T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/540 Esas
KARAR NO: 2024/106
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21.06.2022
KARAR TARİHİ: 07.02.2024
Mahkememizde görülen Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekilinin 21.06.2022 harç tarihli dilekçesi ile; müvekkilinin 27.01.2022 tarihinde davalı ... Yatırım Pazarlama A.Ş.'nin İzmir şubesinden dava konusu ... Marka ... model ... şasi nolu ... aracı satın aldığını, müvekkilinin aracı satın aldıktan 11 gün sonra henüz 653 km de iken aracın ön motor alt kısmından ıslığa benzer yüksek bir ses duyduğunu ve yetkili servise götürdüğünü, servis tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra müvekkiline arızanın nedenini tespit edilemediğini, bu nedenle arızaya ilişkin çözüm bulamadıklarını, yetkili üretici firma ile irtibata geçildiğini, aynı modelde üretilen bazı araçlarda da benzer şikâyetlerin olduğunun bildirildiğini bu nedenle ... firmasından bilgi beklediklerini, bilgi geldiğinde müvekkilinin servise çağrılacağını belirttiklerini, ancak servise teslim ettiği 08.02.2022 tarihinden itibaren 05.04.2022 tarihine kadar sürekli sorunun çözümü amacıyla görüşmelerine devam etmiş olmasına rağmen bugüne kadar karşı yandan bir cevap alamadığı gibi soruna bir çözüm de bulunamadığını, müvekkilinin ticaret siciline kayıtlı şahıs tacir olduğunu, dava konusu aracı ticari faaliyetleri arasında bulunan ... (araç kiralama) işinde kullanmak amacıyla aldığını, ancak araçta kullanma konforunu tamamıyla ortadan kaldıracak gizli ayıplar tespit edildiğini, müvekkilinin aracı ticari faaliyetinde kullanacağına sorun giderilmediği için aracı garajında bekletmek zorunda kaldığını, araç ne zaman kiralansa tüm kullanıcılar ses şikâyeti ile aracı müvekkiline iade ettiklerini, mevcut arıza fiziki kullanımı engellediği gibi manevi açıdan da tedirgin bir sürüş yapılmasına sebebiyet veren bir arıza olduğunu, arızayı müvekkilinin aracı kişisel ihtiyacında kullanmasını dahi engelleyecek nitelikte olduğunu, müvekkilinin sadece aleyhine dava açılan davalı şirketlerle değil ... firmasının Almanya'daki merkeziyle de irtibata geçtiğini, gönderdiği mailllerle birlikte araçtaki ayıpları ve bundan kaynaklı yaşadığı mağduriyetleri defalarca bildirdiğini, ancak bu sorunun çözüm odaklı çabaları tamamıyla karşılıksız kaldığını, müvekkilinin sonuç alamayınca Karşıyaka ... Noterliğinin 11.04.2022 tarihli ... Yevmiye no'lu ihtarnameyi keşide ettiğini bu ihtarname ile araçta oluşan gizli ayıpları ve bu ayıplardan kaynaklı yaşadığı mağduriyetleri davalı şirketlere bildirdiğini, ... Türk A.Ş. tarafından Beyoğlu .... Noterliğinin 19.04.2022 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesiyle ... plakalı müvekkiline ait araçta teknik değerlendirmenin devam ettiğini ancak aracın ayıplı olmadığının bildirildiğini, arabuluculuk yoluna başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkili tarafından ayıbın niteliği ile zarar kalemlerinin tespiti amacıyla mahkeme nezdinde tespit talebinde bulunulduğunu, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile bilirkişi vasıtasıyla araç üzerinde tespit yapıldığını, bilirkişice tespit dosyasına sunulan raporda açıkça ... plakalı ... model ... marka araç üzerinde yapılan incelemede, araçtaki sesin kullanıcı kaynaklı olmadığı ve mevcut haliyle aracın ayıplı olduğunun belirlendiğini, araçtaki sesin aracın değişiminin gerektirip gerektirmediği hususunda değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunun belirtildiğini, gözden geçirme ile tespiti mümkün olmayan bu ayıptan ve ayıp sonucu doğan zararlardan davalılar üretici ve ithalatçı firma ve bu firmanın bayisi sıfatıyla müvekkiline karşı müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, halen kayden mülkiyeti müvekkili davacı ... adına kayıtlı olan davalı ... Yatırım Pazarlama AŞ'den satın alınan ve üretici ve ithalatçı firması ... A.Ş. Olan; ... plakalı, ... marka, ... model, gri dizel, ... şase nolu, 1598 cm3 silindir hacimli, 27.01.2022 tescil tarihli olan aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine, HMK 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası şeklinde 10.000.00-TL kullanılamayan araçtan kaynaklı kazanç kaybının haksız fiil tarihi olan 27.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek TC merkez bankasının kısa vadeli mevduatta uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle müvekkiline verilmesine, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş dosyasında sarf edilen giderler dâhil olmak üzere işbu dava için sarf edilen yargılama harç ve giderleriyle vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Davalı ... Yatırım ve Pazarlama AŞ vekilinin 07.07.2022 tarihli cevap dilekçesinde; davacının eğer tacir ise satın aldığı bu aracı ticari işinde kullanıp kullanmadığını ispatlamak zorunda olduğunu, davacının aracı ... olarak kiraya verdiğine ilişkin yazılı sözleşmelerinin ibraz etmiş olması gerektiğini, buna bağlı olarak kazanç kaybına uğradığı iddiasıyla talep ettiği zarar bedelini, belirsiz alacak davası olarak açamayacağını, keza, davacı söz konusu aracı ... şeklinde kiraya verdiğini söylemekle, buna ilişkin talep ettiği ücreti biliyor ve uğradığını iddia ettiği zararın meblağını öngörüyor olması gerektiğini, dava konusu aracın davacı tarafa imalat / üretim hatasız, ayıpsız bir şekilde satılarak teslim edildiğini, araçta hiçbir şekilde gizli-açık ayıp bulunmadığını, araçla ilgili müvekkilinin servisi tarafından, ... nolu 08.02.2022 tarihli tip ile ... Otomotiv’in teknik ekibi ile görüşüldüğünü, ... Otomotiv tarafından, teknik incelemelerin devam etmekte olduğunun aracın, hâlihazırda kullanımına engel bir durum olmadığını, bu nedenle aracın serviste gereksiz yere bekletilmeyip davacıya iade edildiğini, müşteri memnuniyeti kapsamında, davacıya ... şase numarası ile muhataba, ikili bakım hediyesi sunulduğunu, davacının aracının serviste kaldığı süre içerisinde, ... plakalı aracın ikame araç olarak tahsis edildiğini, bunların yanı sıra davacının iddia ettiği sesin, aracın gizli ayıplı olduğundan değil emsallerinden de benzer nitelikte sesler gelebileceği ve bunun bir gizli ayıp olarak değerlendirilemeyeceğini, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyasından yapılmış tespite ve aldırılan 16.06.2022 tarihli bilirkişi raporuna tarafımızdan süresi içerisinde itiraz edildiğini, bilirkişi 16.06.2022 tarihli raporunda; aracın tespit günü keşif mahallinde çalıştırıldığı, motor bölgesinden dava dilekçesinde belirtilen sesin duyulmadığı, talepte bulunan vekilince sunulan video kaydında, dilekçede belirtildiği şekilde aracın alt kısmından ıslık benzeri ses geldiğinin işitildiği, bu sesin, kullanıcı beklentisi olan sürüş keyfini önlediğinin değerlendirildiği, aracın garantisinin devam ettiği, ses kaynağının egzoz sistemi kaynaklı olabileceğinin değerlendirildiği, ses kaynağının bulunabilmesine yönelik olarak egzoz sisteminin komple sökülmesinin gerektiği, araçta seyir halindeyken birden başlayıp birden kesilen, bazen oluşup bazen oluşmayan ıslık benzeri sese yönelik olarak ilgili firmalar tarafından hâlihazırda bir çözüm üretilemediğinin değerlendirildiği, onarım için gerekli sürenin yaklaşık 5 gün olabileceği, onarım süresince yoksun kalınacağı öngörülen süre ve benzer özelliklerdeki araçların günlük kiralama bedelleri dikkate alınarak kazanç kaybı bedelinin 10.000 TL olarak hesaplanabileceğinin değerlendirildiğini, delil tespitinin müvekkili şirketin katılımı bulunmaksızın ve teknik ekip açıklamalarına ve müvekkili şirketin savunmalarına yer verilmeksizin tek yanlı aldırıldığını, kabulünün mümkün olmadığını ve itirazda bulunduklarını, delil tespit dosyasına sunulan video kaydından yola çıkarak, ses kaynağının egzoz sistemi kaynaklı olabileceği değerlendirildiğini, araçta iddia edilen soruna ilişkin kesin ve net bir ifade içermediğini, raporda ses kaynağının bulunabilmesine yönelik olarak egzoz sisteminin komple sökülmesi ve araç üzerinde teknik bir incelemenin yapılması gerektiğinin belirtildiğini, delil tespit raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, ayrıca davacının kazanç kaybı iddiasını kabul etmemekle birlikte kazanç kaybının 10.000 TL olacağı yönündeki değerlendirmeyi de fahiş olması nedeniyle kabul etmediklerini, aracın ayıplı olduğunu kabul etmemekle beraber, aracın arızasının bedeline nispeten küçük bir harcamayla ve küçük bir müdahaleyle giderilebilir olması durumunda bunun ayıp olarak nitelendirilmesi ile aracın misli ile değiştirilmesi veya bedel iadesinin söz konusu olmasının mümkün olmadığını, dava konusu araçta imalat/üretim hatası bulunduğunu, aracın gizli ayıplı olduğunu kabul etmemekle beraber, araçta bir takım arızaların var olduğu kanısına varıldığı halde de söz konusu şikayetlerin esaslı olup, olmadığı, giderilebilir bulunup bulunmadığı, arıza gidermek için yapılacak/yapılan muamelelerin aracın değerine oranla ne miktar kaldığı, araçtan beklenen faydanın sağlanıp sağlanmadığı hususlarının irdelenmesi gerektiğini, aracın değişimine karar verilebilmesi için arızanın esaslı olması ve giderilebilir nitelikte bulunmaması gerektiğini, her arızada aracın ayıpsız misli ile değişim veya sözleşmeden dönme hakkının kullanılamayacağını, aracın arızasının, bedeline nispeten küçük bir harcamayla ve küçük bir müdahaleyle giderilebilir olması durumunda bunun ayıp olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, bedel indirimi ya da semen tenzili konularında ( davayı kabul etmemekle beraber) değerlendirme ve hesaplama yapılması için dosyanın konusunda uzman bilirkişilere tevdi edilmesi gerektiğini, davacı tarafın aracı inceleme ve onarım için müvekkil şirket servisinde kalsa idi, serviste kaldığı müddet boyunca kendisine müvekkili şirket tarafından ikame araç tahsis edileceğini, ancak davacının aracı kullanılamaz bir halde olmadığını ve kullanıma engel teşkil eden bir durum bulunmadığından serviste bekletilmediğini, aracın gizli ayıplı olup olmadığı hususları teknik bilirkişi incelemesi ile anlaşılabileceğini, aracın kullanılamadığı için kazanç kaybı iddiasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının davasının reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... Türk A.Ş. vekilinin 13.07.2022 tarihli cevap dilekçesinde; Davacı, davayı ... Türk A.Ş.'ye karşı ikame ettiğini, aracın ithalatçısının bu şirket olmadığını, ... Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. olduğunu, her iki şirketin birbirinden farklı ve bağımsız iki ayrı tüzel kişilik olduğunu, ... Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş.'nin pasif dava ehliyeti bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davacı ile 18.05.2022 tarihinde yapılan arabuluculuk toplantısında davacı taraf olarak ... Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş.'yi taraf gösterdiğini, arabuluculuk toplantısının da anlaşamama olarak sonlandırıldığını, bu nedenle davanın, gerekirse müvekkili yönünden tefrik edilerek, ön inceleme duruşmasında, re'sen gözetilmesi gereken, dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş. sayılı dosyasında yapılan tespiti kabul etmediklerini, davanın kabulüne karar verilmesi durumunda, aracın, mülkiyet hakkını sınırlayan her türlü rehin ve takyidattan ari olarak teslim edilmesi gerektiğini, davacının tacir sıfatına sahip olduğunu, özellikle ayıp ihbarına ilişkin süreler bakımından Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun yerine Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanununda ifade edilen ayıba karşı sorumluluğa ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacının ayıp iddiasını kanunun aradığı sürelerde ileri sürdüğü kabul edilse dahi, tüzel kişi tacir sıfatına sahip olan davacının, ayıp iddiasını ortalama bir tüketici gibi değil, basiretli bir tacir olarak noter marifetiyle veya iadeli taahhütlü mektupla yahut telgrafla yapması gerekirken, bu usuli kuralın da kanunun aradığı zaman içerisinde yerine getirilmediğini, bu durumun ise davanın reddi için gerekli ve yeterli olduğunu, ayıp ihbarının yapıldığını ileri süren kişi bu ihbarın kanunun belirlediği süre içerisinde yapıldığını kanıtlamak zorunda olduğunu, davacı alıcının, ayıp ihbarını, 11.04.2022 tarihinde, Karşıyaka ... Noterliği ‘nden keşide etmiş olduğu ... nolu ihtarname ile gerçekleştirdiğini, dava konusu arızaların, satın alma tarihinden 11 gün sonra 08.02.2022 tarihinden itibaren pek çok kez ve şekilde ortaya çıktığını, öncelikle davanın süresinde ve usulüne uygun bir ayıp ihbarı olmadığından dolayı usulden reddini talep ettiklerini, dava konusu aracın sürüş emniyeti bakımından hiçbir arızası ya da ayıbı bulunmadığını, satıcının ayıptan sorumluluğunun koşullarından bir tanesi satılandaki ayıbın önemli - esaslı olması gerektiği, ayıp sonucunda, söz konusu şeyin değerinin veya elverişliliğinin önemli şekilde azalması veya tamamen ortadan kalkması gerekli olduğunu, satılan şeydeki ayıbın önemli olması gerektiğini oysaki, dava konusu aracın yetkili servise girişlerinde, basit nitelikteki arızaların sorunsuz olarak giderildiğini, satıcının, satılan şeydeki ayıptan sorumluluğu, “bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması,” nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve tüketicinin makul olarak ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasına bağlı olduğunu, eğer mahkeme tarafından davanın kabulüne karar verilecek olursa, hüküm kurulurken, ayıpsız misli ile değişim, bu mümkün olmazsa bedel iadesi değil, ücretsiz onarım veya semenin tenziline karar verilmesi gerektiğini, dava konusu araçta imalattan kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını, işbu davanın, gizli ayıp iddiasıyla açılmış olduğundan, Mahkemece keşif vasıtasıyla araç üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması ve dava dilekçesinde belirtilen ayıp iddiasının araç üzerinde mevcut olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, belirlenecek olan bilirkişinin, üniversitelerin, otomotiv kürsüleri ya da makine mühendisliği ana bilim dalında görev yapan akademisyenlerden seçilmesini talep ettiklerini, davacının dilekçesinde belirttiği ve kazanç kaybından dolayı aracı satın aldığı tarihten itibaren TC Merkez Bankasının kısa vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin talebinde haksız olduğunu, kazanç kaybına ilişkin bir belge sunmadığını, iş davayı ikame ederek haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını belirterek öncelikle Davanın husumet nedeni ve dava şartı arabuluculuk şartının yerine getirilmemesinden dolayı usulden reddine, bu talebin yerinde görülmemesi halinde, üretimden kaynaklı bir ayıbın mevcut olmaması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.
Davacı vekilinin 14.09.2022 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu araçtaki kusuru davalı ... AŞ’ye bildirdiklerini ancak çözüm bulamadıklarını, müvekkilinin tacir olup, ... işi ile uğraştığını, araçtaki gizli ayıp nedeniyle beklenen performansın alınamadığını, müvekkilinin aracı kullanamadığından aracı iade edildiğini ve ticari itibarının zedelendiğini, HMK m. 107/2 gereğince belirsiz alacak davası açtığını, araç satışının haksız fiil sorumluluğunu gerektirdiğini, 27.01.2022 tarihinden itibarin en yüksek avans faizi ile davalılardan müteselsilen zararın tahsilini talep ettiklerini belirtmiştir.
Davacı vekilinin 08.12.2022 tarihli dilekçesi ile; ... Türk AŞ’nin davalı olarak gösterildiğini, ancak arabuluculuk tutanağında ... Otomotiv ve Hizmetler AŞ ile görüşmeler yapıldığını, bu nedenle HMK m. 124/3 gereğince taraf değişikliği yapmak istediklerini belirterek taraf değişikliği talebinde bulunmuştur.
Dava; Ticari araç satım sözleşmesine ve aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak aracın iadesi ve misli ile değiştirilmesi talebi ile belirsiz alacak davası olarak açılan kazanç kaybına ilişkin tazminat davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
Dava konusu araca ait servis bakım belgeleri, trafik kayıtları, faturalar İzmir ... SHM nin ... D.İş sayılı dosyası, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış ve değerlendirilmiştir.
İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasının incelenmesiyle; talep konusunun dava konusu olan ... plakalı araca ait arıza durumunun tespiti için Hüseyin ...’nın talepte bulunduğu, tespit talebinin kabul edilmesiyle mahkeme tarafından 26.05.2022 tarihinde tespit yapıldığı, yapılan tespit ile alınan 16.06.2022 tarihli raporda; aracın çalıştırılmasıyla ıslık sesine benzer bir ses ortaya çıktığı, sesin kullanıcı kaynaklı olmadığı, sürüş keyfini önlediği, kazanç kaybı bedelinin 10.000 TL olarak belirlendiği belirtilmiş, bu rapora karşı aleyhine tespit istenen ... Türk ve ... A.Ş’nin itirazda bulunduğu, daha sonra 17.06.2022 tarihli dilekçesiyle itirazından vazgeçtiği, ... A.Ş nin de bilirkişi raporuna itiraz ettiği belirlenmiştir.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde bilirkişilerden alınan 17.04.2023 tarihli raporda; aracın alışması sırasında ıslık sesine benzer 1-2 sn süren bir sesin ortaya çıktığı, sesin geldiği bölgenin incelenmesiyle bazı parçaların değiştirilmesiyle sesin giderilebileceğinin belirtildiği, parçaların onarım bedelinin KDV dahil 69.151,30 TL olduğu, yapılan tespitlerde bu durumun belirlendiği, sonuç olarak araçta gizli ayıp bulunduğu, sesin hala giderilemediği, aracın kullanılmadığı süre boyunca ikame bedeli bakımından 2550+ KDV = 2.655 TL olduğu, aracın tamir süresinin takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davalı ... A.Ş vekili 28.04.2023 tarihli beyan dilekçesinde; rapordaki tespitleri kabul etmediğini, araçtaki ayıbın değiştirilebilir nitelikte olduğunu, küçük bir müdahale ile giderilebileceği, araç değerine oranla arızanın aracı değiştirmeyi gerektirecek nitelikte olmadığını, TBK m. 227/3f ya göre hâkimin satılan malın onarılmasına ya da satış bedelinin indirilmesine karar verebileceğini belirterek bedel indirimi ve semen tenzili konularında ek rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekili 28.04.2023 tarihli beyan dilekçesinde; ... SHM vasıtasıyla alınan bilirkişi incelemesiyle alınan raporla bu rapor arasında benzerlik olduğunu, bu nedenle davanın kabulünü talep etmiştir.
Bu rapora karşı itiraz eden ... A.Ş vekili 03.05.2023 tarihli beyan dilekçesinde; rapordaki tespitleri kabul etmediğini, egzoz parça değişiminin yaklaşık 3,5 saat sürdüğünü, davacının değişime onay vermediğini, aracı kullanmamasından kaynaklı kısa vadeli mevduata uygulanan faiz ile kazanç kaybının istenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, aracın değişim koşullarının oluşmadığını, ayıbın önemli / esaslı olması gerektiğini, aksi halde önemsiz ayıplardan dolayı satıcının sorumlu tutulamayacağını belirterek akademisyenlerden oluşan yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 17.05.2023 tarihli celsede davalı ... AŞ’ye beyanda bulunması için 2 haftalık süre verilmiş, 31.05.2023 tarihli beyan dilekçesiyle davacıya aracın serviste kaldığı süre boyunca ... plakalı bir aracın ikame araç olarak tashih edildiğini, 21.01.2022 tarihli “Vasıta Kullanım Sözleşmesi’ni dosyaya ibraz ettiklerini, bu yüzde bilirkişinin raporunda yer alan ikame araç bedelinin istenemeyeceğini, ayrıca davacının kazanç kaybı talebini ve araç kiralama talebini kabul etmediklerini belirterek Vasıta Kullanım Sözleşmesini dosyaya ibraz etmiştir.
Bu sözleşmeye ilişkin olarak davacı vekili 02.10.2023 tarihli dilekçesinde; 3 gün ikame araç verildiğini, ancak aracın tam olarak kullanılamadığını, 3. Gün sabahı iade ettiklerini beyan etmiştir.
Mahkememizce dosyada aracın iadesi gerekip gerekmediği, ücretsiz onarım yapılıp yapılmayacağı, ya da semen tenzili gerekip gerekmediği, değer kaybı olup, olmadığı, aracın onarılması halinde bu onarımın kaç gün süreceği ve aynı zamanda kazanç kaybı bakımından davacının bir kazanç kaybının bulunup bulunmadığı konularında bilirkişi heyetine SMMM eklenerek bilirkişilerden 31.07.2023 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu raporda; tarafların itirazları değerlendirilerek yapılan incelemede 27.01.2022 tarihinde davalı ... AŞ’den satın alınan ... AŞ’den ... model ... aracın satın alındıktan 11 gün sonra 653 km’de ses şikayetinin başladığı ve sorunun çözülemediği iddiası ile yapılan yargılamada aracın iadesinin gerekip gerekmediği, ücretsiz onarım yapılıp yapılamayacağı, semen tenzili gerekip gerekmediği, değer kaybı olup olmadığı, olursa miktarı, onarımın kaç gün süreceği, davacının kazanç kaybının bulunup bulunmadığı konularında inceleme yapıldığı, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasındaki tespitte aracın üzerinde ıstık benzeri bir sesin bulunduğunu, aracın segmenti göz önüne alındığında bu durumun sürüş keyfi engellediğini, egzoz kaynaklı olabileceğinden egzoz sisteminin komple sökülmesi gerektiği, aracın ayıplı olduğunun tespit edildiği, yine kök raporda da yaptıkları incelemede aracın 15 dakika çalışır olduğu halde bu sesin duyulmadığı, 35 km yol testi yapıldığı sırada motor rölantide çalışırken anlık olarak ıslık sesini 1-2 saniye verdiğini, bu sesin giderilebilmesi için egzoz sisteminin değiştirilmesi gerektiği, bunun da bedelinin 56.037,80 TL yedek parça, 2.565 TL işçilik olmak üzere 58.602,80 TL + KDV = 69.151,30 TL olduğunu tespit ettiklerini, bu değişimin garanti kapsamında kaldığını, araçtaki sesin rastgele zamanlarda kullanıma göre değişik şartlarda meydana geldiğini, bunun hiçbir ölçme ve tespit metodunun bulunmadığını, ancak giderilmesinin aracın egzoz sisteminin DPF filtreden kuyruğa kadar değiştirilmesi ile giderilebileceği, bu haliyle aracın gizli ayıp olup, sesin halen giderilmediği, sesin giderilip giderilmediğinin tespiti için egzozdaki değişiklikten sonra bir süre daha izlenmesi gerektiği, davalı vekilinin ancak çok sessiz bir ortamda duyulabileceği, sürüş konforuna etkilemediğini ileri sürmesine rağmen bu sesin sürüş konforunu etkilediği, aracın 27.01.2022 tarihli faturaya göre 1.597.789,71 TL’ye satıldığı, egzoz tahribatının değişim bedelinin 69.151,30 TL olduğu, kök rapora itirazda davalı vekilinin teknik yönden yeterli bir rapor hazırlanmadığı iddiasında bulunduğu, aracın iadesinin gerekip gerekmediğinin de ancak yapılacak bu değişiklikten sonra değerlendirilebileceğini, aşırı sesin giderilip giderilemediğinin ücretsiz onarımla tespit edilemeyeceği, semen tenzilinin araç egzozunun değiştirilmesi ile tespit edilebileceğini, değer kaybının da olup olmadığının da yine onarımın mümkün olup olmamasına bağlı olduğunu, aracın onarılması halinde davacının kazanç kaybı bulunup bulunmadığı incelendiğinde; onarımın 2 gün sürmesi dikkate alındığında parçanın gelip değiştirilmesi de dahil 5 gün süreyi kapsadığı, bu süre içerisinde davacının kazanç kaybını günlük 2.208,89 TL olarak belirlendiği, 5 günlük kazanç kaybının 10.040,00 TL olarak tespit edildiği, aracın 27.01.2022 tarihinde satın alındıktan sonra 14.10.2022 tarihinde dava dışı bir firmaya KDV dahil 1.280.000 TL’ye satıldığı, aradaki farkın 317.789,71 TL olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekilinin 06.09.2023 tarihli hem bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ve hem de harcı yatırılmadan yaptığı ıslah talebi ile araçtaki ayıbın giderilip giderilemeyeceğini bilirkişi raporunda egzoz tahribatının komple değiştirileceğini, bunun denenmesiyle durumun aydınlanacağını, ancak kesin bir sonuç doğup doğmayacağını, yapılacak incelemeden sonra belirleneceğinin belirtildiği sesin kullanıcı kaynaklı olmayıp üretim kaynaklı olduğu ve sürüş keyfi etkilediği, ayıplı olduğunun belirlendiği, aracın 1.597.789,71 TL’ye satın alınıp, 1.280.000 TL’ye satıldığını, bu aracın günlük olarak kiralandığını, KDV hariç en düşük 1.000 TL en yüksek 4.175,00 TL’ye kira verildiğini, ortalama kira gelirinin 2.208 TL tespit edildiğini, aracın arızasından dolayı kiralanmasında hep iade edildiği, aracın ayda 2-3 gün kiralandığını, oysa 20-25 gün kiralanması gerektiğini, aracın sattıkları tarih itibari ile araçtaki değer kaybının 319.789,71 TL olduğunu, müvekkilinin yeni bir ... model araç aldığını, bu araçta da ıslık sesinin bulunduğunu, araçta üretim hatası bulunduğunu, ikame araç konusunda ise 3 günlük ikame araç süresi beyan edilmiş ise de bu durumun gerçeği yansıtmadığını, aracın iade edildiğini, servis kayıtlarıyla durumun belli edildiğini, müvekkilinin aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep ettiğini, ancak yargılama süresi boyunca aracı kiralamayacağından aracı satmak zorunda kaldığını, belirterek bilirkişi raporuna itirazda bulunarak ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davacı vekili 02.10.2023 tarihli dilekçesiyle, aracın satışına ilişkin İzmir Bornova ... Noterliğinden düzenlenen 14.10.2022 tarihli ... yev. Numaral 1.280.000 TL bedelli araç satış sözleşmesini dosyaya ibraz etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile davası 06.09.2023 tarihli dilekçesi ile ıslah ettiğini belirtmiş ise de ıslah harcını yatırmamıştır.
Davacı tarafa 27.09.2023 tarihli celsede ... nolu ara karar ile ıslah dilekçesinin ve talebini açıklaması için süre verilmiş, davacı vekilince 02.10.2023 tarihli beyan dilekçesinde; 06.09.2023 tarihli ıslah dilekçesinde sehven 1.040.000 TL’nin yanlış yazıldığını, bu değerin aracın günlük kazanç kaybı 2.208 TL x 5 gün = 11.040 TL olduğunu, müvekkilinin satıştan kaynaklı zararının 317.789,70 TL olduğunu, bu zararın 27.01.2022 tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline ve araç mahrumiyet bedeli olarak belirsiz alacak davası olarak açtıkları 10.000 TL’nin 11.040 TL olarak davalılardan müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Bu rapora karşı davalı ... AŞ vekilinin 02.08.2023 tarihli beyan dilekçesinde; davacı ...nın aktif ehliyet sıfatının kalktığını, aracı sattığı için ayıpsız misli ile değiştirilemeyeceğini, ... AŞ tarafından aracın kullanım engel durumun olmadığını, davacıya bildirildiğini, davacıya ikili bakım seti sunulduğunu, serviste kaldığı süre boyunca ... Plakalı aracın ikame olarak verildiğini, arızanın ıslık sesinden kaynaklandığının belirtildiğini, bu sesin rölantide bulunduğunu, seyir esnasındayken ara ara kaybolduğunu, davacının kazanç kaybı talebinin bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın kabul etmediklerini belirterek öncelikle davanın aktif sıfat yokluğu nedeniyle reddine, konusu kalmayan taleplerinin reddine, aksi halde yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep etmiştir.
Bu rapora karşı beyanda bulunan ... Otomotiv AŞ vekilinin 05.09.2023 tarihli beyan dilekçesiyle; davacının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının HMK m. 29 gereğince yeni bir delil sunmasını imkân olmayacağını, davacının talepleri arasında aracın misli ile değiştirilmesini talep edildiğini ancak dava konusu aracın yargılama süresince üçüncü bir kişiye satıldığını, farazi değerlendirmelerle zarar hesabı yapılamayacağını, egzoz parça değişim sürecini 3.3 saat sürdüğünü, 5 gün serviste kalmasına gerek olmadığını, araçtaki şikâyetinin misli ile değişimini gerektirecek bir durum olmadığını, bu hallerde gerekiyorsa bedel indirimini uygulanabileceğini, yenilik doğuran haklardan seçimlik hakkını kullanabilmesini hukuki sonucundan dönülemeyeceğini ıslah hakkından dahi geçersiz kılınamayacağını, ayıbın esaslı bir ayıp olmadığını, sürüş emniyetini etkilemediğini, farklı bir heyetten rapor alınmasını istediklerini belirterek davanın aktif taraf sıfat ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, usulden ve esastan reddine, davanın kabul edilecek olması halinde ayıp oranında indirimine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya Tetkik edilerek incelenmesi ile;
Dava konusu ... model ... Marka ... plakalı aracın 27.01.2021 tarihinde 1.597.789,71 TL’ye ... AŞ’den davacı tarafından satın alındığını, ancak aracın alındıktan 11 gün sonra 653 km’de ses şikayetinin bulunduğunu ve bu sorunun çözülemediği, gerek İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş ve gerekse mahkememizce yapılan bilirkişi incelemelerinde araç üzerindeki incelemelerde aracın belli zamanlarda ıslık sesi niteliğinde bir ses çıkarıldığı, bu sesin sebebinin aracın egzoz sisteminden kaynaklandığı ve egzoz sisteminin değiştirilmesi ile bu sesin giderilmesi ihtimalinin doğduğu, bu iş bedelinin KDV dâhil 69.151,30 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Aracın davacı tarafından ... içinde kullanıldığı ve bu aracın kullanılamadığı süre boyunca yoksun kalınan kar’ının bulunduğunun aracın tamir süresinin bilirkişiler tarafından 5 gün olarak belirlendiği, bu süre içerisinde ortalama olarak kira bedeli beher gün için 2.208,00 TL olarak tespit edildiği, 5 günlük kira bedelinin 10.040,00 TL olarak kazanç kaybı oluşturduğu belirlenmiştir.
Her ne kadar davacı taraf dava dilekçesinde 21.06.2022 tarihli dava dilekçesinde aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinde 10.040,00 TL kazanç kaybına talep etmiş ise de yargılamanın devamı aşamasında aracı dava dışı İzmir Tim Gıda Ltd. Şti.’ne 1.280.000,00 TL bedel ile sattığını ve bu nedenle aracı alırken ödemiş olduğu, 1.597.789,71 TL’den 317.789,71 TL zarara uğradığını belirterek davasını harçsız olarak 06.09.2023 tarihinde ıslah etmiş ve bu miktar üzerinden değer kaybının bulunduğunu aracın bu nedenle dava dilekçesinde yer alan misli ile değiştirilmesi talebinin konusuz kalmadığını, belirtmiş ise de netice ve talep dilekçesinde buna ilişkin bir açıklamada bulunmamıştır.
TBK m. 227- “Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.”
Belirtilen hükme göre davacı tarafın davanın başında seçimlik hakkını kullanmış olması nedeniyle bu hakkın değiştirilmesi mümkün olmamak ile birlikte Yargıtay’ın yerleşmiş kararlarında da anlaşılacağı üzere aracın iadesini gerektirecek bir ayıp bulunmadığı hallerde sözleşmeden dönmenin veya aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin kabulü yerine mahkemenin ya satılanın onarılmasını veya bedelde indirimde karar vermesi mümkün olup, davanın bu şartları gerçekleşmediği hallerde (iade veya misli ile değiştirme) reddi gerekmemektedir. Somut olayda Yargıtay’ın yerleşmiş kararlarında bilirkişi raporunda yer aldığı üzere aracın egzozun değiştirilmesi ile arızanın giderilmesi mümkün olup, bu durumun değişimden sonra tespiti gerekecektir. Ya da şartları varsa aracın egzoz tahribatı değiştirilmesine rağmen durum düzeltilemiyorsa değer kaybı olup, bedelde indirilmesi mümkündür. Ancak bunun için aracın bilirkişi tarafından incelenmesi ve talebin devam etmesi gerekmektedir. Oysaki dava konusu araç dava sırasında satılmıştır.
Yaptırılan bilirkişi incelemesinde aracın misli ile değiştirilmesini gerektirecek bir gizli ayıp bulunmadığı araçtaki sesin egzoz boru sisteminin tümü ile değiştirilmesi ile giderilebileceği bunun ise tamirden sonra kontrol ile tespit edilebileceği belirtilmiştir.
Davacının 06.09.2023 tarihli dilekçesindeki talebinin ıslah olarak kabul edilmesi halinde başlangıçta bulunduğu talebi olan aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebinin kabulü mümkün olamayacağıdır. Zira dava konusu araç üçüncü kişiye satılmış ve üçüncü kişi HMK m. 125/2f gereğince davaya gelerek katılmamış, alacağı temlik aldığını belirterek davaya dâhil olmamıştır. Bu halde davacının bu talebi bulunmadığından artık davanın konusu da ortadan kalkmış olmakla birlikte davacı davasını ıslah ederek tazminata dönüştürmüş olduğundan dava bu talep yönünden değerlendirilmiştir. Yine bu halde davacının yoksun kalınan kar kaybı bakımından değerlendirme yapılması mümkündür. Bu konu değerlendirilmiştir.
Davacının dava açmaya sebebiyet vermesi nedeniyle yargılama gideri ve vekâlet ücreti ret ve kabul oranına göre yani davacının dava açtığı sıradaki haklılık durumuna göre değerlendirilecektir. Somut olayda aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi söz konusu olmayıp, bunun yerine hâkimin satış bedelinde indirim ya da satılanın onarılmasını karar verme imkânı bulunmaktadır.
Davacının 06.09.2023 tarihli dilekçesindeki talebinin ıslah olarak kabul edilmemesi halinde ise; zira davacının bu dilekçesinde netice ve talep kısmında ne istediğini açıklamadığı belirlenmiş olup, bu talebin ıslah olarak kabul edilmemiş olması halinde aktif taraf sıfatı bulunmadığından davanın reddi gerekeceği belirlenmiş olup, davacıdan ıslah dilekçesini açıklaması için 27.09.2023 tarihli celsede ... nolu ara kararla süre verilmiş, davacı 02.10.2023 tarihli dilekçesiyle; talebini açıklayarak gizli ayıptan dolayı araç satışından doğan 317.789,70 TL zararının 27.01.2022 tarihinden, yoksun kalınan kar olarak 11.040 TL araç mahrumiyet zararının ise yine 27.01.2022 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş, ancak ıslah harcını yatırmamıştır.
Davacının ıslah talebinin kabul edilmesi gözetildiğinde; artık davayı açtıktan sonra dava konusunu elden çıkarılarak yargılamanın devam etmesine engel olduğu, bilirkişinin egzoz borusu değiştirildikten sonra tekrar denetim yapılarak araçtaki gizli ayıbın ücretsiz onarımı gerektirip gerektirmediği, ücretsiz onarım yapılmasına rağmen bu onarımın yeterli olup olmadığı, ayrıca gerekiyorsa satış bedelinden indirim gerekip gerekmediği ve değer kaybının bulunup bulunmadığı belirlenemeyecektir. Ayrıca davacı değer kaybı talebinde bulunmamıştır.
Davacının ıslah talebi kabul edilmese dahi hâkim tarafından araçta gizli ayıp bulunması ancak aracın iadesinin gerekmemesi nedeniyle bu talep yerine bilirkişilerin tespit ettiği ücretsiz onarıma karar verilmesi mümkündür. Bu halde ıslah harcı yatırılmadığından ancak talep edilen yoksun kalınan kar bedeli olan 10.000 TL üzerinden talebin değerlendirilmesi gerekecektir.
Bu halde davacının aracı satmakla, mevcut durum üzerinden bilirkişilerin raporlarında yer aldığı üzere ayıbın gizli ayıp olması nedeniyle aracın egzoz sisteminin değiştirilmesi ile bu ayıbın giderilebileceği ve aracı onarılabileceğini kabul etmek gerekmiştir.
Buna göre davacının ücretsiz onarım için talepte bulunmamasına rağmen mahkememizce bu yönde yapılan değerlendirmeler gözetilerek KDV dâhil 69.159,30 TL alacağının bulunduğu belirlenmiştir.
Davacının aracı daha düşük bedelle satılması nedeniyle davalıları kusurlu bularak 317.789,70 TL zararını talep etmiş ise de; henüz yargılama devam ederken bu ayıbın giderilmesi halinde araçta değer kaybının gerçekleşmemesi söz konusu olacağından bu talebi kabul edilmemiştir.
Davacı araç mahrumiyet ek bedeli olarak 06.09.2023 tarihli ıslah dilekçesinde 1.040 TL talep etmiş dava açarken de 10.000 TL yoksun kalınan kar istemiş olmakla davacı tarafın eksik olan harcı 29.11.2022 tarihli duruşmada yer alan bir nolu ara karar kapsamında 09.12.2022 tarihinde tamamladığı ve araç değeri dikkate alınarak eksikliğin giderildiği, ancak 06.09.2023 tarihli ıslah dilekçesinde ise harç yatırmadan 11.040 TL yoksun kalınan kar bedelini istediği, dava dilekçesinde belirtilen 10.000 TL ile sınırlı olarak bu talebin kabulünün gerektiği belirlenmiştir.
Davacının aracının onarım süresinin bilirkişi raporlarında 5 gün olduğu ve ortalama olarak 2.208 TL günlük kazancının bulunduğu, toplam 11.040 TL yoksun kalınan kazancının bulunduğu belirlenmiş olup, dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak 10.000 TL üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacının aracı satmış olması ve davasını ıslah ederek tazminata dönüştürülmesi nedeniyle bu miktardan 69.159,30 TL kabul edilmiştir. Fazlaya ilişkin kısım reddedilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının davasını KISMEN KABULÜ ile
KDV dâhil 69.159,30 TL araçtaki egzoz tahribat değişim bedelinin davalılardan davacının ıslah tarihi olan 06.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin kısmın reddine,
Davacının yoksun kalınan kazanç talebinin 10.000 TL’lik kısmının dava tarihi 21.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacının diğer taleplerinin reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 5.407,37 TL harçtan dava açılışında alınan 170,78 TL peşin harç ve 27.286,24 TL peşin harcın mahsubu ile fazla alınan 21.708,09 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan başvuru harcı 80,70 TL, peşin harç 5.407,37 TL, keşif harcı 1.274,90 TL ile yazışma - tebligat gideri 170,50 TL ve bilirkişi ücreti 3.000,00 TL olmak üzere toplam 9.933,47 TL'nin davanın kabul-red oranına göre 7.523,89 TL'sinin davalılar ... A.Ş ve ... Otomotiv Hizm. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... Yatırım ve Paz. A.Ş tarafından yargılama gideri olarak yapılan 50,00 TL tebligat masrafının 12,00 TL'nin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... A.Ş ve ... Otomotiv Hizm. A.Ş'den tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,
Davalılardan ... Yatırım Paz. A.Ş ve ... Otomotiv Hizm. A.Ş kendilerini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/2. maddesine göre belirlenen 39.294,56 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına ... Yatırım Paz. A.Ş ve ... Otomotiv Hizm. A.Ş'ye verilmesine,
Davalılardan ... Türk AŞ yönünden taraf sıfatı davacının maddi hatasından kaynaklanarak değiştirilmiş olmakla birlikte bu davalının husumetin kendisine yöneltilmesinde kusuru bulunmadığından bu davalı lehine yürürlükte bulunan AAÜT m. 7/2'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına bu davalıya verilmesine,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/02/2024
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı