.Ü.T gereğince taktir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2024
Başkan...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip...
e-imzalı