T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/575
KARAR NO: 2023/224
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 30/06/2022
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkilinin ... bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.09.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 5.000,00 TL bedelli, ... bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.10.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 12.11.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 2.500,00 TL bedelli, ... bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.12.2021 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ..., 4.000,00 TL bedelli, ... bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 18.12.2021 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.01.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 4.000,00 TL bedelli, ... bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.01.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... Bank .... Şubesi’nin 378983 seri numaralı, keşide tarihi 20.01.2022 ve keşide yeri, keşidecisi ... İzmir olan, 5.000,00 TL bedelli, ... Bank ... Şubesi’nin .... seri numaralı, keşide tarihi 05.02.2022 ve keşide İzmir, keşidecisi ... olan, 2.000,00 TL bedelli, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.02.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 4.000,00 TL bedelli, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 14.02.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 6.000,00 TL bedelli, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 18.03.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli 12 adet çekin zilyedi ve hamili olduğunu, çeklerin müvekkilinin zilyetliğindeyken kaybolduğunu,çeklerin kaybolduğunu fark etmesi üzerine şikayette bulunduğunu ve muhatap bankaya gerekli talimatların verildiğini ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi bulunduğunu bu nedenlerle müvekkiline telafisi olmayan zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Davacının çeklerin kaybolduğundan bahisle .... CBS'ye başvurarak şikayetçi olduğu, .... CBS'nin ... Soruşturma nolu soruşturmasının devam ettiği görülmüştür.
... bank tarafından Mahkememize gönderilen 01/11/2022 tarihli cevabi yazısında ..., ..., ... ,.. seri nolu çeklerin bankalarına ibrazına rastlanmadığı, ... seri nolu 200.000 TL tutarlı çekin 28/05/2021 tarihinde ... Bankası AŞ 'ye elektronik takas ortamında ibraz edildiği ve işlemsiz olarak iade edildiğinin bildirildiği görülmüştür. ... bank AŞ tarafından Mahkememize gönderilen 01/11/2022 tarihli cevabi yazısında, ..../İzmir Şubesi müşterisi ... (TCKN ...'ın ... no.lu hesabında izlenen ... seri numaralı çek, 31/08/2020 tarihinde ... BANKASI'na ibraz edildiği, takas uygulamaları kapsamında 98-Diğer hatalı çekleri koduyla işlem görmüş çek bedeli ödenmediği , ... seri numaralı çek, 30/09/2020 tarihinde ... BANKASI A.Ş.'ye ibraz edildiği, takas uygulamaları kapsamında 98-Diğer hatalı çekleri koduyla işlem görmüş çek bedelinin ödenmediği, ... seri no.lu 70.000 TL tutarlı çek ,... BANKASI A.Ş aracılığı ile bankaya elektronik ortamda 25/02/2021 tarihinde ibraz edilmiş olup, takas uygulamaları kapsamında karşılıksız işlemine tabii tutulduğu, ...-...-... ve ... seri no.lu çekler banka sisteminde müşteride olarak izlenmekte olduğu, çeklerin yazı tarihi itibariyle şubeye ibrazına ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı, ...-... ve ... seri numaralı çeklerin görüntüleri ile ibraza ilişkin bilgilerin, çeklerin ibraz edildiği bankalardan sorulması gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.
... Bankası AŞ tarafından Mahkememize gönderilen 28/12/2022 tarihli cevabi yazıda, ... Bankası A.Ş'ye ait ... nolu çek ... tarafından 30/08/2020 tarihinde .... Şubelerine ibraz edildiği, herhangi bir ödeme yapılmadan müşteriye iade edildiğinin bildirildiği görülmüştür. ... Bankası AŞ tarafından Mahkememize gönderilen 05/01/2023 tarihli yazıda; ... banka ait ... nolu çek, ... (...) tarafından .... şubesine ibraz edildiği, 28/05/2021 tarihli takas sorgusunda ... bank tarafından işlemsiz iade edildiğinin bildirildiği görülmüştür. ... Bankası .... Şubesi tarafından Mahkememize gönderilen 24/01/2023 tarihli cevabi yazıda; ... bankasına ait ... nolu çekin şubeleri müşterisi ... (...) tarafından takas tahsil sistemine alındığı, ilgili çekin 26/02/2021 tarihinde karşılıksız işlemine tabi tutulduğu ancak ... tarafından şu ana kadar teslim alınmadığının bildirildiği görülmüştür.
... Bankası ... Şubesi tarafından Mahkememize gönderilen 27/01/2023 tarihli cevabi yazıda; ... bank ... Şubesi müşterisi ...'a ait ... nolu 30/09/2020 keşide tarihli 100.000 TL tutarlı çekin şubelerine ... (...) tarafından tasak için ibraz edildiği, çekin vade tarihinde ilgili tarafından işlemsiz olarak iade alındığından karşılıksız, ödeme vb herhangi bir işlem yapılmadığı, bahsi geçen ... banka ... nolu çekin ise şubelerine ibraz edilmediğinin bildirildiği görülmüştür. TTK. hükümleri uyarınca dava dilekçesinde bahsi geçen çek ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinde üç kez ilan yaptırılmış birinci ilanın 26/07/2022 tarihinde, ikinci ilanın 03/08/2022 tarihinde ve üçüncü ilanın 11/08/2022 tarihinde yapıldığı görülmüştür. Yapılan yargılama sonunda; dava konusu ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 12.11.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 2.500,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.12.2021 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 4.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 18.12.2021 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.01.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, keşide tarihi 20.01.2022 ve keşide yeri, keşidecisi ... İzmir olan, 5.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, keşide tarihi 05.02.2022 ve keşide İzmir, keşidecisi ... olan, 2.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin,... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.02.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 4.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 18.03.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekler ile ilgili muhatap bankalara ibraz yapılmadığı, Ticaret Sicil Gazetesinde üç ayrı yasal ilanın yapıldığı, ilanda belirtilen sürelerin dolduğu, çekleri mahkememize ibraz eden olmadığı, zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin yasal koşullarının oluştuğu anlaşılmış olmakla sözkonusu bu çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilmiştir. Dava konusu edilen diğer çekler olan ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.09.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 5.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çek, ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.10.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çek, ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.01.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 4.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı ... IBAN'lı hesaba bağlı çek ve ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 14.02.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 6.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çeklerin muhatap bankalardan gelen yazı cevaplarına göre, çek seri numaralarına göre keşide tarihi, lehdar ve çek bedelleri farklı olduğu gibi davacının da yetkili hamil olmadığı anlaşıldığından, sözkonusu bu çekler yönünden yönünden davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından zayi nedeniyle iptallerine ilişkin isteğin reddine karar verilmiş ve aşağıda hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafından açılan davanın KISMEN KABULÜNE,
2- Dava konusu ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 12.11.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 2.500,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ...bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.12.2021 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 4.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 18.12.2021 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.01.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, keşide tarihi 20.01.2022 ve keşide yeri, keşidecisi ... İzmir olan, 5.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, keşide tarihi 05.02.2022 ve keşide İzmir, keşidecisi ... olan, 2.000,00 TL bedelli,... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.02.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 4.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin, ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 18.03.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALLERİNE,
3-Davacının dava konusu edilen ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.09.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 5.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çek, ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.10.2021 keşide tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 3.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çek, ... bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 10.01.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 4.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı ... IBAN'lı hesaba bağlı çek ve ... Bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 14.02.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İzmir, keşidecisi ... olan, 6.000,00 TL bedelli, ... IBAN'lı hesaba bağlı çekler yönünden aktif dava ehliyeti bulunmadığından REDDİNE,
4-Alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/03/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı