T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/524
KARAR NO: 2024/21
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 15/06/2022
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 15.03.2022 tarihinde ... ilçesinde ... plakalı araç takip mesafesini korumayarak ... plakalı araca arkadan çarptığı, ... plakalı araçla çarpmanın etkisiyle müvekkiline ait ... plakalı araca arkadan çarptığını, müvekkiline ait aracın sürücüsü de çarpmanın etkisiyle önünde bulunan ... plakalı araca çarpması sonucunda zincirleme maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini kaza nedeniyle müvekkil aracının hasara uğradığını kazanın oluşumunda müvekkil araç sürücüsünün kusuru olmadığını kazaya kusuruyla sebebiyet veren ... ve ... plakalı araç sürücüleri olduğunu, anılı araçlardan ... plakalı araç kaza tarihini kapsayacak şekilde davalı ... A.Ş. Nezdinde ... poliçe numarası ve ... plakalı araç ise kaza tarihini kapsar şekilde davalı ... A.Ş. tarafından ... poliçe numarası ile zorunlu mali mesuliyet sigortalı olduklarını söz konusu bu kaza neticesi oluşan zararın tazmini maksadıyla müvekkili tarafından, müvekkiline ait araç için kasko sigorta poliçesini tanzim etmiş olan dava dışı ... A.Ş.ye yapılan başvuru üzerine açılan hasar dosyası kapsamında müvekkiline bir miktar ödeme yapıldığını yapılan ödeme Yargıtay içtihatlarına aykırı bir şekilde ıskonto uygulanarak yapıldığından gerçek zararı karşılamadığını söz konusu kaza nedeniyle aracında değer kaybı oluştuğunu müvekkil aracında meydana gelen gerçek zararın, bakiye hasar bedeli ve değer kaybı zararının, tazmini amacıyla davalılara dava öncesinde yapılan başvuru üzerine sigorta şirketleri nezdinde hasar dosyası açıldığını, ancak her iki hasar dosyası kapsamında da sigorta şirketleri tarafından davacının zararı haksız ve gerekçesiz olarak karşılanmadığını dava öncesi yürütülen arabuluculuk sürecinden de sonuç alınamadığından iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50 TL bakiye hasar bedeli ve 50 TL değer kaybı olmak üzere toplam 100 TL Tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu 09/11/2023 tarihli dilekçesi ile 15.004,67 TL bakiye hasar bedeli ve 10.000 TL değer kaybı zararı tazminatının davalı ... A.Ş.'den temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avas faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 15.03.2022 tarihinde ... İli, ... ilçesinde ... plakalı araç takip mesafesini koruyamayarak müvekkil şirketin sigortalısına ait ... plakalı araca arkadan çarpmış ve buna bağlı olar...lı araç sürücüsü çarpmanın etkisiyle önündeki ... plakalı araca arkadan çarpmış ve bu araçta önündeki ... plakalı araca arkadan çarparak zincirleme kaza meydana geldiğini maddi hasarın oluştuğu bu kazada sigortalı araç sürücüsü tamamen kusursuz olduğunu belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesini gerektiğini dava konusu yargılamada ZMMS genel şartları dikkate alınarak yargılamaya devam edilmesini talep ettiklerini sigortalı araç inün kusurlu olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini kusur durumunun tespiti için Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmasını talep ettiklerini hasar ve değer kaybı dosyasının açılmasına takiben sigorta bilgi ve gözetim (SBM) nezdinde tutulan tramer kaydında kazanın meydana gelişinde sigortalı araç sürücüsüne atfedilen bir kusur olmaması sebebiyle herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığını davacının temerrüt tarihinden itibaren faiz istemi haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek açıklanan nedenlerle iş bu davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davanın zaman aşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası açılması hukuka aykırı olduğunu HMK 107. Maddesi uyarınca davanın esasına girmeden usulen reddini talep ettiklerini dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde kaza ta itibariyle maddi zararlara ilişkin araç başına 50.000 TL, kaza başına ise 100.000 TL ile sınırlı olmak üzere zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında kazaya karışan ... plakalı diğer araçlar meydana gelen hasar nedeniyle 08.04.2022 tarihinde 15.820,89 TL hasar ödemesi, 17.05.2022 tarihinde 1.401,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması araç km sinin 165.000 km den fazla olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitinin ve netice olarak davanın reddini talep ettiklerini, karşı yanın somut maddi zararının ifade eden, kendileri tarafından maddi hasar ödemesi yapıldığını gösteren bir fatura dosyaya sunulmamış olduğunu somut olayda kaza sonrasında aracın onarımı gerçekleştirilmiş ve sigorta şirketi bu onarım masrafını tazmin etmiş olduğunu karşı yanın herhangi bir maddi zararı bulunmadığını bu durumda, “hakkın kötüye kullanılma yasağı” esas alınarak talebin değerlendirilmesi gerektiğini onarım nedeniyle aracın herhangi bir zararın doğduğu da ispatlanmamış olduğundan davanın reddini talep ettiklerini dosyaya bakiye ödeme ve onarıma ilişkinde herhangi bir fatura sunulmamış olduğunu davacı yanın avans faiz talebine itirazlarının olduğunu faizin yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER: Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kaza tespit tutanağı, araç ruhsat ve sürücü belgesi, hasar fotoğrafları, hasar dosyası, sigorta poliçesi, keşif, bilirkişi, tanık ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; kasko poliçesi, ekspertiz raporu, hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, bilirkişi, keşif, tanık, araştırma raporu ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, bilirkişi, yemin, tanık ve yasal delillere yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, 15/03/2022 tarihinde, davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketlerine ZMSS poliçesiyle sigortalı araçların karıştığı trafik kazasının oluşumunda hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacı aracında bakiye hasar bedeli ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, oluşan iş bu zararın kazayla uyumlu olup olmadığı ve ZMSS poliçe limitleri dahilinde kalıp kalmadığının tespiti hususunda dava dosyası Trafik Bilirkişisi ... ile Makine Mühendisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 03/07/2023 tarihli raporda; Davalı ... A.Ş. nezdinde 06.07.2021/2022 tarihleri arasında ... nolu ZMS(trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı ... model ... marka kamyonet sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarında 52/B, 52/C, 56/C ile sürücü asli kusurlarından 84/D hükümlerini ihlal ettiği, Davalı ... A.Ş. nezdinde 29.07.2021/2022 tarihleri arasında ... numaralı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı ... model ... marka otomobil sürücüsü ..., dava dışı ... plakalı ... model ... marka otomobil sürücüsü ... ve davacı ... adına kayıtlı ... plakalı ... model ... marka otomobil sürücüsü ... olmak üzere her üç araç sürücüsünün kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörleri görülmediği, başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı kanaatine varılmıştır. Teknik Yönden: Somut olayda ... plaka sayılı ... model otomobilde meydana gelen gerçek zarar bedelinin KDV dahil 76.676,27 TL. ve Yargıtay içtihatlarına, piyasa rayiçlerine göre 10.000,00 TL. değer kaybı bedeli meydana geldiği, davalı ... A.Ş.nin poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davalı ... A.Ş. tarafından davaya cevap dilekçesinde ...'a (dosya kapsamından gerekçesi anlaşılamamıştır.) 08.04.2022 tarihinde 15.820,89 TL. Hasar Onarım Bedeli, 17.05.2022 tarihinde 1.401,00 TL değer kaybı bedeli ödendiği belirtilmiş olup, nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere davalı ... A.Ş. nin poliçe limitiyle sınırlı 76.676,27 TL. gerçek zarar bedelinden ve Yargıtay içtihatlarına, piyasa rayiçlerine göre 10.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Davacı Vekili tarafından davalı sigorta şirketinin infodogasigorta.com elektronik posta adresine 05.05.2022 tarihinde başvuru yapıldığı, elektronik postaların aynı gün adresine ulaştığı, tebligatın bu tarih itibarıyla tebliğ edildiği, 18.05.2022 tarihi itibarıyla, -Ödenmeyen borç miktarı bakımından- davalı ... A.Ş.nin temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan bakiye hasar bedeli ve değer kaybı bedeli istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 15/03/2022 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketleri tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan ... ve ... plaka sayılı araçların çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... ve ... plaka sayılı araçların kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 50.000,00 'şer TL olduğu, davacının dava öncesinde değer kaybı ve hasar bedeli yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının ve davalı ... sigortalısı ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz, davalı ... şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen hasar bedeli ve değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin 15.004,67 TL ve değer kaybı miktarının 10.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış ise de dosya kapsamına sunulan belgeler ile başvuru tarihinin tam olarak belirlenemediği ve davalı yönünden temerrüt tarihinin dava tarihi olduğu, dava konusu zarara sebebiyet veren ... plakalı aracın ticari nitelikte olması nedeniyle avans faizine hükmedilmesinin gerektiği ve davalı ... şirketi sigortalısının meydana gelen trafik kazasında bulunmadığı ve ... yönünden açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1) Davacının ... karşı açtığı davanın REDDİNE,
2)Davacının ...ya karşı açtığı KABULÜ ile 15.004,67 TL araç hasar tazminatı ile 10.000,00 TL araç değer kaybı tazminatının davalı ... Anonim Şirketi sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile dava tarihi 15/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek TİCARİ FAİZİ ile alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 1.708,06-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ile 425,31 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.202,05-TL'nin davalı ... Anonim Şirketi sigorta şirketinden alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 425,31 TL tamamlama harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 1.925,00-TL tebligat, posta gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.523,21 TL'nin davalı alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00 TL'nin davada haksız çıkan davalı ... Anonim Şirketi sigorta şirketinden alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Anonim Şirketi sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
8-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, dava konusunun miktar ve değeri istinaf sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı..11/01/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı