T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/566
KARAR NO: 2022/695
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/06/2022
KARAR TARİHİ: 01/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türk Ekonomi Bankası Karabağlar Şubesi’nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 157.308,11 TL tutarındaki 08/08/2022 vade tarihli çekin keşidecisi ve zilyedi olduğunu, müvekkilinin çeki lehtar ... San. Ve Tic. A.Ş.'ye gönderilmek üzere 20/06/2022 tarihinde ... Kargo Karabağlar Şubesi'ne ... gönderi numarasıyla teslim ettiğini, fakat söz konusu çekin kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, kargoya çekin tesliminden sonraki gün müvekkili şirketin ... numaralı telefondan arandığını ve faktoring şirketinden aradığını söyleyen kimliğini belirtmeyen bir şahıs tarafından çekin kendilerine verildiğini söyleyerek çekin numarası ve miktarının söylendiğini, şirkete ait olup olmadığının teyit edildiğini, müvekkili şirketin lehtar şirketi aradığında çekin kendilerine teslim edilmediği bilgisini aldığını, ... numaralı telefonu tekrar geri aramaya çalıştıklarında da telefon numarasının kullanıma kapalı olduğu uyarısı geldiğini, 28.06.2022 tarihinde kargo şirketi tarafından gönderilen kargoyla ilgili kayıp işlemlerinin başlatıldığının öğrenildiğini, yapılan tüm araştırmalara rağmen çekin bulunamadığını, dava dışı 3. Şahıs olan çekin lehtarı ... San. Ve Tic. A.Ş. ye davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkili tarafından 28/06/2022 tarihinde şikâyette bulunulduğunu ve muhatap bankaya gerekli talimat verildiğini, ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesinin söz konusu olduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.
TTK'nun 757-(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.
TTK'nun 759-(1) poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı keşideci tarafından Türk Ekonomi Bankası Karabağlar Şubesi’nin ... seri numaralı, keşide yeri İzmir, 08/08/2022 vade tarihli 157.308,11 TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptali ve ödemeden men istemiyle dava açılmış ise de; 6102 SK nun 757 inci vd maddelerinde de belirtildiği üzere çekin iptalini isteme hakkının ancak çek hamiline ait olduğu, keşidecinin ödemeden men talimatı verme hakkının da bulunmadığı nazara alındığında keşidecinin ancak kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde, borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açma olanağına sahip olduğu, davacının çek hamili sıfatı bulunmadığı, keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyetinin olmadığı anlaşılmakla keşideci tarafından açılan çek iptali davasının dava şartı olan aktif husumet yokluğundan HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğundan HMK'nun115/2. Fıkrası uyarınca dava şartlarının mevcut olmaması nedeniyle usulden REDDİNE,
2- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. 01/07/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza